VI SA/Wa 917/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 22 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu K. P. prawa pomocy w żądanym zakresie. K. P. (dalej też jako skarżący) złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, zarządzeniem referendarza sądowego wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez nadesłanie dokumentów potwierdzających podane we wniosku informacje. Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz przesłanych oświadczeń wynika, iż skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z rodzicami oraz bratem i bratową, przy czym zarówno matka skarżącego, jak i jego bratowa pozostają bez pracy (nie są przy tym zarejestrowane w ewidencji osób bezrobotnych). Ojciec i brat skarżącego prowadzą działalność gospodarczą, z której ojciec skarżącego osiągnął dochód w 2009 r. w wysokości 11 654 zł a brat nie osiągnął dochodu. Skarżący podał przy tym, iż w bieżącym roku obaj osiągnęli stratę. z zaświadczenia wystawionego przez doradcę podatkowego wynika, że prowadzona przez ojca i brata skarżącego działalność gospodarcza przyniosła na koniec maja br. stratę w kwocie przekraczającej 42 tysiące złotych. Sam skarżący uzyskuje dochód miesięczny w kwocie 640 zł z tytułu renty z powodu całkowitej niezdolności do pracy stwierdzonej w dniu [...] stycznia 2009 r. okresowo do dnia [...] stycznia 2011 r. Na skarżącym ciąży też obowiązek alimentacyjny w kwocie 300 zł na dziecko. Skarżący jako wspólnik spółki cywilnej wraz z ojcem i bratem zaciągnęli w dniu [...] kwietnia 2008 r. kredyt w kwocie 80 000 zł. W aktach administracyjnych widnieje z kolei aneks do umowy spółki cywilnej z dnia [...] maja 2009 r., z którego wynika, iż skarżący rezygnuje z udziału w spółce. Skarżący przedłożył także wyciąg z rachunku bankowego obsługującego wskazany powyżej kredyt. Na rachunku utrzymuje się saldo ujemne, przy czym dokonywane są z niego zarówno wypłaty na rzecz i rachunki wspólników oraz kontrahentów, czy też członków rodziny jak też wpłaty (w tym np. w kwocie 63 000 zł). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej też jako p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie natomiast do treści art. 255 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżący został wezwany do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, przy czym odpowiedź skarżącego była niepełna, pomijała bowiem kwestię wszystkich rachunków bankowych należących do skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Skarżący przedstawił co prawda wyciąg z rachunku bankowego obsługującego zaciągnięty przez niego, ojca i brata kredyt, jednakże z zapisów dokumentujących dokonywane z tego rachunku przelewy wynika, że środki przesyłane były na rachunki bankowe należące zarówno do ojca skarżącego, jego brata, matki, jak i samego skarżącego. Tak więc osoby te dysponują jeszcze innymi rachunkami bankowymi, przy czym skarżący nie przedstawił żadnych wyciągów wskazujących, jakie środki znajdują się na tych rachunkach, czy też jaki był na nich obrót. Tymczasem dopiero możliwość analizy skali wpływów i wydatków, a także sald na wszystkich rachunkach bankowych członków rodziny pozostających ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym, jak i samego skarżącego, pozwoliłaby na dokonanie pełnej oceny jego możliwości płatniczych. Natomiast, w sytuacji, w której skarżący nie udostępnił powyższych dokumentów, pomimo skierowanego do niego wezwania, na rozpoznającym wniosek nie ciąży obowiązek żądania dalszego uzupełniania wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia i dokumenty (p. postanowienie NSA z dnia 10 maja 2004 r., sygn. akt FZ 17/04). Jeszcze raz podkreślić należy, iż zawarte w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (tak J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). W konsekwencji fakt niedopełnienia obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak też wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt I OZ 895/09). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.