VI SA/Wa 929/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia Magdalena Bosakirska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant Krzysztof Wierzbicki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi T. sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy część decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2006 r. w zakresie kary pieniężnej w kwocie 500 (pięćset) złotych z tytułu braku zaświadczenia potwierdzającego zatrudnienie oraz spełnienie wymagań określonych ustawą; 2. stwierdza, że decyzje opisane w punkcie 1 w uchylonym zakresie nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz T. sp. z o.o. z siedzibą w B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2006 r. nakładającą na "T." spółkę z o.o. z siedzibą w B., zwaną dalej spółką, karę pieniężną w wysokości 500,00 zł za wykonywanie przewozu drogowego z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie wystawienia kierowcy zaświadczenia poświadczającego jego zatrudnienie oraz spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą. Do jej wydania doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Dnia 29 listopada 2006 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego poddał kontroli drogowej ciągnik marki [...] nr rej. [...] z naczepą, którym spółka wykonywała transport rzeczy. Pojazd prowadził kierowca. J. L. W protokole kontroli stwierdzono, że kierowca nie okazał jednej wykresówki za dzień 12 listopada 2006 r. oraz, że okazał świadectwo kwalifikacji, w którym nie wpisano informacji o ukończeniu kursu dla kierowców przewożących rzeczy, zatem kursu takiego nie ukończył i nie posiadał zaświadczenia poświadczającego zatrudnienie i spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą. Kierowca podpisał protokół kontroli bez uwag, a przesłuchany jako świadek wyjaśnił, że stosowny kurs ukończył, a dokument ten wraz z zaświadczeniami lekarskim i psychologicznym znajduje się w firmie "T.". Z załączonych do protokołu kontroli kopii dokumentów wynika, że J. L. okazał do kontroli świadectwo kwalifikacji kierowcy wydane 26 listopada 2002 r., ważne do 18 listopada 2007 r., w którym to dokumencie rubryka nr 3 dotycząca wymagań zawiera wpis "kurs dla kierowców przewożących rzeczy", a w pozycji "data ważności" przy rubryce nr 3 - jest pusta. Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na spółkę "T." dwie kary pieniężne : 1/ karę pieniężną w wysokości 500,00 zł za niewyposażenie kierowcy w wykresówkę za dzień 12 listopada 2006r. oraz 2/ karę 500,00 zł za naruszenie warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie wystawienia kierowcy zaświadczenia poświadczającego jego zatrudnienie oraz spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą. Decyzja, co do kary pierwszej nie była przez stronę zaskarżana, jest prawomocna i pozostaje poza zakresem rozważań Sądu. Jako podstawę prawną kary drugiej organ podał art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym /Dz. U. Nr 204 z 2004 r. poz. 2088, zwana dalej utd/, lp. 1.8 lit. 3 załącznika do tej ustawy. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 39e utd przewoźnik jest obowiązany wystawić kierowcy zaświadczenie poświadczające jego zatrudnienie oraz spełnienie wymagań określonych ustawą, zaś kierowca podczas kontroli nie okazał takiego zaświadczenia. Od tej decyzji, w części dotyczącej kary pieniężnej w wysokości 500,00 zł za niewystawienie kierowcy zaświadczenia poświadczającego jego zatrudnienie oraz spełnianie wszystkich wymagań określonych ustawą odwołała się spółka "T." wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu wskazała, że kierowca okazał do kontroli świadectwo kwalifikacji ważne do dnia 18 listopada 2007 r., zaś zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw /Dz. U. Nr 149 poz. 1452, dalej zwana ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie utd/ kierowców okazujących świadectwa kwalifikacji otrzymane zgodnie z art. 115b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym /Dz. U. z 2003 r. Nr 58 poz. 515 z późn. zmianami/ uznaje się za spełniających warunki przewidziane w rozdziale 7a utd. Jednocześnie świadectwo kwalifikacji jest równoważne z zaświadczeniem, o którym mowa w art. 39e ust.1 p. 6 utd, jednak nie dłużej niż na okres, na który zostało wydane. Żądanie zaświadczenia było zatem nieuzasadnione. Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] utrzymał decyzję organu I instancji w mocy w zaskarżonej części. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 138 § 1 pkt. 1 kpa, art. 92 utd oraz lp. 1.8 ust. 3 załącznika do tej ustawy oraz art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym /Dz. U. Nr 235 poz. 1701, dalej zwana ustawa z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie utd/. W uzasadnieniu organ przytoczył art. 39 a utd i 39 l utd w brzmieniu wprowadzonym cytowaną wyżej ustawą z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie utd i wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2 tej ustawy kierowcy, o których mowa w art. 3 ust. 2 i art. 4 ust. 1 do czasu uzyskania wpisu do prawa jazdy potwierdzającego odbycie szkolenia okresowego obowiązani są mieć przy sobie zaświadczenie potwierdzające zatrudnienie i spełnienie wymagań. Podczas kontroli kierowca okazał świadectwo kwalifikacji, w którym nie zostało wskazane, czy kierowca posiada ukończony kurs dla kierowcy przewożącego rzeczy, zatem dokument ten nie mógł być dowodem na prawidłowe wypełnienie obowiązku okazania zaświadczenia o zatrudnieniu i spełnieniu wymaganych warunków zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy z 23 lipca 2003 r. Spółka powinna wystawić kierowcy zaświadczenie zgodnie z art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 17 listopada 2006 r., a ponieważ tego nie uczyniła nałożenie kary było uzasadnione. Powyższą decyzję spółka "T." zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów. Zarzucała naruszenie prawa materialnego tj. art. 39 e ust. 1 p. 6 utd w związku z art. 11 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie utd poprzez błędną ich interpretację, a także błędne zastosowanie art. 5 ust. 1 i art. 9 ustawy z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie utd. W uzasadnieniu skargi spółka podniosła, że kierowca okazał świadectwo kwalifikacji ważne do 18 listopada 2007 r., a zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie utd kierowców okazujących świadectwo kwalifikacji uznaje się za spełniających wymagania określone rozdziałem 7a utd. Żądanie zaświadczenia było więc nieuzasadnione. Art. 5 ustawy z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie utd w dacie kontroli nie obowiązywał, gdyż ustawa ta jeszcze nie weszła w życie. Główny Inspektor Transportu Drogowego, w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie. W uzasadnieniu podtrzymał stanowisko zaprezentowane przez organ II instancji w zaskarżonej decyzji i wskazał, że okazane świadectwo kwalifikacji nie wykazywało, czy kierowca ukończył kurs dokształcający dla kierowcy przewożącego rzeczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153 z 2002 r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 z 2002 r. poz.1270/, dalej zwanej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami. Badając zaskarżoną decyzję w powyższy sposób Sąd stwierdził naruszenie prawa, skarga jest więc uzasadniona. Na wstępie wobec częstych zmian ustawy o transporcie drogowym – utd ustalić należy, która jej wersja powinna znaleźć zastosowanie w sprawie niniejszej. Zdaniem Sądu, do oceny, czy kierowca posiadał w czasie kontroli dokumenty wymagane ustawą należy bezwzględnie stosować te przepisy prawa, które obowiązywały w dacie kontroli. Przedsiębiorca stosując się do przepisów prawa obowiązujących w dacie wykonywania przewozu powinien wyposażyć kierowcę w wymagane prawem dokumenty. Jest to stwierdzenie oczywiste i nie powinno budzić wątpliwości. Należało więc ustalić, jakie wymagania utd stawiała przedsiębiorcom, co do dokumentacji kierowcy w dacie kontroli tj. 29 listopada 2006 r. Na początek wykluczyć trzeba jakiekolwiek zastosowanie w sprawie niniejszej rozwiązań wprowadzonych ustawą z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie utd, bowiem ustawa ta została opublikowana dnia 19 grudnia 2006 r., a zgodnie z jej art. 9 weszła w życie po 14 dniach od dnia ogłoszenia, czyli 3 stycznia 2007 r. Uregulowania dotyczące dokumentacji kierowcy wprowadzone tą ustawą nie mogły więc znaleźć zastosowania do przewozu wykonywanego 29 listopada 2006 r. i nie obowiązywały skarżącej w tej dacie. Ich powołanie jako podstawy prawnej zaskarżonej decyzji jest więc zupełnie niezrozumiałe, a ocena spełnienia warunków dotyczących dokumentacji kierowcy wedle przepisów, które nie obowiązywały w dacie kontroli jest błędem i stanowi naruszenie prawa materialnego. Po wtóre, należy ustalić stan prawny, co do wymaganej dokumentacji kierowcy w dacie kontroli tj. 29 listopada 2006 r. W tej dacie, zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie utd, kierowców posiadających świadectwa kwalifikacji wydane na podstawie art. 115b Prawa o ruchu drogowym uznaje się za spełniających wymagania określone przepisami rozdziału 7a utd, a zgodnie z art. 11 ust. 2 tej ustawy, świadectwa kwalifikacji uznaje się za równoważne z zaświadczeniem, o którym mowa w art. 39 e ust. 1 p. 6 utd. Z powołanych przepisów wynika ponadto, że opisane skutki prawne trwają przez okres ważności świadectw kwalifikacyjnych. Powołany przepis nie został uchylony ani zmieniony do daty kontroli i obowiązywał w dniu 29 listopada 2006 r. Zmiana ustawy o utd dokonana ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. /Dz. U. Nr 180 poz. 1497/ nie odnosiła się w żaden sposób do kwestii ważności wydanych świadectw kwalifikacyjnych. Uregulowanie zawarte w powołanym art. 11 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie utd wiązało więc w dacie kontroli i regulowało status prawny świadectwa kwalifikacyjnego. Należy więc rozważyć, czy wyposażenie kierowcy w świadectwo kwalifikacyjne było wystarczającą dokumentacją kierowcy w czasie kontroli drogowej, a w szczególności czy konieczne było posiadanie przez niego oprócz świadectwa kwalifikacji zaświadczenia pracodawcy o ukończeniu kursu dokształcającego dla kierowców przewożących rzeczy. W świetle treści art. 11 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. przytoczonego wyżej, a obowiązującego w dacie kontroli, świadectwo kwalifikacji kierowcy potwierdza spełnienie przez kierowcę wszystkich wymogów zawartych w art. 7a utd tj. także wymogu z art. 39b ust. 1 p. 1 utd dotyczącego ukończenia kursu dokształcającego kierowców przewożących rzeczy. Uregulowanie to jest w pełni zrozumiałe, bowiem zgodnie z art. 115b ustawy prawo o ruchu drogowym, w wersji obowiązującej w dacie wydania świadectwa kwalifikacji /26 listopad 2002 r./, świadectwo to mogła uzyskać osoba, która oprócz spełnienia innych warunków ustawowych, przedstawiła zaświadczenie o ukończeniu kursu dokształcającego kierowców przewożących rzeczy i kierowców przewożących osoby. Zważywszy, ze świadectwo kwalifikacji było drugim, oprócz prawa jazdy, dokumentem kierowcy koniecznym tylko dla kierowców wykonujących transport drogowy tj. zawodowców, potwierdzało ono spełnienie wymogów dalej idących niż wymogi konieczne do uzyskania prawa jazdy. Brak zaświadczenia ukończenia kursów dokształcających uniemożliwiał uzyskanie świadectwa kwalifikacji, zaś jego uzyskanie stanowiło potwierdzenie spełnienia wymogów ustawowych. Świadectwo kwalifikacji było więc dokumentem potwierdzającym kwalifikacje kierowcy także co do ukończenia kursu dokształcającego kierowców przewożących rzeczy, a zgodnie z cytowanym wyżej art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie utd było równoważne z zaświadczeniem, o którym mowa w art. 39e ust. 1 p. 6 utd. W tym stanie rzeczy kierowca, który w dniu 29 listopada 2006 r. w czasie kontroli drogowej okazał świadectwo kwalifikacji ważne do dnia 18 listopada 2007 r. wykazał się posiadaniem odpowiedniej dokumentacji kierowcy, a przedsiębiorca, który go zatrudniał nie wykonywał transportu z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji kierowcy. Wskazać jeszcze należy, że brak jakiegokolwiek wpisu na świadectwie kwalifikacji w rubryce "data ważności" przy pozycji nr 3 - "kurs dla kierowców przewożących rzeczy" jest oczywiste i nie świadczy o tym, że kursu tego kierowca nie odbył /bo gdyby nie odbył, to nie dostałby świadectwa kwalifikacji/ tylko o tym, że odbycie kursu jest faktem jednorazowym i nie ograniczonym żadną datą ważności. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zarzuty skargi są uzasadnione bowiem organ dopuścił się naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i zastosował w stosunku do skarżącej przepisy jeszcze nieobowiązujące /ustawy z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy utd/ oraz bezzasadnie uznał, że w świetle obowiązującego prawa /art. 11 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie utd/ skarżąca, okazując ważne świadectwo kwalifikacji kierowcy, naruszyła wymogi dotyczące dokumentacji kierowcy w zakresie wystawienia zaświadczenia poświadczającego spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą. Zważywszy powyższe, działając na podstawie art. 145 § 1 p. 1 lit.a p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy część decyzji I instancji dotyczącą kary za naruszenie przepisów o dokumentacji pracy kierowcy. Sąd wstrzymał wykonanie uchylonej decyzji działając na podstawie art.152 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. i zasądził zwrot uiszczonego wpisu sądowego w wysokości 100,00 zł.