VI SA/Wa 904/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. sp. z o.o. sp. kom. z siedzibą w W. o wstrzymanie wykonania decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego z [...] stycznia 2017 r. nr [...] w sprawie ze skargi D. sp. z o.o. sp. kom. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia naruszenia zakazu prowadzenia reklamy apteki ogólnodostępnej, umorzenia postępowania w zakresie nakazania zaprzestania prowadzenia reklamy apteki ogólnodostępnej oraz nałożenia kary pieniężnej postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca - D. sp. z o.o. sp. kom. z siedzibą w W., reprezentowana przez adwokata, w prawidłowym trybie i terminie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego (dalej GIF), którą stwierdzono, że prowadząc aptekę ogólnodostępną naruszyła ustawowy zakaz prowadzenia reklamy owej apteki, za co nałożono na nią ostatecznie karę pieniężną w kwocie 25.000 złotych oraz umorzono postepowanie w zakresie zakazania prowadzenia owej reklamy z uwagi na zaprzestanie jej prowadzenia. W skardze tej, którą należycie opłacono, zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania ww. decyzji. W jego uzasadnieniu podano, że rygor natychmiastowego zaprzestania prowadzenia Programu rażąco narusza interes pacjentów apteki "również w zakresie ich zdrowia". Poza tym zobowiązanie skarżącej do zapłaty nałożonej na kary "będzie niosło za sobą szczególnie negatywne skutki. Takie obciążenie nie pozostanie bowiem obojętne dla normalnego funkcjonowania podmiotu". Skarżąca stwierdziła, że za uwzględnieniem jej żądania przemawia także to, że "istnieje wiele wątpliwości wskazujących na szereg błędów organu". Do skargi nie zostały załączone żadne dokumenty. W odpowiedzi na skargę GIF wniósł o nie uwzględnianie wniosku o wstrzymanie wykonania skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże art. 61 § 3 p.p.s.a. stanowi, że po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 p.p.s.a., jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem wydania zatem postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę o to wnioskującą okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nadto, uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. To na stronie wnioskującej ciąży bowiem obowiązek wykazania, że w razie wykonania zaskarżonej decyzji, mogłoby to ją narazić na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na wstępie należy wyjaśnić także, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może znaleźć zastosowanie jedynie w stosunku do takich aktów lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przykładowo w postanowieniu z 28 września 2011 r., sygn. akt II OZ 852/11, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Natomiast w postanowieniu z 10 maja 2012 r., sygn. akt II FZ 358/12 Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na postawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony. Reasumując Sąd rozpoznając ww. wniosek obowiązany jest zbadać trzy kwestie: po pierwsze czy wskazany we wniosku akt administracji – decyzja, jest aktem podlegającym wykonaniu – czy nadaje się do wykonania. Po drugie, jeżeli decyzja nadaje się do wykonania, Sąd musi ocenić czy skarżąca w sposób przekonywujący i pełny wykazała przesłanki – okoliczności, przemawiające za koniecznością wstrzymania wykonania decyzji. Po trzecie czy przesłanki te istnieją i czy dają one podstawę do zastosowania tymczasowej ochrony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, o której mowa w art. 61 p.p.s.a. Żądaniem wstrzymania wykonania w tej sprawie została objęta decyzja, którą GIF po pierwsze stwierdził naruszenie zakazu prowadzenia przez skarżącą reklamy apteki, po wtóre umorzył wobec niej postępowanie w zakresie zakazania prowadzenia tej reklamy, gdyż na dzień wydawania rozstrzygnięcia skarżąca zaprzestała prowadzenie owej reklamy oraz nałożył na nią za stwierdzone naruszenie karę 25.000 złotych. Zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, że skarżony akt jest rozstrzygnięciem posiadającym przymiot wykonalności w zakresie nałożenia kary pieniężnej, gdyż zobowiązuje skarżącą do uiszczenia wskazanej w nim kwoty pieniężnej. Co do pozostałych dwóch punktów skarżonej decyzji – tj. stwierdzenia naruszenia przez skarżąca zakazu prowadzenia reklamy apteki i umorzenia postepowania w zakresie zakazania prowadzenia tej reklamy, zdaniem Sąd nie wymagają one od skarżącej żadnego zachowania. Ustalenie bowiem samego naruszenia zakazu prowadzenia reklamy pozostaje obojętne dla skarżącej w sytuacji jednoczesnego nie orzeczenia o zakazie prowadzenia tej reklamy – to postepowanie umorzono. Jak podano powyżej przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie - w sposób dobrowolny lub w trybie przymusu państwowego (egzekucji administracyjnej), takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Wstrzymanie wykonania dotyczy więc sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne. Skutków takich nie wywołuje samo stwierdzenie naruszenia ww. zakazu, tym bardziej, że skarżąca już nie dopuszcza się tego naruszenia (postępowanie z uwagi na to zostało umorzone), gdyż nie podlega ono wykonaniu – skarżona decyzja w tym zakresie nie wiąże się dla skarżącej z obowiązkiem działania, zaniechania, czy też nakazem znoszenia zachowania innych podmiotów. Reasumując Sąd stwierdza, że skarżona decyzja może być przedmiotem wniosku o wstrzymanie wyłącznie w zakresie, w jakim nakłada na skarżąca karę 25.000 złotych. Przechodząc zatem do wniosku we wskazanym zakresie Sąd przypomina, że skarżąca żądając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wskazała, że obowiązek zapłaty kary "będzie niosło za sobą szczególnie negatywne skutki. Takie obciążenie nie pozostanie bowiem obojętne dla normalnego funkcjonowania podmiotu". Nadto stwierdziła, że za uwzględnieniem jej żądania przemawia także to, że "istnieje wiele wątpliwości wskazujących na szereg błędów Organu". Niniejsze postępowanie wpadkowe – z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jak już wcześniej podnoszono, jest postępowaniem, w którym wyłącznie od skarżącej zależały losy wniosku, gdyż to na niej ciążył obowiązek wykazania, że w razie wykonania zaskarżonej decyzji, mogłoby to ją narazić na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub/i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (tak m.in. w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 stycznia 2017 r. sygn. akt II GZ 1357/16). Sąd rozpoznając wniosek związany był zatem tym, co w nim zostało wykazane, podniesione oraz jakimi dokumentami zostało to potwierdzone. Przepisy ustawy Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi w tym przedmiocie nie przewidują po stronie Sądu – tym bardziej jeżeli strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, obowiązku wzywania o jakiekolwiek dokumenty potwierdzające zasadność zadośćuczynienia żądaniu wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. W oparciu o przedstawione przez skarżącą uzasadnienie wniosku (k. 8 akt), a także akta sprawy, jak również mając na uwadze wyjątkowość sytuacji, w których instytucja wstrzymania może zostać zastosowana, Sąd stwierdza, że nie był w stanie ustalić czy i w jaki sposób wykonanie zaskarżonej decyzji – zapłata nałożonej kary, wpłynie na kondycję ekonomiczno-gospodarczą skarżącej, a zatem, czy sytuacja ta, w związku z koniecznością uiszczenia 25.000 złotych, uprawdopodabnia powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Same stwierdzenia, że wykonanie decyzji spowoduje "szczególnie negatywne skutki" i "nie pozostanie obojętne dla normalnego funkcjonowania podmiotu", przy jednoczesnym braku jakichkolwiek dokumentów wskazujących na sytuację finansową skarżącej, to zbyt mało, aby zbadać czy w sprawie ziściły się przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. Warto w tym miejscu podnieść także, że każda decyzja administracyjna, zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych, pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji skarżąca może otrzymać zwrot uiszczonej kwoty. Sąd zauważa również, że bezpodstawne jest twierdzenie skarżącej, że za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji przemawia "szereg błędów Organu". Oceniając bowiem sprawę wpadkową, tj. udzielenie ochrony tymczasowej, Sąd nie jest uprawniony do badania legalności zaskarżonego aktu. W tym stanie rzeczy Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w całości. Po pierwsze decyzja ta, w zakresie w jakim stwierdza naruszenie zakazu prowadzenia reklamy apteki i umarza postepowanie co do wydania zakazu prowadzenia tej reklamy, nie mogła zostać skutecznie objęte wnioskiem o wstrzymanie wykonania, jako nienosząca znamion wykonalności, co spowodowało bezzasadność wniosek o wstrzymanie jej wykonania w tym zakresie. Co do zaś nałożenia kary pieniężnej, wprawdzie kwalifikowała się jako przedmiot rozpoznawanego wniosku, jednakże skarżąca w żaden sposób nie dowiodła, że w związku z zapłatą tej kary zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.