VI SA/Wa 9/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Maria Jagielska ( spr. ) Asesor WSA - Andrzej Czarnecki Sędzia WSA - Zbigniew Rudnicki Protokolant - Paweł Muszyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2005r. sprawy ze skargi K. S. na uchwałę Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] października 2004r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu na listę radców prawnych oddala skargę We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze K. S., działając przez swego pełnomocnika, domagał się uchylenia uchwały Nr [...] Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] października 2004r. oraz uchwały Nr [...] Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z dnia [...] czerwca 2004r. i wpisanie go na listę radców prawnych. Do złożenia skargi doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Skarżący K. S. złożył do Rady OIRP w [...] wniosek z dnia [...] kwietnia 2004r. o wpisanie go na listę radców prawnych. Jako uzasadnienie podał, że od ponad 20 lat pozostaje w organach wymiaru sprawiedliwości, a od [...] września 1984r. wykonuje, w ramach własnej kancelarii zawód adwokata. Podał, że z uwagi na zamiar specjalizowania się w prawie gospodarczym i unijnym oraz znajomość języków obcych chce zająć się obsługą prawną podmiotów gospodarczych, zwłaszcza podmiotów zagranicznych. Do wniosku skarżący załączył niezbędne dokumenty, a m.in. pozytywną o nim opinię dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] adw. P. B. i oświadczenie, iż nie jest przeciwko niemu prowadzone postępowanie karne lub dyscyplinarne. Uchwałą z dnia [...] czerwca 2004r. Rada OIRP w [...] postanowiła odmówić skarżącemu wpisu na listę radców prawnych tej izby z uwagi na niespełnienie przez wnioskującego o wpis wymogu określonego w art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych. Decyzję swoją uzasadniła faktem złożenia przez K. S. niezgodnego z prawdą oświadczenia lustracyjnego, co wynikało z prawomocnego orzeczenia Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] listopada 2002r. opublikowanego w Monitorze Polskim Nr [...], poz. [...]. W złożonym odwołaniu od decyzji skarżący wniósł o jej uchylenie i wpisanie go na listę radców prawnych. Zarzucił, iż podjęte rozstrzygnięcie jest krzywdzące i pozbawione podstaw prawnych. Od czasu ukończenia studiów prawniczych i ukończenia aplikacji wykonuje przez 20 lat nienagannie zawód adwokata, a podjęta uchwała dezawuuje jego osobę jako kompetentnego, starannie wykształconego prawnika o dużym dorobku adwokackim. Przez cały okres pracy zawodowej Rada Adwokacka w [...] nie otrzymała żadnej skargi co do nieprofesjonalnego czy nieetycznego zachowania skarżącego przynoszącego szkodę zainteresowanym. W załączonej do wniosku opinii dziekan ORA w [...] adwokat P. B. ocenił wysoko skarżącego, jako osobę o wysokich walorach etycznych, zawodowych i moralnych. Jak wywodził skarżący, wszystkie złożone w sprawie dokumenty stanowią zaprzeczenie tezy zawartej w zaskarżonej uchwale, że złożenie nieprawdziwego oświadczenia lustracyjnego oznacza niespełnienie przesłanki wpisu na listę radców prawnych. Negatywna ocena skarżącego wyrażona w decyzji Rady OIRP w [...] jest nieuprawniona tak długo, jak długo w art. 24 ustawy o radcach prawnych nie znajdzie się zapis, na mocy którego radca prawny lub kandydat na radcę zostaną ustawowo zobligowani do składania oświadczeń lustracyjnych, których prawdziwość zweryfikowana przez sąd, będzie dla prawnika warunkiem koniecznym do uzyskania prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego. Skarżący nadmienił, że OIRP w [...] w swoich szeregach posiada osoby negatywnie zlustrowane, które przy akceptacji władz korporacyjnych zawód ten wykonują, a także i te, które powróciły do zawodu radcy prawnego, występując z korporacji adwokackiej, w chwili uchwalenia przez parlament RP ustawy lustracyjnej. Oznacza to, że zaskarżona uchwała narusza zasadę równości wobec prawa wyrażoną w art. 32 ust. 1i 2 Konstytucji RP. Krajowa Rada Radców Prawnych dnia [...] października 2004r. uchwałą Nr [...], podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 60 pkt 6 ustawy o radcach prawnych, utrzymała w mocy uchwałę zaskarżoną nie dopatrując się wadliwości tego aktu i nie podzielając argumentów zgłoszonych w odwołaniu. W ocenie KRRP świadome poświadczenie nieprawdy w postępowaniu urzędowym (nieprawdziwe oświadczenie lustracyjne) skutkuje negatywną oceną z punktu widzenia przesłanki rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego koniecznej dla wpisu na listę korporacyjną. Skarżący, zarzucając uchwale naruszenie zasady równości, nie wskazuje przypadków konkretnych osób, które negatywnie zlustrowane, wykonują zawód radcy prawnego w Izbie [...]. Niekonkretne twierdzenia nie mogą być brane pod uwagę w prowadzonym postępowaniu. Dokonanie oceny kandydata do zawodu radcy prawnego pod względem spełniania przesłanki rękojmiowej, z uwagi na brak wskazówek ustawowych co do rozumienia pojęcia "nieskazitelnego charakteru", należy do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...]. Tylko ona jest w stanie ocenić postawę konkretnej osoby w kontekście wymogu rękojmiowego. KRRP dodała, że negatywna uchwała radcowskiego organu wpisowego nie zamyka skarżącemu drogi do ubieganie się o wpisanie go na listę radców prawnych w przyszłości, jednak zdaniem organu, miarodajnym okresem do uznania za zatarte skutków nagannej postawy skarżącego w związku z nieprawdziwym oświadczeniem lustracyjnym jest okres dziesięcioletni liczony od daty prawomocnego stwierdzenia tego faktu. W skardze złożonej do Sądu skarżący zarzucił uchwale: - błędną ocenę materiału dowodowego, stanowiącego podstawę orzekania, ograniczoną do stwierdzenia, że skarżący złożył w postępowaniu lustracyjnym oświadczenie niezgodne z prawdą, co zostało opublikowane w Monitorze Polskim Nr [...] pod poz. [...], co z kolei zdaniem Rady OIRP w [...] powoduje niespełnienie przez skarżącego warunku określonego w art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o r.p. - niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych koniecznych dla rozstrzygnięcia sprawy dotyczących ponad dwudziestoletniej pracy zawodowej skarżącego, - oraz utożsamienie orzeczenia Sądu Lustracyjnego z brakiem przesłanki, o której mowa w art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o r.p., a w konsekwencji nieuwzględnienie wniosku skarżącego o wpisanie go na listę radców prawnych. W skardze skarżący domagał się dokonania pełnej oceny jego życia i pracy, bo tak dokonana ocena musi prowadzić do uwzględnienia skargi. W odpowiedzi na skargę KRRP wniosła o jej oddalenie, uznając zarzuty za bezzasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 1 § i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 53, poz. 1269), sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tej działalności. Oceniając rozpatrywaną sprawę pod tym właśnie kątem należy stwierdzić, że zaskarżona uchwała KRRP oraz utrzymana nią w mocy uchwała OIRP w [...] nie naruszają prawa, a więc skarga nie jest uzasadniona. Organy samorządu radcowskiego odmówiły skarżącemu wpisania go na listę radców prawnych z powodu niespełnienia przez niego przesłanki wpisu określonej w art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2002r. Nr 123, poz. 1059 ze zmianami). Jak stanowi przepis art. 24 ust. 1 ustawy o r.p. na listę radców prawnych może być wpisany ten, kto poza tym że spełnia wymogi określone w tym artykule w pkt 1 – 4 i pkt 6, jest zgodnie z pkt 5, nieskazitelnego charakteru i dotychczasowym zachowaniem nie budzi zastrzeżeń co do możliwości prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. Z przepisu wynika, że podjęta w formie uchwały decyzja organu samorządu radcowskiego, na podstawie tego przepisu ma charakter uznania administracyjnego. Uznanie administracyjne stanowi uprawnienie administracji do kształtowania w danej sprawie i w danym stanie faktycznym skutków prawnych w ramach swobody administracyjnej ograniczonej jednak przez przepisy prawa materialnego i obowiązujące reguły proceduralne. Oznacza to, że organ administracji ma obowiązek zebrania materiału dowodowego i dokonania jego oceny pod kątem spełniania warunków określonych przepisem przy jednoczesnym wyważeniu słusznego interesu strony postępowania i interesu publicznego. Sądowa kontrola decyzji uznaniowych ma ograniczony zakres, bowiem sprowadza się do ustalenia, czy decyzja (uchwała) podjęta została przez uprawniony do tego organ w przepisany sposób, czy przepisy prawa materialnego pozwalały na podjęcie takiej decyzji i czy badane rozstrzygnięcie nie nosi cech dowolności. W rozpatrywanej sprawie organ stwierdził, że złożenie przez skarżącego nieprawdziwego oświadczenia lustracyjnego, co znalazło wyraz w orzeczeniu Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] listopada 2002r. opublikowanym w Monitorze Polskim z 2004r. Nr [...], poz. [...], jest świadomym poświadczeniem nieprawdy w postępowaniu urzędowym i skutkuje negatywną oceną z punktu widzenia przesłanki określonej w art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych, tj. nieskazitelności charakteru i wynikającej z niego możliwości prawidłowego wykonywania zawodu. O nieskazitelności charakteru świadczą takie osobiste przymioty, jak: uczciwość w życiu prywatnym i zawodowym, odpowiedzialność za własne słowa i czyny, odwaga cywilna, pracowitość, umiejętność zgodnego współżycia z otoczeniem (zob. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2001r. II SA 725/00). Stwierdzony wskazanym wyżej orzeczeniem Sądu Apelacyjnego fakt złożenia niezgodnego z prawdą oświadczenia, o którym mowa w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 1997r. o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944 – 1990 osób pełniących funkcje publiczne (Dz. U. Nr 42, poz. 428 ze zmianami), narusza niewątpliwie wizerunek skarżącego jako osoby prawdomównej i rzetelnej i może w konsekwencji, powodować u organu samorządu radcowskiego, decydującego o wpisie skarżącego na listę radców prawnych przekonanie, że skarżący budzi zastrzeżenia co do możliwości prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. Sąd nie podzielił przekonania skarżącego, że organ nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych koniecznych dla rozstrzygnięcia sprawy, błędnie ocenił materiał dowodowy i utożsamił powołane już orzeczenie Sądu Apelacyjnego w [...] z brakiem przesłanki, o której mowa w art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych. Należy zauważyć, że organ nie kwestionował, załączonej do akt sprawy, opinii o skarżącym, wyrażonej przez dziekana ORA w [...]. Opinia ta jednak została sporządzona dnia [...] kwietnia 2004r., tj. przed datą ukazania się Monitora Polskiego, w którym obwieszczeniem Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] kwietnia 2004r. podano do publicznej wiadomości orzeczenie tego sądu dotyczące skarżącego. W ocenie Sądu treść wystawionej skarżącemu opinii i orzeczenie Sądu Apelacyjnego stanowią dwa różne źródła wiedzy o skarżącym i pod tym względem są ze sobą sprzeczne. Skarżący winien mieć świadomość, że nawet najlepsza nota o pracy oraz działaniu w życiu publicznym i prywatnym, wystawiona przez uprawniony do tego organ, może ulec zmianie w wyniku jednego zachowania osoby, której opinia dotyczyła. W rozpatrywanej sprawie, tym jednym zachowaniem o znaczącym ciężarze gatunkowym, było złożenie przez skarżącego niezgodnego z prawdą oświadczenia lustracyjnego, co Krajowa Rada Radców Prawnych uznała za decydujące dla oceny nieskazitelności charakteru skarżącego i związanej z tym możliwości prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego, niezbędnych dla możliwości uzyskania wpisu na listę radców prawnych, o czym stanowi art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o r.p. Takie działanie organu znajduje oparcie w przepisach prawa i nie może zostać uznane za działanie dowolne, a jak już wyżej zostało to powiedziane, tylko te kwestie podlegają kontroli sądowej. Niedostatki decyzji podjętej w formie uchwały przez ORA w [...], polegające na skrótowym podaniu motywów rozstrzygnięcia naprawione zostały przez KRRP, choć i ta uchwała, z uwagi na swój uznaniowy charakter, winna była precyzyjnej i obszerniej zaprezentować stanowisko organu, które negatywnie rozstrzygając wniosek strony postępowania- skarżącego w sprawie - dało pierwszeństwo interesowi publicznemu nad słusznym interesem strony. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono, jak w sentencji.