VI SA/Wa 910/16
WyrokWSA w Warszawie2016-12-08
Skład orzekający: Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz, Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Marzena Milewska-Karczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy znak towarowy "słoneczna apteka" jest podobny do zarejestrowanego znaku "Apteki Słoneczne Bliżej Pacjenta" w stopniu stwarzającym ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów i usług?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja Urzędu Patentowego RP była prawidłowa. Stwierdzono, że towary i usługi, do których odnoszą się oba znaki, są komplementarne, a same znaki są podobne w warstwie graficznej, fonetycznej i znaczeniowej. Wspólny element słowny "słoneczna/słoneczne apteka/apteki" oraz podobieństwo graficzne i znaczeniowe stwarzają ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów i usług, co uzasadnia odmowę rejestracji znaku.Stan faktyczny
Spółka I. Sp. z o.o. S.K. złożyła wniosek o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny "słoneczna apteka" dla usług z klas 35 i 44. Urząd Patentowy RP odmówił udzielenia prawa ochronnego, uznając znak za podobny do wcześniejszego znaku "Apteki Słoneczne Bliżej Pacjenta" (klasy 03 i 05) i stwierdzając ryzyko wprowadzenia w błąd. Spółka wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, argumentując brak podobieństwa towarów i znaków. Urząd Patentowy utrzymał w mocy decyzję o odmowie w części, ale częściowo uchylił decyzję i udzielił prawa ochronnego. Spółka zaskarżyła decyzję w części utrzymującej odmowę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi I. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę
Dnia 08 października 2012 r. I. Sp. z o.o. S.K. z siedzibą
w K. dokonała w Urzędzie Patentowym RP zgłoszenia w celu udzielenia prawa ochronnego znaku słowno-graficznego słoneczna apteka pod numerem [...], przeznaczonego do oznaczania następujących towarów oraz usług zawartych w klasach 35: prowadzenie aptek, prowadzenie aptek internetowych, usługi w zakresie sprzedaży leków i preparatów do celów medycznych, produktów farmaceutycznych, środków sanitarnych do celów medycznych, artykułów do pielęgnacji i higieny ciała, soli do kąpieli, substancji dietetycznych, suplementów diety, preparatów wzmacniających i odżywek, środków do odchudzania, artykułów
i żywności dla niemowląt, ziół leczniczych, artykułów zielarskich, artykułów sanitarnych, higienicznych i opatrunków, aparatów i instrumentów medycznych, przyrządów pomiarowo-kontrolnych do celów medycznych, urządzeń do karmienia
i opieki, artykułów ortopedycznych, dystrybucja materiałów reklamowych, reklama, dekorowanie, wystaw sklepowych i aptek; 44: usługi farmaceutyczne w zakresie leków recepturowych, porady w zakresie farmakologii, porady aptekarskie.
Po przeprowadzeniu badań Urząd Patentowy stwierdził, że przedmiotowy znak towarowy jest podobny w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo własności przemysłowej do zarejestrowanego pod numerem [...] znaku Apteki Słoneczne Bliżej Pacjenta z pierwszeństwem od dnia 07.07.2008 r. na rzecz A. Sp.J., przeznaczonego do oznaczania towarów i/lub usług w klasie 03: kosmetyki oraz w klasie 05: leki (dla ludzi).
Pismem z dnia 26 sierpnia 2013 r. Urząd powiadomił zgłaszającego
o zaistniałej kolizji i wyznaczył termin do wypowiedzenia się.
Zgłaszający w piśmie z dnia 25 września 2013 r. nie zgodził się ze stanowiskiem Urzędu, stwierdzając, że nie ma wątpliwości, iż w sferze słownej obie frazy są podobne, choć nie identyczne, gdyż rozróżnia je szyk wyrazów oraz rozwinięcie "bliżej pacjenta" w znaku przeciwstawionym. Podkreślił, iż szata graficzna znaków jest odmienna, znaki mają odmienną kolorystykę oraz symbolikę - w jednym znaku jest to słońce, w drugim wyobrażenie kwiatu. Zgłaszający podniósł ponadto,
że znaki obejmują odmienne klasy towarowo-usługowe, w przypadku znaku przeciwstawionego są to klasy 3 oraz 5, a w przypadku znaku zgłoszonego - 35 oraz 44, co dodatkowo powoduje że możliwość pomylenia znaków towarowych jest znikoma.
Decyzją z dnia [...] marca 2015r. Urząd Patentowy RP działając na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 145 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. 2013 r. poz.1410 ze zm.), odmówił udzielenia prawa ochronnego na słowno-graficzny znak towarowy słoneczna apteka zgłoszony dnia 08 października 2012 r. przez I. Sp. z o.o. S.K., z siedzibą
w K. za numerem [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, że z porównania wykazu towarów i usług znaku zgłoszonego "słoneczna apteka" do wykazu znaku przeciwstawionego "Apteki Słoneczne Bliżej Pacjenta" wynika, że usługi takie jak: 35: prowadzenie aptek, prowadzenie aptek internetowych, usługi w zakresie sprzedaży leków i preparatów do celów medycznych, produktów farmaceutycznych, środków sanitarnych do celów medycznych, artykułów do pielęgnacji i higieny ciała, soli do kąpieli, substancji dietetycznych, suplementów diety, preparatów wzmacniających i odżywek, środków do odchudzania, artykułów i żywności dla niemowląt, ziół leczniczych, artykułów zielarskich, artykułów sanitarnych, higienicznych i opatrunków, aparatów
i instrumentów medycznych, przyrządów pomiarowo-kontrolnych do celów medycznych, urządzeń do karmienia i opieki, artykułów ortopedycznych, dystrybucja materiałów reklamowych, reklama, dekorowanie, wystaw sklepowych i aptek; 44: usługi farmaceutyczne w zakresie leków recepturowych, porady w zakresie farmakologii, porady aptekarskie (znak zgłoszony Z-405559) są usługami komplementarnymi w stosunku do takich towarów jak zawarte w klasach 03: kosmetyki, 05: leki (dla ludzi). Zdaniem organu również spornych znaki, są na tyle podobne, że przeciętny odbiorca może zostać wprowadzony w błąd odnośnie pochodzenia towarów i usług, przypuszczając że pochodzą one od tego samego przedsiębiorcy lub że istnieją związki organizacyjno-prawne łączące podmioty.
Pismem z dnia 29 kwietnia 2015 r. I. Sp. z o.o. S.K.
z siedzibą w K. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. W ocenie spółki Urząd błędnie przyjął, że komplementarność usług z klasy 35 i 44 zgłoszonego znaku w stosunku do towarów zawartych w klasie 03 i 05 znaku przeciwstawionego stanowi o spełnieniu przesłanki podobieństwa towarów i usług. Zgłaszający podkreślił,
że reklama towaru nie jest tożsama z samym towarem. Za nieuprawnione uznał również, że słowo "apteka" wskazuje że uprawniony produkuje leki i udostępnia je
w sieci aptek o nazwie "Apteki Słoneczne". Urząd utożsamia towar z usługą ze względu na ich komplementarność. Powoduje to, że podmiot, który zastrzegł sobie pierwszeństwo towarów objętych klasą 03 i 05 korzysta także z ochrony na ewentualnie związane z tymi towarami usługi.
Odnosząc się do oceny podobieństwa oznaczeń, strona podniosła,
że porównywane znaki wywierają odmienne wrażenie na odbiorcy, a użyte w nich elementy graficzne jak również zastosowana kolorystyka są odmienne. Znaki różnią się w płaszczyźnie słownej i fonetycznej. Przeciwstawiony znak składa się z czterech słów, podczas gdy znak zgłoszony z dwóch, które od słów użytych
w zarejestrowanym znaku różnią się szykiem, użytą liczbą pojedynczą. Różnice
w warstwie fonetycznej związane są z odmiennymi końcówkami fleksyjnymi oraz dodatkowym elementem słownym "bliżej pacjenta" w znaku wcześniejszym.
Zdaniem zgłaszającego koncepcja obu oznaczeń jest odmienna. Urząd nie był uprawniony do przyjęcia, że charakterystycznym elementem znaku jest słowo "słoneczna/słoneczne" jako oznaczenie fantazyjne. Słowem fantazyjnym nie jest słowo, któremu można przypisać określone znaczenie w języku polskim. Zgłaszający nie zgodził się z oceną Urzędu, że zwrot "bliżej pacjenta" pełni jedynie rolę reklamową a słowo "pacjent" wskazuje na odbiorcę towarów. Żadne z użytych w obu znakach słów nie ma charakteru fantazyjnego i decydujące znaczenie będzie mieć warstwa wizualna.
Zgłaszający za nieuprawnione uznał przyjęcie zaistnienia ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym.
Decyzją z dnia [...] marca 2016 r. Urząd Patentowy RP działając na podstawie art. 245 ust. 1 i art. 132 ust. 2 pkt. 2 w zw. art. 147 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej oraz art. 224 ust 1 i art. 227 u.p.w.p. oraz § 4 ust. 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2001 r. w sprawie opłat związanych z ochroną wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów przemysłowych, znaków towarowych, oznaczeń geograficznych i topografii układów scalonych (Dz. U. 2001 Nr 90, poz. 1000 ze zm.) Urząd Patentowy RP po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 29 kwietnia 2015 r. dotyczącego decyzji Urzędu Patentowego z dnia [...] marca 2015 r. o odmowie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny słoneczna apteka zgłoszony pod numerem [...] przez I. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w K.:
1.utrzymał zaskarżoną decyzję w zakresie:
kl. 35: prowadzenie aptek, prowadzenie aptek internetowych, usługi w zakresie sprzedaży leków i preparatów do celów medycznych, produktów farmaceutycznych, środków sanitarnych do celów medycznych, artykułów do pielęgnacji i higieny ciała, soli do kąpieli, substancji dietetycznych, suplementów diety, preparatów wzmacniających i odżywek, środków do odchudzania, ziół leczniczych, artykułów zielarskich, opatrunków, kl. 44: usługi farmaceutyczne w zakresie leków recepturowych
2. uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie:
kl. 35: usługi w zakresie sprzedaży artykułów i żywności dla niemowląt, artykułów sanitarnych, higienicznych, aparatów i instrumentów medycznych,
przyrządów pomiarowo-kontrolnych do celów medycznych, urządzeń do karmienia
i opieki, artykułów ortopedycznych, dystrybucja materiałów reklamowych, reklama, dekorowanie, wystaw sklepowych i aptek kl. 44: porady w zakresie farmakologii, porady aptekarskie
3. udzielił prawa ochronnego na słowno-graficzny znak towarowy słoneczna apteka zgłoszony pod numerem [...] z pierwszeństwem od dnia 8 października 2012r. przez I. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa, K., Połska, przeznaczony do oznaczania towarów/usług w klasie 35, 44, wymienionych w załączniku, klasyfikacja wiedeńska: 01.03.02, 01.03.12, 01.03.16, 27.05.01, 29.01.13, zastrzeżony w kolorach: żółty, pomarańczowy, zielony, pod warunkiem uiszczenia opłaty w wysokości 800,00zł za pierwszy dziesięcioletni okres ochronny liczony od daty zgłoszenia , w terminie trzech miesięcy od dnia doręczenia decyzji, pod rygorem stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na podstawie przepisu art. 147 ust. 2 u. p.w.p.,
4. wezwał do uiszczenia, w terminie trzech miesięcy od dnia doręczenia przedmiotowej decyzji, opłaty na zamieszczenie w Wiadomościach Urzędu Patentowego informacji o udzieleniu prawa ochronnego, a także za wydanie dokumentu świadczącego o udzieleniu prawa, w wysokości 90,00zł
Uzasadnienie
W uzasadnieniu Urząd Patentowy RP stwierdził, podobieństwo znaków towarowych w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt. 2, powołanej wyżej ustawy, powinno być rozpatrywane w dwóch aspektach: podobieństwa towarów i usług do oznaczania których znaki zostały przeznaczone oraz podobieństwa samych znaków. Konsekwencją występującego podobieństwa towarów i znaków jest niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd konsumentów co do pochodzenia towarów oznaczanych tymi znakami.
Znak zgłoszony przeznaczony został do oznaczania w klasie 35 usług prowadzenia aptek, prowadzenia aptek internetowych, usług w zakresie sprzedaży leków i preparatów do celów medycznych, produktów farmaceutycznych, środków sanitarnych do celów medycznych, artykułów do pielęgnacji i higieny ciała, soli do kąpieli, substancji dietetycznych, suplementów diety, preparatów wzmacniających i odżywek, środków do odchudzania, ziół leczniczych, artykułów zielarskich, opatrunków oraz w klasie 44 usług farmaceutycznych w zakresie leków recepturowych. Zarejestrowanym z wcześniejszy, pierwszeństwem znakiem sygnowane są kosmetyki (klasa 03) oraz leki (klasa 05).
Zdaniem organu w niniejszej sprawie, wzajemny stosunek pomiędzy usługami świadczonymi w ramach prowadzenia aptek, czy usług sprzedaży leków, artykułów do pielęgnacji i higieny ciała a towarami objętymi rejestracją znaku wcześniejszego jest bardzo ścisły. Towary z klasy 03 i 05 są nieodzowne, a przynajmniej istotne dla świadczenia usług z klasy 35, ponieważ to one oferowane są do sprzedaży. Ponadto usługi, które są świadczone w celu sprzedaży określonych towarów detalicznych, byłyby w przypadku braku takich towarów pozbawione sensu.
Zdaniem organ powszechne jest, że firmy świadczące usługi prowadzenia aptek, usługi farmaceutyczne w zakresie leków recepturowych zajmują się również przygotowaniem leków. Natomiast uprawniony, otrzymując prawo ochronne na znak towarowy w klasie towarowej, ma zapewnioną ochronę obejmującą wytwarzanie danego produktu i wprowadzanie go do obrotu. Niedopuszczalne jest udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy, jeśli skutkiem tego powstałoby prawo, którego zakres pokrywałby się choćby w części z zakresem prawa z wcześniejszym pierwszeństwem. W wyniku uzyskania prawa ochronnego na znak towarowy uprawniony uzyskuje bowiem wyłączne prawo do używania znaku w obrocie gospodarczym w odniesieniu do konkretnych towarów czy usług.
Ponadto w ocenie Urzędu należy zauważyć, że towary i usługi, do oznaczania których przeznaczone są przeciwstawione znaki, obejmują szerokie grono odbiorców. Uzasadniony wydaje się więc wniosek, że krąg odbiorców jest praktycznie nieograniczony - znajdują się w nim zarówno osoby dobrze wykształcone, jak i osoby o wykształceniu podstawowym, osoby młode oraz starsze, które nabywają leki. Przyjąć trzeba, iż odbiorcą usług wymienionych w zgłoszeniu jest przeciętny polskojęzyczny konsument.
Odnosząc się do oceny podobieństwa oznaczeń, warto zauważyć, że prawdopodobieństwo wprowadzenia odbiorców w błąd należy oceniać całościowo, na podstawie postrzegania przedmiotowych usług, przez właściwy krąg odbiorców, uwzględniając wszystkie istotne okoliczności danego przypadku.
W ocenie organu porównywane znaki są podobne w warstwie graficznej, fonetycznej i znaczeniowej.
Tak więc, w ocenie Urzędu Patentowego RP, stwierdzone podobieństwo towarów i usług, jak również podobieństwo samych znaków niesie ryzyko wprowadzenie w błąd odbiorców co do źródła tak oznaczanych usług.
Odnosząc się do podobieństwa znaków w zakresie usług z klasy 35: usługi w zakresie sprzedaży artykułów i żywności dla niemowląt, artykułów sanitarnych, higienicznych i opatrunków, aparatów i instrumentów medycznych, przyrządów pomiarowo-kontrolnych do celów medycznych, urządzeń do karmienia i opieki, artykułów ortopedycznych, dystrybucja materiałów reklamowych, reklama, dekorowanie, wystaw sklepowych i aptek i klasy 44: porady w zakresie farmakologii, porady aptekarskie Urząd uznał argumenty zgłaszającego i stwierdził, że brak jest podobieństwa pomiędzy towarami sygnowanymi znakiem o numerze [...] Apteki Słoneczne Bliżej Pacjenta a oznaczanymi znakiem zgłoszonym powyższymi usługami i uznał ochronę znaku w tym zakresie.
Pismem z 1 kwietnia 2016 r. dnia I. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp. k. z siedzibą w K., reprezentowana przez pełnomocnika adwokata L. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Urzędu patentowego RP, zaskarżając ją w części pkt 1. W tym zakresie decyzji zarzucono:
I. naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1. naruszenie art. 7, art. 77 ust. 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 ustawy Prawo własności przemysłowej poprzez:
a) błędne, oderwane od zasad logiki i doświadczania życiowego ustalenie,
że sprzedaż towaru w aptece jest równoznaczna z jego produkcją przez ten sam podmiot;
b) błędne, odgórne i niepoparte żadnym autorytetem ani badaniami założenie,
że przekaz słowny (radio) ma większy wpływ na odbiorcę towaru/usługi niż przekaz wizualny (telewizja), a co za tym idzie błędne przyjęcie, że elementem charakterystycznym znaku słowno-graficznego jest jego część słowna;
c) błędne przypisanie istniejącemu w słowniku języka polskiego określeniu reklamowemu "słoneczna" znaczenia fantazyjnego, co doprowadziło do sytuacji,
w której organ w ogóle nie badał warstwy wizualnej i warstwy koncepcyjnej całości znaku słowno-graficznego;
2.art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 ustawy Prawo
własności przemysłowej poprzez:
a) zaniechanie wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych w sprawie, takich jak ustalenie kanałów dystrybucji towarów w związku / błędnym przyjęciem,
że sprzedaż towarów możliwa jest tylko w aptece jako produkującej towary, co z kolei doprowadziło do błędnych ustaleń w zakresie komplementarności towarów i usług;
b) brak wyjaśnienia, czy organ przyjął, że towary powiązane z usługami, których rejestracji domaga się skarżąca, stanowią leki/kosmetyki względnie są w stosunku do leków/kosmetyków towarami subsydiarnymi, w związku z czym nie jest możliwe dokonanie kontroli, czy organ prawidłowo zastosował art. 132 ust. 2 pkt 2). ustawy Prawo własności przemysłowej;
W razie braku stwierdzenia przez Sąd zasadności zarzutów prawa procesowego, spółka zarzuciła nadto naruszenie przepisu prawa materialnego, a to:
1. brak uwzględnienia definicji legalnej kosmetyku (art. 2 ustawy o kosmetykach) oraz produktu leczniczego (art. 2 pkt 32) ustawy Prawo farmaceutyczne), co prowadzi do sprzecznego z prawem utożsamienia towarów zarejestrowanych jako kosmetyki/leki z towarami, co do których usługi świadczy skarżąca;
2. naruszenie art. 132 ust. 2 pkt 2) ustawy prawo własności przemysłowej poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy usługi skarżącej odnoszą się w znacznej mierze do innych towarów (nie będących ani lekami w rozumieniu ustawy Prawo farmaceutyczne ani kosmetykami w rozumieniu ustawy o kosmetykach), niż będące przedmiotem ochrony zarejestrowanego znaku towarowego.
Mając na uwadze powyższe strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2016 r. w części pkt 1 oraz poprzedzającej ją odpowiednio w tym zakresie decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] marca 2015 r. Ponadto o zobowiązanie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej do wydania decyzji udzielającej prawa ochronnego na słowno-graficzny znak towarowy słoneczna apteka zgłoszony przez I. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa, K., Polska, pod numerem [...] z pierwszeństwem od dnia 8 października 2012 r., przeznaczony do oznaczenia towarów/usług w klasie 35: prowadzenie aptek, prowadzenie aptek internetowych, usługi w zakresie sprzedaży leków i preparatów do celów medycznych, produktów farmaceutycznych, środków sanitarnych do celów medycznych, artykułów do pielęgnacji i higieny ciała, soli do kąpieli, substancji dietetycznych, suplementów diety, preparatów wzmacniających i odżywek, środków do odchudzania, ziół leczniczych, artykułów zielarskich, opatrunków oraz klasie 44: usługi farmaceutyczne w zakresie leków recepturowych oraz zasądzenie od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej kosztów postępowania,
w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi strona rozwinęła powyższe zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł jej oddalenie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.
Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. 2016 poz.718 ze zm., dalej jako p. p. s. a.).
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Urzędu Patentowego RP w części w jakiej utrzymano w mocy wcześniejszą decyzję tego organu o odmowie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny słoneczna apteka zgłoszony pod numerem [...] przez I. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w K. w zakresie kl. 35: prowadzenie aptek, prowadzenie aptek internetowych, usługi w zakresie sprzedaży leków i preparatów do celów medycznych, produktów farmaceutycznych, środków sanitarnych do celów medycznych, artykułów do pielęgnacji i higieny ciała, soli do kąpieli, substancji dietetycznych, suplementów diety, preparatów wzmacniających i odżywek, środków do odchudzania, ziół leczniczych, artykułów zielarskich, opatrunków, kl. 44: usługi farmaceutyczne w zakresie leków recepturowych.
Urząd Patentowy RP, stwierdził, że podobieństwo towarów i usług, jak również podobieństwo samych znaków niesie ryzyko wprowadzenie w błąd odbiorców co do źródła tak oznaczanych usług.
W ocenie orzekającego w niniejszej sprawie Sądu decyzja organu jest prawidłowa.
Zgodnie z treścią obowiązującego w dacie wydawania zaskarżonej decyzji - art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. 2013 r. poz.1410 ze zm., dalej jako p.w.p.), nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do znaku towarowego na który udzielono prawa ochronnego lub zgłoszonego w celu uzyskania prawa ochronnego (o ile na taki znak zostanie udzielone prawo ochronne) z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym.
Tak więc, aby rejestracja znaku była niedopuszczalna muszą wystąpić następujące przesłanki:
1. rejestracja znaku dla towarów lub usług tego samego rodzaju;
2. podobieństwo do znaku zarejestrowanego na rzecz innego przedsiębiorstwa;
3. podobieństwo znaków musi być kwalifikowane to znaczy takie, że może odbiorcę wprowadzić w błąd co do pochodzenia towarów w szczególności poprzez ryzyko skojarzenia między znakami.
Niedopuszczalna jest rejestracja znaków towarowych, gdyby w jej wyniku powstało prawo, którego zakres pokrywałby się chociaż częściowo z zakresem prawa z rejestracji z wcześniejszym pierwszeństwem. Czy obydwa znaki towarowe są podobne, rozstrzyga się na podstawie kryterium niebezpieczeństwa wprowadzania w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów. Ponadto dla odbiorców priorytetowe znaczenie mają zbieżne cechy oznaczeń, a nie występujące pomiędzy nimi różnice znalazła potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (v. wyrok NSA z 28 marca 2002 r. w sprawie znaku towarowego KRÓLEWSKA PARA, sygn. akt II S.A. 27778/01, wyrok WSA z 30 marca 2004 r. w sprawie znaku towarowego TERRAVITA, sygn. akt 6 II S.A. 1017/02).
W doktrynie prawa definiuje się, że ".niebezpieczeństwo, wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów" polega na możliwości błędnego nie odpowiadającego rzeczywistości, przypisania przez przeciętnego odbiorcę uprawnionemu z rejestracji danego towaru ze względu na nałożony nań znak, a ponadto iż niebezpieczeństwo to jest wynikiem podobieństwa towarów i podobieństwa oznaczeń" (v. R. Skubisz - Prawo Znaków Towarowych, komentarz. Wydawnictwo prawnicze Spółka z o.o. str. 83 Warszawa 1997). Innymi słowy niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów jest wypadkową podobieństwa towarów i oznaczeń.
Dokonując analizy podobieństwa znaków towarowych organ prawidło
w pierwszej kolejności porównał usługi i towary, a następnie same oznaczenia.
Znak zgłoszony przeznaczony został do oznaczania w klasie 35 usług prowadzenia aptek, prowadzenia aptek internetowych, usług w zakresie sprzedaży leków i preparatów do celów medycznych, produktów farmaceutycznych, środków sanitarnych do celów medycznych, artykułów do pielęgnacji i higieny ciała, soli do kąpieli, substancji dietetycznych, suplementów diety, preparatów wzmacniających i odżywek, środków do odchudzania, ziół leczniczych, artykułów zielarskich, opatrunków oraz w klasie 44 usług farmaceutycznych w zakresie leków recepturowych. Zarejestrowanym z wcześniejszy, pierwszeństwem znakiem sygnowane są kosmetyki (klasa 03) oraz leki (klasa 05).
W ocenie Sądu organ prawidłowo uznał, że w przedmiotowej sprawie towary
i usługi, do oznaczania których przeznaczone są przeciwstawione znaki są wobec siebie komplementarne czyli uzupełniające się. Za komplementarne należy uznać towary, pomiędzy którymi istnieje ścisły związek polegający na tym, że jeden towar czy usługa jest nieodzowny lub istotny do użycia drugiego. Skutkuje to tym, że potencjalni odbiorcy mogą uznać, że towary pochodzą z jednego źródła czyli zostały wyprodukowane lub świadczone przez to samo przedsiębiorstwo.
Zdaniem Sądu organ zasadnie uznał więc, że istnieje podobieństwo towarów i usług w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 pomiędzy przedmiotowym znakiem towarowym i przeciwstawionymi wcześniejszymi znakami towarowymi.
Stwierdzając, że istnieje podobieństwo towarów i usług w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 pomiędzy przedmiotowym znakiem towarowym i przeciwstawionymi wcześniejszymi znakami towarowymi, organ dokonał oceny przeciwstawionych oznaczeń - znaku towarowego Urząd Patentowy RP, porównując je w warstwie fonetycznej, warstwie znaczeniowej oraz w warstwie wizualnej. Podkreślenia wymaga, w tym miejscu fakt, że zgodnie z ugruntowaną praktyką porównanie i ocena dotyczy całego znaku będącego przedmiotem ochrony.
Z analizy warstwy graficznej porównywanych znaków wynika, że dominującym elementem znaku zarejestrowanego z wcześniejszym pierwszeństwem jest zapisane wielką czcionką wyrażenie "apteki słoneczne", pod którym znacznie mniejszymi literami zapisano zwrot "bliżej pacjenta" a z lewej strony umieszczono element graficzny w postaci słońca. Znak zgłoszony stanowi wyrażenie "słoneczna apteka" zapisane w kolorach zielonym i pomarańczowym, nad którym znajduje się element graficzny w postaci żółtego koła otoczonego pomarańczowymi łukami z jednej strony i zielonymi owalami wokół lewej połowy koła. Analizowane znaki łączy to samo charakterystyczne wyrażenie.
Porównywane znaki są także podobne w warstwie fonetycznej i znaczeniowej, gdyż znak zgłoszony jak i przeciwstawiony mu znak Apteki Słoneczne Bliżej Pacjenta składają się z podobnego wyrażenia "słoneczna apteka/apteki słoneczne". Zwrot "słoneczna apteka" stanowi wprawdzie liczbę pojedynczą określenia "apteki słoneczne", jednak zawartość semantyczna obu wyrażeń, mimo różnego szyku, jest identyczna i wprost odczytywalna. Słowo "apteka", oznaczające miejsce sprzedaży leków, wskazuje jednoznacznie na rodzaj świadczonych usług sygnowanych znakiem. Nie ma ono zatem zdolności odróżniającej dla usług wskazanych
w wykazie towarów. Elementem odróżniającym analizowane znaki jest zatem słowo "słoneczna/słoneczne", które nadaje im charakter fantazyjny. Znak wcześniejszy zawiera dodatkowe określenie "bliżej pacjenta", które, jest pozbawione dostatecznych znamion odróżniających.
Jak słusznie zauważył organ podobieństwo, na płaszczyźnie fonetycznej jest ważnym argumentem za uznaniem znaków za podobne, albowiem element słowny znaku towarowego nadaje się znacznie lepiej niż jego grafika do oddziaływania na potencjalnego klienta, zwłaszcza w dominującej obecnie formie reklamy i promocji, jaką jest radio i telewizja, gdyż potencjalny nabywca o wiele łatwiej zapamiętuje dane wyrażenie niż kompozycję graficzną i to właśnie część słowna jest lepiej komunikowalna.
Należy zatem podzielić stanowisko Urzędu, że w przedmiotowej sprawie, znaki te są podobne w stopniu stwarzającym ryzyko wystąpienia pomyłki między nimi, z uwagi na występowanie w nich wspólnego elementu, kojarzonego
z uprawnionym do znaku z wcześniejszym pierwszeństwem. Pojawienie się
w obrocie znaku, w którym współistnieje zwrot, chroniony na rzecz innego podmiotu może wprowadzić w błąd odbiorców, co do ich faktycznego pochodzenia. Powyższe uzasadniało odmowę rejestracji znaku w zaskarżonym zakresie.
Nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty skargi, które stanowią polemikę
ze stanowiskiem organu przedstawionym w uzasadnieniu decyzji.
Zdaniem Sądu, należy uznać, że organ zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą. Ponadto należy uznać, że stanowisko wyrażone w decyzji, organ uzasadnił w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.
Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło