VI SA/Wa 92/05

WyrokWSA w Warszawie2005-06-16

Skład orzekający: Sędzia WSA

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała organu samorządu adwokackiego odmawiająca wpisu na listę aplikantów adwokackich, wydana na podstawie przepisów uznanych następnie przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją, może zostać wzruszona w trybie wznowienia postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Uchwała organu samorządu adwokackiego odmawiająca wpisu na listę aplikantów adwokackich, wydana na podstawie przepisów uznanych następnie przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją, stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Niezgodność z Konstytucją aktu normatywnego będącego podstawą prawomocnej decyzji administracyjnej, stwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny, uzasadnia żądanie wznowienia postępowania na podstawie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP w zw. z art. 145a § 1 k.p.a.
Stan faktyczny
Skarżąca A. B. została odmówiona wpisu na listę aplikantów adwokackich uchwałą Okręgowej Rady Adwokackiej (ORA) z 2002 r., opartą na regulaminie konkursu. Po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 2004 r. uznającym przepisy Prawa o adwokaturze za niezgodne z Konstytucją, skarżąca wniosła o wznowienie postępowania. ORA odmówiła wznowienia, powołując się na uzasadnienie wyroku TK. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej (NRA) uchyliło uchwałę ORA odmawiającą wznowienia, ale odmówiło uchylenia pierwotnej uchwały o odmowie wpisu. WSA w Warszawie uchylił uchwałę Prezydium NRA, uznając, że niezgodność przepisów z Konstytucją uzasadnia wznowienie postępowania i konieczność ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej i zasądził od Naczelnej Rady Adwokackiej na rzecz skarżącej kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi A. B. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] października 2004 r. bez numeru w przedmiocie wpisu na listę aplikantów adwokackich 1. uchyla zaskarżoną uchwałę; 2. zasądza od Naczelnej Rady Adwokackiej na rzecz skarżącej A. B. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną uchwałą z dnia [...] października 2004 r. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, po rozpoznaniu odwołania skarżącej A. B. od uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] lipca 2004 r. odmawiającej wznowienia postępowania w sprawie wpisu na listę aplikantów adwokackich - uchyliła uchwałę organu I instancji z dnia [...] lipca 2004 r. i wznowiła postępowanie w sprawie (pkt 1 uchwały) oraz odmówiła uchylenia uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] lipca 2002 r. odmawiającej wpisu A. B. na listę aplikantów adwokackich (pkt 2). Z akt sprawy wynika, iż Okręgowa Rada Adwokacka w [...], po przeprowadzeniu w 2002 r. konkursu na aplikantów adwokackich - działając w oparciu o przepisy ustawy z dnia z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz.U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 ze zm.) i stosownych postanowień Regulaminu w sprawie aplikacji adwokackiej i egzaminu adwokackiego w zakresie zasad przeprowadzania konkursów na aplikantów adwokackich -uchwałą z dnia [...] lipca 2002 r. odmówiła skarżącej A. B. wpisu na listę aplikantów adwokackich w Izbie Adwokackiej w [...]. W uzasadnieniu uchwały ORA w [...] podała, że komisja konkursowa powołana przez ORA dokonując oceny przydatności wnioskodawcy do odbycia aplikacji adwokackiej przyznała jej 41 punktów i nie rekomendowała ORA kandydatki do wpisu na listę aplikantów adwokackich, co spowodowało podjęcie uchwały o odmowie wpisu jej osoby na przedmiotową listę. Powyższa decyzja stała się ostateczna, albowiem skarżąca nie odwoływała się od uchwały ORA w [...] do Naczelnej Rady Adwokackiej. W dniu [...] kwietnia 2004 r. skarżąca A. B. - działając na podstawie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP oraz art. 145a § 1 k.p.a. - złożyła do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] wniosek o wznowienie postępowania zakończonego w/w ostateczną uchwałą ORA w [...] z dnia [...] lipca 2002 r. odmawiającą stronie skarżącej wpisu na listę aplikantów adwokackich. W uzasadnieniu skargi o wznowienie postępowania skarżąca powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lutego 2004 r., sygn. akt P 21/02 (opublikowany /w:/ Dz.U. Nr 34 z dnia 4 marca 2004 r., poz. 303), na podstawie którego Trybunał orzekł o niezgodności z Konstytucją RP m.in. przepisu art. 40 pkt 4 oraz art. 50 pkt 12 lit. j) ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze. W wyniku rozpatrzenia powyższej skargi o wznowienie postępowania zakończonego uchwałą ORA z dnia [...] lipca 2002 r. - Okręgowa Rada Adwokacka w [...] uchwałą z dnia [...] lipca 2004 r. odmówiła skarżącemu wznowienia postępowania w sprawie wpisu na listę aplikantów adwokackich. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia ORA w [...] podniosła, iż z uwagi na brzmienie punktu 18 uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lutego 2004 r. uwzględnienie wniosku strony skarżącej nie jest możliwe, albowiem Trybunał wyraźnie stwierdził, że "pozbawienie mocy obowiązującej przepisów uznanych za niezgodne z Konstytucją nie powoduje automatycznie prawnej bezskuteczności aktów i czynności podjętych przed dniem ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego. W szczególności przeprowadzone przed ogłoszeniem wyroku Trybunału konkursy na aplikacje: adwokacką i radcowską zachowują swą skuteczność. Konkursy te - także ze względu na swą naturę - nie podlegają procedurze wznowienia czy wzruszenia ich rezultatów z powodu wydania niniejszego wyroku. Wydane po przeprowadzeniu konkursów decyzje i rozstrzygnięcia w sprawie przyjęć na aplikacje podejmowane były bowiem na podstawie innych przepisów ustaw: prawo o adwokaturze i ustawy o radcach prawnych niż przepisy objęte orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją]''. Skarżąca A. B. odwołała się od powyższej uchwały organu I instancji do Naczelnej Rady Adwokackiej, zarzucając ORA w [...] naruszenie przepisu art. 107 k.p.a. w zw. z art. 87 Konstytucji RP - poprzez niepodanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, co w konsekwencji skutkuje jej nieważnością (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) a także poprzez uznanie, iż fragment uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego może stanowić źródło prawa, a ponadto - naruszenie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP oraz art. 145a k.p.a. i art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. - poprzez ich niezastosowanie. W wyniku rozpoznania odwołania wniesionego przez skarżącą Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej uchwałą z dnia [...] października 2004r. uchyliło uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] lipca 2004 r. odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie wpisu skarżącej na listę aplikantów adwokackich i wznowiła postępowanie w sprawie (pkt 1 uchwały) oraz odmówiło uchylenia uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] lipca 2002 r. odmawiającej wpisu A. B. na listę aplikantów adwokackich (pkt 2 uchwały). W uzasadnieniu uchwały Prezydium NRA stwierdziło, że odwołaniu skarżącej nie można odmówić słuszności w części, w której strona zaskarżyła uchwałę ORA w [...] z dnia [...] lipca 2004 r. odmawiającą wznowienia postępowania. Zdaniem organu odwoławczego wyrok Trybunału Konstytucyjnego, uznający przepis art. 58 pkt 12 lit. j) ustawy -Prawo o adwokaturze za niezgodny z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP - uzasadnia wznowienie postępowania w sprawie skarżącej, która była stroną tego postępowania a swój wniosek oparła na przepisie art. 145a k.p.a. i wniosła we właściwym terminie. Z tej przyczyny Prezydium NRA uchyliło zaskarżoną uchwałę i postanowiło wznowić postępowanie w sprawie o wpis skarżącej na listę aplikantów adwokackich zakończone uchwałą ORA w [...] z dnia [...] lipca 2002 r. Natomiast Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej nie podzieliło stanowiska wyrażonego w odwołaniu w tej części, w której strona wnosi o uchylenie uchwały ORA w [...] z dnia [...] lipca 2002 r. Organ odwoławczy stwierdził bowiem, iż na podstawie powołanych przepisów prawa ORA w [...] podjęła prawidłową uchwałę, z którą zresztą zgodziła się skarżąca nie wnosząc odwołania. Natomiast sam wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie daje - zdaniem Prezydium NRA - podstaw do uchylenia przedmiotowej uchwały z 2002 r. zwłaszcza, iż w uzasadnieniu wyroku Trybunału został wyrażony pogląd, że "... przeprowadzone przed ogłoszeniem wyroku Trybunału konkursy na aplikacje: adwokacką i radcowską zachowują swą skuteczność i nie podlegają procedurze wznowienia czy wzruszenia ich rezultatów z powodu wydania niniejszego wyroku". Z tych względów Prezydium NRA nie znalazło podstaw do uchylenia uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] lipca 2002 r. Od powyższej uchwały Prezydium NRA skarżąca A. B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca wniosła o uchylenie uchwały Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w części dotyczącej odmowy uchylenia uchwały ORA w [...] z dnia [...] lipca 2002r. o odmowie wpisu na listę aplikantów adwokackich Izby Adwokackiej w [...] (pkt 2 uchwały Prezydium NRA) i przekazanie sprawy Naczelnej Radzie Adwokackiej do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej uchwale strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. zasad ogólnych postępowania administracyjnego wyrażonych w przepisach art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a. -poprzez: - zaniechanie obowiązkowi jak najstaranniejszego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej decyzji, - niedokładne i niewyczerpujące rozpatrzenie sprawy w sytuacji, gdy organ odwoławczy, który uwzględnia wniosek o wznowienie postępowania, a więc wydaje rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, jest obowiązany rozpoznać sprawę ponownie merytorycznie w całokształcie jej okoliczności, - niesporządzenie należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego, - niewskaznie w uzasadnieniu uchwały powodów, na podstawie których określone fakty Prezydium NRA uznało za udowodnione oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej, a także - posługiwanie się w uzasadnieniu uchwały pozaustawowymi, ogólnikowymi sformułowaniami, które są dowolne i nie pozwalają na ocenę zgodności z prawem uchwały. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła m.in., że zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lutego 2004 r., sygn. akt P 21/02, art. 58 pkt 12 lit j) ustawy - Prawo o adwokaturze, mówiący, iż do zakresu działania NRA należy uchwalanie regulaminów dotyczących zasad przeprowadzania konkursu na aplikantów adwokackich - jest niezgodny z art. 87 Konstytucji. Natomiast - jak wskazała strona - przepis art. 40 ust. 4 Prawa o adwokaturze, zgodnie z którym do zakresu działania zgromadzenia izby adwokackiej - został uznany za niezgodny z art. 2, art. 65 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Według skarżącej -skoro ORA w [...] jako podstawę prawną swojej uchwały z dnia [...] lipca 2002 r. wskazała przepisy uchylone później przez Trybunał Konstytucyjny, to strona miała prawo - działając na podstawie art. 190 ust. 4 Konstytucji w zw. z art. 145a k.p.a. i art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. - wnieść o wznowienie postępowania administracyjnego, jakim jest postępowanie konkursowe. Skoro organ odwoławczy ostatecznie wznowił to postępowanie, to winien - zdaniem skarżącej - rozpoznać sprawę ponownie merytorycznie w całokształcie jej okoliczności, gdyż nie jest on związany ani ustaleniami stanu faktycznego, ani prawnego dokonanymi w postępowaniu, w którym zapadła decyzja. Przyjęcie odmiennego rozumowania - zdaniem skarżącej - prowadziłoby do wniosku, iż wznowienie postępowania jako instytucja postępowania administracyjnego jest bezużyteczna. W odpowiedzi na skargę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej -wnosząc o jej oddalenie - podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu uchwały z dnia [...] października 2004 r. W piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2005 r. wniesionym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca podtrzymała żądania swojej skargi oraz zarzuty w niej podniesione. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej także p.p.s.a.). W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga Pani A. B. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona uchwała Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej narusza prawo. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 18 lutego 2004 r. sygn. akt P 21/02 orzekł, że art. 40 pkt 4 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze jest niezgodny z art. 2 i art. 65 ust. 1 w związku z art.31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - przez to, że wskutek niewskazania ustawowych przesłanek dla ustalania maksymalnej liczby aplikantów adwokackich dopuszcza dowolność w ograniczaniu konstytucyjnych wolności wyboru i wykonywania zawodu oraz wyboru miejsca pracy. Trybunał Konstytucyjny orzekł ponadto, że art. 58 pkt. 12 lit. j ustawy - Prawo o adwokaturze jest niezgodny z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP - przez to, że dopuszcza co do osób nie będących jeszcze członkami korporacji samorządowej adwokatów, możliwość ograniczania tych osób w korzystaniu z konstytucyjnej wolności wyboru zawodu, bez ustawowego określenia przesłanek i zakresu ograniczania. Należy zauważyć, że zasady regulaminu konkursu na aplikantów adwokackich, wydanego na podstawie sprzecznego z Konstytucją RP przepisu art. 58 pkt 12 lit. j ustawy - Prawo o adwokaturze, miały zasadniczy wpływ na treść uchwały podjętej w 2002 r. przez Okręgową Radę Adwokacką w [...] o odmowie wpisu skarżącej na listę aplikantów adwokackich. Regulamin, na podstawie którego przeprowadzono konkurs, w wyniku którego odmówiono skarżącej A. B. wpisu na listę aplikantów adwokackich, został wydany na podstawie niekonstytucyjnego upoważnienia ustawowego (bez ustawowego upoważnienia) i dlatego regulamin ten jest niezgodny z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP. Regulamin konkursu, który jest aktem wewnętrznym organów samorządu adwokackiego, nie może być podstawą wydania decyzji co do obywateli, którzy nie podlegają temu organowi samorządowemu. W konsekwencji należy uznać, iż uchwała ORA w [...] z dnia [...] lipca 2002 r. o odmowie wpisu skarżącej A. B. na listę aplikantów adwokackich w Izbie Adwokackiej w [...] wydana została w oparciu o wyniki konkursu przeprowadzonego na podstawie przepisów wewnątrzkorporacyjnych (regulaminu konkursu) wydanych na podstawie niekonstytucyjnego upoważnienia ustawowego. Uchwała organu samorządu adwokackiego I instancji z dnia [...] lipca 2004r. odmawiająca wznowienia postępowania, jak również zaskarżona uchwała Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] października 2004 r. w zakresie odmowy uchylenia uchwały ORA w [...] odmawiającej wpisania na listę aplikantów adwokackich podjęte zostały już po stwierdzeniu przez Trybunał Konstytucyjny, że przepisy, na podstawie których przeprowadzano konkurs są sprzeczne z Konstytucją RP. W ocenie Sądu należy podzielić argumentację strony skarżącej i uznać, że w takim wypadku znajduje zastosowanie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP w zw. z art. 145a § 1 k.p.a. stanowiący, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją przepisów będących podstawą prawomocnej decyzji stanowi podstawę wznowienia postępowania. W sprawie niniejszej uchwalenie regulaminu konkursu na podstawie niekonstytucyjnego upoważnienia stanowi podstawę do wznowienia postępowania konkursowego przeprowadzonego na podstawie tego regulaminu. Stosownie do art. 145a § 1 KPA w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego będącego podstawą rozstrzygnięcia, można żądać wznowienia postępowania administracyjnego. Należy zwrócić uwagę na to, że skoro uchwała w sprawie wpisu lub odmowy wpisu na listę aplikantów adwokackich ma walor decyzji administracyjnej, to stosować należy przy jej wydawaniu przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z art. 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. Tryb wznowienia postępowania konkursowego określa więc art.l45a k.p.a. Skarga o wznowienie postępowania administracyjnego wniesiona została przez skarżącego w ustawowym terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (vide: art. 145a § 2 k.p.a.), a więc w konsekwencji ORA w [...] zobowiązana była podjąć uchwałę o wznowieniu postępowania konkursowego w sprawie przyjęcia strony skarżącej na aplikację adwokacką zakończonego uchwałą ORA w [...] z dnia [...] lipca 2002 r. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oparte na regulaminie uchwalonym przez Naczelną Radę Adwokacką - zasady konkursu zorganizowanego w 2002 r. przez ORA w [...] miały zasadniczy wpływ na ostateczny wynik rozstrzygnięcia tego organu podjętego w dniu [...] lipca 2002 r. Regulamin stanowiący podstawę prawną uchwały w/w organu Izby Adwokackiej w [...] został uchwalony na podstawie zakwestionowanego przez Trybunał Konstytucyjny art. 58 pkt 12 lit. j) ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze. W konsekwencji należy uznać, że uchwała Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] lipca 2002 r. o odmowie wpisu oparta została na niekonstytucyjnej podstawie, a więc winna być - zdaniem Sądu - uchylona i w toku ponownego postępowania zastąpiona nowym rozstrzygnięciem, zgodnym z prawem. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, iż konieczne będzie przeprowadzenie ponowne postępowania administracyjnego, tj. przeprowadzenie wobec skarżącej A. B. nowego konkursu na aplikantów adwokackich, zorganizowanego w sposób prawidłowy w oparciu o nowe, zgodne z Konstytucją RP - przepisy korporacyjne. Niemniej wyraźnie należy podkreślić, iż skutkiem niniejszego rozstrzygnięcia Sądu nie powinno być ani wznowienie konkursu przeprowadzonego przez ORA w [...] w 2002 r., ani wzruszenie jego rezultatu, lecz wyłącznie wznowienie postępowania w przedmiocie wpisania skarżącej na listę aplikantów adwokackich i jego przeprowadzenie z poszanowaniem wszelkich zasad prawnych wyrażonych w Konstytucji RP. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając zaskarżoną uchwałę Prezydium NRA nie przesądza o ostatecznym wyniku wznowionego postępowania, a więc o kwestii, czy skarżąca A. B. ma być wpisana na listę aplikantów adwokackich. Uprawnienie to jest bowiem zastrzeżone wyłącznie dla kompetencji organów samorządu adwokackiego. Sąd nie zgodził się z argumentacją przedstawioną przez organy samorządu adwokackiego - z powołaniem się na uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego - w zakresie braku podstaw do wznowienia postępowania na podstawie art. 190 ust. 4 Konstytucji w zw. z art. 145a § 1 k.p.a. (jeśli chodzi o decyzję ORA w [...] z dnia [...] lipca 2004 r.), oraz -w zakresie braku podstaw do uchylenia uchwały odmawiającej wpisu na listę aplikantów (jeśli chodzi o rozstrzygnięcie Prezydium NRA z dnia [...] października 2004 r.). Uzasadnienie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie ma mocy normatywnej, albowiem - zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - przedstawia jedynie motywy i sposób argumentacji sędziów Trybunału Konstytucyjnego, biorących udział w wydaniu orzeczenia. W przeciwieństwie do sentencji orzeczenia, nie przysługuje mu moc powszechnie wiążąca, ma ono przede wszystkim znaczenie perswazyjne (ma przekonywać o racjonalności i słuszności orzeczenia) i edukacyjne (tak również /w:/ postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 kwietnia 2004 r., sygn. akt SK 32/01, OTK-A 2004/4/35) Mając to na względzie należy stwierdzić, iż - jak słusznie zauważyła skarżąca - stwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny -już po podjęciu w dniu [...] lipca 2002 r. uchwały przez ORA w [...] - utrata mocy obowiązującej art. 58 pkt 12 lit. j) ustawy - Prawo o adwokaturze, musi być kwalifikowana jako wadliwość dająca podstawę zarówno do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie przepisu art. 145a § 1 k.p.a., jak i w następstwie dalszych działań - do uchylenia uchwały odmawiającej wpisu strony skarżącej na listę aplikantów z uwagi na niekonstytucyjność podstawy prawnej, na której ORA w [...] oparła swoje rozstrzygnięcie z dnia [...] lipca 2002 r. Zdaniem Sądu nie może mieć znaczenia okoliczność podniesiona w uzasadnieniu uchwały Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej oraz ORA w [...], że przedmiotem bezpośredniej oceny Trybunału Konstytucyjnego były wskazane w pytaniach prawnych ustawowe przepisy upoważniające, nie zaś - treść wydanych na ich podstawie aktów wewnętrznych samorządu adwokackiego. W ocenie Sądu skoro zostały zakwestionowane przepisy upoważniające do wydania regulaminów wewnętrznych samorządu adwokackiego, to spowodowało to prawną bezskuteczność tych aktów wewnętrznych, bez względu na ich treść. Trybunał Konstytucyjny w przedmiotowym orzeczeniu z dnia 18 lutego 2004 r. nie określił daty utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego innej, niż data ogłoszenia orzeczenia w Dzienniku Ustaw. Rozważania Trybunału Konstytucyjnego na temat zakresu obowiązywania wyroku zawarte zostały jedynie w uzasadnieniu w/w orzeczenia, zaś w samej sentencji brak jest jakiegokolwiek ograniczenia obowiązywania wyroku Trybunału. Tym samym organ samorządu adwokackiego I instancji - niezasadnie powołując się na pogląd Trybunału Konstytucyjnego - w sposób niedopuszczalny podważył możliwość żądania wznowienia postępowania w przypadku orzeczenia przez Trybunał o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana ostateczna decyzja administracyjna, która to możliwość jest gwarantowana przez przepis art. 190 ust. 4 Konstytucji RP i art. 145a § 1 k.p.a. W tak ustalonym stanie faktycznym, pozbawienie skarżącej prawa do wznowienia postępowania, a następnie w konsekwencji odwołania się do organu II instancji - do uchylenia uchwały ORA w [...] z 2002 r. odmawiającej wpisu na listę aplikantów adwokackich, prowadziłoby - w ocenie Sądu - do zakwestionowania istoty gwarancji konstytucyjnych i tolerowania w państwie prawnym skutków wywoływanych przez przepisy prawa niezgodne z Konstytucją RP. W konsekwencji Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej zobowiązane będzie, po uprzednim wznowieniu postępowania - uchylić uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] w przedmiocie odmowy wpisania skarżącej na listę aplikantów adwokackich, albowiem - zdaniem Sądu - w niniejszej sprawie, w wyniku odmowy uchylenia w/w uchwały ORA w [...] z dnia [...] lipca 2002 r., doszło do naruszenia przez Prezydium NRA przepisów Konstytucji RP. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uchylił zaskarżoną uchwałę na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając na względzie fakt, że z zaskarżoną uchwałą Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej nie wiąże się bezpośrednio kwestia jej wykonalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał za niecelowe orzekanie o jej niewykonywaniu w trybie art. 152 p.p.s.a. Rozstrzygając o zwrocie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego Sąd oparł się na dyspozycji przepisu art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło