VI SA/Wa 914/12
WyrokWSA w Warszawie2012-11-12
Skład orzekający: Dorota Wdowiak, Andrzej Czarnecki, Pamela Kuraś-Dębecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podanie na etykiecie piwa ogólnej nazwy składnika "chmiel", podczas gdy do produkcji użyto granulatu chmielowego, stanowi wprowadzenie konsumenta w błąd i jest podstawą do wymierzenia kary pieniężnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że podanie na etykiecie piwa ogólnej nazwy składnika "chmiel", podczas gdy do produkcji użyto granulatu chmielowego, stanowi naruszenie prawa żywnościowego i wprowadza konsumenta w błąd, sugerując, że produkt powstał na bazie szyszki chmielowej. Sąd podzielił stanowisko organu, że brak pełnego i rzetelnego oznakowania składu produktu jest niedopuszczalny. Kara pieniężna została uznana za adekwatną do stwierdzonych naruszeń, uwzględniając stopień szkodliwości, zawinienia, zakres naruszenia oraz dotychczasową działalność podmiotu.Stan faktyczny
Spółka B. Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną w wysokości 10 000 zł za wprowadzenie do obrotu piwa o niewłaściwej jakości handlowej. Nieprawidłowości dotyczyły braku pełnego wykazu składników na etykiecie oraz użycia określenia "tradycyjna receptura". Spółka kwestionowała zasadność kary, argumentując m.in., że użycie granulatu chmielowego nie jest wprowadzaniem w błąd, a kara jest niewspółmiernie wysoka. Sąd oddalił skargę, uznając ustalenia organów za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Sumikowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2012 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (dalej jako: organ, GIJHARS) na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego - Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., (dalej jako "k.p.a."), art. 21, art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych – Dz. U. nr 187, poz. 1577, (dalej jako "ustawa o jakości") w zw. z art. 3 pkt 5, art. 6 ust. 1 i 2, art. 40a ust. 5 ustawy o jakości oraz art. 8 ust. 1, art. 16, art. 17 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwie Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności - Dz. Urz. UE L 31 z dnia 1 lutego 2002 r., sir. 1, z późn. zm. (dalej jako "rozporządzenie Rady"), art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. Nr 171, poz. 1225, z późn. zm.) oraz § 2 ust. 1 pkt 1, § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych, Dz. U. z 2007 r. Nr 137, poz. 966, z późn. zm., (dalej jako rozporządzenie), uchylił w całości decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w [...] z dnia [...] listopada 2011 r. znak: [...] i wymierzył spółce B. Sp. z o.o. z siedzibą w M. (zwanej dalej skarżącą) karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za wprowadzenie do obrotu handlowego artykułów rolno-spożywczych o niewłaściwej jakości tj.
1. piwa "S.", piwo jasne pilzneńskie w butelkach a’0,5 l, oznaczenie partii: 14.01.2012, wielkość partii produkcyjnej: 7960 sztuk butelek (39,8 hl), wartość partii: 18467,20 zł.,
2. piwa "Z.", piwo marcowe a’0,5 l, oznaczenie partii 06.01.2012, wielkość partii produkcyjnej 6600 sztuk butelek (33,30 hl), wartość partii 15451,20 zł.
Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniach [...] lipca 2011 r. – [...] lipca 2011 r. inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w [...] działając na podstawie upoważnienia nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. wydanego przez [...] Wojewódzkiego Inspektora JHARS, przeprowadzili kontrolę w zakresie jakości handlowej piwa w B. Sp. z o.o. z siedzibą w M. W wyniku kontroli prawidłowości oznakowania piwa "S." i "Z." stwierdzono następujące nieprawidłowości:
- na etykiecie nie umieszczono wszystkich składników użytych do produkcji przedmiotowego piwa, co jest niezgodne z § 5 ust. 1 rozporządzenia;
- umieszczenie w oznakowaniu informacji: "tradycyjna receptura", co wprowadza konsumenta w błąd co do charakterystyki środka spożywczego i narusza zapisy art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.
Przeprowadzone badania laboratoryjne nie wykazały nieprawidłowości w zakresie zadeklarowanej jakości handlowej.
W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami w zakresie znakowania, w dniu [...] sierpnia 2011 r. Wojewódzki Inspektor JHARS w [...] wszczął postępowanie administracyjne, zakończone w dniu [...] sierpnia 2011 r. wydaniem decyzji nr [...], zakazującej skarżącej wprowadzania do obrotu partii produktu "S.", piwo jasne pilzneńskie w butelkach a’5 l, oznaczenie partii 14.01.2012, wielkość partii produkcyjnej 7.960 szt. butelek, wartość partii 18.467,20 zł oraz decyzji nr [...] zakazującej skarżącej wprowadzania do obrotu partii produktu "Z.", piwo marcowe w butelkach a’5 l, oznaczenie partii 06.01.2012, wielkość partii produkcyjnej 6.660 szt. butelek, wartość partii 15.451,20 zł i nakazującej poddanie ww. partii produktów zabiegowi poprawnego oznakowania. Decyzjom został nadany rygor natychmiastowej wykonalności.
W wyniku wszczętego w dniu [...] września 2011 r. postępowania administracyjnego, Wojewódzki Inspektor JHARS w [...] w dniu [...] listopada 2011 r. wydał decyzję nr [...] wymierzającą skarżącej karę pieniężną 10.000 zł za wprowadzenie do obrotu piwa o niewłaściwej jakości handlowej.
Od powyższej decyzji odwołała się skarżąca, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania lub uchylenie decyzji i wymierzenie kary pieniężnej w wysokości stawki minimalnej – 500 zł. Wskazanej decyzji zarzuciła naruszenie:
- art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy jakości w zw. z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, art. 2 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady, poprzez bezpodstawne uznanie, iż zapis "tradycyjna receptura" wprowadza konsumenta w błąd i nie odpowiada definicji zawartej w rozporządzeniu Rady, podczas, gdy organ I instancji nie przeprowadził w omawianym zakresie postępowania dowodowego i nie wskazał, na jakiej podstawie uznał, że receptury zakwestionowanych piw nie mają tradycyjnego charakteru, co narusza również art. 7 i 107 § 3 k.p.a.,
- art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości poprzez nałożenie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu piwa niewłaściwie oznakowanego, podczas gdy wskutek decyzji nr [...] i [...], piwa te nie zostały wprowadzone do obrotu,
- art. 40a ust. 1 pkt 3 poprzez nałożenie kary pieniężnej niewspółmiernie wysokiej w stosunku do stwierdzonych naruszeń.
Skarżąca podniosła, że definicja powołana przez organ I instancji odnoście określenia "tradycyjna receptura" powołana jest tylko na potrzeby rozporządzenia 509/2006, które to dotyczy produktów oznaczonych znakiem "Gwarantowana Tradycyjna Specjalność" i nie wprowadza generalnego zakazu stosowania oznaczeń "tradycyjny" czy też "tradycyjna receptura". Skarżąca nie używała określenia "Gwarantowana Tradycyjna Specjalność", zatem brak jest podstaw do stosowania w przedmiotowej sprawie przepisów rozporządzenia Rady w związku z czym umieszczony na etykiecie zapis nie wprowadza w błąd konsumenta i nie narusza art. 46 ust. 1pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Podniosła, że receptury kontrolowanych produktów są oparte na utrwalonych w obrocie recepturach piw jasnych pilzneńskich i marcowych, a samo określenie "tradycyjny" jest pojęciem nieokreślonym, do którego nie można stosować sztywnych kryteriów czy sztucznie narzucanych ram czasowych. Zdaniem skarżącej organ I instancji nie przeprowadził jakiegokolwiek postępowania dowodowego w zakresie ustalenia charakteru procedury, co wynika wprost z art. 7 i 107 k.p.a. Jednocześnie w uzasadnieniu decyzji nie wskazał na jakich dowodach oparł się stwierdzając, że receptura zakwestionowanych piw nie ma tradycyjnego charakteru, czego wymaga art. 107 § 3 k.p.a.
Ponadto, zdaniem skarżącej, nieuzasadnione jest nakładanie na spółkę kar pieniężnych, bowiem przesłanką niezbędną do wymierzenia kary jest wprowadzenie do obrotu, nie zaś usiłowanie czy też przygotowanie do wprowadzenia do obrotu. Nadto przedmiotowe partie piwa były już przedmiotem decyzji nr [...] i [...], na podstawie których zakazano wprowadzenia tych partii do obrotu.
Skarżąca wskazała również, że zastosowana kara jest niewspółmierna do stwierdzonych nieprawidłowości, gdyż nie doszło do naruszenia art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o jakości, a używając pojęcia "tradycyjny" uczyniła to w przekonaniu, że to sformułowanie jest prawidłowe i poprawne, co świadczy o minimalnym stopniu zawinienia i powinno mieć zdaniem skarżącej wpływ na zmniejszenie kary.
W odniesieniu do nieprawidłowości w zakresie umieszczenia składu produktu niezgodnego z recepturą skarżąca wskazała, że nie były to uchybienia o wysokim stopniu szkodliwości. Podanie w składzie informacji o obecności chmielu, podczas, gdy faktycznie użyto do produkcji granulatu chmielowego jest praktyką powszechnie stosowaną w przemyśle browarniczym, gdyż granulat posiada te same właściwości fizyko - chemiczne co szyszka chmielowa. Skarżąca podkreśliła również, że w swojej długoletniej działalności naruszenia miały charakter incydentalny oraz zostały stwierdzone po raz pierwszy, a więc okoliczność ta powinna być wzięta pod uwagę podczas wymierzania kary pieniężnej.
Ponadto skarżąca wskazała, że w maju 2011 r. doszło do przekształceń własnościowych oraz do zmiany zarządu spółki, natomiast przeprowadzona kontrola wykazała uchybienia wynikające z zaniedbań poprzedniego zarządu. Nie mniej jednak nowe władze podjęły szereg działań mających na celu podniesienie jakości i zapewnienie bezpieczeństwa produkowanych wyrobów (szkolenia okresowe pracowników w zakresie bezpieczeństwa produkcji, co będzie miało wpływ na jakość wyrobów). Zdaniem skarżącej z uwagi na przekształcenia oraz inwestycje w spółkę i pracowników, nałożona kara, niewspółmierna do stwierdzonych nieprawidłowości, jest dodatkowym obciążeniem.
W toku postępowania odwoławczego Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wezwał skarżącą o dokumentację potwierdzającą tradycyjność receptur "S." i "Z.".
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej organ wobec faktu, że w sentencji decyzji brak było wskazania, za wprowadzenie do obrotu jakiej partii produktu wymierzona została kara pieniężna, uchylił w całości decyzję organu I instancji i wymierzył skarżącej karę w wysokości 10.000 zł za wprowadzenie do obrotu handlowego artykułów rolno-spożywczych o niewłaściwej jakości handlowej tj.: piwa "S." i "Z.".
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że producent umieścił w oznakowaniu informację "Tradycyjna receptura", czym naruszył art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, bowiem w przypadku, gdy nazwa produktu nie nawiązuje do nazw zarejestrowanych na podstawie przepisów wspólnotowych, a producent żywności używa określenia "według tradycyjnej receptury", "tradycyjny smak", "tradycyjnie" itp., przedsiębiorca winien wykazać, że wyprodukowane przez niego produkty, wytworzone są według receptur funkcjonujących od wielu lat i utrwalonych w świadomości konsumentów. W rozstrzyganiu kwestii zakwalifikowania produktu jako "tradycyjny" lub nie, jednym z kryteriów jest, zdaniem organu, co najmniej 25 letni okres istnienia tego produktu na rynku, przy czym nie jest to jedyne kryterium, jakie produkt musi spełniać. Organ nie zgodził się z argumentem skarżącej, że za tradycyjnością piwa "S." przemawia fakt, że początki produkcji jasnych piw pilzneńskich sięgają 1910 r. Zdaniem organu zawartość alkoholu w piwach będących poprzednikami produktu "S." zmieniła się na przełomie lat, co świadczy o zmianie receptury poszczególnych piw, a elementy zaczerpnięte z receptur piw pilzneńskich produkowanych przez skarżącą nie przemawiają za jego tradycyjnością. Ponadto w skład zakwestionowanych piw wchodzi granulat chmielu aromatycznego typ 90 i granulat chmielu goryczkowego typ 90, co zdaniem organu, uniemożliwia zastosowanie określenia "tradycyjna receptura", bowiem użycie tego określenia byłoby możliwe w sytuacji wykorzystania do produkcji szyszki chmielowej. Również użycie preparatu enzymatycznego Ceremix w odniesieniu do piwa "Z." wyklucza uznanie receptury kwestionowanego piwa jako tradycyjnej.
Organ wskazał ponadto, że producent w oznakowaniu nie umieścił wszystkich składników użytych do produkcji obu piw, pomimo, że oznakowanie produktu ma być rzetelną i pełną informacją o składzie produktu i powinno w sposób jasny i dokładny informować o tym, co wchodzi w skład danego środka spożywczego. Dlatego nieumieszczenie informacji o zawartości wody, cukru, kaszki kukurydzianej, a także umieszczenie w oznakowaniu informacji o zawartości chmielu, narusza zdaniem organu prawo żywnościowe.
Organ nie podzielił również stanowiska skarżącej, zgodnie z którym w przedmiotowej sprawie nie doszło do wprowadzenia do obrotu przedmiotowego produktu. Ustawa o jakości w zakresie definicji obrotu odwołuje się do art. 3 pkt 8 rozporządzenia Rady, zgodnie z którym wprowadzanie na rynek oznacza "posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania". Próbki przedmiotowego piwa zostały pobrane z magazynu wyrobów gotowych B. Sp. z o.o., a samo posiadanie piwa na magazynie wyrobów gotowych, z przeznaczeniem do sprzedaży, stanowi już wprowadzenie do obrotu.
Zdaniem organu, wymierzona kara jest adekwatna do stwierdzonych nieprawidłowości piwa "S." i "Z." a podniesiony przez skarżącą argument dotyczący zmian zarządu spółki jest bezzasadny, bowiem w ocenie organu skarżąca jako profesjonalny producent żywności zobowiązana jest wprowadzać na rynek artykuły rolno-spożywcze o właściwej jakości handlowej, a przekształcenia zarządu nie powinny mieć negatywnego wpływu na jakość wyrobu gotowego. Nadto zgodnie z art. 17 ust. 2 rozporządzenia Rady ustanowione środki i kary powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające, zatem zdaniem organu, aby kara miała charakter odstraszający, jej wysokość powinna być dotkliwa dla przedsiębiorcy. Przy ocenie stopnia szkodliwości czynu organ wziął pod uwagę fakt, iż konsument przedmiotowego piwa został wprowadzony w błąd co do charakterystyki środka spożywczego poprzez zastosowanie określenia "tradycyjna receptura", brak umieszczenia w oznakowaniu pełnego składu oraz umieszczenie w składzie chmielu zamiast użytego do produkcji granulatu. Dodatkowo organ wziął pod uwagę, że nieprawidłowości w kontrolowanej spółce zostały stwierdzone po raz pierwszy i wymierzył karę stanowiącą 5,8 % kary maksymalnej.
Organ odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 7 i 107 k.p.a. podał, że we własnym zakresie uzupełnił dokumentację dotyczącą produkowanych piw i wziął dokumenty te pod uwagę podczas rozpatrywania odwołania skarżącej. Ponadto skarżąca była informowana na każdym stadium postępowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy lub też złożenia dodatkowych wyjaśnień lub wniosków, a więc miała zapewniony czynny udział w postępowaniu.
Skargę na powyższą decyzją złożyła spółka B. Sp. z o.o. z/s w M. wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
1. art. 40a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 4 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 5 oraz. art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o jakości, w zw. z art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 i art. 48 ust. 1 oraz w zw. z art. 3 ust. 3 pkt 24 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia poprzez bezpodstawne przyjęcie, że podanie przez skarżącą na etykiecie zakwestionowanych piw informacji, iż w ich skład wchodzi chmiel, w sytuacji gdy do produkcji tych piw użyto granulatu chmielowego, jest wprowadzeniem do obrotu produktu o niewłaściwej jakości handlowej;
2. art. 40a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 40a ust. 5 ustawy o jakości oraz art. 17 ust. 2 rozporządzenia Rady poprzez wymierzenie kary pieniężnej niewspółmiernie wysokiej w stosunku do stwierdzonych naruszeń.
Skarżąca podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko. Wskazała, że podanie na etykiecie ogólnej nazwy składnika "chmiel", w sytuacji, gdy w procesie produkcyjnym wykorzystywany jest chmiel w formie przetworzonej, nie jest podaniem danych niezgodnych z prawdą i jako takie nie mogło wprowadzać klienta w błąd. Zdaniem skarżącej nazwa "chmiel", jest określeniem ogólnym, które może odnosić się zarówno do szyszki chmielowej, jak i chmielu w formie granulatu, zatem brak jest przeciwwskazań, aby w informacji o składzie produktu spożywczego podać ogólną nazwę składnika nawet w sytuacji, gdy w produkcie występuje on w formie przetworzonej. Granulat chmielowy jest bowiem niczym innym, jak jedną z form chmielu i nie posiada jakichkolwiek innych właściwości fizyko-chemicznych.
W zakresie niewspółmierności wymierzonej kary administracyjnej do charakteru, zakresu oraz intensywności dostrzeżonych uchybień, skarżąca podała, że w jej ocenie kara administracyjna została wymierzona skarżącej łącznie za kilka naruszeń zatem ustalenie, że jedno z takich naruszeń nie miało miejsca powinno wpłynąć na wymiar kary. Wpływ na niższy wymiar kary powinien mieć również niski stopień zawinienia oraz nieznaczny stopień szkodliwości dostrzeżonych naruszeń, bowiem kontrolowany produkt nigdy nie trafił do konsumentów ani nawet pośredników. Ponadto nowy zarząd spółki podejmuje szereg działań mających na celu zwiększenie jakości oraz bezpieczeństwa oferowanych produktów, a inwestycje w kapitał spółki oraz w pracowników wiążą się z poniesieniem znacznych kosztów i stanowią istotne obciążenie finansowe dla spółki.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności
z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej także: p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 §1 pkt 1 p.p.s.a.).
Zdaniem Sądu, stan faktyczny w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości.
W wyniku przeprowadzonej kontroli prawidłowości oznakowania piwa "S." i "Z." stwierdzono następujące nieprawidłowości:
- na etykiecie nie umieszczono wszystkich składników użytych do produkcji przedmiotowego piwa, co jest niezgodne z § 5 ust. 1 rozporządzenia;
- umieszczenie w oznakowaniu informacji: "tradycyjna receptura", co wprowadza konsumenta w błąd co do charakterystyki środka spożywczego i narusza zapisy art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.
W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami w zakresie znakowania, Wojewódzki Inspektor JHARS w [...] wydał decyzję nr [...], zakazującą skarżącej wprowadzania do obrotu partii produktu "S.", piwo jasne pilzneńskie w butelkach a’5 l, oznaczenie partii 14.01.2012, wielkość partii produkcyjnej 7.960 szt. butelek, wartość partii 18.467,20 zł oraz decyzję nr [...] zakazującą skarżącej wprowadzania do obrotu partii produktu "Z.", piwo marcowe w butelkach a’5 l, oznaczenie partii 06.01.2012, wielkość partii produkcyjnej 6.660 szt. butelek, wartość partii 15.451,20 zł i nakazującej poddanie ww. partii produktów zabiegowi poprawnego oznakowania. Obie decyzje stały się ostateczne z dniem [...] września 2011 r. W zaskarżonej decyzji nr [...] z [...] marca 2012 r. organ poczynił ponownie szczegółowe ustalenia faktyczne sprawy dotyczące nieprawidłowości w zakresie oznakowania przedmiotowego produktu. Organ przedstawił też obszerną argumentację na poparcie zajętego stanowiska. Poczynione przez organ ustalenia faktyczne znajdują uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym, który został przez organ zgromadzony, rozpatrzony i oceniony w sposób wyczerpujący. W prawidłowo ustalonym stanie faktycznym Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych zastosował, w ocenie sądu, właściwe normy prawa materialnego. Nie budzi też wątpliwości Sądu dokonana przez Organ ich interpretacja.
W skardze strona skarżąca przyznała, że znakowanie zakwestionowanych przez organ piw nie było zgodne z przepisami. Wykaz składników na etykietach nie był pełny. Użycie określenia "tradycyjna receptura" było wynikiem błędnego, ale usprawiedliwionego przekonania, że uprawnione jest użycie takiego niedookreślonego oznaczenia.
1.Skarżąca zarzuca zaskarżonej decyzji naruszenia prawa materialnego tj. art. 40a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 4 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 5 oraz art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o jakości, w zw. z art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 i art. 48 ust. 1 oraz w zw. z art. 3 ust. 3 pkt 24 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia poprzez bezpodstawne przyjęcie, że podanie przez skarżącą na etykiecie zakwestionowanych piw informacji, iż w ich skład wchodzi chmiel, w sytuacji gdy do produkcji tych piw użyto granulatu chmielowego, jest wprowadzeniem do obrotu produktu o niewłaściwej jakości handlowej.
Ten zarzut strony nie jest uzasadniony.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o jakości handlowej, artykuły rolno-spożywcze wprowadzane do obrotu są oznakowane. Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Jakość handlowa oznacza cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi; o czym stanowi art. 3 pkt 5 ustawy.
Stosownie do art. 6 ust. 2 ustawy o jakości do znakowania artykułów rolno-spożywczych stosuje się odpowiednio wymagania określone w art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Oznakowanie środka spożywczego obejmuje wszelkie informacje w postaci napisów i innych oznaczeń, w tym znaki towarowe, nazwy handlowe, elementy graficzne i symbole, dotyczące środka spożywczego i umieszczone na opakowaniu, etykiecie, obwolucie, ulotce, zawieszce oraz w dokumentach, które są dołączone do tego środka spożywczego lub odnoszą się do niego, o czym stanowi art. 45 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności. Stosownie do art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia "oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności: co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy rodzaju, właściwości, składu, ilości trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji". Nie budzi wątpliwości, że oznakowanie artykułów rolno-spożywczych jest istotnym elementem jakości handlowej. Zatem obowiązkiem producenta jest wprowadzanie do obrotu produktów oznakowanych w sposób rzetelny i czytelny, zgodnie z obowiązującymi przepisami. Nie można więc podzielić stanowiska strony, że konsument nie został wprowadzony w błąd, albowiem w wykazie składników użyto ogólnej nazwy chmiel. Określenie to w żaden sposób nie wskazuje na fakt użycia do produkcji granulatu chmielowego. Sąd podziela argumentacje organu w tym zakresie. Jak wyżej zostało podniesione oznakowanie produktu ma być rzetelną i pełną informacją o składzie produktu, powinno w sposób jasny i dokładny informować o tym, co wchodzi w skład danego środka spożywczego. Dlatego tez umieszczenie informacji o zawartości chmielu podczas, gdy do produkcji piwa został użyty granulat chmielu narusza prawo żywnościowe. Jeżeli bowiem producent używa do produkcji piwa granulatu chmielowego to właśnie ten składnik winien znaleźć się w oznakowaniu produktu. Zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt 34 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia składnik żywności to każda substancja występująca w żywności, w tym substancje dodatkowe i enzymy, użyta przy wytwarzaniu lub przygotowywaniu środków spożywczych, obecna w gotowym produkcie, nawet jeżeli jest ona w zmienionej formie. Z przepisu tego nie wynika, że nazwa składnika w tym wypadku chmielu, obejmuje wszystkie jego formy dodawane do produkcji piwa. Zatem użycie do produkcji piwa granulatu chmielu oznacza, że to ten właśnie składnik winien znaleźć się w oznakowaniu tego produktu. Określenie "chmiel" nie jest tożsame z określeniem "granulat chmielowy". Dlatego też umieszczenie informacji o zawartości chmielu narusza prawo żywnościowe, wprowadza konsumenta w błąd sugerując, że produkt powstał na bazie szyszki chmielowej.
W zaskarżonej decyzji organ odniósł się również do informacji umieszczonej na oznakowaniu "tradycyjna receptura" uznając ją za wprowadzającą konsumentów w błąd. Sąd podziela stanowisko organu, że nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie przepisy unijne, albowiem przedmiotowe piwa nie spełniają kryteriów stosowania określenia "tradycyjny", zdefiniowane w tych przepisach i stanowiące podstawę zarejestrowania produktu jako gwarantowana tradycyjna specjalność. Nie spełniają także kryteriów zawartych w przepisach krajowych służących do zakwalifikowania produktu jako gwarantowana tradycyjna specjalność. Skarżący nie wykazał też, aby produkowane przez niego piwa wytwarzane były według receptur funkcjonujących od wielu lat i utrwalone zostały w świadomości konsumentów. Już chociażby wskazany i używany do produkcji składnik-granulat chmielowy nie był stosowany w przeszłości. Powyższe nieprawidłowości oznakowania przedmiotowych piw czynią zarzut opisany w pkt 1 skargi za niezasadny.
2. Drugi z zarzutów dotyczy naruszenia art. 40a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 40a ust. 5 ustawy o jakości oraz art. 17 ust. 2 rozporządzenia Rady poprzez wymierzenie kary pieniężnej niewspółmiernie wysokiej w stosunku do stwierdzonych naruszeń.
Zgodnie z art. 40a ust. 5 tejże ustawy ustalając wysokość kary, wojewódzki inspektor albo wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej uwzględnia stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych i wielkość jego obrotów. Podnieść przy tym należy, iż sposób wymierzenia i wyliczenia nałożonej kary był zgodny z art. 40a ust. 1 pkt 3 w związku z art. 40a ust. 5 powołanej ustawy i znajdował uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym. W tym zatem zakresie zaskarżona decyzja również znamion wadliwości nie nosi. Odnosząc się do oceny zarzucanych uchybień, zauważyć należy, że organ nie przypisywał stronie winy umyślnej, ale zaniedbanie, które w efekcie doprowadziło do wprowadzenia do obrotu produktów o niewłaściwej jakości. Samych uchybień i naruszeń strona w skardze nie kwestionowała. W jej ocenie karą współmierną do stwierdzonych naruszeń byłaby kwota 500 złotych. W przedmiotowej sprawie organy prawidłowo, zdaniem Sądu, odniosły podstawę wymiaru kary do pięciokrotnej wartości artykułu nienależytej jakości wprowadzonego do obrotu, a przy jej wymiarze uwzględniły przewidziane w art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych okoliczności takie jak stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalności podmiotu. Wobec powyższego wymierzona w przedmiotowej sprawie kara jest adekwatna do przedmiotowego naruszenia, zaś wydana w sprawie decyzja nie ma charakteru dowolnego. Ponadto kara w tej wysokości, zdaniem Sądu, spełni swoją funkcję prewencyjną - jest wyraźnym ostrzeżeniem na przyszłość zapobiegającym powstawaniu nagannych praktyk rynkowych, oraz funkcję represyjną - stanowi poważną dolegliwość dla przedsiębiorcy nie niosąc za sobą jednocześnie ryzyka wyeliminowania go z obrotu gospodarczego (wielkość przychodów skarżącej w 2010 r. to [...] zł). Ostatecznie wskazać też należy, że jednym z celów ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych jest ochrona konsumentów, którzy nie mają adekwatnych instrumentów, dla ochrony swych praw przed nieuczciwymi praktykami kupieckimi. Obowiązkiem producenta jest dołożenie należytej staranności wymaganej od profesjonalisty w danych warunkach. Zatem zmiany w zarządzie spółki nie powinny mieć wpływu i znaczenia dla jakości wyrobu gotowego.
Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 151 p.p.s.a sąd skargę oddalił z braku uzasadnionych podstaw.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło