VI SA/Wa 927/16
WyrokWSA w Warszawie2016-10-14
Skład orzekający: Marzena Milewska-Karczewska, Sławomir Kozik, Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona za przejazd pojazdem nienormatywnym z ładunkiem podzielnym po drodze krajowej, na której dopuszczalny nacisk na oś wynosi 10 ton, powinna być ustalona w wysokości 5000 zł, czy też należy uwzględnić wytyczne Głównego Inspektora Transportu Drogowego dotyczące odstąpienia od nakładania kar w transporcie międzynarodowym oraz prawidłowo obliczyć wysokość kary z uwzględnieniem marginesu błędu wag pomiarowych?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji dokonały błędnych ustaleń faktycznych dotyczących nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu. W szczególności, organy nieprawidłowo zastosowały margines błędu wag pomiarowych, nie uwzględniając możliwości zawyżenia wyniku, co skutkowało nałożeniem niewłaściwej kary pieniężnej. Ponadto, sąd wskazał na potrzebę wyjaśnienia kwestii związanych z wytycznymi Głównego Inspektora Transportu Drogowego dotyczącymi karania w transporcie międzynarodowym oraz zasadą równego traktowania podmiotów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej w wysokości 5000 zł na R. K. za przejazd pojazdem nienormatywnym z ładunkiem podzielnym (mąka) po drodze krajowej, na której dopuszczalny nacisk na oś wynosił 10 ton, podczas gdy stwierdzono nacisk 10,95 tony. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące nieprawidłowości przeprowadzenia kontroli, błędów w protokole, niewłaściwego ważenia oraz braku zastosowania wytycznych GITD dotyczących transportu międzynarodowego. Organy administracji utrzymały karę w mocy, uznając przejazd za naruszający przepisy.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego R. K. kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2016 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego R. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2016r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD lub organ odwoławczy), po rozpatrzeniu odwołania R. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: [...] (dalej też skarżący), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: WITD) z dnia [...] grudnia 2015r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł za przejazd po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym.
Decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (jt.Dz.U. z 2016 r., poz. 23– dalej: k.p.a.) oraz art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1 i 2, art. 64c, art. 140aa ust. 1,3 pkt 1,4, art. 140ab ust. 1 pkt 2, ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (jt.Dz.U. z 2012 r., poz. 1137– dalej: p.r.d.), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (jt. Dz.U. z 2015 r., poz. 460 – dalej: u.d.p.).
Przedmiotowa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] października 2015r. w miejscowości [...] na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] i trzyosiową naczepą marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem członowym kierował Pan J. H., który wykonywał przejazd drogowy na trasie z Polski ([...]) do Włoch ([...]) z ładunkiem mąki w workach umieszczonych na paletach (ładunek podzielny) w imieniu przedsiębiorcy Pana R. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: [...].
W trakcie kontroli dokonano ważenia i mierzenia pojazdu i stwierdzono, iż kontrolowany pojazd członowy poruszając się po drodze krajowej nr [...] przekroczył dopuszczalny nacisk na pojedynczej osi napędowej pojazdu. Kontrola drogowa nie wykazała przekroczenia innych parametrów.
W wyniku pomiarów kontrolnych pojazdu członowego, stwierdzono przekroczenie nacisku na pojedynczej osi napędowej 10,95t. (po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę) tj. przekroczenie o 0,95t. Stwierdzono również, że podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego.
Powyższe ustalenia stanowiły podstawę nałożenia przez WITD kary pieniężnej decyzją z dnia [...] grudnia 2015r. nr [...] na firmę [...], w wys. 5.000 zł.
Od wskazanej decyzji odwołanie wniósł R. K. prowadzący działalność gospodarczą podnosząc, że organ I instancji prowadząc postępowanie powinien w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy, a zgodnie z art. 80 k.p.a. na podstawie całokształtu materiału dowodowego powinien ocenić, czy dana okoliczność została uznana za udowodnioną. Przy czym w jego ocenie kontrola drogowa została przeprowadzona w sposób nieprawidłowy, pod nieobecność strony, co pozbawiło ją możliwości wypowiedzenia się odnośnie sposobu jej przeprowadzenia oraz wniesienia uwag do protokołu. Nadto, zdaniem skarżącego: to załadowca był odpowiedzialny za załadunek towaru, podczas kontroli pojazdu nie zważono dwukrotnie a z protokołu kontroli nie wynika, aby kierowca został pouczony o prawie do powtórnego ważenia. Skarżący podniósł również, że zwracał organowi uwagę na jego błędy zawarte w protokole kontroli, decyzji administracyjnej odnośnie rodzaju przewożonego ładunku tj. ceramiki dachowej, czy mąki w workach. W ocenie skarżącego sporządzony protokół kontroli zawiera błędy, które powodują, iż nie może on stanowić podstawy do uznania wyników pomiarów w nim zawartych. Nadto skarżący wskazał, że mając na uwadze, iż dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i nie miał wpływu na powstanie naruszenia, to wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Organ odwoławczy po rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...] marca 2016r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na ustalony stan faktyczny sprawy, przywołał brzmienie obowiązujących w sprawie przepisów, oraz podał, że droga którą poruszał się pojazd tj. droga krajowa nr [...] na odcinku [...] /DROGA [...] / - [...] – [...] – [...] – [...] – [...] – [...] – [...] -/DROGA [...] - UL. [...] /, [...] /DROGA [...] – UL. TRASA [...] /- [...] – [...] – [...] – [...] – [...] – [...] – LUBAWA – [...] /DROGA [...] /, została zaliczona do kategorii dróg po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10t. zgodnie z rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 13 maja 2015r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. (Dz. U. z 2015 r. poz. 802 ).
Wyjaśnił, że w ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należy nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii IV, które stosownie do lp. 4 załącznika nr 1 do p.r.d. jest wydawane na przejazd pojazdu:
a) o rzeczywistej masie całkowitej nie większej od dopuszczalnej,
b) o szerokości nie przekraczającej 3,4m,
c) o długości nie przekraczającej:
- 15 m dla pojedynczego pojazdu,
-23 m dla zespołu pojazdów,
-30 m dla zespołu pojazdów o skrętnych osiach,
d) o wysokości nieprzekraczającej 4,3m,
e) o naciskach osi nie przekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5t.
Stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 2 p.r.d., karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości 5000 zł, - kara za brak zezwolenia kategorii III-VI.
Z tego też względu, zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji w niniejszej sprawie ustalił, w sposób prawidłowy, karę w wysokości 5.000 złotych.
Organ podkreślił przy tym, że w dniu kontroli, miejsce ważenia legitymowało się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] września 2015r. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o nr fabrycznym [...] i [...]. Wagi te w dniu kontroli legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w [...] z datą ważności do [...] grudnia 2016r. Organ wskazał również, że wszystkie w/w dokumenty zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia, Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzenia pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach.
Organ wskazał również, że nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego w oparciu o przepis art. 140aa ust. 4 p.r.d., a strona nie dostarczyła także takich dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jej odpowiedzialności za brak zezwolenia. Organ wyjaśnił przy tym, że kwestie związane z tym kto dopuścił się niewłaściwego rozmieszczenia towaru w pojeździe oraz jak kształtował się proces załadunku i rozmieszczenia towaru nie są okolicznościami istotnymi dla uwolnienia się przez podmiot wykonujący przejazd z pod odpowiedzialności administracyjnej na podstawie wskazanego wyżej przepisu. Wskazał również, że obowiązujące regulacje prawne (art. 140 aa ust.3 pkt 2 p.r.d.) przewidują możliwość wszczęcia postępowania administracyjnego również wobec podmiotów wykonujących inne czynności związane z przewozem drogowym, a w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, załadowcę lub spedytora. Jednakże kara pieniężna na te podmioty może być nałożona równocześnie, obok odpowiedzialności podmiotu wykonującego przejazd a nie zamiast i tylko w przypadku gdy okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia. Odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd, jest natomiast odpowiedzialnością niezależną od odpowiedzialności wskazanych wyżej podmiotów. Organ wskazał przy tym, że czynności załadunkowe niewątpliwie wywierają wpływ na sposób przewożenia ładunku, jednakże jako takie nie są związane z odpowiedzialnością podmiotu wykonującego przejazd, o której mowa w art. 140aa ust.1, ust.3 pkt 1 oraz ust. 4 p.r.d. Podmiot wykonujący przejazd odpowiada bowiem za przejazd i tylko z tą czynnością związana jest jego odpowiedzialność określona w art. 140aa ust. 1 p.r.d. (organ wskazał przy tym błędnie akt prawny – bowiem w decyzji wskazano, że jest to przepis ustawy o drogach publicznych, co nie ma jednak znaczenia istotnego w sprawie – uwaga Sądu). Tym samym kwestie związane z tym kto dopuścił się niewłaściwego rozmieszczenia towaru, jak kształtował się proces załadunku i rozmieszczenia towarów nie są okolicznościami istotnymi dla uwolnienia się przez podmiot wykonujący przejazd z odpowiedzialności administracyjnej na podstawie art. 140aa ust.4 p.r.d.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy odniósł się również szczegółowo do zarzutów podnoszonych w odwołaniu.
Ze wskazanym rozstrzygnięciem organu odwoławczego nie zgodził się R. K. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą: [...], wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzucił:
1/ naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 6, 7, 8, 9, 10, 68, 77 k.p.a. poprzez:
- niedokładne rozpatrzenie sprawy,
- ustalenie przez organy administracji publicznej stanu faktycznego sprawy niezgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, co miało istotny wpływ na wydane w sprawie rozstrzygniecie,
- nie podjęcie kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym nieprzesłuchanie w charakterze świadków kierowcy i strony skarżącej co było niezbędne w niniejszej sprawie,
- nie zebranie wystarczającego do wyjaśnienia sprawy materiału dowodowego, a nadto nie uwzględnienie przedłożonego materiału dowodowego,
- nie poinformowanie strony skarżącej przed wydaniem decyzji o zakończeniu postępowania w sprawie zarówno przez organ I jak i II instancji,
- nie zapewnienie stronie skarżącej czynnego udziału w postępowaniu, gdyż skarżący nie został poinformowany, przed wydaniem decyzji o możliwości wypowiedzenia się co do zabranych dowodów i materiałów.
2/ naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 pkt 35a p.r.d.. w zakresie definicji pojazdu nienormatywnego oraz przepisów wykonawczych do powyższej ustawy, stosownie do treści art. 140ab ust.1 pkt 2 oraz załącznika nr 1.
Podnosząc wskazane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postepowania lub ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu strona skarżąca rozwinęła podnoszone zarzuty obszernie cytując orzecznictwo sadów administracyjnych oraz w szczególności podnosząc, że kierowca J. H. wykonywał w dniu kontroli międzynarodowy transport drogowy rzeczy. Przewożono bowiem mąkę ziemniaczana z miejscowości [...] do miejscowości [...] we Włoszech a zatem w sprawie winny znaleźć zastosowanie wytyczne Głównego Inspektora Transportu Drogowego zawarte w piśmie z dnia [...] października 2015r. znak: [...] dotyczące odstąpienia od nakładania kar pieniężnych za przekroczenie nacisków na osie, w przypadku gdy spełnione są przesłanki, o których mowa w tym piśmie, a które zdaniem strony skarżącej były przez nią spełnione, co znalazło potwierdzenie w protokole kontroli nr [...].
Skarżąca wskazała również, że sposób przeprowadzenia pomiarów nacisków osi wagami SAW 10C jest niezgodny z obowiązującą procedurą ważenia, gdyż z wyjaśnień kierowcy oraz protokołu kontroli nie wynika by organ kontrolny korzystał podczas ważenia z podkładów wyrównawczych mimo, że instrukcja obsługi tych wag jednoznacznie wskazuje, iż w czasie ważenia, pod wszystkimi kołami pojazdu lub zespołu pojazdów winny być podkładane wagi lub wagi i podkłady wyrównawcze. Nadto skarżący wskazał, że w protokole kontroli na drugiej stronie zaznaczono, że pomiaru dokonano przenośnymi wagami do pomiarów statycznych, natomiast w stanie faktycznym, w opisie naruszenia organ kontrolny wskazał, że pomiaru dokonano za pomocą stacjonarnych wag do pomiarów statycznych a zatem powstaje wątpliwość dotycząca wag, których użyto do pomiarów podczas kontroli.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentacje zawartą w skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi, jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – jt.Dz.U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm. dalej: p.p.s.a.).
Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa.
Skarga okazała się mieć usprawiedliwione podstawy.
Przedmiotowa sprawa dotyczy odpowiedzialności podmiotu wykonującego przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony był ładunek podzielny w postaci mąki w workach umieszczonych na paletach.
Odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd wynika z art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d., zgodnie z którym karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. Jak wynika natomiast z art. 140aa ust. 1 p.r.d., za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Z kolei pojazdem nienormatywnym jest, w świetle definicji art. 2 pkt 35a p.r.d., pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.
W przedmiotowej sprawie kara pieniężna została wymierzona Skarżącemu za przejazd pojazdem nienormatywnym z ładunkiem podzielnym po drodze krajowej nr [...], na odcinku, na którym zgodnie z Lp. 11 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 13 maja 2015 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t, droga ta została zaliczona do kategorii dróg po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.
Przy tego rodzaju przekroczeniu, naruszony został art. 64 ust. 2 p.r.d., zgodnie z którym zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II. Dodać należy, że zgodnie z art. 2 pkt 35b p.r.d., ładunkiem podzielnym jest ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody, mógł być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. W zakresie tej definicji mieści się przewożona przedmiotowym pojazdem mąka w workach umieszczonych na paletach.
Powyższe regulacje zostały przytoczone oraz wyjaśnione w sposób prawidłowy przez organy Inspekcji Transportu Drogowego obu instancji rozstrzygające w niniejszej sprawie.
Podkreślić jedynie należy, że w konsekwencji naruszenia zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego, określonego w art. 64 ust. 2 p.r.d., w świetle art. 140ab ust. 2 p.r.d., za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Ustawodawca nie przewidział odrębnej kary za naruszenie zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków podzielnych, lecz uregulował konstrukcję prawną polegającą na zastosowaniu kary jak za przejazd bez zezwolenia, bez sprecyzowania konkretnej kategorii zezwolenia. Z art. 64 ust. 3, art. 64a-64g oraz z załącznika nr 1 do p.r.d. wynika, że ustawodawca przewidział siedem kategorii zezwoleń, natomiast w art. 140ab ust. 1 pkt 1-3 p.r.d., uregulował wysokość kary pieniężnej za brak każdego z zezwoleń. Wyjaśnienia wymaga, że w niniejszej sprawie nie mogły mieć zastosowania zezwolenia kategorii I i kategorii II, ponieważ zezwolenie kategorii I nie ma zastosowania do dróg krajowych a na takiej został zatrzymany pojazd do kontroli. Natomiast zezwolenie kategorii II, jak stanowi art. 64b ust. 1 tej ustawy, jest wydawane na przejazd nienormatywnego pojazdu wolnobieżnego, ciągnika rolniczego albo zespołu pojazdów składającego się z pojazdu wolnobieżnego lub ciągnika rolniczego i przyczepy specjalnej. Tymczasem kontrolowany pojazd nie należał do takiego rodzaju pojazdów był to bowiem pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika samochodowego marki [...] wraz z trzyosiową naczepą marki [...].
Dodać należy, iż przy tego rodzaju naruszeniu, polegającym na przewozie pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego, kara pieniężna jest nakładana za naruszenie zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego, o którym mowa w art. 64 ust. 2 p.r.d. Odniesienie się natomiast do konkretnej kategorii zezwolenia ma na celu ustalenie wysokości kary pieniężnej za stwierdzone naruszenie.
W świetle wskazanych uregulowań prawnych oraz stwierdzonego podczas kontroli naruszenia (przekroczenie nacisku na pojedynczej osi napędowej) Sąd uznał, że prawidłowo organy przyjęły, iż poruszający się w dniu kontroli drogą krajową nr [...] pojazd był pojazdem nienormatywnym w rozumieniu art. 2 pkt 35a p.r.d. Wskazać przy tym w tym miejscu należy, że Sąd analizując niniejszą sprawę za niezasadne uznał zarzuty odnoszące się do dokonania ważenia w sposób nieprawidłowy oraz przy zastosowaniu wag które nie powinny służyć temu celowi. Należy bowiem wyjaśnić, że pojazd był ważony wagami SAW 10C/II a nie jak wskazuje skarżący SAW 10C. Instrukcja wskazanych wag (znajdująca się w aktach sprawy) określa w sposób jednoznaczny, iż przy ich pomocy można dokonywać ważenia nacisków osi w tym osi wielokrotnych. Natomiast kierowca, jak wynika z podpisanego przezeń protokołu kontroli został poinformowany o sposobie najazdu na wagi oraz o przysługujących mu uprawnieniach w tym o możliwości wnoszenia o dokonanie powtórnego ważenia pojazdu a także został zapoznany ze świadectwami legalizacji ponownej wag którymi dokonano ważenia. Z protokołu kontroli wynika również, że kierowca nie wniósł żadnych zastrzeżeń do procedury kontroli oraz dokonanego ważenia pojazdu.
Prawidłowo również organy uznały, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania przepis art. 140aa ust. 4 pkt 1 i pkt 2 p.r.d.. Nie można bowiem uznać że skoro ogólna masa pojazdu nie została przekroczona a kierowca nie uczestniczył przy załadunku to zarówno kierowca jak i skarżący nie mieli rzeczywistego wpływu na powstanie naruszenia, a tym bardziej nie godzili się na jego powstanie. Należy bowiem wskazać, że zgodnie z art. 140aa ust. 4 pkt 1 i pkt 2 p.r.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1)okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, o którym mowa w ust. 3 pkt 1: a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub
2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.
W niniejszej sprawie przewóz dotyczył mąki ziemniaczanej umieszczonej w workach na paletach (ładunek podzielny), w związku z czym nie miał w sprawie zastosowania art. 140aa ust. 4 pkt 2 p.r.d., odnoszący się do ładunków sypkich oraz drewna.
Sąd nie może się natomiast zgodzić z argumentacją Skarżącego, zgodnie z którą o dochowaniu należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz braku wpływu na przekroczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi na drogę miałoby świadczyć nieprzekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu oraz fakt, iż kierowca nie uczestniczył w załadunku. Należy zauważyć, że Skarżący w świetle brzmienia art. 61 ust. 2 pkt 1 p.r.d., był obowiązany przestrzegać normy, z której wynika, że ładunek umieszcza się na pojeździe w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. Zachowanie normy w zakresie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu nie daje gwarancji normatywności pojazdu w zakresie nacisków osi na drogę, z czego podmiot profesjonalnie zajmujący się przewozami towarów powinien zdawać sobie sprawę. Wyjazd zatem na drogę publiczną pojazdem, w sytuacji, w której kierowca nie zna rzeczywistej wartości nacisku osi na drogę świadczy o niedochowaniu należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i jednocześnie o niemożności zastosowania w takim przypadku art. 140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d.
Sąd zauważa jednak, co słusznie podnosi również skarżący, że przejazd pojazdem poddanym kontroli drogowej odbywał się z przekroczeniem granic RP. Trzeba w związku z tym przypomnieć, iż Organy w sprawie zajęły stanowisko, że istnieje możliwość nałożenia na skarżącego kary pieniężnej, gdyż nie sprzeciwiają się temu przepisy krajowe, które w ocenie organu implementują przepisy Dyrektywy 96/53/WE. Tymczasem należy zauważyć, co słusznie podnosi strona skarżąca, a co sądowi znane jest z urzędu z innych postępowań sądowych (np. sygn. VI SA/Wa 1365/16, sygn. VI SA/Wa 1213/16), że problem dotyczący prawidłowości wdrożenia powyższej dyrektywy do polskiego porządku prawnego został dostrzeżony przez organ administracji rządowej właściwy w sprawach transportu drogowego, tj. Głównego Inspektora Transportu Drogowego, który w piśmie z dnia [...] października 2015 r. znak [...] skierowanym do wszystkich Wojewódzkich Inspektorów Transportu Drogowego polecił podległym służbom modyfikację dotychczasowych zasad sankcjonowania naruszeń w zakresie przekroczeń dopuszczalnej masy i nacisków na oś pojazdu w transporcie międzynarodowym. W piśmie tym wprost nakazano odstępowanie od nakładania kar pieniężnych za przekroczenie nacisków na osie m.in. w przypadku nieprzekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej, gdy stwierdzony podczas pomiaru nacisk przekracza wartości dopuszczalne dla danej drogi, ale nie przekracza 11,5 tony (tak jak w niniejszej sprawie). Powyższe stanowisko Głównego Inspektora Transportu Drogowego zawarte w w/w piśmie oraz stanowisko zaprezentowane w skarżonym orzeczeniu budzą wątpliwość i wskazują na niekonsekwencje tego organu która może wskazywać, że organ narusza jedną z podstawowych zasad konstytucyjnych tj. zasadę równego traktowania podmiotów przez organy, w podobnych sytuacjach. Skoro bowiem przejazd wykonywany przez stronę skarżąca był przejazdem z przekroczeniem granic RP i kryteria określone we wskazanym piśmie GITD, jak twierdzi skarżący, zostały spełnione to pozostaje niejasne a w każdym bądź razie organ w sposób należyty tego w skarżonym orzeczeniu nie wyjaśnił, dlaczego zgodnie ze wskazanym pismem na skarżącego kara została nałożona a na inne podmioty w podobnym stanie formalnym i prawnym kara ma nie być nakładana na co wskazuje w/w pismo.
W ocenie Sądu, organy obu instancji dokonały, jednak błędnych ustaleń faktycznych dotyczących stwierdzonego nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu, na co pośrednio wskazał również skarżący, choć wskazując na inne elementy kontroli. Dokonanie błędnych ustaleń faktycznych skutkowało w rezultacie nałożeniem na Skarżącego kary pieniężnej w wysokości 5000zł, którą abstrahując od niewyjaśnienia kwestii wskazanych powyżej, jest wysokością niewłaściwą. Należy bowiem wskazać, że z protokołu kontroli wynika, że dokonany pomiar nacisku pojedynczej osi napędowej wykazał nacisk 11,25t. Organ I instancji uwzględniając 2% tolerancję błędu zaokrągloną do 0,1t., obniżył powyższy wynik o 300 kg, uzyskując nacisk w wysokości 10,95 t, z czym zgodził się organ II instancji. Organy obu instancji nie wzięły jednak pod uwagę faktu, że margines błędu pomiaru danym urządzeniem musi uwzględniać okoliczności, że urządzenie to może zarówno zawyżyć, jak i zaniżyć wynik. W niniejszej sprawie organy przyjęły, że użyte do pomiaru nacisku osi wagi typu SAW 10C/II mogły zawyżyć wynik ważenia w związku z czym dokonały jego obniżenia o 2% margines błędu. Podkreślenia wymaga, że powyższą procedurę należy stosować na korzyść Strony postępowania administracyjnego. Kierunek bowiem błędu pomiaru dokonanego danym urządzeniem, a więc zaniżenie bądź zawyżenie pomiaru, nigdy nie jest znany.
W realiach niniejszej sprawy, natomiast korzystniejszym dla Skarżącego byłoby przyjęcie, że użyte w sprawie wagi zaniżyły wynik pomiaru, a w konsekwencji podniesienie uzyskanego wyniku nawet o maksymalną wartość 2% zaokrąglonych do 0,1 t., błędu. W wyniku tego uzyskano by wynik ważenia w wysokości 11,55 t, co klasyfikowałoby przedmiotowe naruszenie do kary przewidzianej jak za brak zezwolenia kategorii VII z przekroczeniem dopuszczalnej normy nacisku osi na drogę o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%, za co ustawodawca przewidział karę pieniężną w wysokości 2000 zł.
W tych okolicznościach, Sąd doszedł do wniosku, że organy Inspekcji Transportu Drogowego rozstrzygające w niniejszej sprawie naruszyły przepisy postępowania tj. art. 7 i 77 § 1 K.p.a., uchybiając zasadzie prawdy obiektywnej poprzez niewyjaśnienie dokładne stanu faktycznego i godząc w słuszny interes Skarżącego, pomimo wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.
Powyższe uchybienia miało istotny wpływ na wynik sprawy ponieważ skutkowało niewłaściwym zastosowaniem normy materialnej wynikającej z art. 140ab ust. 1 pkt 2 p.r.d. Organ I instancji nieprawidłowo bowiem, zdaniem Sądu, przed wyjaśnieniem znaczenia pisma GITD z dnia [...] października 2015r. znak: [...] i zawartych w nim wytycznych dla niniejszego postępowania a także bez przeanalizowania ustaleń kontrolnych pod względem zasady działania na korzyść strony i uwzględnienia zasady równości podmiotów wobec prawa nałożył na Skarżącego, na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 2 p.r.d., karę pieniężną, jak za brak zezwolenia kategorii IV w wysokości 5.000 zł, z czym zgodził się organ II instancji.
Rozpoznając ponownie sprawę organy uwzględnią wskazane przez Sąd nieprawidłowości w ustaleniu stanu faktycznego w niniejszej sprawie oraz ewentualnie ustalą karę pieniężną w prawidłowej wysokości odpowiadającej stwierdzonemu naruszeniu dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi na drogę.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło