VI SA/Wa 919/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant Katarzyna Smaga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2010 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2009 r. w części dotyczącej kary w wysokości 500 (pięćset) złotych z tytułu wykonywania transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty; 2. w pozostałym zakresie skargę oddala; 3. stwierdza, że decyzje opisane w punkcie 1 nie podlegają wykonaniu; 4. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego A. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu części kosztów postępowania. W dniu [...] marca 2009 r. na dworcu autobusowym w [...] poddano kontroli autobus marki [...] o numerze rej. [...]. Pojazdem kierował A. S., który wykonywał krajowy transport drogowy osób w imieniu przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A. K. "[...]". W trakcie kontroli kierujący pojazdem okazał dowód rejestracyjny, prawo jazdy, zezwolenie na linię regularną wraz z rozkładem jazdy, wypis z licencji na wykonywanie transportu drogowego osób, wydanej dla przedsiębiorcy "[...]" J. K. oraz kopię umowy zawartej przez wskazanego wyżej kierowcę z A. K. – skarżącym w niniejszej sprawie. Przebieg i wyniki kontroli utrwalono w protokole kontroli nr [...]. Na podstawie powyższych ustaleń, Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., po ponownym rozpatrzeniu sprawy na skutek decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2009 r., nałożył na przedsiębiorcę A. K., prowadzącego działalność gospodarczą "[...]" A. K., z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty oraz wykonywanie transportu drogowego osób pojazdem niezgłoszonym do licencji, karę pieniężną w wysokości 8.500 złotych. Jak wskazał organ w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, pismem z [...] września 2009 r. ponownie wszczął z urzędu postępowanie administracyjne, zawiadamiając o tym skarżącego, a następnie zwrócił się do Urzędu Miasta [...] z zapytaniem, czy posiada bądź posiadał on licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób. Urząd pismem z [...] października 2009 r. poinformował, iż skarżący na dzień wydania tego zawiadomienia, posiada przedmiotową licencję. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] listopada 2009 r. wskazano, że przedsiębiorca, prowadzący profesjonalnie zorganizowaną działalność gospodarczą, zobowiązany jest do znajomości przepisów i stosowania się do nich, a w razie stwierdzonych w związku z wykonywaną działalnością przewozu osób nieprawidłowości, podlega sankcji w postaci nałożenia kary w wysokości określonej w przepisach ustawy o transporcie drogowym. Podkreślono, że w myśl art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na jego wykonywanie, zgodnie zaś z treścią art. 8 ust. 3 pkt 8 tej ustawy do wniosku o udzielenie licencji należy dołączyć wykaz pojazdów samochodowych wraz z kserokopiami krajowych dokumentów dopuszczających pojazd do ruchu, a w przypadku, gdy przedsiębiorca nie jest właścicielem tych pojazdów również dokument potwierdzający prawo dysponowania nimi. Jak stanowi art. 11 ust. 3 cyt. ustawy, organ udzielający licencji wydaje jej wypis lub wypisy w liczbie odpowiadającej liczbie pojazdów samochodowych określonych we wniosku o udzielenie licencji. W konsekwencji organ przyjął, że przedsiębiorca posiadający licencję może w oparciu o nią wykonywać przewozy tylko pojazdami, na które posiada uprawnienie, a więc pojazdami zgłoszonymi do licencji. Organ stwierdził, że jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz ustaleń poprzedzonych wyjaśnieniami złożonymi przez współpracującą w ramach umowy konsorcjum ze skarżącym panią J. K., stroną postępowania jest skarżący. Zatem był on zobowiązany do dysponowania odpowiednią licencją wystawioną na swoją osobę, a posługiwanie się licencją wydaną na drugiego z członków konsorcjum, nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Z tego względu organ przyjął, że skarżący jako strona umowy konsorcjum winien był wyposażyć kierowcę w stosowny dokumenty, tj. wypis z licencji na wykonywanie krajowego transportu osób. W wyniku złożonego odwołania, w którym skarżący podkreślał, że każdy ze wspólników spółki cywilnej (konsorcjum) nie jest zobowiązany do posiadania licencji i jej brak chociażby przez jednego ze wspólników nie stanowi naruszenia ustawy o transporcie drogowym, Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając iż nałożona na podstawie art. 92 ust. 1 i art. 92 ust. 4 i lp. 1.2 oraz 1.7 załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) – dalej utd. kara pieniężna za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty oraz pojazdem niezgłoszonym do licencji, została nałożona prawidłowo. Organ wskazał, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż skarżący wykonywał przewóz drogowy bez wyposażenia kierowcy w wypis z licencji, do czego był zobowiązany w świetle art. 87 ust. 1 pkt 1 utd.. Organ podał, że podstawą nałożenia kary pieniężnej w kwocie 8.000 złotych było wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji. Wskazał, że licencja, która jest wydawana konkretnie oznaczonemu przedsiębiorcy, wbrew twierdzeniem akcentowanym przez skarżącego, nie uprawniała go do wykonywania przewozów, gdyż uzyskał ją wyłącznie drugi spośród wspólników konsorcjum. Organ wyjaśnił, że okoliczność związania umową konsorcjum nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, gdyż odpowiedzialność z tytułu dokonywanych przewozów ponosi zgodnie z ustawą o transporcie drogowym, konkretnie oznaczony przedsiębiorca, z którym nie można utożsamiać konsorcjum, będące luźną organizacją zrzeszającą klika podmiotów gospodarczych (przedsiębiorców), zawartą na określony czas i w konkretnym celu. Nadto podkreślił, że przedsiębiorcy wchodzący w skład konsorcjum nie tracą swojego dotychczasowego statusu, zachowują swoją niezależność, zobowiązując się przy tym do realizowania wspólnego celu. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze, skarżący domagał się uchylenia decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego, zarzucając organowi naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 92 ust. 1 utd., skutkującą wymierzeniem kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji i bez wymaganego przepisami prawa wyposażenia kierowcy w wypis z tej licencji. Skarżący zarzucił także naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 8, 9, 28, 29 i 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej Kpa., poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i brak ustalenia, kto jest stroną postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji oraz brak wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej także p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, należy uznać, że skarga w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej z tytułu wykonywania transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty zasługuje na uwzględnienie, w pozostałej zaś części podlega oddaleniu. Przedmiotem rozpoznania jest skarga na decyzję GITD z dnia [...] lutego 2010 r. utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2009 r. o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 8.500 złotych za naruszenie przepisów dotyczących wykonywania transportu drogowego. Wskazać należy, iż transport drogowy, którego dotyczyła kontrola z dnia [...] marca 2009 r., wykonywany był w ramach konsorcjum zawartego pomiędzy skarżącym, a J. K. w celu realizacji umowy z dnia [...] października 2008 r. na świadczenie usług autobusowego transportu publicznego, podjętej pomiędzy Komunikacyjnym Związkiem Komunalnym [...] w [...] (zleceniodawcą), a skarżącym występującym jako lider wymienionego wyżej konsorcjum (zleceniobiorcą). Odnosząc się do zarzutu nałożenia kary pieniężnej z tytułu wykonywania transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji, stwierdzić należy, że jej wymierzenie powinno być poprzedzone odpowiedzią na pytanie, czy każdy z przedsiębiorców wchodzących z osobna w skład konsorcjum ma obowiązek dysponowania stosowną licencją na wykonywanie transportu drogowego, czy też wystarczające jest aby jeden z nich ten warunek spełniał. Wskazać należy, że w dniu kontroli podmiotami wykonującymi regularne przewozy byli przedsiębiorcy, tj. skarżący oraz J. K., działający wspólnie w ramach umowy konsorcjum, przy czym licencję na wykonywanie tych przewozów uzyskał wyłącznie wspólnik skarżącego. Zawarta umowa konsorcjum miała za zadanie przedstawienie zleceniodawcy wspólnej oferty na świadczenie usług przewozu osób oraz wspólną realizację tych usług przez dwóch niezależnych od siebie przedsiębiorców, a więc jej charakter przemawia za tym, by traktować tę umowę w sposób podobny do umowy spółki cywilnej. W tym stanie rzeczy to każdy z przedsiębiorców wchodzących w skład tego konsorcjum powinien spełniać wymogi określone przepisami ustawy o transporcie drogowym. W związku z tym, przestrzeganie obowiązków nałożonych przez ustawodawcę towarzyszących wykonywaniu transportu drogowego osób, winno być egzekwowane od każdego z przedsiębiorców, a ich niewypełnianie winno być oceniane w odniesieniu do poszczególnych przedsiębiorców, bez względu na to, czy ze sobą współpracują przy wykonywaniu przewozów, jak w niniejszej sprawie w ramach konsorcjum, czy też wykonują je samodzielnie. Należy podkreślić, że wykonywanie tych obowiązków przez jednego przewoźnika, nie zwalnia z nich innego przewoźnika. W rozpatrywanej sprawie podmiotem wykonującym kontrolowany transport była również J. K., na co wskazuje wypis z licencji na wykonywanie krajowego transportu osób wystawionej na tę osobę ze wskazaniem jej imienia i nazwiska, a zatem skarżący winien był jako przedsiębiorca, rozumiany zgodnie z przepisem art. 4 ust. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 155, poz. 1095), posiadać stosowną licencję wystawioną na swoje imię i nazwisko. Jak wynika z przeprowadzonej kontroli, jak również z pisma z dnia [...] lipca 2009 r. nadesłanego przez Biuro Obsługi Transportu Międzynarodowego w Ministerstwie Infrastruktury, skarżący nie posiadał licencji i jako przedsiębiorca świadczący usługi przewozu osób nie został zarejestrowany w bazie BOTM, tak więc zasadnym było nałożenie na skarżącego kary pieniężnej zgodnie z lp. 1.2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Podnieść należy, iż przywołane przez skarżącego wyroki sądów administracyjnych zapadłe na skutek skarg wniesionych na decyzje GITD nakładające kary pieniężnych za naruszenie obowiązków ciążących na wspólnikach spółki cywilnej, towarzyszących wykonywanemu transportowi drogowemu, różnią się od stanowiska zaprezentowanego w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 października 2008 r., wydanej w sprawie o sygn. akt II GPS 5/08. W uchwale tej NSA wysnuł tezę, że w spółce cywilnej, w której tylko jeden ze wspólników posiada licencję na wykonywanie transportu drogowego, świadczenie tych usług przez inną osobę niż licencjobiorca oznacza przeniesienie uprawnień wynikających z licencji na osobę trzecią w naruszeniem art. 13 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Zdaniem Sądu odnośnie do naruszenia polegającego na niewyposażeniu kierowcy w wypis z licencji na wykonywanie transportu drogowego osób należy zauważyć, że zgodnie z treścią art. 87 ust. 1 utd. podczas wykonywania przewozu drogowego, kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę opłaty drogowej, kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie albo oświadczenie, o których mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879). Nadto kierowca obowiązany jest, wykonując transport drogowy, posiadać przy sobie wypis z licencji i okazywać go na żądanie upoważnionych do przeprowadzania kontroli służb Inspekcji Transportu Drogowego. Stosownie zaś do treści art. 87 ust. 3 utd. przedsiębiorca wykonujący przewozy na potrzeby własne, odpowiedzialny jest za wyposażenie kierowcy w wymagane dokumenty. Skoro jednak skarżący nie zgłosił pojazdu do licencji, którym wykonywany był w dniu kontroli przewóz i została mu z tego tytułu wymierzona stosowna kara pieniężna, to niezasadnym było, w ocenie Sądu, pociągnięcie skarżącego do odpowiedzialności za nieokazanie wypisu z tej licencji. W tych warunkach Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wskazanego naruszenia, co do którego orzeczono wobec skarżącego karę pieniężną w wysokości 500 złotych, zgodnie z lp. 1.7 załącznika do utd.. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organy administracji, rozstrzygając sprawę w zakresie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za brak stosownej licencji, oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny, a stanowisko wyrażone wobec wymierzonej kary 8.000 złotych uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 Kpa. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzją ją poprzedzającą w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 500 złotych, w pozostałej części skargę oddalił, orzekając na podstawie art. 151 p.p.s.a., jak w sentencji.