VI SA/Wa 913/15
WyrokWSA w Warszawie2015-11-02
Skład orzekający: Grzegorz Nowecki, Sławomir Kozik, Pamela Kuraś-Dębecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o kosztach postępowania dyscyplinarnego może obciążać stronę kosztami, jeśli decyzja merytoryczna, na podstawie której te koszty zostały ustalone, została następnie uchylona przez sąd administracyjny?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie o kosztach postępowania dyscyplinarnego, ponieważ zostało ono wydane w oparciu o decyzję merytoryczną, która następnie została prawomocnie uchylona przez sąd administracyjny. Obciążenie strony kosztami postępowania, które zakończyło się uchyloną decyzją, nie może być uznane za zgodne z prawem. Ponadto, organ nie przedstawił wystarczającej dokumentacji do weryfikacji wysokości poniesionych kosztów.Stan faktyczny
Skarżący M. Z. złożył skargę na postanowienie Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Izby Architektów RP dotyczące kosztów postępowania dyscyplinarnego. Postanowieniem tym skarżący został zobowiązany do poniesienia kosztów postępowania w kwocie 6.602,88 zł. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. poprzez niezasadne obciążenie go kosztami, ustalenie ich w nieprawidłowej wysokości oraz brak dostępu do dokumentacji potwierdzającej te koszty.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził od Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego kwotę 357 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Protokolant ref. staż. Anna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 listopada 2015 r. sprawy ze skargi M. Z. na postanowienie Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego M. Z. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] Krajowy Sąd Dyscyplinarny Izby Architektów RP, na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1, art. 11 i art. 45 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz.U. z 2001r. nr 5, poz. 42 ze zm.) w związku z art. 95, art. 96 i art. 98 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. Nr 1409 ze zm., dalej: "ustawa Prawo budowlane") oraz art. 56, art. 138, art. 262, art. 263, art. 264 kpa:
- ustalił koszty postępowania przed Krajowym Sądem Dyscyplinarnym w sprawie [...]na kwotę 6.602,88 zł,
- oddalił wniosek pełnomocnika M. Z. (dalej: "skarżący" lub "obwiniony") o obciążenie kosztami postępowania Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej [...] Okręgowej Izby Architektów RP kwotą 927,10 zł,
- zobowiązał obwinionego do poniesienia kosztów postępowania określonych w punkcie 1 niniejszego postanowienia, w kwocie 6602,88 zł, w terminie 14, od jego uprawomocnienia.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.
W dniu 31 października 2015 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik obwinionego złożył wniosek o obciążenie Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej [...] Okręgowej Izby Architektów RP kosztami postępowania w sprawie o sygn. [...] Pełnomocnik skarżącego wskazał, że poniósł koszt podróży na rozprawę administracyjną w kwocie 927,10 zł i na dowód czego załączył fakturę VAT za bilet lotniczy.
Wydając zaskarżone postanowienie Krajowy Sąd Dyscyplinarny Izby Architektów RP stwierdził, że obwiniony został wezwany do osobistego stawiennictwa. Nie stawił się jednak na rozprawę administracyjną, a także nie przedstawił powodu swojego niestawiennictwa. Na rozprawie obwiniony miał złożyć wyjaśnienia odnośnie okoliczności, w jakich doszło do podpisania przez niego, jako osobę sprawdzającą projektu wykonanego przez inną osobę, nieposiadającą stosownych uprawnień. Na rozprawę stawił się pełnomocnik skarżącego, okazując swoje pełnomocnictwo. Pełnomocnik nie mógł udzielić wyjaśnień zamiast obwinionego, a jego ustanowienie nie wynikało z treści art. 34 kpa, w związku z czym koszty ustanowienia pełnomocnika w takiej sprawie obciążają wyłącznie stronę obwinioną. W konsekwencji Krajowy Sąd Dyscyplinarny nie uznał za zasadne żądania strony zwrotu poniesionych kosztów za bilet lotniczy pełnomocnika w kwocie 927,10 zł.
Równocześnie, w związku ze złożonym wnioskiem Krajowy Sąd Dyscyplinarny ustalił, że koszty postępowania w sprawie o sygn. [...] wniosły 6486,98 zł. Wskazał, że na podstawie art. 263 § 2 kpa, do kosztów postępowania w sprawie przed Krajowym Sądem Izby Architektów, który utrzymywany jest jedynie ze składek członków Izby Architektów zalicza się koszty postępowania przed tym Sądem. Na koszty te składają się: koszty dojazdów 5 sędziów, koszty zakwaterowania sędziów, zwroty kosztów utraconych zarobków dla 5 Sędziów za okres poświęcony na rozstrzygniecie przedmiotowej sprawy, koszty konsultacji prawnych w przedmiotowej sprawie, oraz koszty obsługi administracyjnej Krajowego Sądu Administracyjnego.
Koszty te zostały ustalone na podstawie rzeczywistych, udokumentowanych wydatków poniesionych przez samorząd zawodowy architektów, wg danych działu księgowego Krajowej Izby Architektów RP. Zgodnie z art. 263 § 1 kpa, do kosztów postępowania w sprawie zaliczono koszty doręczeń, które wyniosły 115,90 zł.
Krajowy Sąd Dyscyplinarny wskazał, że decyzją z [...] listopada 2014 r., nr [...] uznano skarżącego winnym zarzucanego czynu i nałożono na niego karę upomnienia. Zgodnie art. 262 § 1 pkt 1 kpa oznacza to, że skarżącego obciążają powyższe koszty postępowania. W ocenie Krajowego Sądu Dyscyplinarnego zobowiązanie obwinionego do zapłaty kosztów postępowania wynika z faktu, że zostały poniesione z jego winy.
Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Izby Architektów RP z dnia [...] grudnia 2014 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 262 § 1 pkt 1 i art. 263 § 1 i § 2 kpa poprzez niezasadne obciążenie obwinionego kosztami postępowania, ustalenie tych kosztów w nieprawidłowej wysokości i oparcie się w tym zakresie na materiałach i dowodach określających wysokość tych kosztów nieznanych stronie i niedostępnych skarżącemu, przez co uniemożliwiono weryfikację zasadności i poprawności rozstrzygnięcia w tym zakresie.
Mając na uwadze wskazaną wyżej obrazę przepisów prawa materialnego i procesowego, skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty od pełnomocnictwa według norm przewidzianych.
W odpowiedzi na skargę Krajowy Sąd Dyscyplinarny wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie rozważań trzeba zaznaczyć, iż rozpatrywana sprawa ma bezpośredni związek ze sprawą o sygnaturze akt VI SA/Wa 912/15, w której wyrokiem z dnia 2 listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Izby Architektów RP z dnia [...] listopada 2014 r. w przedmiocie nałożenia na skarżącego kary upomnienia. Powyższe oznacza, iż w obrocie prawnym pozostała decyzja organu I instancji – Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego [...] Okręgowej Iżby Architektów RP z dnia [...]lutego 2014 r. uwalniająca skarżącego od odpowiedzialności zawodowej architektów.
Skarżone postanowienie stanowi de facto uzupełnienie decyzji Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Izby Architektów RP z dnia [...] listopada 2014 r., w przedmiocie zobowiązania skarżącego do pokrycia kosztów postępowania przed tym organem
Sąd wskazuje, iż skarżone postanowienie zostało wydane w oparciu o podstawę prawną nie mającą odzwierciedlenia w stosownej uchwale Krajowego Sądu Dyscyplinarnego w sprawie wysokości kosztów postępowań z zakresu odpowiedzialności zawodowej, która została podjęta w dniu 8 stycznia 2015 r., a więc już po dacie dokonania rozstrzygnięcia przez ten organ w przedmiocie kosztów postępowania z udziałem skarżącego.
Ponadto w uzasadnieniu skarżonego postanowienia z dnia [...] grudnia 2014 r., stanowiącego jego immanentną cześć, wskazano, iż koszty te zostały poniesione z winy skarżącego, co jak należy domniemywać organ wywodzi z faktu uznania go za winnego zarzucanego mu czynu – naruszenia art. 95 pkt 4 ustawy Prawo budowlane i nałożenia kary upomnienia decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. Taka podstawa faktyczna rozstrzygnięcia o kosztach postępowania upadła z chwilą stwierdzenia przez Sąd niezgodności przedmiotowej decyzji z prawem, w związku z czym nie można uznać, aby obciążenie skarżącego kosztami postepowania, którego wynikiem była uchylona decyzja pozostawało w zgodności z rozstrzygnięciem Sądu.
Sąd wskazuje także na inne nieprawidłowości w zakresie uzasadnienia postanowienia organu w przedmiocie kosztów przeprowadzonego postępowania, na co słusznie wskazuje pełnomocnik skarżącego, a w szczególności brak niezbędnej dokumentacji pozwalającej na weryfikację ich wysokości oraz konieczności poniesienia, w związku z prowadzonym postępowaniem w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej skarżącego.
Powyższe stanowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 kpa, w zw. z art. 262 § 1 pkt 1 i art. 263 § 1 i § 2 kpa, które w ocenie Sądu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych względów, uznając skargę za uzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 pkt 1 lit. c), w związku z art. 200 i art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło