VI SA/Wa 922/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2011 r. sprawy ze skargi P. K. i R. T. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy BIONIQ nr [...] 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. Urząd Patentowy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] grudnia 2010 r. sprawy o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy BIONIQ nr [...] udzielonego na rzecz P. K. i R. T. prowadzących Przedsiębiorstwo Produkcyjno - Handlowe "[...]" s.c., [...] na skutek sprzeciwu uznanego za bezzasadny złożonego przez "[...]"GmbH, W., Szwajcaria na podstawie art. 246 i 247 ust. 2 oraz art. 132 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119 poz. 1117 ze zm. dalej p.w.p.) oraz art. 98 kpc w związku z art. 256 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej unieważnił prawo ochronne na znak towarowy BIONIQ nr [...] przyznał "[...]" GmbH, W., Szwajcaria solidarnie od P. K. i R. T. kwotę 2600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie. W pozostałej części wniosek o zwrot kosztów oddalił. Decyzja ta zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z [...] sierpnia 2007 r. opublikowaną w WUP Nr 04/2008 z 30.04.2008 r. udzielono prawa ochronnego na znak towarowy słowny BIONIQ na rzecz P. K. i R. T. przeznaczony do oznaczania towarów w klasach 18 (tekstylne torby turystyczne i plecaki), 24 (bielizna pościelowa), 25 (odzież turystyczna i sportowa), z pierwszeństwem od [...] marca 2005 r. Sprzeciw wobec tej decyzji wniosła "[...]" GmbH, z siedzibą w W., Szwajcaria. Jako podstawę sprzeciwu podano art. 131 ust. 2 pkt. 1, art. 132 ust. 2 pkt. 1,2,3 p.w.p. wskazując, iż sporne oznaczenie jest myląco podobne do zarejestrowanych oznaczeń wnoszącego sprzeciw, zostało zgłoszone w złej wierze i wykorzystuje renomę znaków wnoszącego sprzeciw. Spornemu oznaczeniu przeciwstawiono następujące słowne znaki towarowe wnoszącego sprzeciw 1. BIONIC [...] z pierwszeństwem od [...].09.2004 r. dla towarów w klasie 23 (nici i przędza do celów włókienniczych i 25 (odzież, obuwie, nakrycia głowy, skarpety, ubrania sportowe, bielizna nocna, bielizna osobista); 2. BIONIC SPHERE [...] z pierwszeństwem od [...].09.2004 r. dla towarów w klasie 23 (nici i przędza do celów włókienniczych i 25 (odzież, obuwie, nakrycia głowy, skarpety, ubrania sportowe, bielizna nocna, bielizna osobista); 3. BIONIC VITALIZER [...] z pierwszeństwem od [...].09.2004 r. dla towarów w klasie 23 (nici i przędza do celów włókienniczych i 25 (odzież, obuwie, nakrycia głowy, skarpety, ubrania sportowe, bielizna nocna, bielizna osobista). Sprzeciwiająca się spółka, podnosiła: • jednorodzajowość towarów do oznaczania, których przeznaczony został sporny znak towarowy oraz przeciwstawione mu znaki i • mylące podobieństwo przeciwstawionych oznaczeń. Ponadto na okoliczność renomy znaków przeciwstawionych, wnoszący sprzeciw przedłożył katalogi "X BIONIC" z 2010 r. i "X BIONIC UNDERWEAR" z 2005 r. oraz dwie faktury z listopada 2003 r. Uprawnieni uznali sprzeciw za bezzasadny. W uzasadnieniu decyzji unieważniającej prawo ochronne na znak towarowy BIONIC nr [...]. Urząd Patentowy RP uznał, iż mimo nieco innych określeń w spisie towarów, występuje jednorodzajowość (lub komplementarność) towarów między towarami, do których oznaczania przeznaczony jest sporny znak, i towarami, do których oznaczania przeznaczone są znaki przeciwstawione, gdyż jedne i drugie stanowią odzież (zwłaszcza sportową) lub bieliznę, lub są do tej odzieży komplementarne, a ponadto są to towary skierowane do tego samego kręgu odbiorców i oferowane w podobnych warunkach zbytu. Zdaniem organu porównywane znaki należy uznać za myląco podobne, przy czym znak BIONIC [...] jest praktycznie identyczny ze spornym znakiem BIONIQ nr [...], a także jest myląco podobny do znaków BIONIC SPHERE [...] i BIONIC VITALIZER [...] ze względu na to, że głównym, dominującym ich elementem jest wyraz "BIONIC". W ocenie Urzędu Patentowego RP znak BIONIC [...] jest praktycznie identyczny ze spornym znakiem BIONIQ nr [...] we wszystkich trzech płaszczyznach porównania. Podobieństwo wizualne tych znaków polega na użyciu tych samych liter do skonstruowania znaku. Obydwa znaki są 6 literowe, różnią się jedynie ostatnią literą ("c" wobec "q"). Różnica w tej ostatniej literze jest nierozpoznawalna fonetycznie, w szczególności dlatego, że polski odbiorca wymawia oba te oznaczenia identycznie. Wobec powyższego zdaniem Urzędu Patentowego RP zachodzi ryzyko skojarzenia spornego znaku ze znakami wcześniejszymi i ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd. Zatem w ocenie organu słuszny jest zarzut naruszenia przez sporne prawo ochronne art. 132 ust. 2 pkt. 2 p.w.p. Wobec powyższego Urząd Patentowy RP nie rozpatrywał pozostałych zarzutów. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli P. K. i R. T. zarzucając jej naruszenie prawa materialnego poprzez nieuzasadnione zastosowanie art. 132 ust.2 pkt. 2 ustawy Prawo własności przemysłowej oraz przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7 i 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie dokładne stanu faktycznego i rozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak w uzasadnieniu faktycznym odniesienia się do dowodów wskazanych przez skarżących, że oznaczenie "BIONIC", stanowiące element znaków towarowych przeciwstawionych spornemu znakowi towarowemu ma charakter ogólnoinformacyjny. Skarżący wywodzili, że oznaczenie "bionic" stanowiące element znaków towarowych [...], [...] oraz [...] ma względem towarów objętych ochroną - charakter ogólnoinformacyjny. Skarżący powołali się na dowód w postaci wydruku ze strony internetowej http://pl.wikipedia.org/wiki/Bionika, z którego wynika, że anglojęzyczny termin "bionic" i jego odpowiednik w języku polskim "bionika" to - "interdyscyplinarna nauka badająca budowę i zasady działania organizmów żywych oraz ich adaptowanie w technice /zwłaszcza automatyce/ i budowie urządzeń technicznych na wzór organizmów żywych/.../ Określenie "bionika" pojawiło się w 1960 roku na konferencji w Dayton". Skarżący wskazali, że odwołanie się przez [...] do ww. określenia ogólnoinformacyjnego nie jest przypadkowe. Struktura materiałów i rodzaj użytych włókien to wynik zastosowania metod naukowych właściwych dla bioniki. Okoliczność, że w znaku towarowym występuje element o charakterze ogólnorodzajowym powinna, zdaniem Skarżących, mieć znaczenie przy wytyczaniu zakresu ochrony znaku towarowego oraz przy ocenie, czy na gruncie art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo własności przemysłowej znak towarowy późniejszy może być uznany za podobny do znaku wcześniejszego tylko dlatego, że odwołuje się do elementu ogólnoinformacyjnego , który zawarty jest w znaku wcześniejszym. Pominięcie płaszczyzny znaczeniowej elementu "bionic" jest równoznaczne, zdaniem Skarżących, z naruszeniem art.7 i 77 § 1 k.p.a. Brak odniesienia się w uzasadnieniu faktycznym zaskarżonej decyzji do powyższej kwestii stanowi naruszenie art. 107 § 3 k p a. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W ocenie Urzędu Patentowego RP podniesiony zarzut dotyczący ogólnoinformacyjnego charakteru znaczenia ‘BIONIC" jest bez znaczenia w przedmiotowej sprawie, okoliczność ta mogłaby nie mieć znaczenia jedynie w sprawie o unieważnienie jednego z przeciwstawionych znaków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Podkreślenia wymaga również, iż stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności. Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja narusza bowiem przepisy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. skutkuje jej uchyleniem. Zdaniem Sądu należy na wstępie stanowczo podkreślić, iż Urząd Patentowy RP wydając zaskarżoną decyzję związany był rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy (vide: art. 256 ust. 1 p.w.p.). Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że Urząd Patentowy R.P. jest obowiązany m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 grudnia 1984 r., sygn. akt III SA 729/84, ONSA 1984, nr 2, poz. 117, podkreślił, że w celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględnienia w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, przy założeniu, że wszyscy obywatele są równi wobec prawa. Organ administracji jest ponadto obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie Urząd Patentowy RP dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., a przede wszystkim art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez niewyjaśnianie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy. Pamiętać przy tym należy, iż w kompetencjach Sądu administracyjnego nie leży czynienie jakichkolwiek ustaleń, czy też uzupełnianie uzasadnienia zaskarżonej decyzji własną oceną przedmiotu sprawy. Zgodnie z art. 246 ust. 1 p.w.p. każdy może wnieść umotywowany sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego o udzielenie patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji w ciągu 6 miesięcy od opublikowania w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" informacji o udzieleniu prawa. W pierwszym zdaniu uzasadnienia zaskarżonej decyzji Urząd Patentowy RP wskazał, że sprzeciw został wniesiony 3 listopada 2008 r., zaś decyzja o udzieleniu prawa ochronnego na sporne oznaczenie opublikowana została w WUP z dnia 30.04.2008 r. Z prostego zestawienia przytoczonych dat wynika, upływ 6 miesięcznego terminu zakreślonego w art. 246 ust. 1 p.w.p. Jednocześnie w aktach administracyjnych znajduje się koperta nadawcza sprzeciwu z pieczęcią nadawczego Urzędu Pocztowego, która jako datę nadania wskazuje 30.10.2008 r. Jednak organ w żaden sposób nie odniósł się do przedstawionych faktów, nie wskazał dlaczego przy takim ustaleniu daty wniesienia sprzeciwu sprzeciw ten rozpoznawał merytorycznie, co sprawia, że decyzja w tym zakresie nie poddaje się kontroli sądowej. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ w pierwszej kolejności winien ustalić czy przedmiotowy sprzeciw został wniesiony w terminie zakreślonym art. 246 p.w.p. przedstawiając odpowiednie uzasadnienie decyzji w tym zakresie. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego RP również w pozostałej części jest ułomna. Zgodnie z art. 132 ust. 2 pkt. 2 p.w.p. nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym. Organ prawidłowo w pierwszej kolejności badał zatem podobieństwo towarów do oznaczenia, którym zostały przeznaczone przeciwstawione oznaczenia. Jednak zdaniem Sądu uzasadnienie decyzji również w tym zakresie narusza art. 7, 77, a przede wszystkim 107 § 3 k.p.a. Urząd Patentowy RP w zaskarżonej decyzji unieważnił prawo ochronne na znak towarowy BIONIQ dla wszystkich grup towarów do oznaczenia, których znak ten został przeznaczony. Przyjmując podobieństwo towarów do oznaczenia, których zostały przeznaczone przeciwstawione znaki organ wskazał jedynie, że mimo nieco innych określeń w spisie towarów występuje jednorodzajowość lub komplementarność towarów, gdyż jedne i drugie stanowią odzież (zwłaszcza sportową) lub bieliznę, lub są do tej odzieży komplementarne, a ponadto są to towary skierowane do tego samego kręgu odbiorców i oferowane w podobnych warunkach zbytu. Zdaniem Sądu przedstawione uzasadnienie nie jest wystarczające dla przyjęcia podobieństwa towarów w postaci tekstylnych toreb i plecaków (18), bielizny pościelowej (24), odzieży turystycznej i sportowej (25), do towarów do oznaczenia, których przeznaczone zostały przeciwstawione znaki tj. odzieży, obuwia, nakryć głowy, skarpet, ubrań sportowych, bielizny nocnej, bielizny osobistej (25). Co do odzieży turystycznej i sportowej istotnie można przyjąć, że są to towary wprost podobne do odzieży i ubrań sportowych mimo nieco innych określeń. Towary te znajdują się też w tej samej klasie klasyfikacji nicejskiej. Jednak dla przyjęcia podobieństwa tekstylnych toreb i plecaków oraz bielizny pościelowej do towarów do oznaczenia, których przeznaczono przeciwstawione znaki przedstawione przez Urząd Patentowy RP uzasadnienie jest niewystarczające. Brak szerszej argumentacji, co do przyjętej tożsamości towarów sprawia, że decyzja również w tym zakresie nie poddaje się kontroli Sądu. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ dokona zatem ponownie oceny podobieństwa towarów i uzasadni swoje stanowisko stosownie do wymogów art. 107 k.p.a. Prawidłowe ustalenie podobieństwa towarów stanowić może dopiero punkt wyjścia dla oceny podobieństwa przeciwstawionych oznaczeń, w której organ winien odnieść się do wszystkich zarzutów i argumentów stron, a następnie ocenić ryzyko konfuzji. Reasumując dotychczasowe rozważania, Sąd stwierdza, że z wyżej podanych powodów zaskarżona decyzja zapadła bez dostatecznego wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności. W tym przede wszystkim oceny terminowości wniesienia sprzeciwu, a następnie braku dostatecznej argumentacji w zakresie przyjętego podobieństwa towarów. Organ będzie też miał na uwadze, że treść uzasadnienia rozstrzygnięcia podjętego w sprawie powinna dokumentować wypełnienie przez organ wymienionych wyżej obowiązków procesowych, odnosić się do zakresu przeprowadzonego postępowania w sprawie i zagadnień dla podjętego w niej rozstrzygnięcia istotnych. Organ winien w tym względzie przestrzegać wymogów uzasadnienia decyzji - faktycznego i prawnego, określonych w art. 107 § 1 i 3 kpa. Stwierdzone, wyżej omówione, uchybienia organu w sprawie uzasadniają zarzut naruszenia przez organ w/w przepisów postępowania, zwłaszcza art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.