VI SA/Wa 909/11

WyrokWSA w Warszawie2011-10-24

Skład orzekający: Ewa Frąckiewicz, Izabela Głowacka-Klimas, Zbigniew Rudnicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Ministra Spraw Zagranicznych opiniujące negatywnie wniosek o wydanie zezwolenia globalnego na świadczenie usług pośrednictwa w eksporcie towarów o znaczeniu strategicznym, oparte na interpretacji Wspólnego Stanowiska Rady UE nr 2008/944/WPZiB, jest zgodne z prawem?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że postanowienie Ministra Spraw Zagranicznych było zgodne z prawem. Minister Spraw Zagranicznych, wydając opinię w trybie art. 106 § 5 Kpa, prawidłowo zinterpretował Wspólne Stanowisko Rady UE nr 2008/944/WPZiB, które nakazuje indywidualną ocenę każdego wniosku o zezwolenie na wywóz towarów strategicznych, w tym usług pośrednictwa, i wyklucza możliwość wydawania zezwoleń globalnych na eksport poza obszar UE. Opinia ta jest zgodna z polityką zagraniczną państwa i zobowiązaniami międzynarodowymi.
Stan faktyczny
K. Sp. z o.o. złożyła wniosek o wydanie zezwolenia globalnego na usługi pośrednictwa w eksporcie towarów strategicznych. Minister Gospodarki zwrócił się o opinię do Ministra Spraw Zagranicznych, który wydał negatywną opinię, powołując się na zobowiązania międzynarodowe wynikające ze Wspólnego Stanowiska Rady UE nr 2008/944/WPZiB. Po utrzymaniu negatywnej opinii przez Ministra Spraw Zagranicznych, K. Sp. z o.o. wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną interpretację przepisów prawa międzynarodowego i krajowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2011 r. sprawy ze skargi K. Sp. z o. o z siedzibą w W. na postanowienie Ministra Spraw Zagranicznych z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie opinii dotyczącej wydania zezwolenia globalnego na wykonywanie usługi pośrednictwa w eksporcie towarów o znaczeniu strategicznym oddala skargę Pismem z dnia 3 listopada 2010 r. K. z siedzibą w W. zwróciła się do Ministerstwa Gospodarki z wnioskiem o wydanie zezwolenia globalnego na świadczenie usług pośrednictwa oraz indywidualnego na świadczenie pomocy technicznej. Pismem z dnia 24 listopada 2010 r. Minister Gospodarki skierował informację między innymi do Ministra Spraw Zagranicznych o ww. wniosku oraz działając na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy o obrocie z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym państwa, a także dla utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa prośbę o wydanie opinii w tej sprawie w trybie art. 106 § 5 Kpa. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r. Minister Spraw Zagranicznych wydał negatywną opinię odnośnie wydania zezwolenia globalnego na wykonywanie usługi pośrednictwa w eksporcie towarów o znaczeniu strategicznym z Polski do Azerbejdżanu na rzecz firmy "J," S.. W uzasadnieniu Minister wskazał, że zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. o obrocie z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa, a także dla utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa (Dz. U. z 2004 r. Nr 229 poz. 2315) obrót z zagranicą jest zabroniony z mocy prawa, jeżeli nie zostały spełnione warunki i ograniczenia określone m.in. w ustawie, przepisach innych ustaw oraz w umowach i innych zobowiązaniach międzynarodowych. Natomiast zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 2 przywołanej ustawy należy odmówić wydania zezwolenia na obrót, jeżeli wymagają tego zobowiązania Rzeczypospolitej Polskiej wynikające z umów i porozumień międzynarodowych. Za takie warunki i ograniczenia obrotu oraz zobowiązania i porozumienia międzynarodowe należy uznać postanowienia przyjętego przez Radę Unii Europejskiej Wspólnego stanowiska nr 2008/944/WPZiB z dnia 8 grudnia 2008 r. Akt ten stanowi w artykule 1 co następuje: 1. Każde państwo członkowskie ocenia składane w nim wnioski o udzielenie zezwolenia na wywóz towarów znajdujących się we Wspólnym wykazie uzbrojenia UE, o którym mowa w art. 12, rozpatrując indywidualnie każdy przypadek pod wzglądem jego zgodności z kryteriami zawartymi w art. 2. 2. Wnioski o udzielenie zezwolenia na wywóz, o których mowa w ust. 1, obejmują: - wnioski o zezwolenie na fizyczny wywóz, w tym takie, które są wydawane do celów licencjonowanej produkcji sprzętu wojskowego w państwach trzecich, - wnioski o zezwolenie na pośrednictwo, - wnioski o zezwolenie "tranzytowe" lub "przeładunkowe", - wnioski o zezwolenie na wszelkie niematerialne transfery oprogramowania i technologii środkami, takimi jak nośniki elektroniczne, faks lub telefon. Przepisy państw członkowskich określają w jakich przypadkach w odniesieniu do tych wniosków wymagane jest zezwolenie na wywóz. Z powyższego wynika, iż w odniesieniu do towarów objętych Wspólnym wykazem uzbrojenia UE państwa członkowskie UE, w tym Polska, zobowiązują się wydawać zezwolenia na wywóz, a także m.in. na pośrednictwo, rozpatrując każdy przypadek indywidualnie, co oznacza brak możliwości wydawania zezwoleń globalnych. Wydanie zezwolenia globalnego na usługę pośrednictwa w wywozie uzbrojenia i sprzętu wojskowego, niezależnie od kierunku zamierzonego wywozu, byłoby jednoznaczne z naruszeniem zobowiązania międzynarodowego, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. Wobec faktu, że Wspólne stanowisko Rady jest skuteczne i prawnie wiążące dla państw członkowskich z dniem jego przyjęcia - postanowiono jak w rozstrzygnięciu. K. niezadowolona z powyższego rozstrzygnięcia wniosła odwołanie. W odwołaniu wskazała, że żadna z pozycji firmy "J." nie obejmuje broni ani amunicji. Podkreśliła, że rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 listopada 2004 r. w sprawie wprowadzenia zakazu i ograniczenia obrotu towarami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa (Dz. U. 2004 nr 255 poz. 2557 ze zmianami) nie wymienia Azerbejdżanu jako kraju do którego eksport towarów o znaczeniu strategicznym jest zakazany lub ograniczony. Oznacza to, że eksport do Azerbejdżanu towarów o znaczeniu strategicznym, a w szczególności towarów innych niż broń i amunicja, nie narusza zobowiązań Rzeczypospolitej Polskiej wynikających z umów i porozumień międzynarodowych oraz z zobowiązań sojuszniczych, w tym dotyczących nierozprzestrzeniania i kontroli towarów o znaczeniu strategicznym (art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy). Z treści art. 1 ust. 1 wspólnego stanowiska Rady Nr 2008/944/WPZiB wynika, że państwo członkowskie rozpatrując składane wnioski o udzielenie zezwolenia rozpatruje każdy przypadek (każdy wniosek) indywidualnie pod względem zgodności z określonymi kryteriami. Nie oznacza to braku możliwości wydawania zezwoleń globalnych na pośrednictwo w odniesieniu do towarów objętych Wspólnym wykazem uzbrojenia, tym bardziej, że pośrednictwo to nie dotyczy broni ani amunicji. Niniejsza argumentacja MSZ jest niezgodna ze stanem faktycznym, ponieważ zezwolenia globalne pozytywnie opiniowane przez MSZ są wydawane np. firmom spedycyjnym, wykonującym usługi pośrednictwa. Powyższe dotyczy wniosków Nr 1/2010 i 4/2010. Wniosek o wydanie zezwolenia globalnego na pośrednictwo wskazuje firmę "J." jako eksportera. Wydanie zezwolenia globalnego na pośrednictwo nie zamyka organowi możliwości wydania odmownej decyzji w późniejszych fazach transakcji (eksport) w czasie gdy znana będzie szczegółowa specyfikacja towarów i w przypadku, gdyby okazało się, że towar można zakwalifikować jako broń lub amunicję. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r. Minister Spraw Zagranicznych utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ szczegółowo ustosunkował się do zarzutów odwołania. Podkreślił, że wydanie zezwolenia globalnego na usługę pośrednictwa w wywozie uzbrojenia i sprzętu wojskowego niezależnie od kierunku zamierzonego wywozu, byłoby jednoznaczne z naruszaniem zobowiązania międzynarodowego. Minister podkreślił, że wskazane przez wnioskodawcę rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wprowadzenia zakazu i ograniczenia obrotu towarami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa nie było przywołane w postanowieniu jako jego podstawa prawna i nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia. Decyzja wydana dla innego podmiotu (w tym wyrażona w procesie decyzyjnym opinia MSZ) jest zezwoleniem indywidualnym, a nie globalnym, nie jest to więc sprawa o identycznym charakterze. Gdyby wnioskodawca we właściwym czasie wystąpił z wnioskiem o zezwolenie indywidualne na świadczenie usługi pośrednictwa w sprawie kontraktu, którego dotyczyło w/w zezwolenie eksportowe dla innego podmiotu, to otrzymałby stosowną opinię i decyzję. Wnioski o zezwolenie na świadczenie usługi pośrednictwa nie mogą dotyczyć spraw już zrealizowanych. Należy składać je przed, a nie po zawarciu kontraktów. W przeciwnym razie zachodzi sytuacja naruszenia przepisów ustawy. Jakże zezwolenie globalne nie może dotyczyć wcześniej zawartych transakcji. Wskazany przez wnioskodawcę argument, iż MSZ pozytywnie opiniuje zezwolenia globalne wydawane firmom spedycyjnym należy uznać za nietrafny z uwagi na fakt, iż polski ustawodawca rozróżnił wyraźnie usługi pośrednictwa od usługi spedycyjnej wprowadzając dla tej ostatniej odrębny wzór wniosku i zezwolenia na świadczenie usługi związanej z przemieszczaniem towaru, a więc nie na usługę polegającą na negocjowaniu, doradztwie handlowym oraz pomocy w zawieraniu umów. Ponownie zatem nie są to sprawy o zbliżonym charakterze i nie mogą być ze sobą porównywane. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła K. Sp. z o.o. Skarżąca w skardze domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia, któremu zarzuciła naruszenie: 1) art. 2 ust. 1 pkt a Wspólnego Stanowiska Rady Unii Europejskiej nr 2008/944/WPZiB z dnia 8 grudnia 2008 r. i rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 853 z 29 lipca 1993 r. w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o obrocie z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa, a także dla utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa z dnia 29 listopada 2000 r. (dalej "ustawa o obrocie z zagranicą") na skutek błędnego uznania, że złożony wniosek sprzeczny jest z regulacjami międzynarodowymi 2) art. 1 ust. 1 i 2, art. 12 Wspólnego Stanowiska Rady Unii Europejskiej nr 2008/944/WPZiB z dnia 8 grudnia 2008 r. w zw. z treścią Wspólnego Wykazu Uzbrojenia przyjętym przez Radę 15 lutego 2010 r. (2010/C 69/03) na skutek błędnego uznania, że wniosek złożony przez skarżącego obejmuje zakresem przedmiot uregulowania Wspólnego Wykazu Uzbrojenia. W uzasadnieniu wskazała, że w zaskarżonym postanowieniu (jak i w orzeczeniu go poprzedzającym) odniesiono się do treści ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. o obrocie z zagranicą. Ustawa ta reguluje zasady obrotu z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa. Zgodnie z art. 2 a contrario wskazanej ustawy dozwolony jest obrót z zagranicą przy spełnieniu warunków i ograniczeń określonych w rozporządzeniu nr 1334/2000, w ustawie, przepisach innych ustaw oraz w umowach i innych zobowiązaniach międzynarodowych. Przedmiotem sporu jest spełnienie obostrzeń wynikających z uregulowań prawa międzynarodowego, a ściślej unijnego, do których to odnosi się art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o obrocie z zagranicą. Oczywistym i bezspornym jest, że Polska związana jest regulacją wskazaną we Wspólnym Stanowisku Rady nr 2008/944/WPZiB z dnia 8 grudnia 2008 r. jednakże zastosowanie go w konkretnym przypadku uzależnione jest od wypełnienia przesłanek wskazanych w jego art. 1. Zgodnie z nim "Każde państwo członkowskie ocenia składane w nim wnioski o udzielenie zezwolenia na wywóz towarów znajdujących się we Wspólnym wykazie uzbrojenia UE, o którym mowa w art. 12, rozpatrując indywidualnie każdy przypadek pod względem jego zgodności z kryteriami zawartymi w art. 2." O ile w pkt 2 tego artykułu wskazano "wnioski o zezwolenie na pośrednictwo", o tyle, zgodnie z treścią pkt 2, dotyczyć one muszą pośrednictwa w wywozie towarów znajdujących się we Wspólnym wykazie uzbrojenia UE. Zgodnie z treścią złożonego wniosku 1/2010 skarżący wnosił o udzielenie zezwolenia dla pośrednictwa, doradztwa prawnego, handlowego, ekonomicznego, technologicznego, technicznego, aranżowania spotkań, wsparcia lub uczestniczenia w negocjacjach, aranżowania spotkań biznesowych, wsparcia w przygotowaniu ofert, działań marketingowych, wsparcia przy realizacji kontraktów z klientami zgodnie z posiadanymi koncesjami. Podkreślenia wymaga, iż skarżący nie będzie pośredniczył w wywozie wskazanych w wykazie uzbrojenia UE towarów a jedynie realizował logistyczną stronę realizacji koncesji posiadanych przez firmę "J.". Konstatacja ta prowadzi do oczywistego wniosku, iż w zakresie rozpatrywanego wniosku 1/2010 regulacje zawarte we Wspólnym Stanowisku Rady nr 2008/944/WPZiB i wynikające z tego ograniczenia w zakresie wydania zezwolenia globalnego nie będą miały zastosowania. Skarżący pragnie w dalszej mierze poprzeć argumentację zawartą w odwołaniu nr 3/4/2010/2011 dotyczącą m.in. okoliczności, iż Azerbejdżan nie jest krajem wymienionym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 23 listopada 2004 r. w sprawie wprowadzenia zakazu i ograniczenia obrotu towarami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, iż region ten nie jest uznawany przez polskiego ustawodawcę za obszar wymagający restrykcyjnego podejścia w zakresie obrotu towarami o znaczeniu strategicznym. Na arenie międzynarodowej w kwestii Azerbejdżanu wypowiedział się ONZ, który stwierdza (rezolucja 853 f29 Jul 1993): "Urges States to refrain from the supply of any weapons and munitions which might lead to an intensification of the conflict or the continued occupation of territory". Jak wynika z treści rezolucji dotyczy ona kwestii związanych z zagrożeniem zintensyfikowania konfliktu w regionie poprzez dostarczenie broni i amunicji. Skarżący w ramach złożonego wniosku nie będzie dostarczał broni, ani amunicji, ani pośredniczył w sposób bezpośredni w ich dostawie, co implikuje wniosek, iż czynności objęte wnioskiem nie podlegają ograniczeniom regulacji międzynarodowych. Należy podkreślić (co ujęto w odwołaniu 1/1/2010/2011), iż asortyment firmy "J." nie obejmuje broni i amunicji, a jedynie montaż unieszkodliwienia amunicji, system ochrony przed nalotem, podsłuchem i atakiem elektronicznym, systemy bezpiecznego transportu i przechowywania materiałów wybuchowych. Mając to na uwadze należy uznać, iż organ administracyjny w sposób nieprawidłowy ocenił złożony wniosek bez należytej analizy przedmiotu wniosku, a ograniczając się do samego terminu "pośrednictwo"' nie analizując, czy dotyczy wywozu broni i amunicji. Asortyment firmy "J." ogranicza się do kwestii obronnych co wyklucza możliwość stosowania restrykcji regulacji wyżej opisanych, jak i stanowiących o odmownym załatwieniu sprawy przez Ministra Spraw Zagranicznych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Przy czym w odpowiedzi na skargę błędnie wskazano, że dotyczy ona zezwolenia indywidualnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest opinia Ministra Spraw Zagranicznych wydana w trybie art. 106 § 5 kpa w przedmiocie opinii dotyczącej wydania zezwolenia globalnego na wykonywanie usługi pośrednictwa w eksporcie towarów o znaczeniu strategicznym. Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o obrocie z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa, a także dla utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa Minister Gospodarki był uprawniony do zwrócenia się o opinię w przedmiocie powyższego wniosku do Ministra Spraw Zagranicznych. Art. 106 kpk reguluje zasady i tryb tzw. współdziałania organów administracji publicznej przy wydawaniu decyzji administracyjnej (np. J. Borkowski (w:) Komentarz, 1996, s. 466 i n.). Przepis art. 106 ma zastosowanie miedzy innymi w takich przypadkach współdziałania, w których wydanie decyzji administracyjnej, a zatem ukształtowanie treści tej decyzji należy do wyłącznej kompetencji organu administracji publicznej, który w pełni i samodzielnie odpowiada za treść decyzji, zaś organ współdziałający ma ustawową kompetencję do zajęcia stanowiska w sprawie rozstrzyganej przez właściwy organ, przy czym stanowisko to nie jest wiążące prawnie dla organu załatwiającego sprawę w drodze decyzji. Organ współdziałający w podejmowaniu decyzji przez organ właściwy do rozpatrzenia sprawy nie staje się przez to stroną postępowania administracyjnego, bowiem sprawa administracyjna nie dotyczy jego praw i obowiązków. W sytuacji określonej w art. 106 występują dwa organy współdziałające, z których jeden jest organem administracji publicznej rozstrzygającym sprawę administracyjną w drodze decyzji, drugi zaś organem, od którego organ administracji publicznej jest obowiązany uzyskać stanowisko w sprawie administracyjnej. Sformułowanie "przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ" należy rozumieć wyłącznie w sensie procesowym, tzn. że stanowisko innego organu jest formalną przesłanką wydania decyzji w tym sensie, iż organ prowadzący postępowanie jest obowiązany uzyskać takie stanowisko przed wydaniem decyzji, zaś organ współdziałający jest obowiązany przed tym dniem przedstawić swoje stanowisko w sprawie. Organ współdziałający przedstawia swoje stanowisko w sprawie administracyjnej rozstrzyganej w drodze decyzji, a zatem zakres i przedmiot tego stanowiska są niejako podwójnie ograniczone: po pierwsze - przedmiotem sprawy administracyjnej, po drugie - zakresem właściwości (zadań) organu współdziałającego (wyrok NSA z dnia 20 listopada 1997 r., V SA 2699/96, ONSA 1998, nr 4, poz. 123, w którym przyjęto, że: "Jeżeli przepis prawa materialnego uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska w formie opinii przez inny organ, to opinia ta nie może dotyczyć dowolnych spraw związanych z przedmiotem rozstrzygnięcia, lecz tylko tych aspektów, które wiążą się z zadaniami organu opiniującego"). Zgodnie z trafnym stanowiskiem zawartym w wyroku NSA z dnia 13 października 1997 r., II SA 203/97, ONSA 1998, nr 4, poz. 120: "Opinia, jeżeli szczególny przepis prawa nie nadał jej innego charakteru, jest tylko oceną faktów z użyciem ustawowych lub subiektywnych kryteriów opiniującego, która nie wiąże organu rozstrzygającego sprawę. Organ ten powinien tylko rozważyć argumenty zawarte w opinii i dokonać ich swobodnej oceny". "Organ współdziałający nie może ingerować w przedłożony do uzgodnienia projekt decyzji i zmieniać jego ustaleń" (wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 20 stycznia 2009 r., II SA/Bd 770/08, Lex nr 487279). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że Sąd nie wyobraża sobie sytuacji, gdy polityka zagraniczna nie byłaby domeną rządu wykonywaną przy pomocy Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Zgodnie z art. 146 Konstytucji RP Rada Ministrów prowadzi politykę wewnętrzną i zagraniczną Rzeczypospolitej Polskiej, w związku z czym opinie wydawane w trybie art. 106 kpa muszą być zgodne z polityką zagraniczną państwa. Polska jak każde państwo przy prowadzeniu swojej polityki zagranicznej obowiązana jest prowadzić ją zgodnie z obowiązującym prawem i to zarówno krajowymi jak i europejskim. Jak słusznie zauważył organ w odpowiedzi na skargę opinie wydawane przez MSZ w sprawach wniosków o wydawanie zezwoleń na wywóz nie są w rozumieniu organu opiniami dotyczącymi oceny wniosku, czy wnioskodawcy. Mają natomiast za zadanie zapewnienie wydawania przez organ kontroli obrotu (ministra właściwego ds. gospodarki) decyzji odpowiedzialnych i zgodnych z zasadami polityki zagranicznej państwa. Skarżący w skardze używając terminu "pośrednictwo w wywozie" i sugerując tym samym, że pośrednictwo polegające na doradztwie prawnym, handlowym, itd. w zawieraniu kontraktów nie jest pośrednictwem w wywozie, próbuje wywieść, że ww. działania nie są objęte ograniczeniami w obrocie. Ustosunkowując się do powyższego organ opiniujący podkreśla, że w postanowieniu nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. przytoczył w całości treść wskazywanego przez skarżącego art. 1 Wspólnego Stanowiska, z którego wynika, że Rada UE przez obowiązek licencjonowania eksportu rozumie obowiązek licencjonowania czynności wymienionych w punkcie 2, w tym czynności pośrednictwa. Artykuł ten odwołuje się do przepisów prawa krajowego, który definiuje pośrednictwo w ustawie o obrocie z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa, a także dla utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa. Zgodnie z art. 3 ust. 5a usługa pośrednictwa to działania prowadzone przez osoby fizyczne lub prawne, polegające na: a) negocjowaniu, doradztwie handlowym oraz pomocy w zawieraniu umów oraz uczestnictwie w jakiejkolwiek formie w czynnościach związanych z eksportem, importem, tranzytem lub zawarciem umowy leasingu, darowizny, pożyczki, użyczenia oraz wniesieniem aportu do spółki, które mogą dotyczyć w szczególności transferu towarów o znaczeniu strategicznym z jednego państwa do innego państwa, b) zakupie, sprzedaży lub organizacji transferu towarów o znaczeniu strategicznym, a w szczególności spedycji, z jednego państwa do innego państwa; Wobec powyższego mając na względzie treść art. 1 Wspólnego Stanowiska i powyższą definicję należy wskazać, że organ Minister Spraw Zagranicznych słusznie, niezależnie od kraju końcowego użytkownika nie ma możliwości prawnej wydania zezwolenia globalnego na świadczenie usług pośrednictwa w obrocie z zagranicą towarami, technologiami i usługami wymienionymi we Wspólnym Wykazie Uzbrojenie UE. W tym miejscu, warto podkreślić, że Wspólne stanowiska to jeden z instrumentów, za pomocą których Unia Europejska prowadzi wspólną politykę zagraniczna i bezpieczeństwa. Zgodnie z Traktatem o Unii Europejskiej wspólne stanowiska określają podejście Unii do danego problemu o charakterze geograficznym lub przedmiotowym, art. 15 Traktat o Unii Europejskiej. Traktatowo organem odpowiedzialnym za ich ustalanie jest Rada Unii Europejskiej, która podejmuje decyzje na zasadzie jednomyślności, jednak zazwyczaj prezydencja przygotowuje większość dokumentów, a szczegóły tekstów są ustalane za pośrednictwem Korespondentów Europejskich (COREU). Państwa członkowskie nie mają obowiązku osiągnięcia wspólnego stanowiska, jednak, gdy zostanie ono ustalone, są one zobowiązane do stosowania się do niego poprzez kształtowanie krajowej polityki zagranicznej według unijnych ustaleń. Muszą także je popierać na forach organizacji i konferencji międzynarodowych. Francja i Wielka Brytania, jako stali członkowie Rady Bezpieczeństwa ONZ są dodatkowo zobowiązani do działania wewnątrz tego organu wedle wytycznych Unii i bronić jej interesów, przestrzegając jednocześnie Karty Narodów Zjednoczonych (Ryszard Zięba, Wspólna Polityka Zagraniczna i Bezpieczeństwa Unii Europejskiej, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa 2007, s. 58-59). Traktat amsterdamski zobowiązał także misje dyplomatyczne i konsularne państw członkowskich, delegacje Komisji Europejskiej w państwach trzecich i na konferencjach międzynarodowych, a także ich przedstawicielstwa w organizacjach międzynarodowych do współpracy ze sobą, tak aby zapewnić poszanowanie i wprowadzenie w życie wspólnych stanowisk oraz wspólnych działań przyjętych przez Radę Unii Europejskiej. Mają one dokonywać tego umacniając współpracę, wymieniając informacje oraz dokonując wspólnych ocen. TUE, art. 20. Na podkreślenie zasługuje fakt, że Rada Unii Europejskiej przyjęła w sposób całkowicie świadomy i przemyślany we Wspólnym Stanowisku zasadę wydawania jedynie indywidualnych zezwoleń na wywóz uzbrojenia poza obszar UE. Dopiero w Dyrektywie nr 2009/43/WE dot. ułatwień w wewnątrzunijnych transferach uzbrojenia specjalnie wprowadzono po raz pierwszy do europejskiego systemu prawnego możliwość stosowania zezwoleń generalnych i globalnych, jednakże wyłącznie pod warunkiem spełnienia przez firmy pragnące z nich korzystać określonych dodatkowych wymagań. Możliwości tej nie planuje się na razie rozszerzyć na transfery uzbrojenia poza obszar Unii Europejskiej. Dotyczy to wszystkich państw nie będących członkami UE, w tym nawet państw członkowskich NATO, w związku z czym argumentacja skarżącego dotycząca m.in. okoliczności, że Azerbejdżan nie jest krajem wymienionym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 23 listopada 2004 r. (z późniejszymi zmianami) nie ma związku z przesłankami, którymi organ opiniujący kierował się przy opracowywaniu i uzasadnianiu wydanych postanowień. Biorąc powyższe pod rozwagę na zasadzie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło