VI SA/Wa 908/15
WyrokWSA w Warszawie2015-11-30
Skład orzekający: Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Jacek Fronczyk, Sławomir Kozik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy RP prawidłowo unieważnił prawo ochronne na wzór przemysłowy "Pojemnik na odpady" z powodu braku indywidualnego charakteru, uwzględniając przy tym opinię biegłego i materiały dotyczące przetargów?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Urząd Patentowy RP prawidłowo ocenił brak indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego "Pojemnik na odpady". Organ właściwie ustosunkował się do opinii biegłego i materiałów dotyczących przetargów, stwierdzając, że nie wpływają one na ocenę braku indywidualnego charakteru wzoru, który jest wystarczającą przesłanką do jego unieważnienia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Urzędu Patentowego RP unieważniającą prawo ochronne na wzór przemysłowy "Pojemnik na odpady". Wnoszący sprzeciw zarzucił m.in. brak nowości i indywidualnego charakteru wzoru, a także zgłoszenie go w złej wierze. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez WSA, Urząd Patentowy ponownie rozpoznał sprawę i wydał decyzję unieważniającą prawo ochronne, uznając brak indywidualnego charakteru wzoru. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym art. 153 p.p.s.a. oraz brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędzia WSA Sławomir Kozik Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2015 r. sprawy ze skargi T. J. i D. M. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na wzór przemysłowy oddala skargę w całości
UZASANIENIE
W dniu W dniu [...] lipca 2011 roku wpłynął do Urzędu Patentowego RP sprzeciw K. Sp. z o.o. z siedzibą w T. wobec prawomocnej decyzji UPRP o udzieleniu prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Pojemnik na odpady" o numerze [...] udzielonego na rzecz D. M. zamieszkałego w P. oraz T. J. zamieszkałego w B. Sporny wzór przemysłowy został zgłoszony do ochrony do Urzędu Patentowego RP dnia [...] sierpnia 2009 roku.
Jako podstawę prawną wnoszący sprzeciw wskazał art. 246 w związku z art. 102 ust. 1 art. 103 ust. 1 i art. 104 ust. 1 ustawy Prawo własności przemysłowej. Ponadto wnoszący sprzeciw zarzucił, iż dokonanie zgłoszenia spornego wzoru przemysłowego nastąpiło w warunkach złej wiary, a dodatkowo naruszony został art. 304 p.w.p. Jego zdaniem sporny wzór nie jest ani nowy, ani nie posiada indywidualnego charakteru. Wskazał, że podobny kosz był wprowadzany do obrotu przez K. Sp. z o.o. w roku 2005, a w roku 2006 dodatkowo wnoszący sprzeciw zaczął wprowadzać do obrotu identyczny kosz z daszkiem. Podkreślił cechy wspólne tj. wykorzystanie płaskowników stalowych zamiast listew drewnianych. Strona przedstawiła materiały dowodowe w postaci faktur i materiałów reklamowych (foldery). Ponadto zdaniem wnoszącego sprzeciw zgłoszenie przedmiotowego wzoru przemysłowego nastąpiło w złej wierze, gdyż D. M. zamieszkały w P. oraz T. J. zamieszkały w B. byli pracownikami K. Sp. z o.o. w okresie od 2004 do 2005 roku na stanowiskach umożliwiających zapoznanie się z prototypem wzoru przemysłowego w postaci kosza na odpady. Wnoszący sprzeciw podniósł też, że sporny wzór nie jest "wytworem działalności twórczej" D. M. oraz T. J. w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
W odpowiedzi, pismem z dnia 3 stycznia 2012 roku, uprawniony ze spornego prawa wniósł o oddalenie przedmiotowego sprzeciwu i zasądzenie kosztów postępowania na jego rzecz. Według strony sam katalog "nie chroni wyrobów w nim zawartych przepisami prawa autorskiego i prawa patentowego". Strona wskazała na opinię biegłego M. B. przygotowaną dla Prokuratury Rejonowej w C., która dotyczyła spornego wzoru przemysłowego. Zdaniem uprawnionego nie ma podstaw do stwierdzenia że sporny wzór nie jest ani nowy, ani nie posiada indywidualnego charakteru.
Wobec uznania sprzeciwu za bezzasadny przez uprawnionego sprawa została przekazana do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym.
Decyzją z dnia [...] maja 2012 roku, sygn. akt [...], Urząd Patentowy RP działający w trybie postępowania spornego unieważnił sporne prawo z rejestracji wzoru przemysłowego.
Następnie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 czerwca 2013r., sygn. akt VI SA/Wa 2702/12, uchylił ww decyzję UPRP. Sąd uznał, że w toku ponownego postępowania Urząd Patentowy RP winien dokonać wszechstronnej oceny przedstawionego materiału dowodowego oraz ustosunkować się szczegółowo do zarzutów strony skarżącej. Dokonując oceny przesłanki indywidualnego charakteru spornego wzoru przemysłowego, organ zobowiązany będzie dokonać stosownej analizy porównawczej przeciwstawionych wzorów przemysłowych, wyjaśniając szczegółowo, dlaczego - w jego ocenie - zachodzą lub też nie zachodzą podstawy do unieważnienia prawa z rejestracji tego wzoru przemysłowego. Przeprowadzając tą ocenę, organ administracji zobowiązany będzie ustosunkować się zarówno do powołanej przez stronę skarżącą opinii biegłego sądowego, jak i podniesionych argumentów związanych z przetargami organizowanymi przez Zarząd Terenów Publicznych w W. w zakresie dostaw elementów małej architektury (przede wszystkim koszy na odpady).
Ponownie rozpoznając sprawę Urząd Patentowy RP, decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. [...] działający w trybie postępowania spornego po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2015 r. sprawy o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "Pojemnik na odpady" nr [...] udzielonego na rzecz T. J. zamieszkałego w B. oraz D. M. zamieszkałego w P. prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą "J." s.c. z siedzibą w B., wszczętej na skutek sprzeciwu złożonego przez K. sp. z o.o. z siedzibą w T., na podstawie art. 246 ust. 1i art. 247 ust.2 w związku z art. 102 oraz art. 104 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119 poz. 1117 tekst jednolity ze zm.) oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej unieważnił prawo z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "Pojemnik na odpady" nr [...], przyznać K. sp. z o.o. z siedzibą w T. solidarnie od T. J. zamieszkałego w B. oraz D. M. zamieszkałego w P. prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą "J." s.c. z siedzibą w B. kwotę w wysokości 1840 zł (słownie: jeden tysiąc osiemset czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie.
W uzasadnieniu organ wskazał, że wnoszący sprzeciw powołał się na przepisy art. 102 ust. 1 art. 103 ust. 1 i art. 104 ust. 1 ustawy Prawo własności przemysłowej.
Zgodnie z art. 102 ust. 1 p.w.p., wzorem przemysłowym jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części, nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację.
W świetle art. 103 ust. 1 p.w.p. wzór przemysłowy uważa się za nowy, jeżeli przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa z rejestracji, identyczny wzór nie został udostępniony publicznie przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób, z zastrzeżeniem ust. 2. Wzór uważa się za identyczny z udostępnionym publicznie także wówczas, gdy różni się od niego jedynie nieistotnymi szczegółami. Dodatkowo art. 103 ust. 2 p.w.p. precyzuje, że wzoru nie uważa się za udostępniony publicznie, w rozumieniu ust. 1, jeżeli nie mógł dotrzeć do wiadomości osób zajmujących się zawodowo dziedziną, której wzór dotyczy.
Z kolei art. 104 p.w.p. w ust. 1 stanowi, że wzór przemysłowy odznacza się indywidualnym charakterem, jeżeli ogólne wrażenie, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku, różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo. Istotny jest przy tym przepis art. 104 ust. 2 p.w.p. określający, że przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego bierze się pod uwagę zakres swobody twórczej przy opracowywaniu wzoru.
W dokumentacji zgłoszeniowej przedmiotowy wzór przemysłowy został określony jako pojemnik na odpady - są to dwie odmiany wzoru przemysłowego [...] przedstawione na Fig. 1 i Fig. 2. Zgodnie z dokumentacją rejestrową, wspólną cechą odmian pojemników według wzoru przemysłowego jest ich połączenie z okrągłą kolumną o gładkiej powierzchni, odznaczającą się proporcjonalnie dobranym kształtem stopy i głowy, w którym pojemnik ma zewnętrzne listwy dekoracyjne osłaniające wewnętrzną część użytkową.
Cechą istotną wzoru przemysłowego uwidocznionego na rysunku fig. 1 - przedstawiającego pojemnik z daszkiem, jest przytwierdzenie pojemnika do okrągłego słupka posadowionego na kształtowej stopie i zwieńczonego dekoracyjną głową, oraz osłonięcie od góry opływowym daszkiem, w którym pojemnik ma zewnętrzne listwy dekoracyjne przytwierdzone do wymodelowanych okręgów osłaniając wewnętrzną część użytkową pojemnika.
Cechą istotną wzoru przemysłowego uwidocznionego na rysunku fig. 2 - przedstawiającego pojemnik z daszkiem, jest przytwierdzenie pojemnika do okrągłego słupka posadowionego na kształtowej stopie i zwieńczonego dekoracyjną głową, oraz osłonięcie od góry ozdobionym daszkiem, w którym pojemnik ma zewnętrzne listwy osłonowe przytwierdzone do zewnętrznych okręgów osłaniając wewnętrzną część użytkową pojemnika.
17.08.2009 r.
Organ stwierdził, że badane wzory, określone jako pojemnik na odpady (zarejestrowana pod numerem [...]) oraz kosze na odpady (m.in. niezarejestrowane wzory przemysłowe o nazwach [...],[...], a także kosze o symbolach [...] i [...]), stanowią w istocie pojemniki w postaci koszy na odpady. Są to zatem wytwory należące do tego samego asortymentu towarów. Kosze na odpady występują masowo, są instalowane w miastach, miasteczkach oraz wsiach, szczególnie w ich centrach. Po reformie administracyjnej i wprowadzeniu nowej struktury samorządowej w Polsce jednostki samorządu terytorialnego dbając o wygląd reprezentacyjnych miejsc (np. rynek) decydują się na zakładanie estetycznych pojemników na śmieci. Oferta podmiotów produkujących kosze na śmieci nie jest ogólnodostępną i nie trafia do zwykłego konsumenta, gdyż odbiorcą pozostają zasadniczo jednostki samorządu terytorialnego (ewentualnie inne podmioty władzy publicznej oraz przedsiębiorcy). Z racji swojej funkcji, niezależnie od kształtu, mają one zawsze pojemnik na śmieci, a ponadto często występują w postaci wytworu składającego się dodatkowo z słupka podtrzymującego kosz oraz daszka zabezpieczającego kosz przed deszczem lub śniegiem.
Przeciwstawione wzory przemysłowe stanowią kosze na odpady. Tak więc porównywane wzory, niezależnie od ich nazw, stanowią pojemniki (kosze) na odpady. Tym samym są wytworami o zakresie swobody twórczej ograniczonymi określonymi funkcjami (składowanie odpadów).
Przeprowadzając analizę porównawczą Kolegium Orzekające miało na uwadze zarówno ogólne wrażenie, jak też poszczególne elementy obu wytworów (składają się ostatecznie na całościowy odbiór). Trzeba podkreślić, że zakres przedmiotowy prawa z rejestracji wzoru przemysłowego określają łącznie rysunek wzoru i jego istotne cechy wskazane w opisie, przy czym rysunek wzoru ujawnia cechy postaciowe wzoru niezależnie od używanego w opisie nazewnictwa. W toku oceny postać wytworu nie jest uzależniona od trafności jego nazwy. W trakcie oceny porównywanych wzorów przemysłowych Kolegium Orzekające miało też na względzie zdjęcia przedstawiające przedmiotowe wzory.
W przypadku odmiany wzoru spornego oznaczonej jako fig. 1 przeciwstawione wzory przemysłowe stanowiły kosze o symbolach [...] i [...]. Z materiałów dowodowych znajdujących się w aktach sprawy wynika, iż postacie tych wytworów zostały upublicznione przed datą pierwszeństwa spornego wzoru przemysłowego. Wzory o nazwie [...] i [...] występują między innymi w katalogu firmy K. Sp. z o.o. z 2005 roku. Istotne jest, że katalog ten trafił do potencjalnych odbiorców wnoszącego sprzeciw, o czym świadczy fakt odniesienia się przez Urząd Miasta w N. do przedmiotowego katalogu w pismach skierowanych do K. Sp. z o.o. (zlecenia z 2005 i 2006 roku).
W przypadku odmiany wzoru spornego oznaczonej jako fig. 2 przeciwstawione wzory przemysłowe stanowiły kosze o nazwach [...] i [...]. Szczególnie ten drugi kosz był brany pod uwagę przez Kolegium Orzekające (różnica polega na wykorzystaniu elementu w postaci daszka). Z materiałów dowodowych znajdujących się w aktach sprawy wynika, iż postacie tych wytworów przeciwstawionych zostały upublicznione przed datą pierwszeństwa spornego wzoru przemysłowego. Wzór o nazwie [...] występuje w katalogu firmy K. Sp. z o.o. z 2005 roku, a ponadto, wraz ze wzorem o nazwie [...], w katalogu tej firmy z 2006 roku. Ponadto oba kosze występują w katalogach firmy K. Sp. z o.o. z lat 2007/2008 i 2009/2010. Istotne jest, że w katalogu z lat 2007/2008 zamieszczone jest zdjęcie przedstawiające zamontowany przypuszczalnie w parku kosz o nazwie [...]. Dodatkowo o upublicznieniu spornego wzoru przemysłowego świadczą zlecenia zamówienia koszy o nazwie [...] przez jednostki samorządu terytorialnego (m.in. Urząd Miejski w N. z 2005 i 2006 roku oraz firma S. sp. z o.o. ze S. z 2006 roku). Wykonanie zamówienia potwierdzają wystawione faktury. Według materiałów dowodowych kosz o nazwie [...] został zamówiony przez firmę H. z K. w 2005 roku oraz M. J. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Z. w 2007 roku (wykonanie zamówienia potwierdzają wystawione faktury).
Przedmiotowe pojemniki (kosze) niewątpliwie posiadają, naturę funkcjonalną a zatem - zdaniem Kolegium - swoboda twórcza w rozpatrywanym przypadku jest ograniczona ich funkcją. Materiały dowodowe zgromadzone w aktach zawierają przykłady innych koszy na odpady (zob. katalogi K. Sp. z o.o., szczególnie katalog z 2005 roku). Pomimo pełnionych funkcji prezentowane kosze na odpady różnią się - mają klasyczną (kosze [...]) albo nowoczesną ([...]) architekturę, a ponadto występują w wersjach ze słupkiem i bez słupka (posadowione na gruncie). Jedynym elementem wspólnym wszystkich takich koszy jest występowanie pojemnika na odpady. Wobec występującej różnorodności koszy na odpady twórczej Kolegium Orzekające uznało, iż, swoboda twórcza przy projektowaniu spornego kosza była duża.
Kolegium Orzekające przeprowadziło ocenę zdolności rejestrowej, tj. indywidualnego charakteru spornego wzoru w oparciu o wspólne cechy jego odmian wskazane w opisie spornego wzoru. Cechy te dla odmian spornego pojemnika na odpady obejmują ich połączenie z okrągłą kolumną o gładkiej powierzchni, odznaczającą się proporcjonalnie dobranym kształtem stopy i głowy, w którym pojemnik ma zewnętrzne listwy dekoracyjne osłaniające wewnętrzną część użytkową.
Zdaniem Kolegium Orzekającego ogólne wrażenie, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku sporny wzór przemysłowy, nie różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór przeciwstawiony, oznaczony jako kosz [...], przedstawiony np. w katalogu K. 2006 na str.16 (k. 67 akt Sp.15/12). Kosz ten charakteryzuje się bowiem jego połączeniem z okrągłą kolumną o gładkiej powierzchni, odznaczającą się proporcjonalnie dobranym kształtem stopy i głowy, w którym pojemnik ma zewnętrzne listwy dekoracyjne osłaniające wewnętrzną część użytkową, a więc wszystkimi cechami istotnymi stanowiącymi przedmiot oceny spornego wzoru.
Na marginesie należy organ dodał, że kosz [...], przedstawiony np. w katalogu K. 2006 na str.16 (k. 67 akt Sp.15/12) posiada również wszystkie cechy wskazane w opisie spornego wzoru jako istotne zarówno dla pierwszej jak i dla drugiej jego odmiany. Przedstawia bowiem pojemnik z daszkiem, posiadający przytwierdzenie pojemnika do okrągłego słupka posadowionego na kształtowej stopie i zwieńczonego dekoracyjną głową, oraz osłonięcie od góry opływowym i ozdobnym daszkiem, w którym pojemnik ma zewnętrzne listwy dekoracyjne przytwierdzone do wymodelowanych okręgów osłaniając wewnętrzną część użytkową pojemnika.
Zdaniem organu zorientowani użytkownicy w zakresie koszy na odpady są osobami, którzy nie odróżnią porównywanych koszy na odpady z uwagi na niewielkie różnice (dotyczące m.in. mocowania, kształtu, wykończenia, kolorystyki oraz proporcji). Organ miał na względzie zakres swobody twórczej przy opracowywaniu tego rodzaju wzorów, która jest duża, chociaż ograniczona z uwagi na funkcje spełniane przez badane wytwory - kosze umożliwiające składowanie drobnych odpadów i śmieci.
Wobec faktu, że brak indywidualnego charakteru jest wystarczającą samodzielną przesłanką do unieważnienia spornego wzoru, Kolegium zrezygnowało z rozpatrywania pozostałych zarzutów w świetle przedłożonego materiału.
Na marginesie organ zaznaczył, że zarzut dotyczący dokonania zgłoszenia spornego wzoru przemysłowego w złej wierze nie mógł stanowić przedmiotu oceny przez Kolegium Orzekające, gdyż przesłanka ta nie występuje jako przesłanka unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego. Z kolei odnośnie do naruszenia art. 304 p.w.p. należy wyjaśnić, że przepis ten znajdzie zastosowanie w postępowaniu przed sądami powszechnymi w sprawach karnych.
Na odmienne stanowisko Kolegium Orzekającego nie mogły wpłynąć powołana przez stronę skarżącą opinia biegłego sądowego, jak i podniesionych argumentów związanych z przetargami organizowanymi przez Zarząd Terenów Publicznych w W. w zakresie dostaw elementów małej architektury (przede wszystkim koszy na odpady).
Organ ustosunkował się zarówno do powołanej przez stronę skarżącą opinii biegłego sądowego, jak i podniesionych argumentów związanych z przetargami organizowanymi przez Zarząd Terenów Publicznych w W. w zakresie dostaw elementów małej architektury (przede wszystkim koszy na odpady).
Kwestię zwrotu kosztów rozstrzygnięto w oparciu o art. 256 ust. 2 p.w.p., który w tym względzie nakazuje odpowiednie stosowanie przepisów o postępowaniu cywilnym.
Pismem z dnia 18 marca 2015 r. T. J. i D. M. reprezentowani przez radcę prawnego A. S. wnieśli na powyższą decyzję skargę, zarzucając jej:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego art. 104 ust. 1 i 2 ustawy prawo własności przemysłowej (dalej zwana p.w.p.) poprzez błędną jego wykładnię, w konsekwencji czego strona przeciwna uznała, że zgłoszony przez skarżących wzór przemysłowy pt. "pojemnik na odpady" nie odznacza się indywidualnym charakterem, co miało wpływ na wynik sprawy,
2. naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 7, art. 77, art. 80 oraz 107§ 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez stronę przeciwną czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i nie zebrania wyczerpującego materiału dowodowego, w szczególności nie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a ponadto poprzez dokonanie dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w szczególności w zakresie dowodu z dokumentów dotyczących przetargów organizowanych przez Zarząd Terenów Publicznych w W., nie zwrócenia się do tego podmiotu o wskazanie jakie były faktyczne powody dla których w SIWZ zamieszczono dwa rodzaje pojemników na odpady jeden z firmy J. a drugi z firmy Komserwis, oraz nie wskazania w sposób szczegółowy a jedynie lakoniczny, przyczyny nie uwzględnienia opinii biegłego sądowego powołanej przez stronę skarżącą,
3. naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 153 ppsa- poprzez nie uwzględnienie przez organ wskazań Sądu co do dalszego postępowania wyrażonych w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2013 r. w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 2702/12.
Wskazując na powyższe zarzuty wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie od strony przeciwnej zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżących, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżący rozwinęli powyższe zarzuty podnosząc, że organ, wbrew wymaganiom wynikającym z treści art. 153 ppsa nie zastosował się do zaleceń i wskazań Sądu zawartych w orzeczeniu uchylającym poprzednio wydaną decyzję. Zgodnie bowiem z powołanym orzeczeniem wydanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, organ powinien był dokonać wszechstronnej oceny przedstawionego materiału dowodowego oraz ustosunkować się szczegółowo do zarzutów strony skarżącej, w tym do przeprowadzenia analizy porównawczej przeciwstawionych wzorów przemysłowych, wyjaśniając szczegółowo dlaczego zachodzą podstawy do unieważnienia prawa z rejestracji tego wzoru przemysłowego. Ponadto organ zobowiązany został do ustosunkowania się do powołanej przez skarżących opinii biegłego sądowego jak i podniesionych argumentów dotyczących przetargu organizowanego przez Zarząd Terenów Publicznych w W., w tym do rozważenia konieczności przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego.
Tymczasem w zaskarżonej decyzji organ w ogóle nie rozważył możliwości i konieczności przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, pomimo, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazywał, iż przeprowadzenie takiego dowodu w zasadzie jest konieczne celem wyczerpującego wyjaśnienia pojawiających się wątpliwości. Zaskarżona decyzja w zasadzie w swoim uzasadnieniu stanowi powielenie decyzji uprzednio uchylonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Organ jedynie lakonicznie odniósł się do przedłożonej przez stronę skarżącą opinii biegłego wskazując, iż wobec tego, że uznał, że sporny wzór nie posiada cechy indywidualnego charakteru, na jego odmienne stanowisko nie może wpłynąć powołana przez skarżących opinia biegłego sądowego jak i argumenty związane z przetargami organizowanymi przez Zarząd Terenów Publicznych w W. W tej sytuacji nie sposób nie uznać, że organ dopuścił się dowolnej oceny dowodów.
Skarżący podtrzymali dotychczas prezentowane stanowisko i podnoszone argumenty świadczące o tym, iż zaprojektowany przez nich "pojemnik na odpady" posiada zdolność rejestrową. Zdaniem skarżących organ dokonał dowolnej oceny przedłożonych przez skarżących dowodów z dokumentacji dot. przetargów organizowanych przez Zarząd Terenów Publicznych w W.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a.").
Ponadto, co wymaga podkreślenia, stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Wobec powyższego zarówno ponownie orzekający w sprawie Urząd Patentowy RP jak i oceniający tę decyzję sąd administracyjny związani są oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyroku z dnia 19 czerwca 2013r., sygn. akt VI SA/Wa 2702/12, na mocy którego uchylono decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia 22 maja 2012 roku, sygn. akt Sp.15/12.
W wyroku z dnia 14 marca 2013 r. sygn. akt I GSK 1591/11 (publ. LEX nr 1339558), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że artykuł 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Więcej, naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 p.p.s.a. w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu (czynności).
Odnosząc powyższe rozważania do oceny przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. przez Urząd Patentowy jest niezasadny.
W pierwszej kolejności w powołanym wyroku Sąd uznał, że - wbrew zarzutom skarżących - organ przeprowadził prawidłową ocenę pojęcia "zorientowanego użytkownika", uznając że w rozpatrywanym przypadku za zorientowanego użytkownika należy uznać przede wszystkim producentów stacjonarnych koszy na śmieci instalowanych w przestrzeni zabudowanej oraz pracowników jednostek samorządu terytorialnego odpowiedzialnych za zagospodarowywanie przestrzeni zabudowanej. Organ uznał bowiem, że to oni szczególnie uważnie analizują występującą na rynku ofertę.
Sąd przesądził również, że Urząd Patentowy RP, przeprowadzając analizę kwestii ograniczeń możliwości projektowania nowych i oryginalnych rozwiązań w zakresie tego typu koszy na odpady, w sposób prawidłowy przyjął, że w przypadku wzorów, których ukształtowanie jest jedynie efektem założeń estetycznych, swoboda twórcza jest większa, niż w przypadku wzorów, które realizują również wymogi natury funkcjonalnej. Organ zasadnie uznał zatem, że przedmiotowe pojemniki (kosze) na odpady taką naturę funkcjonalną niewątpliwie posiadają, a zatem - jak słusznie stwierdził organ - swoboda twórcza w rozpatrywanym przypadku jest ograniczona.
W konsekwencji, zdaniem Sądu Urząd Patentowy RP, dokonując analizy przesłanki indywidualnego charakteru spornego wzoru przemysłowego - uznał, że ogólne wrażenie, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku sporny wzór przemysłowy, nie różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór przeciwstawiony. Organ stwierdził jednocześnie, że wskazani wyżej zorientowani użytkownicy w zakresie koszy na odpady nie odróżnią porównywanych koszy na odpady z uwagi na niewielkie różnice opisane szczegółowo w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (vide: m. in. mocowanie, kształt, wykończenie, kolorystyka oraz proporcje).
Zdaniem Sądu jednak, powyższa końcowa ocena przesłanki indywidualnego charakteru, choć niewątpliwie przeprowadzona przez Urząd Patentowy RP zgodnie z prawidłowo wyłożoną normą prawa materialnego zawartą w przepisie art. 104 p.w.p., a także z odwołaniem się do zebranego w toku postępowania materiału dowodowego, nie może zostać uznana za prawidłową z uwagi na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.
Sąd zauważył, że w toku postępowania spornego strona skarżąca, uzasadniając swoje stanowisko, powołała się na dokument pt. "[...]", sporządzony przez biegłego sądowego M. E. B., którego wyciąg strona uprawniona ze spornego prawa z rejestracji wzoru przemysłowego przedłożyła do akt sprawy, w której to opinii stwierdzono, że "Pojemnik C. , kod [...] jako całość jest nowy i posiada indywidualny charakter względem koszy K." (vide: Konkluzja nr 19, s. 22 opinii).
Sąd stwierdził, że Urząd Patentowy RP w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] maja 2012 r., [...], nie ustosunkował się do przedłożonej przez stronę skarżącą opinii, w żaden sposób nie dokonując oceny argumentów biegłego sądowego i znaczenia tej opinii w niniejszej sprawie. Zdaniem Sądu organ winien w twej sytuacji podjąć się samodzielnej oceny zasadności stawianych przez biegłego tez i ich znaczenia (istotności) w zakresie całościowej oceny indywidualnego charakteru spornego wzoru, bądź też rozważyć - jak sugeruje strona skarżąca - konieczność przeprowadzenia, na podstawie art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p., dowodu z opinii biegłego, celem wyczerpującego wyjaśnienia wszelkich wątpliwości dotyczących zdolności rejestrowej spornego wzoru przemysłowego, zgodnie z dyspozycją przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.
Sąd uznał także, że organ administracji zobowiązany będzie ustosunkować także do podniesionych argumentów związanych z przetargami organizowanymi przez Zarząd Terenów Publicznych w W. w zakresie dostaw elementów małej architektury (przede wszystkim koszy na odpady).
W ocenie obecnie orzekającego w niniejszej sprawie Sądu, Urząd Patentowy RP wydając zaskarżoną decyzję wywiązał się z nałożonych na organ w powołanym wyroku obowiązków. Ponownie orzekający organ administracji ustosunkował się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zarówno do powołanej przez stronę skarżącą opinii biegłego sądowego, jak i podniesionych argumentów związanych z przetargami organizowanymi przez Zarząd Terenów Publicznych w W. w zakresie dostaw elementów małej architektury (przede wszystkim koszy na odpady).
W pierwszej kolejności organ stwierdził, ze opinia biegłego sądowego opracowana dla Prokuratury Rejonowej w C. dotyczy porównania odmiany 2 wyrobu według spornego wzoru oznaczonego jako [...] i [...]. Biegły odróżnia sporne wyroby rodzajem słupka, na którym zawieszony jest kosz (słupek [...] - tożsamy ze słupkiem [...], oraz słupek [...] ), przy czym nie dokonuje on porównania słupków pod względem ich cech postaciowych. Ponadto, biegły odróżnia porównywane pojemniki poprzez brak elementu zdobniczego w centrum spodu kosza [...] i odmiennym charakterem elementu zdobniczego na szczycie daszka dla porównywanych wyrobów. Na podstawie jedynie tej jednej różnicy (umieszczenia i rodzaju elementu zdobniczego) biegły formułuje "Konkluzję 19" o nowości i indywidualnym charakterze spornego pojemnika względem pojemnika przeciwstawionego. Zdaniem organu teza ta jest błędna, gdyż nie uwzględnia żadnych cech istotnych wskazanych w opisie spornego wzoru, które zgodnie z orzecznictwem (np. wyrok NSA z 16 grudnia 2009r., sygn. akt II GSK 238/09 - patrz wyżej) decydują o ogólnym wrażeniu, jakie dany wzór wywołuje na zorientowanym użytkowniku.
Zdaniem Urzędu Patentowego przetarg zorganizowany przez Zarząd Terenów Publicznych w Dzielnicy S. w W. w zakresie dostaw elementów małej architektury w żaden sposób nie może świadczyć o tym, jak twierdzi uprawniony, że urzędnicy organizujący przetarg postrzegają indywidualny charakter spornego wzoru w stosunku do kosza na śmieci typu [...] z daszkiem. Przetarg ten na str. 4 dotyczy 8 sztuk przedstawionego na rysunkach kosza na śmieci typu [...] z daszkiem bez elementu zdobniczego w centrum spodu kosza, a na str. 8 dotyczy 1 sztuki przedstawionego na rysunkach kosza na śmieci typu [...] z daszkiem również bez elementu zdobniczego w centrum spodu kosza. Ponieważ jednym koszem nie można wyposażyć żadnego określonego terenu w rodzaju placu lub parku, przetarg ten jest przetargiem uzupełniającym ubytki elementów małej architektury, w którym rodzaj zamawianego kosza na śmieci zależał od rodzaju koszów już zamontowanych w obszarze uzupełnianym. W żadnym razie nie może on świadczyć o wrażeniach wywieranych przez kosze na urzędnikach organizujących przetarg.
Wobec powyższego zdaniem Sądu zgodzić należy się z organem, że zarówno powołana opinia biegłego sądowego, jak i argumenty związane z przetargami organizowanymi przez Zarząd Terenów Publicznych w W. w zakresie dostaw elementów małej architektury nie mogły wpłynął na zmianę stanowiska, że sporny wzór nie posiadał indywidualnego charakteru, co było podstawą do jego unieważnienia.
Za bezzasadne Sąd uznał zarzuty dotyczące zaniechania powołania przez Urząd Patentowy biegłego. Poprzednio orzekający Sąd wskazał tylko na możliwość rozważenia konieczności przeprowadzenia, dowodu z opinii biegłego, celem wyczerpującego wyjaśnienia wszelkich wątpliwości dotyczących zdolności rejestrowej spornego wzoru przemysłowego. Organ uznał, że nie zachodzi potrzeba zasięgnięcia wiedzy przekraczającej tę jaką posiadają orzekający w sprawie eksperci.
Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło