VI SA/Wa 904/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Protokolant: Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2005r. sprawy ze skargi L. S.A. (poprzednio R. S.A.) z siedzibą w G. na z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] października 2003r. nr [...] 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu 3. zasądza od Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na rzecz skarżącego 3031 (trzy tysiące trzydzieści jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Sygn VI SA/Wa 904/04 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 20 lutego 2003 w sprawie II SA 1544/01 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 22 ust 3 ustawy z dnia 11.05.1995 o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w zw z art. 156 par 1 pkt 2 kpa stwierdził nieważność decyzji Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych z dnia [...] marca 2001 nr [...] oraz poprzedzających ją decyzji z dnia [...] lutego 2001 nakładających na spółkę R. (obecnie L. S.A) karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego w okresie od [...] stycznia 2001 do [...] lutego 2001 Po zwrocie sprawy do organu orzekającego, Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad w dniu [...] października 2003 wydał decyzję (znak [...]). na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98 poz.1071), art. 40 ust4 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U.Nr 71 poz.838 z 2000r. z późn.zm.) oraz § 11 ust.3 w związku z § 10a ust.3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych (Dz.U.Nr 6 poz.33 z późn.zm.) w której zobowiązał R. S.A. w G. ul. [...] ( obecnie L. S.A.) do zapłaty kwoty 20.520,00 zł będącej karą pieniężną za umieszczenie reklamy R. w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] na wiadukcie kolejowym nad drogą krajową nr [...] w miejscowości R. bez zezwolenia zarządcy drogi krajowej nr [...] w okresie od dnia [...].01.2001 r. do dnia [...].02.2001 r. W uzasadnieniu decyzji podniósł, że opierając się na cytowanym wyżej wyroku NSA ponownie przeanalizował sprawę reklamy R. S.A. i ponownie dokonał obliczeń należnej kary pieniężnej według powołanych przepisów obowiązujących w dniu wydania niniejszej decyzji. Wskazał, że zarządca drogi prowadził postępowanie administracyjne wobec tablicy reklamowej, której właścicielem była R. S.A. W/w reklama nie stanowiła tablicy informacyjnej zarówno pod względem kształtu, wymiaru jak i kolorystyki zastrzeżonej dla znaków konwencjonalnych ujętych w Instrukcji o znakach drogowych pionowych - tom 1 - "Zasady stosowania znaków i urządzeń bezpieczeństwa ruchu" (Monitor Polski DZ.Urz. poz.120 załącznik nr 1 do zarządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 3 marca 1994r.). Reklama została umieszczona na wiadukcie kolejowym nad drogą krajową nr [...] w 1992r. Wówczas zarządca drogi pismem nr [...] z dnia [...].10.1992r. przyjął do wiadomości fakt umieszczenia przez R. reklamy na wiadukcie kolejowym w msc. R. W sprawie nie zostało wydane zezwolenie. Dopiero decyzją nr [...] dnia [...].08.2000r. zarządca drogi zezwolił na pozostawienie reklamy do dnia [...] grudnia 2000r. i nałożył stosowne opłaty za umieszczenie reklamy w pasie drogowym. W związku z faktem, że wyrokiem NSA z dnia 15.02.2002r. Sygn. akt II SA 3352/00 stwierdzono nieważność w/w decyzji zarządca drogi wydał w dniu [...].05.2002 nową decyzję nr [...] w której skorygował opłaty za okres od dnia [...] sierpnia 2000r. do dnia [...] grudnia 2000r. Od dnia [...] grudnia 2000r. reklama R. na wiadukcie kolejowym nad drogą krajową nr [...] w R. umieszczona była samowolnie. Podniósł, że Strona nie licząc się z przepisami prawa, kierując się swoją wolą pozostawiła reklamę w pasie drogowym, pomimo iż w piśmie z dnia [...].12.2000r. skierowanym do P., do wiadomości zarządcy drogi, deklarowała usunięcie reklamy w chwili wygaśnięcia umowy z P. tj. [...]. 12.2000r. W związku z powyższym okres, na podstawie którego obliczono wysokość nałożonej kary określono od dnia [...].01.2001 r. do dnia [...].02.2001 r., albowiem dopiero w dniu [...].02.2001 r. reklama została usunięta co uwidoczniono w dzienniku objazdu, który stanowi dowód w sprawie. Motywowano, że istniejący w aktach protokół z dnia [...].01.2001 r. o demontażu reklamy nie odzwierciedla stanu faktycznego, gdyż w dniu [...] 02.2001 w dzienniku objazdów widnieje zapis o istnieniu reklamy na wiadukcie w R. a dopiero w dniu [...].02.2001 r. zapis o jej usunięciu. W decyzji przedstawiono wyliczenie należnej kary pieniężnej na kwotę 20 520 złotych (powierzchnia reklamy - 36 m2, stawka za jeden dzień umieszczenia reklamy - 1,50 zł/1 m2 ilość dni 38 = 36 m2 x 1,50 zł x 38 dni x 10) Decyzję wraz z pouczeniem o możliwości zwrócenia się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy doręczono stronie skarżącej w dniu [...] października 2003 W dniu [...] października 2003 Skarżąca spółka, reprezentowana przez radcę prawnego J. D., złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy .zarzucając organowi naruszenie art. 4 pkt 1 oraz art. 40 ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych oraz § 1 ust. 1 pkt 3a, § 10 ust 1 i 3 oraz § 10b Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych. Zarzucono ponadto nie wyjaśnienie przez organ wszystkich okoliczności sprawy oraz dokonanie ustaleń stanowiących podstawę rozstrzygnięcia w sposób sprzeczny ze stanem faktycznym. We wniosku zawarto stwierdzenie, że sporna tablica została usunięta w dniu [...] stycznia 2001, zakwestionowano zaliczenie wiaduktu kolejowego do pasa drogowego a nadto zdaniem skarżącego spółka miała zgodę na zajęcie pasa drogowego. W konkluzji wniesiono o uchylenie decyzji W dniu [...] stycznia 2004 r., Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wydał decyzję znak [...] którą utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...].10.2003r. i wyznaczył jednocześnie termin uiszczenia powyższej kary pieniężnej -14 dni od dnia otrzymania decyzji. Jako podstawę wydania decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego, art. 40 ust 4 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2000r. Nr 71 poz.838 ze zmianami) oraz § 11 ust.3 w związku z § 10a ust.3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych (Dz.U.Nr 6 poz.33 ze zmianami). W uzasadnieniu decyzji podniesiono, ze Strona błędnie interpretuje stanowisko zarządcy drogi zawarte w piśmie nr [...] z dnia [...].10.1992r. Zarządca drogi krajowej nr [...] w w/w piśmie nie "wyraził zgody", lecz tylko "przyjął do wiadomości" fakt umieszczenia tablicy reklamowej na wiadukcie w R. nad drogą krajową nr [...]. Podkreślono, że w żadnym okresie od 1992r. zarządca drogi krajowej nr [...] nie wydawał zezwoleń na umieszczenie reklamy L. S.A. (dawniej R. S.A.) , a jedynie zezwolenie na jej pozostawienie na wiadukcie jako reklamy umieszczonej za zgodą właściciela obiektu – P. S.A. Natomiast sprawa zapłaty należności z tytułu opłaty za umieszczenie reklamy w okresie od dnia [...].08.2000r. do dnia [...].12.2000r. jest przedmiotem sporu przed NSA w Warszawie. Zdaniem organu, od dnia [...].12.2000r. reklama L. S.A. (dawniej R. S.A.) umieszczona była samowolnie w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] na wiadukcie kolejowym nad w/w drogą krajową. Samowola polegała na świadomym pozostawieniu reklamy na wiadukcie kolejowym, wcześniej bowiem, w piśmie z dnia [...].12.2000r. skierowanym do P. , do wiadomości zarządcy drogi, Strona deklarowała usunięcie reklamy w chwili wygaśnięcia umowy z P. tj.[...].12.2000r. Organ uznał za bezsporne, iż przedmiotowa reklama została usunięta dopiero w dniu [...].02.2001 r. (a nie jak twierdzi Strona w dniu [...].01.2001 r) gdyż dowodem potwierdzającym w/w fakt jest dziennik objazdów. Podkreślono, ze okres naliczania kar został wyraźnie określony od dnia [...].01.2001 r. do dnia [...].02.2001 r. Zdaniem organu, występujący stan faktyczny w sprawie oraz wyrok NSA w Warszawie, który stwierdził nieważność decyzji nr [...] z dnia [...].03.2001 r. oraz poprzedzających ją decyzji, pozwolił na wydanie zaskarżonej decyzji. Decyzję powyższą wraz z pouczeniem o środkach zaskarżenia doręczono spółce [...] marca 2004 roku W dniu [...] lutego 2004 pełnomocnik L. S.A. (uprzednio R.) radca prawny J. D. wniósł do tutejszego Sądu skargę na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych i Autostrad z dnia [...].01.2004 r. Wnosząc o uchylenie w całości decyzji nr [...] Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...].01.2004 r. zarzucił, iż wskazana decyzja została wydana z naruszeniem art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9, 10 oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 30, poz. 168 z późno zm.), art. 4 pkt 1, art. 28 i art. 36 oraz art. 40 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. 1985 r. Nr 14 poz. 60 z późn. zm.) oraz art. § 1 ust. 1 pkt 3 i § 10 ust. 1 i 3, w szczególności § 10 a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych (Dz. U. z 1986 r. Nr 6, poz. 33 ze zm.). Wniósł także o zasądzenie od organu administracji na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, a także o wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Wniosek o wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji Skarżąca spółka cofnęła w dniu [...] marca 2004 r. albowiem zapłaciła należność wynikającą z zaskarżonej decyzji W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zamieszczenie tablic nastąpiło za zgodą właściwego Organu administracji. R. S.A. w dniu [...] października 1992 roku otrzymała od Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych (pismo nr [...]) - zgodę na umieszczenie tablic informacyjnych na wiaduktach w R. (nad drogą krajową nr [...]) oraz P. (nad drogą krajową nr [...]) wraz z dokładnym określeniem sposobu umieszczenia tablic informacyjnych. Zgoda nie zawierała naliczenia opłat i nie została cofnięta. Następnie, w dniu [...].08.2000r., Generalny Dyrektor Dróg Publicznych wydał decyzję w sprawie ustalenia wysokości opłat za zajęcie pasa drogowego w której podtrzymał zezwolenie na pozostawienie reklamy na wiadukcie kolejowym w R. w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] do dnia [...].12.2000r. Zdaniem spółki, wymieniona decyzja nie uchylała wcześniejszej zgody z dnia [...] października 1992 r. a Generalny Dyrektor Dróg Publicznych potwierdził w niej w sposób konkludentny zezwolenie na pozostawienie tablicy w jej obecnym kształcie i stanie, zmieniając ja z zakresie obowiązku uiszczenia stosownych opłat przez R. Podniesiono, że wskutek odwołania od w/w decyzji, Generalny Dyrektor Dróg Publicznych wydał decyzję z dnia [...].11.2000, w której uzasadnieniu ponownie potwierdził, iż R. S.A. uzyskała zezwolenie na pozostawienie tablicy na wiadukcie kolejowym w R. w pasie drogowym drogi krajowej nr [...]. W uzasadnieniu tym organ uznał jednak, zdaniem spółki, iż ze względu na wynikający z przepisów prawa obowiązek uiszczenia opłat za umieszczenie w pasie drogowym urządzeń nie związanych z funkcjonowaniem dróg i wynikające z orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego zaliczenie przestrzeni nad pasem drogowym do pasa drogowego, zarządca drogi zobowiązany był do wydania decyzji o nałożeniu opłat za korzystanie z pasa drogowego, do którego zaliczył wymieniony wiadukt. Zdaniem spółki, Generalny Dyrektor Dróg Publicznych potwierdził tym samym, iż zezwolenie na umieszczenie tablicy na wiadukcie wynikało z decyzji Dyrektora Okręgowej Dyrekcji Dróg Publicznych z dnia [...] października 1992 r., a nowa decyzja ma na celu jej uzupełnienie W tej sytuacji, zdaniem strony skarżącej, wygaśnięcie decyzji o nałożeniu opłat nie wpływa na istnienie zgody zarządcy na umieszczenie tablicy na wiadukcie kolejowym, gdyż powyższe decyzje zmieniały wcześniejszą zgodę jedynie w zakresie obowiązku ponoszenia opłat. W ocenie Skarżącej, przytoczone w decyzji Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych i Autostrad z dnia [...].01.2004 r. twierdzenie, jakoby L. S.A. nie posiadała zezwolenia zarządcy na umieszczenie tablicy reklamowej na wiadukcie w pasie drogowym drogi krajowej nr [...], na którym to twierdzeniu organ administracji oparł żądanie zapłat kwoty dziesięciokrotnie wyższej niż w wypadku istnienia prawnej legitymacji do takiego działania jest w pełni bezzasadne Zdaniem spółki, wiaduktu kolejowego nie powinno zaliczać się do pasa drogowego albowiem w art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. 1985 r. Nr 14 poz. 60 z póżn. zm.) podana jest definicja legalna pasa drogowego, zgodnie z którą pas drogowy to wydzielony pas terenu, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi, placami, zatokami postojowymi oraz znajdującymi się w wydzielonym pasie terenu chodnikami, ścieżkami rowerowymi, drogami zbiorczymi, drzewami i krzewami oraz urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu. Zdaniem skarżącej, cytowany powyżej przepis w sposób jasny i precyzyjny określa wolę ustawodawcy. Zatem za niedopuszczalne spółka uznała dowolne rozszerzenie zakresu definicji legalnej pasa drogowego celem uzyskania podstawy do naliczenia opłat. Zdaniem spółki, pas drogowy nie może rozpościerać się ponad skrajnię wiaduktu kolejowego. Wykonywanie własności nieruchomości oznacza korzystanie zarówno z powierzchni danego gruntu, jak i z podziemia i przestrzeni nad powierzchnią. Granice przestrzenne nieruchomości gruntowej wynikają z art. 143 k.c, który stanowi że własność gruntu rozciąga się na przestrzeni nad i pod jego powierzchnią w granicach określonych przez społeczno-gospodarcze przeznaczenie gruntu. Oznacza to, że granice przestrzenne nieruchomości sięgają tak wysoko, jak pozwala na to społeczno-gospodarcze przeznaczenie gruntu. W tym konkretnym przypadku granice własności przestrzennej ograniczone są skrajnią wiaduktu kolejowego stanowiącego własność innego podmiotu - P. W związku z tym, zdaniem spółki, organ orzekający nie może domagać się jakichkolwiek opłat z tytułu zajęcia barier ochronnych na wiadukcie kolejowym stanowiącym własność P. Zdaniem Skarżącej potwierdza to również art. 28 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. 1985 r. Nr 14 poz. 60 z póżn. zm.), który stanowi, ze do zarządu kolei należy budowa, modernizacja, utrzymanie i ochrona skrzyżowań dróg za liniami kolejowymi w poziomie szyn, wraz z zaporami, urządzeniami sygnalizacyjnymi, znakami kolejowymi, jak również nawierzchnią drogową w obszarze skrajni kolejowej. Z tego względu, zdaniem L. SA, zarówno przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. 1985 r. Nr 14 poz. 60 z póżn. zm.) jak i Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych (Dz. U. z 1986 r. Nr 6, poz. 33 z późn. zm.) nie dają podstawy prawnej do naliczenia wobec L. S.A kar za zajęcie pasa ruchu drogowego, jakie nastąpiło decyzją z dnia [...].12.03, utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...].01.04 L. S.A. zarzuciła także organowi rozstrzygającemu, że nie dokonał wyczerpującego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych związanych ze sprawą, naruszając przy tym zasadę prawdy obiektywnej, wyrażoną wart. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zarzucono, że organ nie udzielił informacji o wszczęciu postępowania oraz nie dał szansy skarżącemu wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań W odpowiedzi na skargę, Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o jej oddalenie oraz o rozstrzygniecie o kosztach wg norm przepisanych. Ustosunkowując się do poszczególnych zarzutów Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wyjaśnił, że wydając zaskarżoną decyzję, opierał się na wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20.02.2003r. (sygn.akt II S.A. 1544/01) oraz na dokumentach istniejących w aktach sprawy. Podniósł, że w/w orzeczeniem NSA zobowiązał zarządcę drogi do naliczenia kary pieniężnej - będącej przedmiotem sporu - bez waloryzacji. Wydanie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji nr [...] z dnia [...].10.2003r. dotyczy stanu faktycznego od dnia [...].01.2001 r. do dnia [...].02.2001 r. We wskazanym terminie strona skarżąca miała umieszczoną na wiadukcie kolejowym w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] reklamę bez zgody zarządcy drogi -ówczesnej GDDP Oddział [...] w G. L. S.A. (dawniej R. S.A.) posiadała zezwolenie na pozostawienie tablicy reklamowej w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] na wiadukcie kolejowym w R. do dnia [...] grudnia 2000r. Po tym terminie reklama L. S.A. umieszczona była samowolnie w pasie drogi krajowej nr [...]. Samowola ta polegała na świadomym pozostawieniu reklamy na wiadukcie kolejowym, wcześniej bowiem, w piśmie z dnia [...].12.2000r. skierowanym do P., do wiadomości zarządcy drogi, strona skarżąca deklarowała usunięcie reklamy w chwili wygaśnięcia umowy tj. [...].12.2000 Faktycznie przedmiotowa reklama została usunięta dopiero w dniu [...].02.2001r. -dowodem czego jest zapis w dzienniku objazdów. Zdaniem organu, zarządca drogi ma prawo do naliczania zarówno opłat Gak i kar) za umieszczenie reklamy w pasie drogowym, do którego zalicza się również przestrzeń nad tym pasem. Powołał się przy tym na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym przedmiocie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Załatwienie spraw administracyjnych w oparciu o określone w prawie materialnym kryteria przedmiotowe z pominięciem gwarantowanych ustawowo praw podmiotowych strony, do której kierowane są decyzje administracyjne, jest sprzeczne z podstawowymi zasadami prawa i postępowania administracyjnego wyrażonymi w art. 7 i 10 §1 kpa. Należy podzielić pogląd skarżącego, że w sprawie niniejszej organ nie dokonał wyczerpującego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych związanych ze sprawą oraz naruszył zasadę zapewnienia stronie czynnego udziału w toczącym się postępowaniu (art.10 kpa). Z zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7, 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (kpa) wynika obowiązek organu podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zasada swobodnej oceny dowodów wyrażona w art. 80 kpa oznacza, że aby swobodna ocena dowodów nie przekształciła się w ocenę dowolną, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem określonych reguł tej oceny wyrażającymi się w dokonaniu wszechstronnej oceny całokształtu zebranego materiału dowodowego, oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy (. wyrok NSA z 04.07.2001 ISA 1768/99 LEX nr 54171). Jak wynika z akt sprawy, zaskarżona decyzja została wydana w konsekwencji wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lutego 2003 w sprawie II S.A. 1544/01 stwierdzającego .nieważność decyzji z dnia [...] marca 2001 w sprawie [...] oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lutego 2001 r. Z uzasadnienia powołanego wyroku, znajdującego się w aktach niniejszej sprawy wynika, że wyżej wymienione decyzje dotyczyły okresu od [...] stycznia 2001r. do [...] lutego 2001r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzając nieważność tych decyzji nakazał m.in. aby organ ustalił ponad wszelką wątpliwość kiedy sporna tablica została zdjęta z wiaduktu. Zwrócił przy tym uwagę, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca spółka powoływała się na załączony do wniosku protokół mający potwierdzać wcześniejsze zdjęcie tablicy, natomiast w aktach sprawy tego protokołu nie było a organ orzekający nie odniósł się do tej kwestii w żaden sposób. W sprawie niniejszej, organ ustalił okres samowolnego zajęcia pasa drogowego przez skarżącą spółkę w innym przedziale czasowym niż poprzednio, tj. od [...] stycznia 2001 do [...] lutego 2001 i za ten okres naliczono karę. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono, iż "bezspornym jest, że przedmiotowa reklama została usunięta dopiero w dniu [...] lutego 2001 a nie jak twierdzi strona w dniu [...] stycznia 2001, gdyż dowodem potwierdzającym w/w fakt jest dziennik objazdów". Jak wynika z akt sprawy, "dziennik objazdów" o którym mowa w uzasadnieniu, został włączony do materiału dowodowego dopiero w toku postępowania prowadzonego po wydanym przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku, stwierdzającym nieważność poprzednich decyzji. Zgodnie z art. 81 kpa okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się, co do przeprowadzonych dowodów Zaliczenie zatem przez organ "dziennika objazdów" do materiału dowodowego i w konsekwencji rozszerzenie na jego podstawie okresu, za który nałożono na spółkę karę pieniężną, zdaniem Sądu, obligowało organ do poinformowania o tym skarżącej spółki i umożliwienie jej zajęcia stanowiska w tym przedmiocie przed wydaniem decyzji. Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie było pouczenie strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia. Stosownie do treści art. 10 kpa, organ administracji publicznej obowiązany jest zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Brak w aktach sprawy końcowego oświadczenia strony oraz dowodu, że organ prowadzący postępowanie pouczył stronę o przysługującym jej prawie, uzasadnia wniosek, że organ naruszył obowiązek ustalony w art. 10 § 1 kpa (por.wyrok NSA z 04.05.2001 II SA 1095/00 LEX nr 53441). Art. 10 § 1 kpa stanowi jedną z norm mieszczących się w ramach prawa do obrony formalnej a odstąpienie od obowiązku nałożonego na organ w tym przepisie możliwe jest tylko w sytuacjach wyjątkowych wymienionych w § 2 tego artykułu i wymaga utrwalenia oraz podania przyczyn ewentualnego odstąpienia poprzez sporządzenie stosownej adnotacji w aktach sprawy (§ 3). W aktach sprawy brak jest takiej adnotacji. Jak wspomniano, organ orzekający nie umożliwił stronie zajęcia stanowiska co do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji, pomimo że skarżąca spółka już wcześniej przedstawiła protokół demontażu reklamy z dnia [...] stycznia 2001 r. Organ nie zakreślił stronie żadnego terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym i wydał decyzję. Takie postępowanie organu godzi w zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1 kpa), a zatem stanowi wystarczającą podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Należy przy tym podkreślić, że we wniosku z dnia [...].10.2003 o ponowne rozpatrzenie sprawy, skarżąca spółka podniosła zarzut, iż reklamę usunęła w dacie sporządzenia protokołu tj. [...] stycznia 2001 r. Świetle powyższych ustaleń stwierdzić należy, że ocena materiału dowodowego została dokonana przez organ w sposób dowolny, a więc wbrew regułom zawartym w art. 80 kpa. W ocenie Sądu, postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podczas przeprowadzonego postępowania nadal nie wyjaśniono w sposób nie budzący wątpliwości, kiedy sporna tablica została zdjęta z wiaduktu. Jest to okoliczność zasadnicza albowiem od ustalenia tej okoliczności zależy treść rozstrzygnięcia tj. wysokość nałożonej zaskarżoną decyzją kary pieniężnej. W świetle powyższego, za nie spełniające wymogów art. 107 par 3 kpa uznać należy podane przez organ uzasadnienie odmowy wiarygodności przedstawionemu przez spółkę dowodowi w postaci protokołu odbioru robót demontażu, Jak wynika z akt sprawy, protokół ten został sporządzony komisyjnie, pod nadzorem p. A. T. [...] w G. Powołanie się przez organ na dowód w postaci "zapisów w dzienniku objazdów" bez bliższego uzasadnienia, dlaczego ten dowód ma dla organu znaczenie nadrzędne jest - jak wspomniano - niewystarczające z punktu widzenia przepisu art. 107 § 3 kpa. Uchylenie przez Sąd obydwu decyzji uzasadnione jest tym, że organ wydający zaskarżoną decyzję nie zwrócił uwagi na to, iż poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] października 2003, została wydana z naruszeniem zasady czynnego udziału strony. Przy powtórnym rozpoznaniu sprawy organ powinien (przy zagwarantowaniu stronie prawa do czynnego udziału w postępowaniu) ustalić w sposób nie budzący wątpliwości daty usunięcia z wiaduktu spornej tablicy. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 "c" Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Ppsa), Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję w całości lub w części jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w myśl art. 152 Ppsa w razie uwzględnienia skargi, sąd w wyroku określa czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku . Mając na względzie powyższe, należało na podstawie powołanych przepisów, orzec jak w punkcie pierwszym i drugim wyroku Z uwagi na wynik postępowania, o kosztach obejmujących: wpis sądowy w wysokości 616 złotych, opłatę od pełnomocnictwa 15 złotych oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej spółki - 2400 złotych (§ 14 ust 2 pkt 1 "a" w związku z § 6 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 w sprawie opłat za czynności radców prawnych (...)") orzeczono na podstawie art. 200 Ppsa-----------------