VI SA/Wa 923/16
WyrokWSA w Warszawie2016-06-23
Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Piotr Borowiecki, Magdalena Maliszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała organu samorządu aptekarskiego opiniująca cofnięcie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, wydana na podstawie art. 106 Kpa. i przepisów ustawy o izbach aptekarskich, jest ważna, jeśli ustawa Prawo farmaceutyczne nie uzależnia cofnięcia zezwolenia od takiej opinii?Ratio decidendi
Uchwały organów samorządu aptekarskiego opiniujące cofnięcie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, wydane na podstawie art. 106 Kpa. i przepisów ustawy o izbach aptekarskich, są nieważne, jeśli ustawa Prawo farmaceutyczne nie uzależnia cofnięcia zezwolenia od zajęcia stanowiska przez te organy. Brak materialnoprawnej podstawy do współdziałania organów w trybie art. 106 Kpa. skutkuje nieważnością uchwały opiniującej.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny (WIF) wszczął postępowanie w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, zarzucając sprzedaż produktów leczniczych do podmiotu nieuprawnionego. WIF wezwał Okręgową Izbę Aptekarską (ORA) do wydania opinii. ORA pozytywnie zaopiniowała cofnięcie zezwolenia, a Naczelna Rada Aptekarska (NRA) utrzymała tę opinię w mocy. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów Kpa. oraz błędną wykładnię Prawa farmaceutycznego. Sąd uznał obie uchwały ORA i NRA za nieważne z powodu braku materialnoprawnej podstawy do współdziałania w trybie art. 106 Kpa.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały Naczelnej Rady Aptekarskiej oraz utrzymanej nią w mocy uchwały Okręgowej Izby Aptekarskiej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Magdalena Maliszewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi B. P. i B. P. na uchwałę Naczelnej Rady Aptekarskiej z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie opinii dotyczącej cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały oraz utrzymanej nią w mocy uchwały Okręgowej Izby Aptekarskiej w [...] z [...] stycznia 2016 r. nr [...].
Zaskarżoną uchwałą z [...] lutego 2016 r. Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej, działające w imieniu Naczelnej Rady Aptekarskiej (dalej NRA) utrzymało w mocy uchwałę Okręgowej Rady Aptekarskiej [...] Izby Aptekarskiej
w [...] (dalej ORA) z [...] stycznia 2016 r., którą pozytywnie zaopiniowano cofnięcie zezwolenia udzielonego B. P. i B. P. (dalej skarżący) na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie Apteka "[...]", położonej w [...], przy ul. [...].
Jak wynika z akt sprawy [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny
w [...] (dalej WIF) z urzędu wszczął wobec skarżących postępowanie
w sprawie cofnięcia im zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie Apteka "[...]", położonej w [...], przy ul. [...] (dalej apteka). W ramach tego postępowania WIF wezwał ORA do wydania opinii w przedmiocie ww. cofnięcia. W uzasadnieniu wniosku WIF wskazał, że skarżący dokonywali sprzedaży produktów leczniczych do podmiotu nieuprawnionego, tj. do hurtowni farmaceutycznej. Powyższe, w ocenie WIF, dowodzi, że skarżący przestali spełnić zarówno warunki określone przepisami prawa, jak i ww. zezwoleniem, a tym samym przestali dawać rękojmię należytego prowadzenia ww. apteki, co uzasadnia cofnięcie im przedmiotowego zezwolenia.
Pismem z [...] grudnia 2015 r. skarżący złożyli wniosek o wydanie negatywnej opinii w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki. Uznali, że prawidłowe ustalenie, czy strona daje rękojmię należytego prowadzenia apteki wymaga przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego i rozstrzygnięcia sprawy
z dokonaniem ocen moralnych i etycznych. Wskazując na nowelizację Prawa farmaceutycznego z lutego 2015 r., stwierdzili, że po dniu [...] lutego 2015 r. nie dokonywali sprzedaży produktów leczniczych do hurtowni farmaceutycznej w [...] przy ul. [...].
ORA uchwałą z [...] stycznia 2016 r., powołując się na art. 106 § 5 Kpa.
w związku z art. 29 pkt 1, art. 7 ust. 2 pkt 7, art. 28 ust. 2 oraz art. 29 pkt 5 ustawy
z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich (j.t. Dz.U. z 2014 r. poz. 1429 ze zm.; dalej "u.i.a.") oraz Regulamin Prezydium ORA, pozytywnie zaopiniowała cofnięcie skarżącym zezwolenia na prowadzenie ww. apteki.
W uzasadnieniu stanowiska podała, że skarżący wielokrotnie dopuszczając się procederu odwróconego łańcucha dystrybucji produktów leczniczych z całą pewnością nie gwarantują należytego prowadzenia aptek, a w związku z utratą tej rękojmi zezwolenie winno być im cofnięte.
Skarżący wnieśli odwołanie do NRA zarzucając obrazę norm postępowania administracyjnego, tj. art. 7 Kpa., poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niezałatwienie sprawy, mając
na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Podnieśli zarzut naruszenia art. 8 Kpa., poprzez załatwienie sprawy w sposób nie uwzględniający zasady pogłębiania zaufania. Na podstawie art. 19 u.i.a. zaskarżyli przedmiotową uchwałę w całości, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Zdaniem skarżących, sformułowany wobec nich zarzut dotyczący uczestniczenia w procederze odwróconego łańcucha dystrybucji nie znajduje odniesienia do całokształtu okoliczności ani do całego okresu obowiązywania zezwolenia i tym samym nie mieści się w zakresie wypracowanej w doktrynie definicji pojęcia "rękojmi należytego prowadzenia apteki". Dodali, że nawet potencjalny udział w ww. procederze realizowany jedynie przez okres kilkumiesięczny w stosunku
do długoletniego prowadzenia apteki nie może przesądzać i nie przesądza o braku takich cech jak prawość i uczciwość.
Skarżący wskazali na wątpliwości wynikające z nowelizacji Prawa farmaceutycznego z 2007 r. dotyczące wcześniej funkcjonujących zwrotów "nabywania i zbywania" zastąpionych wyrażeniem "zaopatrywania się" w produkty lecznicze. Uznali, że obecne brzmienie obejmuje wyłącznie czynności związane
z nabywaniem produktów leczniczych, nie odnosi się natomiast do ich zbywania,
tj. sprzedaży.
NRA skarżoną uchwałą utrzymała w mocy pozytywną opinię ORA uznając, że przy jej wydaniu nie doszło do naruszenia przepisów zarzucanych przez skarżących.
W uzasadnieniu wyjaśniono, że w sprawie cofnięcia zezwolenia
na prowadzenie apteki postępowanie przed organami samorządu aptekarskiego
ma charakter pomocniczy w stosunku do postępowania głównego, jakie toczy się przed WIF w tej sprawie. NRA wskazała, że zgodnie z art. 106 § 4 Kpa. organ obowiązany zająć stanowisko może w razie potrzeby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, przy czym jest to jego uprawnienie, a nie obowiązek. Zatem tylko
w sytuacji gdy uzna, że przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego jest konieczne, przeprowadza je zgodnie z zasadami i w trybie przewidzianym
w kodeksie dla postępowania wyjaśniającego.
Mając na uwadze powyższą "możliwość, a nie obowiązek" organ uznał, że
w niniejszej sprawie fakt naruszenia przez skarżących prawa został zbadany
i przekazany ORA przez WIF. To WIF podczas swojej kontroli w aptece ujawnił szereg nieprawidłowości w zakresie jej prowadzenia - obrotu produktami leczniczymi. Z uwagi na powyższe NRA, podobnie jak ORA nie znalazła potrzeby prowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w sprawie, gdyż ustalenia organu prowadzącego postępowanie główne dają podstawę do wydania pozytywnej opinii
w sprawie cofnięcia posiadanego przez skarżących zezwolenia. W konsekwencji organ nie dopatrzył się w postępowaniu organu I instancji naruszenia zasad określonych treścią przepisów art. 7 i art. 8 Kpa., gdyż zebrał i ocenił materiał dowodowy w stopniu pozwalającym na poczynienie zawartych w uchwale ustaleń.
Jak wskazała NRA, posiadanie rękojmi należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej oraz kierowanie apteką jest nierozerwalnie związane
z przestrzeganiem przepisów między innymi ustawy – Prawo farmaceutyczne, w tym art. 65 ust. 1 i art. 86a. Dodała, że art. 36g ust. 1 pkt 18 ww. ustawy wskazuje zamknięty katalog odbiorców produktów leczniczych sprzedawanych przez podmioty odpowiedzialne i wytwórców. Zgodnie z przytoczonym przepisem do zakupów produktów leczniczych u wytwórców uprawnione są podmioty uprawnione
do prowadzenia obrotu hurtowego, zakłady opieki zdrowotnej do aptek szpitalnych, jednostki ludności w produkty lecznicze, leki apteczne, leki recepturowe, wyroby medyczne i inne artykuły. Każda sprzedaż w kierunku innym niż ustalony w ustawie, tj. odsprzedaż leków z apteki do hurtowni lub innej apteki uważana jest
za uczestnictwo w odwróconym łańcuchu dystrybucji. NRA podkreśliła, że fakt niedopuszczalności prowadzenia procederu "odwróconego łańcucha dystrybucji" istniał tak pod rządami starych, jak i nowych przepisów.
Skarżący zaskarżyli powyższą uchwałę NRA do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej obrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 101 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne (j.t. Dz.U. z 2008 r. Nr 45, poz. 271 ze zm.; dalej "Pf.") w związku
z art. 37ap ust. 1 pkt 2 Pf., poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że dla rozstrzygnięcia sprawy i oceny, czy skarżący dają bądź przestali dawać rękojmię należytego prowadzenia apteki, nie mają znaczenia motywy i działania skarżących ani jakiekolwiek inne okoliczności (spowodowane sytuacją na rynku leków po wejściu w życie ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych z dnia 12 maja 2011 r., która weszła
w życie 1 stycznia 2012 r.) poza faktem naruszenia przepisów Pf., podczas gdy ustalenie dawania przez skarżących rękojmi wymaga wszechstronnego rozpoznania sprawy i dokonania ocen moralnych i etycznych.
Skarżący podnieśli zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7,
art. 77 § 1, art. 78 § 1 i § 2 oraz art. 107 § 3 Kpa., poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpoznania całego materiału dowodowego zmierzającego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego uzasadnienia,
a w szczególności odmowy ustalenia, jakie były przyczyny zakwestionowanego działania skarżących, a także brak odniesienia się do wszystkich okoliczności
i zarzutów podnoszonych przez skarżących.
Skarżący zarzucili naruszenie art. 106 § 4 Kpa., poprzez uznanie, że
w niniejszej sprawie nie zaszła potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ współdziałający.
Wobec postawionych wyżej zarzutów skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej uchwały NRA w całości.
NRA w odpowiedzi na skargę wniosła o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skarżonej uchwały.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej – w tym przypadku zaskarżonej uchwały (postanowienia) pod względem jej zgodności z prawem i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy Sąd kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w niniejszym postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Zdaniem Sądu, obie podjęte w sprawie uchwały organów samorządu aptekarskiego zostały wydane bez podstawy prawnej. Akty administracyjne, w tym przypadku postanowienia, dotknięte taką wadą są nieważne, a to zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 126 Kpa. Wprawdzie uchwały te zostały wydane w trybie
art. 106 § 1 Kpa., jednakże przepis ten znajduje zastosowanie tylko wówczas, gdy istnieje wyraźna norma prawa materialnego, która uzależnia wydanie decyzji
w sprawie od zajęcia stanowiska przez inny organ.
W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny zwrócił się do Okręgowej Rady Aptekarskiej w [...] o wydanie opinii w przedmiocie cofnięcia zezwolenia udzielonego skarżącym – B. P. i B. P., na prowadzenie ww. apteki ogólnodostępnej. Organ opisał stwierdzone naruszenia podczas kontroli owej apteki i wskazał podstawę prawną cofnięcia zezwolenia. W skutek powyższego organy samorządu aptekarskiego (ORA i NRA) pozytywnie zaopiniowały wniosek złożony przez organ nadzoru farmaceutycznego, powołując się m.in. na art. 106 Kpa.
Zgodnie z brzmieniem art. 106 § 1 Kpa., jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. W doktrynie przyjmuje się, że przepis art. 106 Kpa. nie stanowi samoistnej podstawy prawnej współdziałania, bowiem taką podstawą są przepisy szczególne, które uzależniają wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ. Przepis ten określa jedynie zasady i tryb współdziałania, czyli dotyczy wyłącznie kwestii proceduralnych współdziałania (por. J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 1996, s. 467), z uwzględnieniem jednakże pierwszeństwa przepisów szczególnych, ustanawiających inne reguły
i zasady współdziałania. Analogiczne stanowisko wyrażane zostało także
w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. uchwała składu pięciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 1999 r. o sygn. akt OPK 14/98, publ. ONSA 1999, nr 3, poz. 80).
Sformułowanie "przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ" należy rozumieć wyłącznie w sensie procesowym, tzn. że stanowisko innego organu jest formalną przesłanką wydania decyzji w tym sensie, że organ prowadzący postępowanie jest obowiązany uzyskać takie stanowisko przed wydaniem decyzji, zaś organ współdziałający jest obowiązany przed tym dniem przedstawić swoje stanowisko w sprawie. Zwrot powyższy nie może być natomiast odczytywany jako ustanawiający jakąkolwiek zależność treściową (materialną) decyzji administracyjnej od stanowiska innego organu, czy też związanie organu wydającego decyzję treścią tego stanowiska, bowiem nie jest ono wiążące dla organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie główne. Innymi słowy, przepis art. 106 Kpa. reguluje jedynie zasady i tryb współdziałania organów administracji publicznej przy wydawaniu decyzji administracyjnej, nie jest natomiast samoistną podstawą takiego współdziałania, bowiem to musi wynikać z przepisów szczególnych. Tym samym obowiązek organu samorządu zawodowego aptekarzy
do działania, na żądanie Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego, jako prowadzącego postępowanie główne - w sprawie cofnięcia skarżącemu zezwolenia na prowadzenie ww. apteki ogólnodostępnej, musi wynikać z przepisów prawa materialnego, obligującego go do wydania opinii w tym przedmiocie. Przepis art. 106 Kpa. nie wyznacza bowiem kompetencji organu samorządu aptekarskiego
do wyrażenia opinii w sprawie cofnięcia przedsiębiorcy zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, wszak kompetencja ta musi wynikać z przepisu prawa materialnego, który to przepis musi z kolei nakazywać organowi administracji publicznej zasięgnięcie takiej opinii przed wydaniem decyzji cofającej zezwolenie. Innymi słowy, roli samorządu zawodowego aptekarzy w kwestii opiniowania wniosku organu administracji w trybie art. 106 § 1-6 Kpa. nie wyznacza sam organ cofający zezwolenie poprzez swoje żądanie, ale czyni to przepis prawa materialnego, który musi nakazywać temu organowi zasięgnięcie takiej opinii przed wydaniem swojej decyzji.
W ocenie Sądu, na gruncie obowiązującego stanu prawnego przepisami wyznaczającymi tę rolę nie są podstawy prawne wskazane w uchwale ORA,
a mianowicie art. 29 pkt 5 u.i.a., bowiem są to jedynie normy kompetencyjne, które statuują ogólne uprawnienie organu samorządu aptekarskiego do wydawania opinii w sprawach udzielania lub cofania zezwoleń na prowadzenie aptek lub hurtowni. Jednakże to ogólne uprawnienie nie stwarza dla organu samorządu aptekarskiego podstawy do działania w trybie art. 106 § 1-6 Kpa., gdyż tylko przepis będący prawną podstawą cofania zezwoleń na prowadzenie aptek ogólnodostępnych mógłby rodzić po stronie organu administracji publicznej obowiązek uzyskania opinii organu samorządu aptekarskiego przed wydaniem decyzji w tym przedmiocie. Tymczasem
z art. 99 ust. 2 Pf. nie wynika, by cofnięcie zezwolenia na prowadzenie apteki było uzależnione od opinii organu samorządu aptekarskiego. Przepis ten wyraźnie wskazuje, że udzielenie, odmowa udzielenia, zmiana, cofnięcie lub stwierdzenie wygaśnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki należy do wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego. Tak więc decyzję w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej podejmuje wojewódzki inspektor farmaceutyczny bez współdziałania z organem samorządu aptekarskiego. Istniejące w ww. ustawie o izbach aptekarskich ogólne uprawnienie organu samorządu aptekarskiego do wydawania opinii w sprawach udzielania lub cofania zezwoleń
na prowadzenie aptek lub hurtowni stwarza jedynie kompetencję w tym zakresie, która jednak musiałaby znaleźć swoje potwierdzenie w ww. przepisie ustawy - Prawo farmaceutyczne lub w innych przepisach. Przepisy ustawy - Prawo farmaceutyczne, jak również inne regulacje, nie zawierają jednak normy, która wprowadzałaby obowiązek uzyskania opinii organu samorządu aptekarskiego przed wydaniem decyzji cofającej zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Skoro więc ustawodawca nie uzależnił podejmowanego w tym przedmiocie rozstrzygnięcia
od opinii organu samorządu aptekarskiego, to nie można przyjąć, że podstawą takiego współdziałania są jedynie generalne normy kompetencyjne i przepis art. 106 § 1 Kpa. Normy kompetencyjne wyznaczają tylko uprawnienie organu samorządu aptekarskiego do wydawania opinii w sprawach udzielania lub cofania zezwoleń
na prowadzenie aptek lub hurtowni, ale nie stanowią materialnoprawnych podstaw do podejmowania takich opinii i to w trybie współdziałania organów, o którym mowa w art. 106 § 1 Kpa. Innymi słowy to, że ww. ustawa o izbach aptekarskich przewiduje ogólną kompetencję organu samorządu aptekarskiego do podejmowania opinii w sprawach cofania zezwoleń na prowadzenie aptek, nie oznacza, że przepisy art. 7 ust. 2 pkt 7 i art. 29 pkt 5 u.i.a. stają się materialnoprawnymi podstawami, które uzależniają wydanie przez WIF decyzji cofającej zezwolenie od współdziałania organów.
Należy przypomnieć, że ustawa o izbach aptekarskich weszła w życie dnia 29 maja 1991 r., natomiast dnia 20 lutego 1992 r. w życie weszła ustawa z dnia
10 października 1991 r. o środkach farmaceutycznych, materiałach medycznych, aptekach, hurtowniach i Inspekcji Farmaceutycznej (Dz.U. nr 105, poz. 452 ze zm.). Okoliczność ta ma znaczenie prawne o tyle, że na gruncie poprzednio obowiązującego stanu prawnego kwestię zezwoleń na prowadzenie aptek regulował art. 33 ust. 5 ustawy o środkach farmaceutycznych, materiałach medycznych, aptekach, hurtowniach i Inspekcji Farmaceutycznej, który przewidywał, że udzielenie lub cofnięcie koncesji na prowadzenie apteki lub hurtowni farmaceutycznej wymagało zasięgnięcia opinii samorządu aptekarskiego. W ocenie Sądu, przepis ten rzeczywiście na ów czas stanowił materialnoprawną podstawę zobowiązującą
do stosowania trybu współdziałania organów w oparciu o procedurę określoną
w art. 106 § 1 Kpa., bowiem zasięgnięcie opinii organu samorządu aptekarskiego wprowadzało obligatoryjny wymóg w tym zakresie przed wydaniem decyzji
o udzieleniu lub cofnięciu koncesji. Tym samym, to w poprzednio obowiązującym stanie prawnym, na mocy art. 33 ust. 5 ustawy o środkach farmaceutycznych, materiałach medycznych, aptekach, hurtowniach i Inspekcji Farmaceutycznej istniał po stronie organu samorządu aptekarskiego obowiązek współdziałania z WIF
w trybie art. 106 § 1 Kpa., przewidujący wydanie opinii w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 7
i art. 29 pkt 5 u.i.a. - w formie uchwały - postanowienia właściwej okręgowej rady aptekarskiej, zaskarżalnego w drodze zażalenia do Naczelnej Rady Aptekarskiej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lipca 1998 r. o sygn. akt I SA 2137/97 i z 28 kwietnia 2003 r. o sygn. akt II SA 1817/01, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wobec ww. zmiany obecnie obowiązujący stan prawny nie może być podstawą podejmowania przez organy samorządu aptekarskiego uchwał - postanowień opiniujących kwestie cofania zezwoleń na prowadzenie aptek ogólnodostępnych w trybie art. 106 § 1 Kpa. Przepis art. 33 ust. 5 ustawy
o środkach farmaceutycznych, materiałach medycznych, aptekach, hurtowniach
i Inspekcji Farmaceutycznej po dniu 1 października 2002 r. nie znalazł bowiem swego "odpowiednika" w ustawie - Prawo farmaceutyczne (ustawa ta weszła w życie z tym dniem, z wyjątkiem jej art. 4 oraz art. 116, które weszły w życie z dniem 31 grudnia 2001 r. - art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo farmaceutyczne, ustawę o wyrobach medycznych oraz ustawę o Urzędzie Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych
i Produktów Biobójczych - Dz.U. nr 126, poz. 1382), ani też w żadnej innej regulacji, która mogłaby mieć zastosowanie w analizowanym przypadku. Ustawa - Prawo farmaceutyczne nie zawiera rozwiązania zawartego w poprzedniej ustawie i nie przewiduje obowiązku organów Inspekcji Farmaceutycznej w zakresie zasięgnięcia opinii przed wydaniem decyzji o cofnięciu zezwolenia. Nie przewidują takiego trybu zarówno powołany już wcześniej art. 99 ust. 2, ani art. 103 Pf., statuujące zasady wydawania decyzji o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, ani też inne przepisy tej ustawy.
Istniejące w art. 29 pkt 5 u.i.a. uprawnienie organu samorządu aptekarskiego do wydawania opinii w sprawach udzielania lub cofania koncesji na prowadzenie aptek lub hurtowni (a nie zezwoleń) stwarza zatem jedynie generalną kompetencję
w tym zakresie, która jednak musiałaby znaleźć swoje potwierdzenie w przepisach ustawy - Prawo farmaceutyczne lub w innych regulacjach. Skoro jednak
w obowiązującym stanie prawnym brak jest takich materialnoprawnych podstaw zobowiązujących organ Inspekcji Farmaceutycznej do współdziałania z organem samorządu aptekarskiego na podstawie art. 106 § 1 Kpa., to Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny przed wydaniem decyzji w przedmiocie cofnięcia skarżącym zezwolenia na prowadzenie ww. apteki ogólnodostępnej nie miał obowiązku uruchamiania trybu współdziałania z organami samorządu aptekarskiego, zaś ORA
w takiej sytuacji nie miała podstaw do podejmowania postanowienia w formie uchwały opiniującej ten zamiar w trybie art. 106 Kpa. Oznacza to, że uchwała (postanowienie) ORA wydana została bez podstawy prawnej i jako taka dotknięta jest wadą nieważności, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 126 Kpa.
W konsekwencji również uchwała - postanowienie NRA dotknięta jest tą samą wadą nieważności, bowiem utrzymuje w mocy nieważną uchwałę - postanowienie ORA. Dlatego też Sąd zdecydował o wyeliminowaniu z obrotu prawnego obu podjętych
w niniejszej sprawie uchwał (postanowień), stwierdzając ich nieważność.
W zaistniałych okolicznościach ORA, w skutek wezwania WIF do zajęcia stanowiska w sprawie, powinna była jedynie poinformować WIF o braku materialnoprawnych podstaw do opiniowania przez nią w trybie art. 106 § 1 Kpa. zamiaru cofnięcia skarżącym zezwolenia na prowadzenie ww. apteki ogólnodostępnej.
Z tych względów, uznając skargę za uzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. i art. 126 Kpa., orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło