VI SA/Wa 906/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Henryka Lewandowska - Kuraszkiewicz Protokolant ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] lipca 2009 r.; 2. stwierdza, że uchylone postanowienia nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej J. B. kwotę 1600 (jeden tysiąc sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, na podstawie art. 245 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej, dalej p.w.p. (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz.1071 ze zm.), art. 58 § 1 i 1 kpa w związku z art. 252 ustawy p.w.p. utrzymał w mocy postanowienie z dnia 29 lipca 2009 r. o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z dnia [...] listopada 2006 r., stwierdzającej wygaśnięcie decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy [...] zgłoszony za numerem [...]. Do wydania postanowienia doszło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i wywody prawne: Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej udzielił prawa ochronnego na znak towarowy [...] na rzecz J. B., zgłoszony w dniu [...] stycznia 2002 r. za numerem [...], pod warunkiem uiszczenia opłaty w wysokości 350.00 złotych za pierwszy dziesięcioletni okres ochrony. W związku z nieuiszczeniem opłaty, w dniu [...] listopada 2006 r. Urząd Patentowy wydał decyzję stwierdzającą wygaśnięcie decyzji z dnia [...] lipca 2006 r. o udzieleniu na rzecz J. B. prawa ochronnego na znak towarowy [...] Obie decyzje zostały doręczone ustanowionemu pełnomocnikowi, rzecznikowi patentowemu – A. Ż., na wskazany przez nią adres korespondencyjny. W dniu 5 lutego 2007 r., w ustawowym terminie, A. Ż. złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy wnosząc o uchylenie decyzji o wygaśnięciu prawa ochronnego na znak towarowy. Z uwagi na wymóg, wynikający z przepisu art. 244 ust. 11 ustawy p.w.p., nakładający na wnioskodawcę obowiązek uzasadnienia wniosku, Urząd Patentowy wezwał A. Ż. do stosownego uzupełnienia wniosku, wyznaczając stronie termin jednego miesiąca na dokonanie powyższej czynności. Z powodu bezskutecznego upływu terminu, Urząd poinformował wnioskodawczynię o pozostawieniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy bez rozpoznania. W dniu 8 maja 2009 r. J. B. przez pełnomocnika, rzecznika patentowego [...] złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy od decyzji z dnia [...] listopada 2006 r., stwierdzającej wygaśnięcie decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na przedmiotowy znak towarowy. W jego uzasadnieniu zgłaszająca wyjaśniła, że nieuiszczenie opłaty okresowej spowodowane było długotrwałą chorobą ustanowionego w sprawie pełnomocnika, która uniemożliwiała złożenie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy od decyzji z dnia [...] listopada 2006 r. Z powodu poważnego stanu zdrowia pełnomocnika, zgłaszająca nie była świadoma wydanej w sprawie decyzji i nie mogła podjąć stosownych działań. W ocenie Urzędu Patentowego, nie zachodzą przesłanki przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy od decyzji z dnia [...] listopada 2006 r., o których mowa w przepisach art. 58 i 59 kpa, albowiem wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła, iż nie ponosi ona winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Wbrew jej twierdzeniom choroba pełnomocnika nie umożliwiła podjęcia działań w sprawie uchylenia decyzji z dnia [...] listopada 2006 r. Wniosek taki do Urzędu wpłynął, z czego jasno wynika, że pełnomocnik pomimo choroby była w stanie prowadzić korespondencję w sprawie i podejmować niezbędne czynności w toku postępowania. Być może do odmiennej konkluzji prowadziłaby argumentacja zgłaszającej w sytuacji, gdyby w poprzedniej sprawie pełnomocnik nie podjęła żadnych działań w celu uchylenia decyzji z dnia [...] listopada 2009 r. Braku podstaw do przywrócenia terminu nie zmienia, podnoszony we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, fakt ciężkiej choroby, która dotknęła również zgłaszającą oraz okoliczność, iż nie była ona informowana przez poprzedniego pełnomocnika o bieżącym stanie sprawy. Urząd Patentowy dokonał oceny okoliczności podniesionych przez zgłaszającą jedynie w kontekście sprawy administracyjnej, będącej przedmiotem skarżonego rozstrzygnięcia (przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy). W ramach postępowania odwoławczego nie jest możliwe rozstrzyganie w sprawie, tj. przywrócenie terminu do złożenia uzasadnienia wniosku z dnia 9 lutego 2007 r., która nie była przedmiotem postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonego postanowienia. Skargę na postanowienie Urzędu Patentowego z dnia [...] lutego 2011 r. złożyła J. B., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: 1. art. 58 i 59 kpa oraz art. 243 Ust. 4 ustawy Prawo własności przemysłowej przez nieprawidłową ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu, iż wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu podczas gdy podnoszone przez nią okoliczności świadczą niezbicie o braku jej winy w dochowaniu terminu, 2. art. 7, 8, 77 i 80 kpa poprzez wydanie decyzji na błędnie ustalonym i błędnie ocenionym stanie faktycznym. W odpowiedzi na skargę Urząd patentowy wnosił o jej oddalenie przywołując argumentację zawarta w postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję (uchwałę) administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej p.p.s.a.). W pierwszej kolejności należy wskazać, iż postanowienie Urzędu Patentowego z dnia [...] lipca 2009 r. zostało wydane w wyniku wniosku J. B. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy od decyzji z dnia [...] listopada 2006 r. Precyzując w ten sposób swoje żądanie wnioskodawczyni wyznaczyła także zakres postępowania odwoławczego. W postępowaniu odwoławczym nie jest możliwe rozstrzyganie w sprawie, która nie była przedmiotem skarżonego w odwołaniu postanowienia. Przyjmuje się ujmowanie odwołania jako środka zaskarżenia w znaczeniu instytucji procesowej, za pomocą której uprawnione podmioty mogą żądać weryfikacji rozstrzygnięć administracyjnych w celu ich kasacji lub reformacji. Bez znaczenia dla prawnej charakterystyki odwołania jest natomiast to, czy uruchamia ono kontrolę decyzji administracyjnej, czy też umożliwia weryfikację tej decyzji, bowiem jest to kwestia istoty postępowania odwoławczego i charakteru prawnego decyzji wydanych w wyniku tego postępowania. Z wykładni językowej przepisu art. 127 § 1 wynika, że odwołanie służy od decyzji, rozumianej jako rozstrzygnięcie sprawy rozpatrywanej przez organ pierwszej instancji. W związku z tym w odwołaniu mogą być podnoszone zarzuty dotyczące rozstrzygnięcia (osnowy) łącznie z zarzutami odnoszącymi się do uzasadnienia decyzji, jeżeli istnieje sprzeczność między treścią decyzji a jej uzasadnieniem. Zgodzić się należy zatem z Urzędem Patentowym, że ten rozpatrując ponownie sprawę, mógł on dokonać oceny podniesionych przez skarżącą zarzutów jedynie w kontekście sprawy administracyjnej będącej przedmiotem skarżonego rozstrzygnięcia. Dodać należy, że pozostawienie bez rozpoznania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy oznacza, że wniosek ten nie był rozpoznany. Stał się bezskuteczny z mocy prawa. Dla jego skuteczności należy go ponowić poprzedzając wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. W przypadku wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego brak formalny powoduje, iż wniosek ten nie wszczyna postępowania administracyjnego, a to oznacza, że sprawa nie może być rozpatrzona merytorycznie. Analogicznie odwołanie zawierające braki formalne, również nie wywoła zamierzonego skutku prawnego. Organ odwoławczy nie może działać z urzędu, charakter organu odwoławczego w rozpoznawanej sprawie uzyskuje on w wyniku prawidłowo złożonego odwołania. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w kontekście art. 58 i 59 kpa, mających zastosowanie w niniejszej sprawie na podstawie art. 252 ustawy Prawo własności przemysłowej, Sąd nie podzielił stanowiska organu, że stan zdrowia pełnomocnika skarżącej nie uniemożliwił podejmowania przez nią czynności w sprawie. Zdaniem Sądu, wydając zaskarżone postanowienia, organ naruszył art. 7 i 77 kpa, gdyż nie wyjaśnił w sposób dostateczny okoliczności, na które powoływała się skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Strona wnosząca prośbę o przywrócenie terminu ma uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu (art. 58 § 1 kpa). Sam fakt występowania w art. 58 § 1 kpa instytucji uprawdopodobnienia nie zwalnia organu, wydającego na podstawie stosownego postanowienia, z obowiązku podjęcia wszelkich działań, których celem, z uwagi na słuszny interes obywateli, będzie dokładne wyjaśnienie okoliczności sprawy. Przepis ten nie zwalnia organu z konieczności podjęcia wszelkich działań, których efektem będzie potwierdzone przez osobę wnioskującą wiarygodności okoliczności, na które powołała się podając przyczynę niedopełnienia w terminie określonych czynności procesowych. Zauważyć należy, że brak winy, o której mowa w art. 58 § 1 kpa, zainteresowany winien tylko uprawdopodobnić, a nie udowodnić. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym, słabszym niż dowód, nie dającym pewności lecz jedynie wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o danym fakcie. Inaczej rzecz ujmując, uprawdopodobnienie prowadzi do uzasadnionego przypuszczenia, że zdarzenie rzeczywiście miało miejsce, a zakres uprawdopodobnienia obejmuje zdarzenie, które spowodowało brak winy po stronie zainteresowanego. Typowym przykładem braku winy po stronie osoby składającej wniosek o przywrócenie terminu jest choroba , która uniemożliwia wyręczenie się osobami trzecimi. W przedmiotowej sprawie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania skarżąca uzasadniała ciężką chorobą pełnomocnika, rzecznika patentowego A. Ż., składając kartę leczenia szpitalnego, z której wynika, że doznała ona w dniu 25 stycznia 2005 r. udaru niedokrwiennego mózgu. Z wniosku wynika, że choroba wywołała spustoszenie w jej organizmie. Nie wróciła ona do zdrowia, a kontakt z nią jest utrudniony. Z uzasadnienia obu postanowień Urzędu Patentowego nie wynika, aby stan zdrowia pełnomocnika skarżącej był przedmiotem analizy organu w aspekcie braku jej winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności prawnej. Organ przyjął tylko, że skoro A. Ż. złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy wobec decyzji wygaszającej udzielone prawo ochronne na znak towarowy [...] z zachowaniem przewidzianego terminu dała wyraz temu, że mimo choroby jest w stanie prowadzić korespondencję z Urzędem Patentowym. Należy w tym miejscu w tym miejscu wskazać, iż skarżąca powoływała się na trwały uszczerbek na zdrowiu jej pełnomocnika, na utrudniony, wręcz niemożliwy z nią kontakt. Zdaniem Sądu organ winien wyjaśnić, czy i na ile choroba pełnomocnika skarżącej jest trwała i uniemożliwia jej normalne funkcjonowanie, wobec złożonej karty leczenia informacyjnego, z której w sposób niebudzący wątpliwości wynika ciężki rodzaj schorzenia, w szczególności, czy złożenie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy w terminie było efektem poprawy stanu zdrowia, umożliwiającego jej normalne funkcjonowanie, czy w jej schorzeniu mogą występować momenty pogorszenia uniemożliwiające normalną pracę. Zauważyć należy, iż organ z faktu złożenia w terminie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy wyciągnął zbyt daleko idące wnioski, mianowicie, że A. Ż. mimo choroby jest w stanie prowadzić korespondencję z Urzędem Patentowym. Składając wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy w terminie i potwierdzając odbiór wezwania do uzupełnienia wniosku oznaczać może tyle i tylko tyle, ze w tych dniach Pani Rzecznik była w stanie prowadzić, mimo choroby korespondencję z Urzędem Patentowym. W wezwaniu otrzymała przecież jeszcze jednomiesięczny termin do nadesłania uzasadnienia wniosku. Uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu musi dotyczyć tego i tylko tego okresu, w którym miała być dokonana czynność procesowa. W przedmiotowej sprawie brak ustaleń i rozważań organu co do stanu zdrowia pełnomocnika skarżącej w czasie biegu terminu do nadesłania uzasadnienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Zatem z zaświadczenia lekarskiego winno wynikać, czy w czasie do dokonania czynności procesowej – złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy wraz z uzasadnieniem stan zdrowia pełnomocnika skarżącej uniemożliwiał dokonanie tej czynności i w tym zakresie postępowanie administracyjne wino zostać uzupełnione. Podkreślić należy, że Urząd miał możliwość sprawdzenia utraty możliwości świadczenia przez rzecznika patentowego pomocy w sprawach z zakresu własności przemysłowej poprzez Krajową Radę Rzeczników Patentowych, w oparciu o art. 10 ustawy z dnia 11 kwietnia 2001 r. Przecznicy patentowi (Dz. U.2001.49.509). Zarzut naruszenia przez Urząd Patentowy przepisu art. 243 ust. 4 p.w.p. jest, zdaniem Sądu, bezzasadny. Nie stanowił on podstawy prawnej rozstrzygnięcia, albowiem reguluje kwestię uchylenia, w ramach rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzji o umorzeniu postępowania, wydanej na skutek uchybienia terminu do dokonania określonej czynności. Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 145 ust. 1 pkt 1) c) ustawy p.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt 1 wyroku. O wykonalności uchylonych postanowień Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a.