VI SA/Wa 897/11
WyrokWSA w Warszawie2011-06-15
Skład orzekający: Jolanta Królikowska-Przewłoka, Danuta Szydłowska, Grażyna Śliwińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy załadowca może ponosić odpowiedzialność administracyjną (karę pieniężną) za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, jeśli miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia warunków przewozu drogowego, mimo że stosuje miarę objętościową (metry przestrzenne) zamiast wagowej?Ratio decidendi
Załadowca może ponosić odpowiedzialność administracyjną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, jeśli miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia warunków przewozu drogowego. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny i nie wymaga udowodnienia winy. Brak możliwości zważenia pojazdu po załadunku nie zwalnia załadowcy z obowiązku podjęcia stosownych działań zapobiegających naruszeniom.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę spółki E. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu na spółkę kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Kontrola drogowa wykazała przekroczenie dopuszczalnego nacisku na osie oraz dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Spółka zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów KPA, twierdząc, że nie miała wpływu na naruszenia, a ładunek był mierzony objętościowo.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi E. spółka z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę
Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2010 r. nakładającą na E. sp. z o.o. w W., skarżącą w niniejszej sprawie, karę pieniężną w wysokości 3480 zł.
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu [...] listopada 2010 r. na ul. [...] we [...] na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli drogowej pojazd marki [...] o nr rej. [...] wraz z przyczepą marki [...] nr rej. [...]. Pojazdem G. Sp. z o.o. wykonywała przewóz na potrzeby własne 74 mp biomasy z [...] do [...] wydanej przez E. sp. z o.o. (załadowcę) na podstawie dokumentu WZ nr [...]. Pojazd został skierowany na legalizowany punkt pomiaru nacisków na osie, dmc i wymiarów.
Pomiary wykazały przekroczenie dopuszczalnego nacisku podwójnej osi napędowej (osi 2 i 3) o 4640 kg i przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o 3860 kg.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącą karę pieniężną w łącznej kwocie 3480 zł za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 10,0 t dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m (2.880 zł) oraz za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego lub zespołu złożonego z pojazdu silnikowego i przyczepy, zarejestrowanych po raz pierwszy przed dniem [...] marca 2003 r. powyżej 42,0 t do 52,0 t (600 zł).
W uzasadnieniu podkreślono, że skarżąca dokonując załadunku biomasy i wydając przewoźnikowi dokument przewozowy WZ określiła w nim objętość towaru na 74 metry przestrzenne lecz zaniechała dokonania pomiaru masy własnej biomasy lub pomiaru w inny sposób skutkiem czego przekroczony został nacisk podwójnej osi napędowej i dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów. Świadomie zatem godziła się na naruszenie przepisów ustawy o drogach publicznych, co w świetle art. 13g ust. 1b tej ustawy skutkuje karą pieniężną.
W odwołaniu od tej decyzji skarżąca zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że w zespole pojazdów doszło do przekroczenia dopuszczalnych nacisków na osie, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 10 t w sytuacji, gdy z dowodu rejestracyjnego pojazdu wynika, że dopuszczalna ładowność zespołu pojazdów wynosi 40 t, a z dokumentu WZ z [...] listopada 2010 r. wynika, że łączna masa załadowanego nim towaru wynosi 21, 756 t, naruszenie art. 77 kpa w zw. z art. 8 kpa polegające na ich niezastosowaniu i nie rozpatrzeniu materiału dowodowego w sytuacji, gdy istnieją ww. dowody przeczące ustaleniu organu, naruszenie art. 13 g ust. 1b pkt 2 powołanej ustawy przez przyjęcie, że strona godziła się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego.
Decyzją z dnia [...] marca 2010 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 13g ust. 1, art. 13g ust. 1b pkt 2, art. 40c, art. 41 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. 2007 r., Nr 19, poz. 115), lp. 7 pkt 9 lit. d i e, lp. 9 pkt 11 lit. b załącznika nr 2 do ww. ustawy, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 2005 r., Nr 108, poz. 908).
Zdaniem organu materiał dowodowy wskazuje, że skarżący miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego, bo wynika z niego, że skarżąca jako załadowca wydawała towar podając jego ilości w metrach sześciennych przyjmując przelicznik 1m3 = 0,7 t. Po załadunku pojazd nie był ważony. Powyższa metoda załadunku nie daje pewności co do masy faktycznie załadowanego towaru, gdyż wszelkie szacunkowe obliczanie masy daje duży margines błędu. Jedyną pewną metodą określania dmc pojazdu jest jego ważenie na odpowiednich wagach. Maksymalna dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów może wynosić 42 t, a kontrola wykazała masę całkowitą pojazdu 45,86 t. Przekroczenie dmc pojazdu miało bezpośredni wpływ na przekroczenie dopuszczalnych nacisków na osie pojazdu. Przyjmując szacunkową metodę obliczania masy ładunku załadowca miał wpływ i godził się na powstanie naruszeń.
W skardze na tę decyzję skarżąca wniosła o jej uchylenie i zarzuciła naruszenie art. 13 ust. 1b powołanej ustawy przez błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, iż przepis nie wymaga wykazania, że skarżący miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków – organ nie zgromadził materiału dowodowego, który bezspornie świadczyłby o wpływie lub godzenie się skarżącego na powstałe naruszenia, naruszenie art. 7 kpa przez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy przy zastosowaniu przez organ wyrażonej w przepisie zasady należało dojść do wniosku, że skarżący nie miał wpływu na wybór trasy, jaką poruszał się przewoźnik po załadunku towaru i że masa załadowanego towaru wynosiła w chwili załadunku 21,756 kg co przy masie własnej pojazdu nr rej [...] i pojazdu nr rej. [...] nie stanowiło ani przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi na drogach i wykluczało zaistnienie sytuacji godzenia się skarżącego za takie naruszenie, naruszenie art. 77 § 1 kpa przez jego niezastosowanie i pominięcie dowodu WZ.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do § 2 powołanego artykułu ta kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. ppsa - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa w stopniu uzasadniającym jej naruszenie.
Stosownie do art. 13g ust. 1 powołanej ustawy za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia wymierza się karę pieniężną zaś zgodnie z art. 13g ust. 1 b karę nakłada się na podmiot wykonujący przejazd (pkt 1), nadawcę, załadowcę lub spedytora ładunku, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia lub warunków przewozu drogowego (pkt 2). Z powyższego wynika, iż nie chodzi o to, czy załadowca miał "decydującą rolę" w powstaniu stwierdzonych naruszeń, bo takiej przesłanki odpowiedzialności prawnoadministracyjnej powołany przepis nie przewiduje i organ wbrew przekonaniu skarżącej ustaleń w tym zakresie nie czynił, ale o to, czy podmiot wskazany w ww. przepisie, w tym przypadku załadowca godził się na powstanie naruszenia w postaci przekroczenia dopuszczalnych nacisków na podwójnej osi napędowej i przekroczenia masy całkowitej pojazdu przy braku przez przewoźnika zezwolenia na przejazd pojazdem normatywnym. W tym też kierunku organ, stwierdzając w wyniku pomiarów powyższe przekroczenia, które nie są przez stronę podważane, przeprowadził postępowanie gromadząc materiał dowodowy potwierdzający trafność poczynionych ustaleń co do zaistnienia przesłanek wskazanych w powołanym przepisie, a skutkujących nałożeniem na skarżącą objętej decyzją kary pieniężnej.
Wbrew twierdzeniom strony organ uwzględnił w swych ustaleniach dowód w postaci dokumentów WZ nr [...] tyle, że z jego treści wyprowadził inne niż przyjmuje strona wnioski stwierdzając, iż skarżąca wydała towar podając jego ilość w metrach sześciennych bez określenia jego wagi. Taka ilość biomasy (74 mp) została jedynie wskazana w dokumencie WZ i brak jest jakiegokolwiek dowodu, że mimo takiej treści dokumentu towar został po załadunku zważony. Nie można zatem, jak to czyni strona przeliczać metrów przestrzennych na tony, bo jest to tylko przeliczenie orientacyjne. Tak, jak stwierdza organ, jedyną pewną metodą, jest zważenie pojazdu na odpowiednich wagach. Skoro zatem wydając towar skarżący po załadunku towaru nie zważył, to organ zasadnie uznał, iż działając na własne ryzyko miał wpływ i godził się na powstanie naruszenia niezależnie od tego, jakimi drogami i trasą towar byłby przewożony. Z powyższego wynika bowiem, iż kwestia wagi załadowanego towaru w ogóle pozostawała poza zainteresowaniem skarżącej. W tej sytuacji nie można byłoby ustalić, czy wskutek zmiany warunków atmosferycznych masa przewożonej biomasy uległa zwiększeniu i już po załadunku. Zresztą skarżąca nie przedstawiła nawet jakichkolwiek dowodów na potwierdzenie podnoszonej w skardze okoliczności przewożenia towaru w warunkach atmosferycznych mających wpływ na zwiększenie masy i wagi przewożonego towaru. Podkreślić przy tym należy, iż załadunek i przewóz towaru odbywał się [...] listopada 2010 r., a kontrola miała miejsce o godz. 11.30.
Zdaniem strony jedyną jednostką miary, jaką stosuje są metry przestrzenne i nie ma możliwości zważenia pojazdu po załadunku. Skoro jednak ustawodawca w art. 13g ust. 1b pkt 2 powołanej ustawy wprowadził odpowiedzialność prawnoadministracyjną za powyższe naruszenia, także po stronie załadowcy, to ta okoliczność oznacza, iż także na załadowcy, a nie tylko, jak uznaje strona, na przewoźniku ciąży obowiązek podjęcia stosownych działań, w zakresie organizacji załadunku, by do naruszeń ze strony załadowcy nie dochodziło.
Kwestia, czy załadowca miał możliwość podjęcia takich działań i przyczyny zaniechań w tym zakresie pozostają poza oceną tak organu jak i Sądu kontrolującego decyzję.
Powyższa odpowiedzialność jest odpowiedzialnością obiektywną, a zatem nie związaną z kwestią zawinienia.
W świetle powyższego nie jest skutecznym argumentem odwoływanie się w skardze do art. 61 ustawy prawo o ruchu drogowym.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, iż zarzuty skargi co do naruszenia wskazanych przepisów prawa procesowego, jak i art. 13g ust. 1 b pkt 2 powołanej ustawy są niezasadne.
Organy w sposób zgodny z wyrażoną w art. 77 § 1 kpa regułą zgromadziły i rozpatrzyły materiał dowodowy zasadnie przyjmując, iż zachodzą przesłanki do odpowiedzialności skarżącej za stwierdzone naruszenia, a swym ustaleniom i ocenie prawnej dały wyraz w zaskarżonych decyzjach spełniając wymóg art. 107 § 3 kpa.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ppsa orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło