VI SA/Wa 931/12
WyrokWSA w Warszawie2012-10-15
Skład orzekający: Andrzej Czarnecki, Piotr Borowiecki, Małgorzata Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Komisja Nadzoru Finansowego prawidłowo nałożyła karę pieniężną na spółkę za naruszenie obowiązków informacyjnych dotyczących zmian udziału w ogólnej liczbie głosów w spółce publicznej, a także czy odmowa dopuszczenia dowodu z opinii biegłego i zeznań świadków była uzasadniona?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Komisja Nadzoru Finansowego prawidłowo nałożyła karę pieniężną na spółkę za naruszenie obowiązków informacyjnych wynikających z ustawy o ofercie publicznej. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność za naruszenie ma charakter obiektywny, a skutki naruszenia dla rynku nie mają znaczenia dla ustalenia odpowiedzialności. Odmowa dopuszczenia dowodu z opinii biegłego i zeznań świadków była uzasadniona, ponieważ ustalenie wpływu naruszeń na rynek nie było konieczne do rozstrzygnięcia sprawy.Stan faktyczny
Spółka C. S.A. została ukarana przez Komisję Nadzoru Finansowego (KNF) karą pieniężną w wysokości 1.000.000 zł za wielokrotne naruszenie obowiązków informacyjnych dotyczących zmian jej udziału w spółce Ce. S.A. Spółka nie zawiadomiła KNF i Ce. S.A. o zmianach stanu posiadania akcji, co miało miejsce w związku z umowami pożyczek akcji i emisją nowych akcji. Spółka skarżyła decyzję KNF, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania przez odmowę dopuszczenia dowodu z opinii biegłego i zeznań świadków, a także naruszenie przepisów prawa materialnego dotyczących momentu powstania obowiązku informacyjnego i wysokości kary.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2012 r. sprawy ze skargi C. S.A. z siedzibą w K. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w związku ze stwierdzeniem naruszenia wykonania obowiązku informacyjnego oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2012 r., nr [...], Komisja Nadzoru Finansowego (dalej także: "KNF" lub "Komisja") - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej "k.p.a."), art. 11 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. Nr 157, poz. 1119 ze zm.) oraz art. 97 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 69 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 185, poz. 1439 ze zm. - dalej także: "ustawa o ofercie") w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 18 czerwca 2009 r. o zmianie ustawy o działalności ubezpieczeniowej oraz ustawy o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. z 2009 r., Nr 115, poz. 962 – dalej: "ustawa zmieniająca") oraz art. 97 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 69 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o ofercie w brzmieniu obowiązującym po wejściu w życie ustawy zmieniającej, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, złożonego przez C. Spółkę Akcyjną z siedzibą [...] (dalej także: "C. S.A.", "skarżąca spółka" lub "strona skarżąca") w dniu [...] marca 2011 r. - utrzymała w mocy decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] lutego 2011 r. (sygn. [...]).
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Komisja Nadzoru Finansowego - działając na podstawie art. 104 k.p.a., art. 11 ust. 1 i ust. 5 ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym, art. 97 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 69 ust. 1 pkt 2 ustawy o ofercie publicznej w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 18 czerwca 2009 r. o zmianie ustawy o działalności ubezpieczeniowej oraz ustawy o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (dalej: "ustawa zmieniająca") oraz art. 97 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 69 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o ofercie w brzmieniu obowiązującym po wejściu w życie ustawy zmieniającej - decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nałożyła na skarżącą spółkę C. S.A. z siedzibą w [...] karę pieniężną w wysokości 1.000.000 (jeden milion) złotych wobec stwierdzenia, iż C. S.A. dopuściła się naruszenia:
I) art. 69 ust. 1 pkt 2 ustawy o ofercie w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy zmieniającej, ponieważ nie zawiadomiła w terminie przewidzianym w tym przepisie Komisji Nadzoru Finansowego, ani spółki Ce. S.A., o zmniejszeniu udziału w ogólnej liczbie głosów w ww. spółce poniżej 5 % w dniu [...] lipca 2009 r.;
II) art. 69 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o ofercie w brzmieniu obowiązującym po wejściu w życie ustawy zmieniającej, ponieważ nie zawiadomiła w terminie przewidzianym w tym przepisie, Komisji Nadzoru Finansowego, ani spółki Ce. S.A., o:
1) zmniejszeniu udziału w ogólnej liczbie głosów w spółce Ce. S.A. poniżej 10 % w dniu [...] sierpnia 2009 r.,
2) przekroczeniu 5 % ogólnej liczby głosów w ww. spółce w dniu [...] września 2009 r.,
3) zmniejszeniu udziału w ogólnej liczbie głosów w ww. spółce poniżej 5 % w dniu [...] października 2009 r.,
4) przekroczeniu 10 % ogólnej liczby głosów w ww. spółce w dniu [...] października 2009 r.,
5) zmniejszeniu udziału w ogólnej liczbie głosów w ww. spółce poniżej 10 % w dniu [...] listopada 2009 r.,
6) zmniejszeniu udziału w ogólnej liczbie głosów w ww. spółce poniżej 5 % w dniu [...] listopada 2009 r.,
7) przekroczeniu 5 % ogólnej liczby głosów w ww. spółce w dniu [...] grudnia 2009 r.,
8) zmniejszeniu udziału w ogólnej liczbie głosów w ww. spółce poniżej 5 % w dniu [...] grudnia 2009 r.,
9) przekroczeniu 5 % ogólnej liczby głosów w ww. spółce w dniu [...] stycznia 2010 r.,
10) przekroczeniu 10 % ogólnej liczby głosów w ww. spółce w dniu [...] marca 2010 r.,
11) zmniejszeniu udziału w ogólnej liczbie głosów w ww. spółce poniżej 10 % w dniu [...] kwietnia 2010 r.,
12) przekroczeniu 10 % ogólnej liczby głosów w ww. spółce w dniu [...] maja 2010 r.,
13) zmniejszeniu udziału w ogólnej liczbie głosów w ww. spółce poniżej 10 % w dniu [...] maja 2010 r.,
14) przekroczeniu 10 % ogólnej liczby głosów w ww. spółce w dniu [...] czerwca 2010 r.,
III) art. 69 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie w brzmieniu obowiązującym po wejściu w życie ustawy zmieniającej, ponieważ dokonała zawiadomienia o przekroczeniu 10 % ogólnej liczby głosów w spółce Ce. S.A. w dniu [...] sierpnia 2009 r. z naruszeniem warunków określonych w przepisie art. 69 ustawy o ofercie, podając nieprawidłową liczbę akcji będących w jej posiadaniu przed oraz po dokonaniu transakcji.
Z akt sprawy wynika, iż postanowieniem z dnia [...] września 2012 r. Komisja Nadzoru Finansowego wszczęła z urzędu postępowanie administracyjne wobec spółki C.S S.A. z siedzibą w [...] w przedmiocie nałożenia kary administracyjnej na podstawie art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy o ofercie w związku z podejrzeniem naruszenia art. 69 ustawy o ofercie w związku z transakcjami na akcjach spółki publicznej Ce. S.A.
W toku postępowania KNF zgromadziła materiał dowodowy w postaci włączonych do akt postępowania dokumentów otrzymanych od Ce. S.A. w toku czynności sprawdzających (pisma z dnia [...] sierpnia 2010 r. oraz [...] września 2010 r.), pisemnych zeznań I. K. (pisma z dnia [...] listopada 2010 r. i [...] grudnia 2010 r.), dokumentów otrzymanych od Domu Maklerskiego Banku [...] S.A. (prowadzącego rachunek papierów wartościowych C. S.A.) oraz od Centralnego Domu [...] S.A. (w którego depozycie składane były akcje Ce. S.A. wydawane spółce C. S.A. i pełniącego funkcję sponsora emisji). Odebrano pisemne zeznania strony skarżącej (pisma z dnia [...] października 2010 r., [...] listopada 2010 r., [...] grudnia 2010 r. oraz [...] stycznia 2011 r.), a ponadto strona złożyła oświadczenie w sprawie pismem z dnia [...] lutego 2011 r. W dniu [...] lutego 2011 r. odbyła się rozprawa administracyjna, na której skarżąca złożyła wyjaśnienia. Do akt postępowania włączono kopię umowy o współpracy z dnia [...] lipca 2009 r. pomiędzy C. S.A. a Ce. S.A., przekazaną Urzędowi Komisji Nadzoru Finansowego przez spółkę Ce. S.A. w toku postępowania administracyjnego o sygn. [...], kopię przetłumaczonej przez tłumacza przysięgłego części umowy subskrypcji i pożyczki akcji z dnia [...] lipca 2009 r., uzyskanej w toku postępowania administracyjnego o sygn. jw., a także włączono wyciągi z pism spółki Ce. S.A. do Urzędu Komisji z dnia [...] września 2010 r. oraz z dnia [...] stycznia 2011 r. w sprawie o sygn. [...], w postaci tabel zawierających dane dotyczące prowizji otrzymanych przez C. S.A. w związku z pożyczkami akcji na rzecz G. Sp. z o.o. Do akt postępowania dołączono również publicznie dostępne raporty bieżące Ce. S.A.
Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego Komisja Nadzoru Finansowego ustaliła następujący stan faktyczny.
W dniu [...] lipca 2009 r. spółka Ce. S.A. zawarła z G. Inc. z siedzibą w [...] ("G."), Ge. z siedzibą w [...] ("Ge.") oraz ze spółką C. S.A., umowę subskrypcyjną oraz pożyczki akcji. Na podstawie ww. umowy, G. uprawniony został do otrzymania bezpłatnie warrantów subskrypcyjnych Ce. S.A., a następnie do wykonania praw do zapisu na akcje i objęcia akcji spółki Ce. S.A. emitowanych w ramach kapitału docelowego. C. S.A. został uprawniony do żądania od G. złożenia zapisu na akcje zwykłe Ce. S.A. w wybranym przez Ce. S.A. momencie, w zależności od swoich bieżących potrzeb kapitałowych, zaś C. S.A. jako pożyczkodawca akcji - zgodnie z brzmieniem pkt 3 preambuły do umowy - wyraził wolę udostępnienia G. akcji Ce. S.A. dla umożliwienia G. sprzedaży tych akcji na rynku regulowanym i zwrócenia C. S.A. równoważnej liczby akcji nowej emisji po ich wyemitowaniu i dopuszczeniu do obrotu. Natomiast Ge. została uprawniona do otrzymania od Ce. S.A. wynagrodzenia za udzielenie gwarancji wykonania umowy przez G.
Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] lipca 2009 r. odbyło się Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy spółki Ce. S.A., na którym podjęto uchwałę o zmianie statutu spółki przez udzielenie zarządowi upoważnienia do podwyższenia kapitału zakładowego w ramach kapitału docelowego wraz z możliwością wyłączenia przez zarząd prawa poboru dotychczasowych akcjonariuszy. Zarząd spółki został uprawniony do podwyższania kapitału zakładowego spółki przez emisję nowych akcji o łącznej wartości nominalnej nie większej niż 130 500 000 zł, w drodze jednego lub wielokrotnych podwyższeń kapitału zakładowego. Za zgodą rady nadzorczej, zarząd Ce. S.A. został uprawniony do emitowania warrantów subskrypcyjnych, z terminem wykonania prawa zapisu upływającym nie później niż okres, na który zostało udzielone zarządowi upoważnienie do podwyższenia kapitału zakładowego w ramach kapitału docelowego.
W dniu [...] lipca 2009 r. spółki C. S.A. i Ce. S.A. zawarły umowę o współpracy, na podstawie której spółka C. S.A. zobowiązała się do przekazywania posiadanych przez siebie akcji na wskazany przez Ce. S.A. rachunek inwestycyjny, zgodnie z pisemnym żądaniem Ce. S.A., zaś Ce. S.A. zobowiązał się do zwrotu akcji w terminie nieprzekraczającym 7 tygodni, za wynagrodzeniem.
Komisja Nadzoru Finansowego w toku postępowania administracyjnego ustaliła, że mechanizm pożyczania akcji funkcjonował w ten sposób, iż Ce. S.A. przeprowadzał emisję nieodpłatnych warrantów subskrypcyjnych dla G., uprawniających do złożenia zapisu i objęcia akcji Ce. S.A. nowej emisji. Zarząd Ce. S.A. podejmował uchwałę o emisji akcji poprzez podwyższenie kapitału zakładowego w ramach kapitału docelowego. Realizując uprawnienia wynikające z warrantów subskrypcyjnych, G. zawierał z Ce. S.A umowę objęcia akcji. Następnie G. pożyczał od C. S.A. (oraz od innych podmiotów, niebędących stronami niniejszego postępowania) akcje zdematerializowane, dopuszczone do obrotu, w liczbie odpowiadającej akcjom objętym.
Po zarejestrowaniu podwyższenia kapitału zakładowego w KRS, akcje nowej emisji były wydawane nie bezpośrednio podmiotowi, który dokonał ich objęcia, ale pożyczkodawcom, w tym C. S.A., w formie odcinków zbiorowych akcji, jako zwrot pożyczonych wcześniej akcji. Wynikało to z postanowień umów: subskrypcji i pożyczki akcji z dnia [...] lipca 2009 r., (pkt. 3.7), zgodnie z którą G. zlecił spółce Ce. S.A. zaksięgowanie akcji w wysokości równej liczbie akcji będących przedmiotem pożyczki, na rachunku wskazanym przez pożyczkodawcę, w ramach spełnienia zobowiązania G. wobec pożyczkodawców (w tym C. S.A.) i umowy z dnia [...] lipca 2009 r. o współpracy pomiędzy C. S.A. a Ce. S.A., zgodnie z którą Ce. S.A. zobowiązał się do zwrotu na rzecz C. S.A. akcji w liczbie zgodnej z liczbą akcji pożyczanych (przekazywanych przez C. S.A. na wskazany przez Ce. S.A. rachunek inwestycyjny). W wykonaniu ww. umów, nowo wyemitowane akcje Ce. S.A. były więc obejmowane przez G., ale wydawane bezpośrednio C. S.A. (oraz innym pożyczkodawcom, niebędącym stronami niniejszego postępowania).
Po wydaniu akcji przez Ce. S.A., akcjonariusze (w tym C. S.A.) przekazywali ww. odcinki zbiorowe do Ce. S.A., zaś Ce. S.A. składał je do depozytu [...] Domu Maklerskiego [...] S.A., który prowadził rejestr osób uprawnionych z tych papierów wartościowych (zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 211, poz. 1384, dalej "ustawa o obrocie").
Organ ustalił, że po dokonaniu rejestracji akcji w Krajowym [...] S.A. w [...] oraz dopuszczeniu ich na podstawie uchwały zarządu Giełdy [...] w [...] S.A. (dalej: "G.") do obrotu na rynku regulowanym, akcje te były zapisywane na rachunku prowadzonym przez sponsora emisji, tj. [...] Dom Maklerski [...] S.A. na podstawie umowy zawartej z Ce. S.A., a następnie przenoszone na rachunek papierów wartościowych C. S.A. prowadzony w Domu Maklerskim [...] S.A. Z tego rachunku akcje były przenoszone na rachunek G. w ramach kolejnych transz pożyczek akcji.
Organ stwierdził ponadto, że analogiczny mechanizm miał zastosowanie w przypadku umów pożyczki akcji spółki Ce. S.A. dokonywanych na podstawie umów subskrypcyjnych zawartych pomiędzy spółką P. Sp. z o.o. z siedzibą w [...], Ce. S.A. oraz C. S.A. w dniach: [...] listopada 2009 r., [...] marca 2010 r. oraz [...] i [...] kwietnia 2010 r.
Zdaniem organu, informacja o zmniejszeniu udziału spółki C. S.A. poniżej progu 10 % ogólnej liczby głosów nie została przekazana spółce Ce. S.A. ani Komisji. W związku z tym spółka Ce. S.A. nie mogła wykonać obowiązku informacyjnego, wynikającego z art. 70 pkt 1 ustawy o ofercie. W konsekwencji uczestnicy rynku pozostawali w przekonaniu, iż stan posiadania akcji spółki Ce. S.A. przez spółkę C. S.A. pozostaje nadal ponad progiem 10 %, zgodnie z raportem bieżącym nr [...].
KNF, dokonując w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lutego 2011 r. szczegółowej analizy materiału dowodowego, uznała, że w piętnastu przypadkach skarżąca spółka C. S.A. nie dokonała zawiadomienia, o którym mowa w art. 69 ustawy o ofercie, w jednym zaś przypadku wykonała obowiązek informacyjny z naruszeniem warunków, o których mowa w przepisie ww. artykułu, podając nieprawdziwą liczbę akcji przed i po dokonaniu transakcji. Komisja Nadzoru Finansowego wskazała, iż działanie skarżącej spółki stanowi naruszenie art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie. Zdaniem KNF, skarżąca spółka nie zawiadomiła w terminie Komisji ani spółki Ce. S.A. o trzykrotnym przekroczeniu 5 % ogólnej liczby głosów w spółce Ce. S.A., czterokrotnym zmniejszeniu udziału w ogólnej liczbie głosów w ww. spółce poniżej 5 %, czterokrotnym przekroczeniu 10 % ogólnej liczby głosów w ww. spółce oraz czterokrotnym zmniejszeniu udziału w ogólnej liczbie głosów w ww. spółce poniżej 10%, a ponadto w jednym przypadku dokonała zawiadomienia o przekroczeniu 10% ogólnej liczby głosów w spółce Ce. S.A. z naruszeniem warunków określonych w przepisie art. 69 ustawy o ofercie, podając nieprawidłową liczbę akcji będących w jej posiadaniu przed oraz po dokonaniu transakcji. Naruszenia dokonane przez stronę skarżącą wynikały z braku uwzględniania przy wyliczaniu stanu posiadania akcji Ce. S.A. przeniesionych przez stronę skarżącą na pożyczkobiorców na podstawie umów pożyczek, a następnie braku uwzględniania zmian wynikających z wydawania skarżącej spółce akcji nowych emisji jako zwrotu pożyczek.
W dniu [...] marca 2011 r. do organu wpłynął wniosek skarżącej spółki z dnia [...] marca 2011 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej w/w decyzją administracyjną Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] lutego 2011 r. W uzasadnieniu wniosku strona skarżąca stwierdziła, iż co do zasady nie kwestionuje opisu stanu faktycznego odnoszącego się do przekraczania (lub "schodzenia poniżej") określonego w ustawie o ofercie progu liczby /głosów. Strona skarżąca zarzuciła jednak, iż wymierzona kara jest niewspółmierna do jej winy. Skarżąca spółka stwierdziła, że wymierzenie jej maksymalnego wymiaru kary pozostaje w całkowitej sprzeczności z zasadami praworządności i proporcjonalności (w szczególności wymiaru sankcji względem rozmiaru zawinienia). Strona skarżąca zakwestionowała ponadto ustalenia Komisji dotyczące stanu posiadania akcji w dniach [...] i [...] grudnia 2009 r.
W dniu [...] czerwca 2011 r. skarżąca spółka złożyła do KNF pismo, w którym wniosła o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność cyt.: "wpływu na rynek i świadomość inwestorów rzekomych naruszeń obowiązków informacyjnych dokonanych przez stronę, w szczególności na okoliczność tezy, czy owe naruszenia doprowadziły do szkodliwej dla rynku dezinformacji".
W dniu [...] czerwca 2011 r. odbyła się rozprawa administracyjna, w której uczestniczyli: D. S. - Prezes Zarządu skarżącej spółki C. S.A., K. F. - Członek Zarządu skarżącej spółki oraz M. B. i A. W. - pełnomocnicy strony skarżącej. Strona skarżąca, podtrzymując złożony w niniejszej sprawie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] marca 2011 r., a także wniosek dowodowy z dnia [...] czerwca 2011 r., wskazała na rozprawie administracyjnej, iż - jej zdaniem - wysokość kary nałożonej przez Komisję w zaskarżonej decyzji jest zbyt wysoka i krzywdząca, biorąc pod uwagę faktyczne przesłanki, którymi kierowała się skarżąca spółka nie informując o tymczasowych zmianach stanu posiadania akcji Ce. S.A. Strona wskazała również, że chciała uniknąć dezinformacji rynku. Zdaniem strony skarżącej, niezwykle istotnym dla ustaleń zarówno faktu naruszenia, jak i wysokości kary jest określenie wpływu tego naruszenia na świadomość uczestników rynku i w konsekwencji ustalenie, czy tak, jak twierdzi Komisja w zaskarżonej decyzji, naruszenie stanowiło szkodliwą dezinformacje rynku. Dlatego też strona skarżąca w pełni podtrzymała swój wniosek dowodowy z dnia [...] czerwca 2011 r. Ponadto strona skarżąca wskazała, że jest w dalszym ciągu znaczącym akcjonariuszem spółki Ce. S.A. i posiada 30 mln sztuk akcji ww. spółki, co dowodzi także, że pożyczki akcji miały charakter tymczasowy. Strona skarżąca wskazała również, że jej intencją było długotrwałe pozostawianie w strukturze akcjonariatu spółki . S.A., co też w istocie miało miejsce.
Postanowieniem z dnia [...] września 2011 r. KNF odmówiła uwzględnienia wniosku z dnia [...] czerwca 2011 r. o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego.
W dniu [...] września 2011 r. skarżąca spółka złożyła kolejny wniosek dowodowy, w którym wniosła o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków na okoliczność cyt.: "czy rzekome naruszenie obowiązków informacyjnych dokonanych przez stronę skutkowało błędną oceną sytuacji w Ce. S.A. przez jej akcjonariusza" oraz na okoliczność cyt.: "wpływu tych rzekomych naruszeń na okoliczność tezy, czy owe rzekome naruszenia doprowadziły do "szkodliwej dla rynku dezinformacji"".
Postanowieniem z dnia [...] października 2011 r. Komisja Nadzoru Finansowego odmówiła uwzględnienia wniosku skarżącej spółki z dnia [...] września 2011 r.
W dniu [...] grudnia 2011 r. strona skarżąca przedstawiła pisemne stanowisko co do zebranych w toku postępowania dowodów, materiałów i twierdzeń, w którym podtrzymała argumenty dotyczące oceny prawnej stwierdzonego stanu faktycznego przedstawione we wniosku z dnia [...] marca 2011 r. oraz przedstawiła stanowisko dotyczące nieadekwatności nałożonej na skarżącą spółkę kary w stosunku do ustalonego stanu faktycznego.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Komisja Nadzoru Finansowego decyzją z dnia [...] marca 2012 r., nr [...], utrzymała w mocy swoją decyzję z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] nakładającą na skarżącą spółkę C. S.A. z siedzibą w [...] karę pieniężną w wysokości 1.000.000 złotych za niedopełnienie przez nią obowiązku informacyjnego.
Po ponownym przeanalizowaniu materiału dowodowego w sprawie, biorąc pod uwagę także fakt, iż strona skarżąca we wniosku zakwestionowała dwa przypadki naruszeń - Komisja ponownie ustaliła stan faktyczny w sprawie, tożsamy z ustalonym w toku postępowania pierwszej instancji. Komisja oceniła, że w decyzji z dnia [...] lutego 2011 r. prawidłowo stwierdzono, iż w piętnastu przypadkach skarżąca spółka C. S.A. nie dokonała zawiadomienia, o którym mowa w art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie, w jednym zaś przypadku wykonała obowiązek informacyjny z naruszeniem warunków, o których mowa w przepisie art. 69 ustawy o ofercie, podając nieprawdziwą liczbę akcji przed i po dokonaniu transakcji. Komisja przyznała, że w zaskarżonej decyzji prawidłowo zostało wskazane, iż działanie spółki stanowi naruszenie art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie. Komisja przyznała, że prawidłowo stwierdzone zostało, że spółka nie zawiadomiła w terminie Komisji ani spółki Ce. S.A. o trzykrotnym przekroczeniu 5 % ogólnej liczby głosów w spółce Ce. S.A., czterokrotnym zmniejszeniu udziału w ogólnej liczbie głosów w ww. spółce poniżej 5 %, czterokrotnym przekroczeniu 10 % ogólnej liczby głosów w ww. spółce oraz czterokrotnym zmniejszeniu udziału w ogólnej liczbie głosów w ww. spółce poniżej 10 %, a ponadto w jednym przypadku dokonała zawiadomienia o przekroczeniu 10 % ogólnej liczby głosów w spółce Ce. S.A. z naruszeniem warunków określonych w przepisie art. 69 ustawy o ofercie, podając nieprawidłową liczbę akcji będących w jej posiadaniu przed oraz po dokonaniu transakcji. Komisja podkreśliła, że naruszenia dokonane przez stronę wynikały z braku uwzględniania przy wyliczaniu stanu posiadania akcji Ce. S.A. przeniesionych przez stronę na pożyczkobiorców na podstawie umów pożyczek, a następnie braku uwzględniania zmian wynikających z wydawania spółce akcji nowych emisji jako zwrotu pożyczek.
Organ ponownie powołał się na treść art. 69 ust. 1 i ust. 4, art. 97 ust. 1, ust. 2 i ust. 5 ustawy o ofercie, a także art. 7 ust. 2 ustawy o obrocie.
W opinii Komisji zarzuty i argumenty strony przedstawione we wniosku o ponowne rozpatrzenie z dnia [...] marca 2011 r., jak również we wnioskach z dnia [...] czerwca 2011 r. i [...] września 2011 r. oraz piśmie z dnia [...] grudnia 2011 r. nie zasługują na uwzględnienie.
Odnosząc się do zarzutu strony skarżącej dotyczącego błędnej wykładni przepisów dotyczących ustalenia momentu powstania obowiązku informacyjnego, KNF podniosła, że strona skarżąca, przedstawiając rozważania dotyczące stanu prawnego, zignorowała istnienie przepisu art. 7 ust. 3 ustawy o obrocie, odnosząc swoje wątpliwości dotyczące interpretacji przepisu art. 7 ust. 2 tej ustawy do zdarzeń prawnych innych niż umowa. Organ wskazał, że Komisja w treści decyzji z dnia [...] lutego 2011 r. wyraźnie podkreśliła, że przepis art. 7 ust. 2 ustawy o obrocie, który znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie, dotyczy przeniesienia zdematerializowanych papierów wartościowych na podstawie umowy. Przeniesienie papierów wartościowych na podstawie zdarzenia prawnego innego niż umowa powodującego z mocy ustawy przeniesienie tych papierów, reguluje przepis art. 7 ust. 3 ustawy o ofercie. Komisja zwróciła uwagę, że zdarzenia prawne inne niż umowa, to na przykład połączenie spółek, wygaśnięcie uprzywilejowania akcji, podział majątku małżeńskiego, czy analizowane przez stronę dziedziczenie. Zdaniem Komisji, zasada ignorantia iuris nocet znajduje w tej sytuacji pełne zastosowanie.
Odnosząc się z kolei do twierdzeń strony skarżącej, iż polski ustawodawca w niektórych przypadkach odstąpił od zasady, według której uprawnioną do wykonywania praw z akcji jest osoba, dla której prowadzony jest rachunek papierów wartościowych oraz że sam fakt zapisania lub nieokreślonej liczb akcji na rachunku nie zawsze determinuje treść obowiązków informacyjnych, Komisja zauważyła, że ustawodawca w sposób wyraźny wskazał, że w przypadku zawarcia umowy zobowiązującej do przeniesienia zdematerializowanych papierów wartościowych, umowa ta przenosi te papiery z chwilą dokonania odpowiedniego zapisu na rachunku papierów wartościowych i taka sytuacja zachodzi w przedmiotowej sprawie. Zdaniem Komisji, nieuprawnione jest ignorowanie przez skarżącą spółkę jasnego uregulowania zawartego przez ustawodawcę w art. 7 ust. 2 ustawy o obrocie. KNF wyjaśniła, że w przedmiotowej sprawie spółka C. była uprawniona do wykonywania praw z akcji tylko wówczas, gdy akcje były zapisane na jej rachunku. Natomiast, gdy akcje w wyniku realizacji umowy pożyczki zostały przeniesione na rachunek pożyczkobiorcy, uprawnienia do wykonywania praw z akcji przysługiwał pożyczkobiorcy. W związku z powyższym argumentacja strony w tej części jest chybiona.
Odnosząc się do zarzutu zarzutów strony skarżącej dotyczących nieuwzględnienia przez Komisję faktu, iż spółka C. S.A. nie wykonywała obowiązków informacyjnych, dlatego, iż nie chciała wprowadzać dezinformacji na rynku, organ wyjaśnił, że strona, powołując się na przepis art. 7 ust. 3 ustawy o obrocie, jako mający kluczowe znaczenie dla jej wniosków, w rzeczywistości cytuje pełne brzmienie przepisu art. 69 ust. 3 ustawy o ofercie, co - zdaniem Komisji - świadczy o niezapoznaniu się przez stronę z przepisami prawa określających jej obowiązki, dotyczących niniejszej sprawy. Zdaniem organu, przywołane przez stronę skarżącą rozwiązanie ustawowe, wyłączające obowiązek informacyjny w przypadku dokonania wielokrotnych transakcji w ciągu danego dnia sesyjnego, nie może w żadnej mierze znaleźć zastosowania w niniejszym stanie faktycznym, ponieważ dyspozycja art. 69 ustawy o ofercie obejmuje zupełnie inne zdarzenia, niż przedmiotowy stan faktyczny. Komisja wyjaśniła, że po pierwsze, zmiany stanu posiadania wynikające ze zdarzeń, w związku z którymi strona została ukarana, nie były transakcjami zawartymi na rynku regulowanym. Zdarzeniem prowadzącym do zmniejszenia udziału w ogólnej liczbie głosów w Ce. S.A. było bądź udzielenie pożyczki akcji na rzecz G. lub P. Sp. z o.o., bądź rejestracja podwyższenia kapitału zakładowego bez objęcia akcji przez stronę, natomiast do przekroczenia określonego udziału prowadziło albo wydanie nowo wyemitowanych akcji, albo zawarcie poza rynkiem regulowanym umowy cywilnoprawnej. Ponadto Komisja zwróciła uwagę, iż przepis art. 69 ust. 3 ustawy o ofercie rzeczywiście ma na celu doprowadzenie do wyeliminowania nieuzasadnionego informowania uczestników rynku o zmianach stanu posiadania, wtedy, gdy rozliczenie transakcji zawartych w tym samym dniu nie prowadzi do przekroczenia progu określonego w ustawie, a tym samym do zmiany stosunków właścicielskich na koniec dnia. Organ podkreślił, że kwestia, czy stan posiadania trwał kilkanaście tygodni, czy - jak wskazała strona skarżąca - "nie dłużej niż 10 tygodni", nie ma znaczenia dla oceny faktu, iż okres ten był długi i w znacznym stopniu przekraczał czas konieczny do technicznego rozrachunku akcji. Organ podkreślił, że Komisja w decyzji z dnia [...] lutego 2011 r. prawidłowo uznała, że w przypadku przenoszenia akcji w wykonaniu umowy pożyczki, od momentu przeniesienia akcji na rachunek pożyczkobiorcy do momentu wydania pożyczkodawcy nowowyemitowanych akcji przez Ce. S.A., pożyczkodawca był pozbawiony własności akcji oraz prawa wykonywania z nich głosu.
Ustosunkowując się do zarzutów strony związanych z kwestią wykonywania obowiązków w sposób celowościowy, Komisja stwierdziła, iż zarzucając skarżącej spółce wykonywanie obowiązków ustawowych w sposób celowościowy, organ uznał, iż nie jest dopuszczalne swobodne decydowanie przez akcjonariusza o tym, czy wykonywanie obowiązku wynikającego z przepisów prawa uważa on za celowe, nakierowane na osiągnięcie określonego celu, mające sens. Takie zachowanie, zdaniem organu, prowadzi do wybiórczego stosowania przepisów ustawowych i instrumentalnego podejścia do prawa. Komisja podniosła, że przepis art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie ma charakter bezwzględnie obowiązujący, zaś jego subiektywna ocena dokonana przez stronę nie ma znaczenia prawnego i nie wpływa na odpowiedzialność strony skarżącej za naruszenie przepisów prawa, ani w żadnym razie na zakres jej odpowiedzialności.
Odnosząc się do twierdzenia strony skarżącej, jakoby jej zamiarem była chęć uniknięcia posądzenia skarżącej spółki o dezinformowanie rynku lub nawet o manipulację, organ stwierdził, że obawy strony co do możliwości uznania raportowania zgodnego z przepisami ustawy za przypadek manipulacji, są bezzasadne i nie mogą spotkać się z akceptacją ze strony organu nadzoru. Komisja wyjaśniła także, że przepisy zobowiązujące znaczących akcjonariuszy do informowania o zmianie stanu posiadania, nakazują wskazanie w raporcie rodzaju zdarzenia powodującego zmianę określonego udziału (art. 69 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie). Zdaniem Komisji, skarżąca spółka C. S.A. powinna więc była w każdym zawiadomieniu poinformować, że zdarzeniem powodującym zmianę udziału, którego dotyczy zawiadomienie, było udzielenie pożyczki akcji Ce. S.A. lub zwrot pożyczonych akcji tej spółki. Organ uznał, iż za manipulację mogą być uznane takie działania, które mogą wprowadzać rynek w błąd co do rzeczywistego stanu faktycznego, a nie rzetelne informowanie rynku o okolicznościach, które faktycznie miały miejsce. Organ stwierdził ponadto, że stanowisko strony skarżącej jest wewnętrznie sprzeczne, bowiem z jednej strony strona kwestionuje zarzucane jej naruszenia przepisów, powołując się na art. 7 ust. 3 ustawy o obrocie, natomiast z drugiej - twierdzi, że świadomie nie wykonywała obowiązków informacyjnych, aby uniknąć dezinformacji i manipulacji.
Odnosząc się do zarzutu błędnych ustaleń faktycznych dotyczących transakcji dokonanej w dniu [...] grudnia 2009 r., organ po ponownej analizie zgromadzonego materiału dowodowego dotyczącego stanu posiadania C. S.A. w dniach [...] i [...] grudnia 2009 r. stwierdził, że podtrzymuje stanowisko zawarte w decyzji z dnia [...] lutego 2011 r.
Ustosunkowując się z kolei do kwestii wnioskowanego przez stronę skarżącą przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, Komisja stwierdziła, że postanowienie wydane w wyniku złożenia przez stronę wniosku z dnia [...] czerwca 2011 r. prawidłowo odmówiło przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, bowiem opinia ta nie ma jakiegokolwiek znaczenia dla sprawy. Komisja podkreśliła, że obowiązki informacyjne akcjonariuszy spółek publicznych są określone przez ustawodawcę w ustawie o obrocie, a ich wypełnienie nie wymaga tzw. wiadomości specjalnych.
Komisja uznała, że odpowiedzialność strony skarżącej wynikała z obiektywnego stwierdzenia wielokrotnych naruszeń przepisów prawa.
Komisja Nadzoru Finansowego podkreśliła, że w decyzji z dnia [...] lutego 2011 r. słusznie wskazano, że w przypadku przenoszenia akcji w wykonaniu umowy pożyczki, od momentu przeniesienia akcji na rachunek pożyczkobiorcy do momentu wydania pożyczkodawcy nowo wyemitowanych akcji przez Ce. S.A., pożyczkodawca (skarżąca spółka C. S.A.) był pozbawiony własności akcji oraz prawa wykonywania z nich głosu. Komisja zwróciła także uwagę na fakt, który strona całkowicie, przemilcza, iż akcje pożyczane i przenoszone na rachunek G. (pożyczkobiorcę) mogły być swobodnie przez ww. pożyczkobiorcę zbywane, co wiąże się z zapisywaniem ich na rachunkach podmiotów trzecich (kupujących) zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o obrocie, przez co stan posiadania akcji zarówno pożyczkobiorców, jak podmiotów trzecich również mógł się zmieniać. Organ stwierdził, że przez ten czas uczestnicy rynku pozostawali w błędnym przekonaniu co do wpływu poszczególnych akcjonariuszy na spółkę Ce. S.A., podczas gdy powinni oni mieć możliwość podejmowania decyzji inwestycyjnych w oparciu o pełne i kompletne informacje dotyczące aktualnej struktury akcjonariatu spółki. Komisja wyjaśniła, że jedną z istotniejszych informacji o spółce publicznej jest właśnie informacja o posiadaczach znacznych pakietów akcji tej spółki. Stan posiadania akcji spółki publicznej nierozerwalnie związany jest z siłą głosu poszczególnych akcjonariuszy w tejże spółce, możliwością jej kontrolowania i ustalania jej polityki. C. jest akcjonariuszem Ce. S.A. o wyjątkowym znaczeniu, ponieważ jej akcjonariuszami oraz członkami rady nadzorczej są osoby zarządzające Ce. S.A. Mając na uwadze powyższe Komisja stwierdziła, że dla rynku była informacja o aktualnym stanie posiadania akcji Ce. S.A. przez tego szczególnego akcjonariusza była bardzo istotna. Uczestnicy rynku przez niedopełnienie obowiązku informacji przez C. S.A. byli pozbawieni aktualnej informacji dotyczącej stanu posiadania przez skarżącą spółkę C. S.A. akcji spółki Ce. S.A. przez okres ponad dziesięciu miesięcy, co zostało wskazane w decyzji z dnia [...] lutego 2011 r. Komisja stwierdziła, że dezinformacja polegała na braku wiedzy po stronie uczestników rynku o aktualnym stanie posiadania akcji spółki Ce. S.A. przez skarżącą spółkę C.. Dezinformacja rynku była skutkiem niedopełnienia przez C. S.A. obowiązków informacyjnych określonych w art. 69 ustawy o ofercie i sytuacja tego rodzaju jest szkodliwa dla rynku z uwagi na naruszenie zasady transparentności, która jest filarem rynku regulowanego. Zdaniem KNF, oczywistym jest, że nie wymaga wiadomości specjalnych stwierdzenie faktu, iż skoro brak było przez dłuższy czas informacji o aktualnym stanie posiadania akcji przez skarżącą spółkę w zakresie, w jakim było to wymagane wprost przepisami prawa, na rynku istniał stan dezinformacji.
Komisja stwierdziła, że nakładając karę w maksymalnej wysokości, wzięła pod uwagę długotrwałość stanu naruszenia, w którym uczestnicy rynku pozbawieni byli rzetelnej informacji na temat aktualnego stanu zaangażowania skarżącej spółki C. S.A. w spółce Ce. S.A. Komisja wyjaśniła, że spółka C. powinna była w każdym zawiadomieniu poinformować, iż zdarzeniem powodującym zmianę udziału, którego dotyczy zawiadomienie, było udzielenie pożyczki akcji Ce. S.A. lub zwrot pożyczonych akcji tej spółki. Komisja Nadzoru Finansowego podkreśliła, że podstawą nałożenia kary pieniężnej na C. S.A. nie było stwierdzenie rzeczywistego wpływu braku informacji o stanie posiadania akcji spółki przez C. na rzeczywiste decyzje inwestycyjne inwestorów i w konsekwencji na kurs akcji spółki. Komisja wyjaśniła, że powyższa okoliczność nie ma bowiem znaczenia dla sprawy. Istotne jest bowiem to, iż informacje o aktualnej strukturze akcjonariatu mogą być brane pod uwagę przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych. Komisja stwierdziła jednocześnie, że nie ma obowiązku przeprowadzania badań dotyczących świadomości inwestorów oraz tego, czy i w jakiej wysokości ponieśli oni realne straty z powodu przedmiotowej dezinformacji.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących wysokości nałożonej kary administracyjnej, Komisja stwierdziła, że istotą sankcji administracyjnoprawnej, opartej na koncepcji odpowiedzialności obiektywnej - jest reakcja uprawnionych organów państwa na zachowania niezgodne z prawem. Zgodnie z zasadą odpowiedzialności obiektywnej, podstawą do nałożenia kary pieniężnej na skarżącą spółkę było obiektywne stwierdzenie naruszenia przez C. S.A. prawa.
Komisja wyjaśniła, że ustawodawca w art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie wyraźnie nakazał, by wszystkie podmioty przekraczające określone progi bezzwłocznie ("nie później, niż w terminie 4 dni roboczych od dnia, w którym dowiedział się o zmianie udziału w ogólnej liczbie głosów lub przy zachowaniu należytej staranności mógł się o niej dowiedzieć") informowały Komisję oraz spółkę (i w konsekwencji pozostałych uczestników rynku) o przekroczeniu progów wskazanych w przepisie art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie, czyli o istotnych zmianach w posiadanym akcjonariacie. Komisja wyjaśniła, że naruszenia obowiązków informacyjnych godzą w dobro szczególnie chronione, jakim jest interes uczestników rynku kapitałowego oraz bezpieczeństwo i przejrzystość rynku kapitałowego. Dostęp do pełnej informacji o stanie posiadania akcji znaczących akcjonariuszy został bezprawnie ograniczony, zaś brak informacji utrzymywał się przez wyjątkowo długi okres i nie został dopełniony w okresie późniejszym.
Komisja zauważyła jednocześnie, że z tytułu wykonywania umów pożyczek, które implikowały po stronie C. S.A. obowiązek informacyjny - spółka ta otrzymywała wynagrodzenie (3.528.975,99 złotych), którego wysokość - jak zauważył organ - znacznie przekroczyła wysokość wymierzonej kary. W tej sytuacji Komisja nie znalazła podstaw do obniżenia wysokości kary.
Odnosząc się do twierdzeń strony, mających uzasadniać obniżenie wymiaru kary, tj. subiektywnym przeświadczeniu spółki, iż przysługujące jej skutecznie roszczenie o zwrot określonej liczby akcji Ce. S.A. mogło stanowić surogat posiadania określonej liczby akcji ww. spółki objętej tym roszczeniem, Komisja podtrzymała swoje stanowisko, iż "oczekiwania strony w zakresie otrzymania przez nią zwrotu pożyczonych akcji są irrelewantne dla określenia stanu posiadania przez nią akcji". Zdaniem KNF, subiektywne oczekiwania strony nie mają wpływu na ocenę wagi dokonanych przez stronę naruszeń.
Mając na uwadze poczynione rozważania, Komisja doszła do przekonania, że kara wymierzona decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. jest w pełni adekwatna.
Komisja, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację – stwierdziła, że naruszenie przepisów ustawy o ofercie przez spółkę C. S.A. było znaczące z kilku względów. Po pierwsze, było to zachowanie powtarzalne - w analizowanym okresie stwierdzono aż 16 przypadków naruszeń. Po drugie, spółka C. S.A. jest istotnym podmiotem w gronie akcjonariuszy spółki Ce. S.A., ponieważ właścicielami (akcjonariuszami) oraz członkami rady nadzorczej C. są członkowie zarządu Ce. S.A., a więc osoby mające bezpośredni wpływ na działalność Ce. S.A. oraz mające bieżący dostęp do pełnych informacji o sytuacji ekonomiczno-finansowej Ce. S.A. informacje o stanie posiadania akcji Ce. S.A. przez osobę prawną należącą w sensie/ekonomicznym do członków zarządu Ce. S.A. oraz o wszelkich zmianach tego stanu posiadania są szczególnie istotne dla pozostałych uczestników rynku, ponieważ świadczą o decyzjach podejmowanych przez osoby najlepiej poinformowane o sytuacji Ce. S.A. Brak takich informacji powodował, że inwestorzy byli przez długi czas pozbawieni dostępu do informacji o rzeczywistym stanie zaangażowania w akcje spółki poszczególnych akcjonariuszy, w tym podmiotu, którego właścicielami są osoby będące jednocześnie członkami zarządu tej spółki. Ponadto brak informacji o rzeczywistym stanie zaangażowania strony w akcje Ce. S.A. występował przez okres ponad 10 miesięcy.
W związku z powyższym, Komisja nie znajdując podstaw do obniżenia nałożonej na stronę kary pieniężnej w maksymalnej wysokości, utrzymała w mocy swoją decyzję z dnia [...] lutego 2011 r. nakładającą na spółkę C. S.A. karę pieniężną w wysokości 1.000.000 złotych.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. skarżąca spółka C. S.A. z siedzibą w [...], reprezentowana przez radcę prawnego, działając za pośrednictwem organu - wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] marca 2012 r. nr [...].
Wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji KNF, strona skarżąca zarzuciła organowi:
I. Naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
1) art. 7, art. 75 § 1 oraz art. 77 k.p.a. - poprzez:
a) zaniechanie dopuszczenia wnioskowanego przez stronę dowodu z opinii biegłego dla ustalenia ewentualnego wpływu naruszeń stwierdzonych przez Komisję na rynek i świadomość inwestorów, w szczególności na okoliczność tezy, czy owe naruszenia doprowadziły do szkodliwej dla rynku dezinformacji;
b) zaniechanie dopuszczenia wnioskowanego przez stronę dowodu z zeznań świadków na okoliczność, czy rzekome naruszenie obowiązków informacyjnych przez stronę skutkowało błędną oceną sytuacji w Ce. S.A. przez jej akcjonariusza oraz na okoliczność tezy, czy owe naruszenia doprowadziły do szkodliwej dla rynku dezinformacji;
c) nieustalenie kiedy nastąpiło wydanie akcji serii N Ce. S.A. zarejestrowanych w dniu [...] października 2009 r., a w konsekwencji nieustalenie, kiedy nastąpiła zamiana w ogólnej liczbie głosów w spółce Ce. S.A.;
2) art. 7, art. 8 oraz art. 11 k.p.a. - poprzez:
a) zastosowanie rażąco nadmiernej kary administracyjnej przy jednoczesnym braku dostatecznego wyjaśnienia przesłanek nałożenia tej kary;
b) przyjęcie, że cel i charakter działania stanowiącego naruszenie nie ma wpływu na wysokość wymiaru kary, a tym samym przenoszenie obiektywizmu w zakresie stwierdzenia naruszeń na obiektywizm w zakresie wymiaru kary;
c) niewzięcie pod uwagę sytuacji finansowej skarżącej spółki przy wymiarze kary administracyjnej;
II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
1) art. 69 ust. 1 w związku z art. 4 pkt 17 ustawy o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz spółkach publicznych - przez błędne przyjęcie, że zmiana ogólnej liczby głosów w spółce publicznej następuje z chwilą rejestracji kapitału zakładowego, a nie - jak wynika z powołanych przepisów - z chwilą wydania akcji nowej emisji akcjonariuszowi w formie dokumentu lub zapisu na rachunku papierów wartościowych, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że w dniu [...] października 2009 r. nastąpiło zmniejszenie udziału skarżącej spółki w ogólnej liczbie głosów w Ce. S.A. poniżej progu 5%;
2) art. 69 ust. 4 ustawy o ofercie publicznej - przez przyjęcie, że umożliwia on zawiadamiającemu przekazywanie dodatkowych niewskazanych w tym przepisie informacji, podczas gdy wskazuje on zamknięty katalog rodzajów informacji, które winno zawierać zawiadomienie, o którym mowa w art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie publicznej;
3) art. 97 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy o ofercie publicznej - poprzez przyjęcie, że możliwość zastosowania kilku kar odrębnie za każdy stwierdzony przypadek naruszenia na podstawie art. 97 ust. 2 ustawy o ofercie stanowi podstawę zaostrzenia jednej kary wymierzanej na podstawie art. 97 ust. 1 ustawy o ofercie;
W uzasadnieniu skargi strona, odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7, art. 75 § 1 i art. 77 k.p.a. - stwierdziła, że celem jej wniosku dowodowego było rozwianie wątpliwości strony, że podstawą wymierzenia kary administracyjnej było przypuszczenie organu o istotnym negatywnym wpływie stwierdzonych naruszeń na rynek i świadomość inwestorów oraz o zaistnieniu szkodliwej dla rynku dezinformacji. Strona skarżąca wskazała, iż we wniosku dowodowym zostało podniesione, że stwierdzenie powyższych okoliczności wymaga oceny przy użyciu tzw. wiadomości specjalnych. Zdaniem skarżącej spółki, Komisja podstawą rozstrzygnięcia uczyniła nieudowodnione twierdzenia dotyczące rzekomej dezinformacji. Zdaniem skarżącej, Komisja nie wzięła pod uwagę istoty wniosku dowodowego, a w konsekwencji stwierdziła, że nie ma on znaczenia w sprawie. Strona skarżąca podkreśliła, że brak wiedzy uczestników rynku o zmianach w stanie posiadania akcji Ce. S.A. był oczywisty i nie jest przez stronę kwestionowany. Istota zarzutu strony sprowadza się natomiast do pytania, czy ten brak wiedzy uczestników rynku był w rzeczywistości szkodliwy, to znaczy taki, że racjonalny inwestor należycie i w pełni poinformowany o zmianach stanu posiadania akcji w Ce. S.A. podjąłby inną decyzję inwestycyjną, niż w sytuacji braku wiedzy. W ocenie strony skarżącej, racjonalny inwestor poinformowany o charakterze i istocie pożyczek papierów wartościowych udzielanych na krótkie okresy czasu uznałby tą informację za nieistotną i irrelewantną w procesie podejmowania własnych decyzji inwestycyjnych dotyczących Ce. S.A. Zdaniem skarżącej spółki, o szkodliwości braku informacji nie przesądza ani ilość dokonanych naruszeń ani rzekoma długotrwałość. Strona wyjaśniła, iż okoliczności z zakresu "szkodliwości dezinformacji" miały zostać w intencji strony potwierdzone lub zaprzeczone w opinii biegłego na bazie wiadomości specjalnych. Zdaniem strony skarżącej, odmowa uwzględnienia wniosku dowodowego przez Komisję powoduje, że przesłanka "szkodliwej dezinformacji", która - według skarżącej - stała się filarem wymierzenia tak surowej kary - jest zupełnie nieudowodniona.
Skarżąca zarzuciła, iż Komisja dokonała swoistej absolutyzacji i obiektywizacji procesu wymiaru wysokości kary administracyjnej, przyjmując wadliwie, że każdy brak informacji jest szkodliwy dla rynku w równym stopniu. Skarżąca spółka stwierdziła, że celem przepisów regulujących rynek kapitałowy jest zapewnienie, aby do inwestorów docierały wszelkie informacje mające znaczenie dla podejmowania decyzji inwestycyjnych. W ocenie strony, brak informacji o zmianach posiadania akcji w Ce. S.A. nie miał żadnego wpływu na decyzje inwestycyjne uczestników rynku. Zdaniem skarżącej spółki, okoliczność ta winna być stwierdzona w opinii biegłego i mieć wpływ na obniżenie wysokości kary. W konsekwencji skarżąca spółka uznała, iż niezrozumiałe jest, w obliczu odrzucenia jej wniosku dowodowego, stanowisko Komisji wyrażone w decyzji jakoby ,,(...)Komisja nakładając na C. karę administracyjną wzięła pod uwagę rodzaj i rozmiar ujemnych następstw czynu, cel i sposób jego popełnienia i stopień naruszeń (...), a nałożona kara nie ma znamion nieuzasadnionego automatyzmu". Według strony, rodzaj i rozmiar ujemnych następstw naruszeń miałby być przedmiotem dowodu wnioskowanego przez skarżącą spółkę, a który został niezasadnie odrzucony przez Komisję.
Odnosząc się z kolei do zarzutów związanych z nieuwzględnieniem wniosku dowodowego strony z dnia [...] września 2011 r., skarżąca spółka stwierdziła, że uzasadnienie dotyczące odmowy uwzględnienia wniosku nie jest miarodajne, ani adekwatne w zakresie, w jakim ocena istnienia lub braku wpływu naruszenia na decyzję inwestorów - ma i powinna mieć znaczenie dla wymiaru kary.
Podsumowując, strona skarżąca stwierdziła, że Komisja oddalając jej oba wnioski dowodowe, zaniechała ustalenia istotnej okoliczności, która powinna mieć znaczenie dla wymiaru kary administracyjnej, a mianowicie faktu, czy konkretne naruszenia miały jakikolwiek wpływ na podjęte przez inwestorów decyzje inwestycyjne, a tym samym na prawnie chronione interesy uczestników rynku. Komisja uniemożliwiła w tej sytuacji ustalenie, czy nieprzekazanie do publicznej wiadomości informacji przez skarżącą miały rzeczywisty wpływ na decyzje inwestorów.
Uzasadniając zarzut nieustalenia, kiedy nastąpiła zmiana w ogólnej liczbie głosów w związku z podwyższeniem kapitału zakładowego Ce. zarejestrowanego przez Sąd Rejonowy [...] - Wschód Wydział [...] Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego w dniu [...] października 2009 r., w drodze emisji 23 458 000 zł akcji serii N, skarżąca stwierdziła, że zwiększenie ogólnej liczby głosów w Ce. S.A. w związku z rejestracją podwyższenia kapitału zakładowego nastąpiło w dniu wydania akcji serii N akcjonariuszom, co zapewne nastąpiło w dniu [...] października 2009 r. Fakt, w którym dniu akcji serii N zostały wydane akcjonariuszom, a tym samym, w którym dniu nastąpiła zmiana w ogólnej liczbie głosów w Ce. S.A., nie został przez Komisję ustalony. W efekcie stronie wadliwie przypisano obniżenie stanu posiadania akcji poniżej 5 % w dniu [...] października 2009 r. Zdaniem strony skarżącej, przed zmianą ogólnej liczby głosów w związku z wydaniem akcji serii N akcjonariuszom, udział C. S.A. w ogólnej liczbie głosów wynosił 5,08 %. Natomiast po wydaniu akcji serii N w dniu [...] października 2009 r., C. S.A. znalazła się w posiadaniu 24 106 917 akcji, uprawniających do wykonywania 11,78 % ogólnej liczby głosów w Ce. S.A. Zatem ustalenie faktyczne o obniżeniu przez skarżącą spółkę w dniu [...] października 2009 r. udziału w ogólnej liczbie głosów poniżej 5% nie znajduje poparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Tym samym zarzut naruszenia przez spółkę art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie nie został w tym zakresie udowodniony.
Uzasadniając zarzut naruszenia przepisów art. 7, art. 8 oraz art. 11 k.p.a., strona stwierdziła, że wymierzenie kary w maksymalnej wysokości przewidzianej w przepisie art. 97 ustawy o ofercie, byłoby możliwe w przypadkach szczególnie rażącego, intencjonalnego naruszenia przepisu art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie, które to naruszenie miałoby szczególnie drastyczne negatywne konsekwencje w sferze realnych interesów inwestorów. O takich przypadkach - w ocenie strony - można mówić na przykład w sytuacji, gdy niewykonane są obowiązki z zakresu zawiadomienia o przekroczeniu "progów większościowych" (tzn. 33%, 50% lub 75%), które decydują o kontroli w spółce publicznej lub gdzie brak zawiadomienia wprowadza uczestników rynku w błąd w tym sensie, że podejmują oni zupełnie inne decyzje niż w przypadku pełnego poinformowania oraz ponoszą z tego tytułu straty. Zdaniem skarżącej spółki, w przedmiotowej sprawie brak jest przesłanek do zastosowania maksymalnego wymiaru kary administracyjnej, w szczególności, że wymiar kary dokonany przez Komisję opiera się głównie na ilości naruszeń, podczas gdy kolejne naruszenia nie powodowały eskalacji sytuacji, zmniejszając de facto stan niepoinformowania. Skarżąca spółka stwierdziła, że naruszenia stwierdzone przez Komisję dotyczą wyłącznie najniższych progów, tj. 5% i 10% w ogólnej liczbie głosów Ce. S.A. a nie progów "większościowych", po drugie zaś różnica między stanem rzeczywistym, a podanym do informacji publicznej oscylowała w zasadzie w granicach 10% różnicy. Skarżąca spółka wskazała w związku z tym na rażącą nieadekwatność nałożonej kary administracyjnej w stosunku do ustalonego w toku postępowania prowadzonego przez KNF stanu faktycznego. W ocenie skarżącej spółki, Komisja nie uwzględniła w należytym stopniu natury i charakteru zaistniałych zdarzeń przy wymierzaniu kary administracyjnej.
Skarżąca spółka stanęła na stanowisku, iż Komisja wymierzając stronie maksymalny wymiar kary administracyjnej przewidziany w przepisach ustawy o ofercie nie uwzględniła w należyty sposób okoliczności, które powinny wpłynąć co najmniej na zmniejszenie i złagodzenie wysokości tej kary. Zdaniem skarżącej spółki, przy wymiarze wysokości kary KNF powinna również ocenić obiektywnie stwierdzone naruszenia przez pryzmat ich materialnego skutku, to znaczy odpowiedzieć na pytanie, czy stwierdzone naruszenia doprowadziły do uszczerbku konkretnych dóbr chronionych przepisami, które zostały naruszone oraz czy rozmiar i waga naruszeń uzasadnia efekt odstraszający kary. Również funkcja prewencyjna kary wymaga, aby jej wysokość była adekwatna do naruszeń. Według strony, ustawodawca przyznając Komisji uprawnienie do wymierzania kar w ramach określonych widełek, w żadnym przepisie nie zwolnił Komisji ze stosowania zasad proporcjonalności i adekwatności.
Zdaniem skarżącej spółki, Komisja nie udowodniła konkretnych uszczerbków w interesach inwestorów opierając się wyłącznie na ogólnej przesłance transparentności. Podstawą zaś wymierzenia tak surowej i nadmiernej kary Komisja uczyniła kryterium ilościowe, które w ocenie strony skarżącej nie powinno mieć decydującego znaczenia. Skarżąca wyjaśniła, że struktura transakcji dokonywanych przez spółkę w sposób niewątpliwy prowadziła do powrotu spółki do pierwotnego stanu posiadania akcji Ce. S.A.
Podsumowując, skarżąca spółka wskazała, że liczba przypadków naruszeń w ujęciu formalnym, a także czas trwania niezgodności miedzy stanem rzeczywistym, a stanem ujawnionym nie powinny być zasadniczymi argumentami przemawiającymi za wymierzeniem kary administracyjnej w maksymalnej wysokości.
Skarżąca spółka podniosła, że działała w przeświadczeniu opartym o celowościową wykładnię przepisów, uznając, iż w przypadku krótkotrwałych, technicznych przeksięgowań akcji obowiązki informacyjne nie mają zastosowania.
Zdaniem skarżącej spółki, Komisja Nadzoru Finansowego, bazując na formalnej liczbie stwierdzonych naruszeń, nie zadała sobie trudu, aby zbadać i uwzględnić naturę tych naruszeń, w tym braku skutku w zakresie realnych interesów uczestników rynku kapitałowego.
W ocenie skarżącej spółki, błędne jest utożsamianie rejestracji podwyższenia kapitału zakładowego spółki z momentem zmiany udziałów w ogólnej liczbie głosów w rozumieniu art. 4 pkt 17 ustawy o ofercie, natomiast zmiana stanu posiadania akcjonariusza w tym przekroczenie progu w ogólnej liczbie akcji następuje bądź z chwilą powstania dokumentu akcji i wydania go akcjonariuszowi bądź z chwila zapisu akcji na rachunku papierów wartościowych.
Strona zarzuciła ponadto Komisji naruszenie art. 69 ust. 4 ustawy o ofercie przez przyjęcie, że umożliwia on zawiadamiającemu przekazywanie dodatkowych niewskazanych w tym przepisie informacji, podczas gdy przepis ten wskazuje zamknięty katalog rodzajów informacji, które winno zawierać zawiadomienie, o którym mowa w art. 69 ust. 1 cyt. ustawy.
Skarżąca spółka zarzuciła także naruszenie art. 97 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy o ofercie poprzez w istocie kumulowanie i zaostrzanie kary administracyjnej z powołaniem się na dużą liczbę przypadków naruszeń, podczas gdy w istocie przypadki te należałby traktować dla potrzeb wymiaru kary jako jeden czyn.
Strona skarżąca przyznała, że źródłem naruszeń była w istocie okoliczność braku uwzględniania akcji przenoszonych w ramach pożyczek. W takim ujęciu źródło naruszeń ma charakter jednostkowy i jednorodny, co musi przesądzać o łagodniejszym traktowaniu liczby naruszeń w ujęciu formalnym, tym bardziej, że zaistniałe naruszenia nie mają charakteru rozległego naruszania różnorodnych przepisów z zakresu prawa rynku kapitałowego. Skarżąca spółka zwróciła uwagę, że stosowanie w takim przypadku zaostrzenia kary administracyjnej ze względu na liczbę przypadków nie ma uzasadnienia, zaś dodatkowa argumentacja Komisji jakoby w przedmiotowej sprawie można było zastosować kary wielokrotne musi budzić sprzeciw z pozycji wykładni celowościowej art. 97 ust. 2 ustawy o ofercie.
W odpowiedzi na skargę Komisja Nadzoru Finansowego, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu spornej decyzji, wniosła o oddalenie skargi jako bezzasadnej.
Odnosząc się do zarzutów strony skarżącej zawartych w skardze, Komisja wyjaśniła, że przesłanką odpowiedzialności C. S.A. jest bezprawność czynu rozumiana jako zachowanie tego podmiotu obiektywnie niezgodne z przepisami prawa, bez dokonywania innych ocen. Organ wyjaśnił także, że istotą sankcji administracyjnych, opartych na koncepcji odpowiedzialności obiektywnej, jest reakcja uprawnionych organów państwa na zachowania niezgodne z prawem ustanowionym przez ustawodawcę. Celem stosowania sankcji administracyjnych jest przede wszystkim zapewnienie przestrzegania przez adresatów norm prawnych obowiązków w sferach, które ustawodawca uznał za szczególnie istotne. Organ wyjaśnił, że zgodnie z zasadą odpowiedzialności obiektywnej, podstawą do nałożenia kary administracyjnej było obiektywne stwierdzenie naruszenia przez skarżącą przepisów prawa. Komisja wyjaśniła ponadto, że czyny, za które została nałożona kara administracyjna mają charakter formalny. Sankcja administracyjna jest zatem nakładana za samo naruszenie obowiązku określonego w art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie, a zatem za zachowanie sprzeczne z dyspozycją tego przepisu. Zdaniem organu, do znamion tych czynów nie należy natomiast skutek tego zachowania. Bezprzedmiotowe zatem było przeprowadzanie dowodu z opinii biegłego na okoliczność stanu wiedzy uczestników rynku i szkodliwości naruszeń dla rynku, bowiem przedmiotem takiej opinii byłoby właśnie ustalenie skutków naruszenia art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie, które nie miały znaczenia dla odpowiedzialności za delikt administracyjny popełniony przez skarżącą spółkę C. S.A.
Komisja odnosząc się do zarzutu dotyczącego nieustalenia wydania akcji serii N Ce. S.A. przywołała fragment decyzji, z którego - zdaniem organu – wynika, że zarzut ten jest całkowicie bezzasadny. Komisja wskazała bowiem, że z jej ustaleń opisanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wynika, że akcje serii N spółki Ce. S.A. zostały zarejestrowane w dniu [...] października 2009 r., a nie - jak wskazuje strona skarżąca - [...] października 2009 r. Zdaniem organu, w związku z podwyższeniem kapitału zakładowego zmniejszył się udział C. S.A. w ogólnej liczbie głosów Ce. S.A. poniżej 5%. Do zmiany udziału skarżącej C. S.A. w ogólnej liczbie głosów doszło zatem w następstwie zdarzenia prawnego, a nie czynności prawnej. W ocenie organu, skarżąca spółka mogła dowiedzieć się o zarejestrowaniu podwyższenia zakładowego z raportu bieżącego Ce. S.A. z dnia [...] października 2009 r. Organ stwierdził, że akcje serii N zostały natomiast wydane C. S.A. w dniu [...] października 2009 r., w liczbie odpowiadającej liczbie akcji pożyczonych G. w dniu [...] sierpnia 2009 r., jako realizacja postanowień umów z dnia [...] i [...] sierpnia 2009 r. W związku z tym, udział skarżącej C. S.A. przekroczył 10% w ogólnej liczbie głosów.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego wysokości kary pieniężnej, Komisja Nadzoru Finansowego wyjaśniła, że nałożyła sankcję administracyjną na podstawie art. 97 ustawy o ofercie, w ramach uznania administracyjnego. KNF uznała, że sankcje nakładane za naruszenie określonych prawem administracyjnym zakazów mają charakter represyjny, a ich celem jest dyscyplinowanie adresatów norm prawnych do przestrzegania obowiązującego prawa (vide: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 stycznia 2007 r., sygn. akt P 19/06). Komisja podniosła, że istotą kary jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Niewątpliwe jest, że aby sankcje były skuteczne, muszą powodować dolegliwość, muszą jednak być współmierne w stosunku do rodzaju naruszenia i nieuchronne (Z. Kmieciak, Ogólne zasady prawa i postępowania administracyjnego, Warszawa 2000, s. 122-123). Komisja wyjaśniła, że organ, nakładając na skarżącą spółkę C. S.A. karę administracyjną, wziął pod uwagę rodzaj i rozmiar ujemnych następstw czynu, cel i sposób jego popełnienia i stopień naruszeń, a nałożona kara nie miała znamion nieuzasadnionego automatyzmu. Komisja podkreśliła, że stwierdzone naruszenia godzą w dobro szczególnie chronione, jakim jest interes uczestników rynku kapitałowego oraz bezpieczeństwo i przejrzystość rynku kapitałowego.
W piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2012 r. skarżąca spółka, reprezentowana przez radcę prawnego, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i zarzuty skargi, podniosła dodatkowo, że z uzasadnienia spornej decyzji wynika w sposób oczywisty wewnętrzna sprzeczność w argumentacji organu, która przejawia się przede wszystkim w zestawieniu twierdzeń Komisji powołanych dla uzasadnienia oddalenia wniosków dowodowych strony skarżącej oraz twierdzeń dotyczących podstaw wymierzenia niezwykle wysokiej kary administracyjnej. Zdaniem skarżącej spółki, organ w sposób celowy i oczywisty nie przeprowadził dowodów, które mogły mu uniemożliwić całkowitą uznaniowość wymierzonej kary. Według strony, należy zatem jako gołosłowne traktować stwierdzenia zawarte w odpowiedzi organu na skargę, jakoby "naruszenia te godzą w dobro szczególnie chronione, jakim jest interes uczestników rynku kapitałowego oraz bezpieczeństwo i przejrzystość rynku kapitałowego" skoro organ nie odważył się poddać swoich arbitralnych twierdzeń konfrontacji z dowodami z zeznań tychże uczestników rynku oraz biegłych na okoliczność, czy w przypadku stwierdzonych naruszeń faktycznie zaistniało istotne zagrożenie dla prawnie chronionych dóbr uczestników rynku.
Skarżąca spółka podtrzymała ponadto swoje zarzuty, iż stwierdzenie przez organ obniżenia się stanu posiadania C. S.A. w dniu [...] października 2010 r. poniżej progu 5% w ogólnej liczbie głosów odbyło się bez ustalenia faktu, w którym dniu nastąpiło zwiększenie się ogólnej liczby głosów w związku z rejestracją emisji akcji serii N. Zdaniem strony skarżącej, to moment uzyskania legitymacji formalnej związanej z posiadaniem papieru wartościowego, wymusza na akcjonariuszu obowiązek wykonania stosownego zawiadomienia. Zmiana ogólnej liczby głosów w spółce następuje zatem konsekwentnie w chwili wydania przez spółkę publiczną akcji akcjonariuszowi. Zatem, zdaniem strony skarżącej, w dniu [...] października 2010 r. nie nastąpiło zmniejszenie stanu posiadania przez C. S.A. akcji spółki Ce. poniżej progu 5%.
Ponadto strona skarżąca podtrzymała swój zarzut, że Komisja zastosowała rażąco nadmierną karę administracyjną, nieadekwatną do stwierdzonego naruszenia, a tym samą wykraczającą poza granice dowolności w wymiarze kary. Skarżąca spółka stwierdziła ponadto, że dokonane przez nią naruszenia nie miały charakteru umyślnego bądź celowego, a wynikały jedynie z przeświadczenia strony skarżącej, iż w wyniku krótkotrwałych przeksięgowań w ramach umów pożyczek papierów wartościowych, nie dochodzi do przeniesienia własności papierów wartościowych, a tym samym przekroczeń progów, o których mowa w art. 69 ustawy o ofercie. Skarżąca spółka podkreśliła, że nie była świadoma dokonywanych naruszeń, zaś w toku postępowania zadeklarowała poszanowanie interpretacji dokonanej prze organ. Strona skarżąca zwróciła uwagę, że nieprawidłowości stwierdzone przez organ miały charakter jednokrotny, a jedyne źródło ich powstania skarżąca upatruje w skutkach umów pożyczek. Skarżąca spółka wyjaśniła także, że powtarzalność stwierdzonych naruszeń nie oznacza, że skarżąca w sposób celowy i umyślny dokonywała wielokrotnego łamania przepisów o obowiązkach akcjonariuszy spółek publicznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Jak stanowią przepisy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. Nr 270 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a.").
W świetle powyższego należy stwierdzić, że analizowana pod tym kątem skarga spółki C. S.A. z siedzibą K. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] marca 2012 r., nr [...], jak również poprzedzająca ją decyzja tego organu z dnia [...] lutego 2012 r. - nie naruszają przepisów prawa.
Zdaniem Sądu, wydając przedmiotowe decyzje Komisja nie dopuściła się naruszenia przepisów prawa materialnego wskazanych w art. 97 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 69 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych.
W ocenie Sądu, Komisja Nadzoru Finansowego nie naruszyła również przepisów postępowania administracyjnego, w tym w szczególności przepisów art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a, art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 81 k.p.a., jak również art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć jakikolwiek istotny wpływ na końcowy wynik sprawy.
Zgodnie z przepisem art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy o ofercie, stanowiącym materialnoprawną podstawę wymierzenia skarżącym kar pieniężnych, ustawodawca przewidział możliwość nałożenia przez Komisję Nadzoru Finansowego, w drodze decyzji, kar pieniężnych do wysokości 1.000.000,- złotych na każdego, kto: nie dokonuje w terminie zawiadomienia, o którym mowa w art. 69, lub dokonuje takiego zawiadomienia z naruszeniem warunków określonych w tych przepisach.
Przepis art. 69 ust. 1 pkt 2 ustawy o ofercie stanowi z kolei, że kto posiadał co najmniej 5 %, 10 %, 15 %, 20 %, 25 %, 33 %, 331/3 %, 50 %, 75 % albo 90 % ogólnej liczby głosów w tej spółce, a w wyniku zmniejszenia tego udziału osiągnął odpowiednio 5 %, 10 %, 15 %, 20 %, 25 %, 33 %, 331/3 %, 50 %, 75 % albo 90 % lub mniej ogólnej liczby głosów
- jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić o tym Komisję oraz spółkę, nie później niż w terminie 4 dni roboczych od dnia, w którym dowiedział się o zmianie udziału w ogólnej liczbie głosów lub przy zachowaniu należytej staranności mógł się o niej dowiedzieć, a w przypadku zmiany wynikającej z nabycia akcji spółki publicznej w transakcji zawartej na rynku regulowanym - nie później niż w terminie 6 dni sesyjnych od dnia zawarcia transakcji.
Jak stanowi art. 70 pkt 1 cyt. ustawy, spółka publiczna jest obowiązana do niezwłocznego przekazywania informacji, w zakresie określonym w art. 69, równocześnie do publicznej wiadomości, Komisji oraz spółce prowadzącej rynek regulowany, na którym są notowane akcje tej spółki.
Podstawowym wzorcem normatywnym dla regulacji art. 69-70 ustawy o ofercie są przepisy art. 9-15 dyrektywy 2004/109/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie harmonizacji wymogów dotyczących przejrzystości informacji o emitentach, których papiery wartościowe dopuszczane są do obrotu na rynku regulowanym oraz zmieniającej dyrektywę 2001/34/WE (Dz. Urz. UE L 390 z 31 grudnia 2004, s. 38 ze zm.). Przedmiotem regulacji dyrektywy jest zagadnienie ujawniania przez emitentów informacji okresowych lub bieżących, regulacja zaś informacji o nabyciu znacznego pakietu akcji mieści się w tym drugim zakresie.
Powyższe unormowania należą niewątpliwie do grupy przepisów zawartych w prawie regulującym publiczny obrót papierami wartościowymi, które mają na celu ochronę jednej z fundamentalnych zasad, na których oparty jest publiczny obrót - zasady transparencji (przejrzystości) rynku. Zasada ta wyznacza charakter tego obrotu, jako obrotu szczególnego rodzaju. Zasada transparencji rynku stanowi podwalinę publicznego obrotu papierami wartościowymi, bez której nie mógłby on prawidłowo funkcjonować. W myśl tej zasady inwestorzy i emitenci obowiązani są do informowania pozostałych uczestników rynku o wszystkich istotnych zdarzeniach, które mogą mieć wpływ na rynkową wycenę papierów wartościowych, a całość infrastruktury rynku kapitałowego służy równemu i prostemu dostępowi do tych informacji. Zasadę tę wyznaczają zatem dwa podstawowe wymogi: informowania rynku przez emitentów oraz równy (niedyskryminujący nikogo) dostęp do informacji. Zasada ta jest kardynalna z tego powodu, że rynek kapitałowy jest szczególnie wrażliwy na informacje dotyczące instrumentów wartościowych. Treść informacji wpływać może na aktualny i przyszły kurs rynkowy papierów wartościowych. Dlatego też informacja jest jednym z najcenniejszych dóbr na rynku kapitałowym, a postępowanie z informacjami - jednym z najważniejszych aspektów rynku, wymagającym regulacji i nadzoru ze strony organów państwa (vide: Prawo papierów wartościowych, pod red. prof. S. Włodyki, Seria: Prawo Gospodarcze i Handlowe, Tom 4, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, s. 1018 i nast.).
Niewątpliwie jednym z najistotniejszych elementów kształtujących możliwość oddziaływania prze akcjonariusza na spółkę publiczną jest ogólny układ i struktura akcjonariatu. Z tego też względu ważnym dla akcjonariuszy spółek publicznych, jak i potencjalnych inwestorów jest zapewnienie informacji o akcjonariacie i jego zmianach (por. A. Chłopecki, M. Dyl, Prawo rynku kapitałowego, 2 wydanie, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 257 i nast.). Informacje te są szczególnie istotne dla mniejszościowych akcjonariuszy, dla których wyjście z inwestycji lub zaangażowanie się w nią większego podmiotu jest sygnałem do podjęcia bądź zaniechania określonych działań. Istotny jest fakt, iż dokonywanie transakcji na akcjach jest zazwyczaj poprzedzone dokładną analizą sytuacji majątkowej emitenta, dokonywanej przez wyspecjalizowane podmioty. Poprzez publikację informacji o zmianach w strukturze akcjonariatu spółki publicznej na rynek wysyłana jest jednocześnie informacja o ocenie m.in. rentowności danej spółki, której dokonanie przez mniejszościowego akcjonariusza byłoby znacznie utrudnione. W tej sytuacji należy uznać, że ratio legis wskazanego w przepisie art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie rozwiązania jest zapewnienie równego dostępu do informacji dotyczących akcjonariatu spółki publicznej i tym samym umożliwienie dokonania obiektywnej wyceny wyemitowanych przez nią papierów wartościowych (vide: D. Gago i S. Jakszuk /w:/ Prawo rynku kapitałowego. Komentarz, pod red. M. Wierzbowskiego, L. Sobolewskiego i P. Wajdy, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2012, s. 325, podobnie: K. Haładyj /w:/ Ustawa o ofercie publicznej. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2009, s. 411).
Ponadto przepis art. 69 ustawy o ofercie umożliwia Komisji nadzoru Finansowego realizację nałożonej na nią funkcji nadzorczej.
W świetle unormowań ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym jednym z podstawowych zadań Komisji Nadzoru Finansowego, będącej centralnym organem administracji rządowej, jest sprawowanie nadzoru nad przestrzeganiem reguł uczciwego obrotu i konkurencji w zakresie publicznego obrotu oraz nad zapewnieniem powszechnego dostępu do rzetelnych informacji na rynku regulowanym.
W celu zapewnienia przejrzystości rynku publicznego i tym samym zapewnienia inwestorom aktualnego i rzetelnego obrazu emitenta, ustawodawca nałożył na spółki publiczne (emitentów), a także na innych uczestników obrotu na rynku regulowanym pewne, ściśle określone obowiązki informacyjne, w tym obowiązki związane z wszelkimi zdarzeniami mogącymi mieć wpływ na cenę papierów wartościowych oraz związane z publikowaniem informacji bieżących i okresowych.
Jednym z obowiązków nałożonych na uczestników obrotu na rynku regulowanym jest właśnie obowiązek poinformowania Komisji Nadzoru Finansowego oraz spółki publicznej, a w dalszej kolejności także i innych uczestników obrotu, o zmianie stanu posiadanego udziału w danej spółce publicznej (por. art. 70 ustawy o ofercie).
W literaturze zgodnie przyjmuje się, że obowiązek zawiadomienia spółki ma umożliwić jej wywiązanie się z obowiązku informacyjnego, o którym mowa w art. 70 ustawy o ofercie, zawiadomienie zaś Komisji Nadzoru Finansowego ma na celu umożliwienie temu organowi sprawowania nadzoru (tak m. in. K. Haładyj /w:/ Ustawa o ofercie publicznej. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2009, s. 418).
Obowiązki informacyjne nabywców znacznych pakietów akcji, uregulowane w przepisach ustawy o ofercie, są normatywnym wyrazem przekonania, że przejrzyste rynki papierów wartościowych sprzyjają rozwojowi i tworzeniu nowych miejsc pracy przez lepsze rozdysponowanie kapitału oraz redukcję kosztów. Patrząc z perspektywy inwestorów, wskazuje się, że obowiązki te służą wzmocnieniu ochrony inwestorów przez informowanie o zdarzeniach, które mogą mieć istotny wpływ na cenę akcji (M. Mataczyński, Cywilnoprawne skutki naruszenia obowiązków nabywców znacznych pakietów akcji spółek publicznych, WKP 2011, LEX nr 137934).
W ocenie Sądu, przyjąć należy, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika jednoznacznie, iż w szczegółowo opisanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji piętnastu przypadkach skarżąca spółka C. S.A. nie dokonała zawiadomienia, o którym mowa w art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie, w jednym zaś przypadku wykonała obowiązek informacyjny z naruszeniem warunków, o których mowa w przepisie art. 69 ustawy o ofercie, podając nieprawdziwą liczbę akcji przed i po dokonaniu transakcji.
W konsekwencji Sąd uznał, że Komisja Nadzoru Finansowego w zaskarżonej decyzji z dnia [...] marca 2012 r. zasadnie uznała, iż działanie spółki C. S.A. stanowiło naruszenie art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie, albowiem skarżąca spółka nie zawiadomiła w terminie Komisji ani spółki Ce. S.A. o trzykrotnym przekroczeniu 5 % ogólnej liczby głosów w spółce Ce. S.A., czterokrotnym zmniejszeniu udziału w ogólnej liczbie głosów w ww. spółce poniżej 5 %, czterokrotnym przekroczeniu 10 % ogólnej liczby głosów w tej spółce oraz czterokrotnym zmniejszeniu udziału w ogólnej liczbie głosów w spółce Ce. S.A. poniżej 10 %, a ponadto w jednym przypadku dokonała zawiadomienia o przekroczeniu 10 % ogólnej liczby głosów w spółce Ce. S.A. z naruszeniem warunków określonych w przepisie art. 69 ustawy o ofercie, podając nieprawidłową liczbę akcji będących w jej posiadaniu przed oraz po dokonaniu transakcji.
W ocenie Sądu, stwierdzone przez organ nadzoru naruszenia dokonane przez stronę skarżącą wynikały z braku uwzględniania przy wyliczaniu stanu posiadania akcji Ce. S.A. przeniesionych przez stronę skarżącą na pożyczkobiorców na podstawie umów pożyczek, a następnie braku uwzględniania zmian wynikających z wydawania spółce C. S.A. akcji nowych emisji jako zwrotu pożyczek.
Ustosunkowując się do zarzutów strony skarżącej dotyczących naruszenia przepisów art. 7, art. 75 § 1 oraz art. 77 k.p.a., polegającego na zaniechaniu dopuszczenia wnioskowanego przez stronę dowodu z opinii biegłego dla ustalenia ewentualnego wpływu naruszeń stwierdzonych przez Komisję na rynek i świadomość inwestorów, w szczególności na okoliczność tezy, czy owe naruszenia doprowadziły do szkodliwej dla rynku dezinformacji, a także polegające na zaniechanie dopuszczenia wnioskowanego przez stronę dowodu z zeznań świadków na okoliczność, czy rzekome naruszenie obowiązków informacyjnych przez stronę skutkowało błędną oceną sytuacji w Ce. S.A. przez jej akcjonariusza oraz na okoliczność tezy, czy owe naruszenia doprowadziły do szkodliwej dla rynku dezinformacji, należy wskazać, że zarzuty te są całkowicie niezasadne.
Otóż, zdaniem Sądu, należy przede wszystkim wyraźnie wskazać na wstępie, że przesłanką odpowiedzialności skarżącej spółki C. S.A. jest bezprawność czynu rozumiana jako zachowanie tego podmiotu obiektywnie niezgodne z przepisami prawa, bez dokonywania innych ocen. Zgodnie z zasadą odpowiedzialności obiektywnej, podstawą do nałożenia na stronę skarżącą kary pieniężnej było obiektywne stwierdzenie naruszenia przez C. S.A. prawa. Niewątpliwie czyny, za które została nałożona sankcja administracyjna mają charakter formalny, gdyż kara nakładana jest za samo naruszenie obowiązku określonego w art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie, a zatem za zachowanie sprzeczne z dyspozycją tego przepisu. Do znamion tych czynów nie należy natomiast skutek tego zachowania. Bezprzedmiotowe zatem było - jak słusznie wskazała Komisja Nadzoru Finansowego - przeprowadzanie dowodu z opinii biegłego na okoliczność stanu wiedzy uczestników rynku i szkodliwości naruszeń dla rynku, bowiem przedmiotem takiej opinii byłoby właśnie ustalenie skutków naruszenia art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie, które nie miały znaczenia dla odpowiedzialności za delikt administracyjny popełniony C. S.A.
Zgodnie z przepisem art. 78 § 1 k.p.a., żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy.
W związku z powyższym, należy uznać, że skoro Komisja zasadnie przyjęła, że ustalenie rzeczywistego wpływu na rynek i świadomość inwestorów naruszeń obowiązków informacyjnych przez stronę skarżącą nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, zasadnie oddaliła wniosek o powołanie biegłego, wydając w tym zakresie postanowienie z dnia [...] października 2011 r. odmówiła uwzględnienia wniosku dowodowego strony z dnia [...] września 2011 r.
Niewątpliwie uczestnicy rynku byli pozbawieni aktualnej informacji dotyczącej stanu posiadania przez skarżącą spółkę C. S.A. akcji Ce. S.A. przez okres ponad dziesięciu miesięcy, co zostało prawidłowo wskazane w decyzji z dnia [...] lutego 2011 r. Dezinformacja wskazana przez Komisję w decyzji, polegała na braku wiedzy po stronie uczestników rynku o aktualnym stanie posiadania akcji spółki Ce. S.A. przez stronę skarżącą. Tak rozumiana dezinformacja rynku była skutkiem niedopełnienia przez spółkę C. S.A. obowiązków informacyjnych określonych w art. 69 ust. 1 pkt pkt 2 ustawy o ofercie i sytuacja tego rodzaju jest szkodliwa dla rynku z uwagi na naruszenie zasady transparentności, która jest filarem rynku regulowanego.
W tej sytuacji, oczywistym jest, że nie wymaga wiadomości specjalnych stwierdzenie faktu, że skoro brak było przez dłuższy czas informacji o aktualnym stanie posiadania akcji przez skarżącą C. S.A. w zakresie, w jakim było to wymagane wprost przepisami prawa, na rynku istniał stan dezinformacji, w którym uczestnicy rynku pozbawieni byli rzetelnej informacji na temat aktualnego stanu zaangażowania strony skarżącej w spółce Ce. S.A. Komisja Nadzoru Finansowego zasadnie wskazała we uzasadnieniu spornej decyzji, że - wbrew twierdzeniom skarżącej spółki - rzetelne i pełne informowanie przez C. S.A. o zmianach stanu posiadania związanych z umowami pożyczki, nie mogłoby prowadzić do dezinformacji na rynku, albowiem informacje te dotyczyły faktycznego stanu posiadania znaczącego akcjonariusza spółki Ce. S.A. Zdaniem Sądu, uczestnicy rynku, wbrew irracjonalnym obawom skarżącej spółki - mieliby w każdej chwili pełny obraz wpływu poszczególnych akcjonariuszy na Ce. S.A., tym bardziej, że przepisy zobowiązują znaczących akcjonariuszy do wskazywania w zawiadomieniach o zmianie stanu posiadania, rodzaju zdarzenia powodującego zmianę określonego udziału. Komisja zasadnie uznała więc, że skarżąca spółka powinna była w każdym zawiadomieniu poinformować, że zdarzeniem powodującym zmianę udziału, którego dotyczy zawiadomienie, było udzielenie pożyczki akcji Ce. S.A. lub zwrot pożyczonych akcji tej spółki. Istotne jest bowiem to, że informacje o aktualnej strukturze akcjonariatu mogą być brane pod uwagę przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych.
Jeśli chodzi z kolei o wniosek skarżącej spółki o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków na okoliczność ustalenia, "czy rzekome naruszenie obowiązków informacyjnych dokonanych przez Stronę skutkowało błędną oceną sytuacji w Ce. S.A. przez jej akcjonariusza" oraz na okoliczność "wpływu tych rzekomych naruszeń na okoliczność tezy, czy owe rzekome naruszenia doprowadziły do "szkodliwej dla rynku dezinformacji", należy uznać - podobnie, jak w zakresie wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego - że przeprowadzenie tych dowodów prowadziłoby do ustalenia skutków naruszenia art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie, co nie należy do znamion tego czynu.
Odnosząc się zarzutów strony skarżącej dotyczących rzekomego nieustalenia przez Komisję Nadzoru Finansowego kwestii związanych z wydaniem akcji serii N spółki Ce. S.A., podnieść należy, że organ w swojej decyzji prawidłowo ustaliła, iż akcje serii N spółki Ce. S.A. zostały zarejestrowane w dniu [...] października 2009 r., a nie jak wskazuje strona skarżąca w dniu [...] października 2009 r. W związku z podwyższeniem kapitału zakładowego zmniejszył się udział C. S.A. w ogólnej liczbie głosów Ce. S.A. poniżej 5%. Do zmiany udziału skarżącej spółki C. S.A. w ogólnej liczbie głosów doszło zatem w następstwie zdarzenia prawnego, a nie czynności prawnej. W tej sytuacji organ zasadnie przyjął, że strona skarżąca mogła dowiedzieć się o zarejestrowaniu podwyższenia kapitału zakładowego z raportu bieżącego Ce. S.A. z dnia [...] października 2009 r. Akcje serii N zostały natomiast wydane skarżącej spółce C. S.A. w dniu [...] października 2009 r., w liczbie odpowiadającej liczbie akcji pożyczonych G. w dniu [...] sierpnia 2009 r., jako realizacja postanowień umów z dnia [...] i [...] sierpnia 2009 r. W związku z tym udział organ słusznie wskazał w uzasadnieniu decyzji, że skarżąca spółka C. S.A. przekroczyła 10% w ogólnej liczbie głosów.
Ustosunkowując się do zarzutów strony skarżącej dotyczących wysokości kary pieniężnej nałożonej przez organ, wskazać należy, że Komisja Nadzoru Finansowego nakłada sankcję administracyjną na podstawie art. 97 ustawy o ofercie, w ramach uznania administracyjnego.
W ocenie Sądu, Komisja może zatem - poruszając się w ramach tego uznania - stwierdzić naruszenie przepisów materialnych przez stronę i zarówno nałożyć sankcję w postaci kary pieniężnej, jak również uznać, że naruszenie to nie wymaga nałożenia sankcji i umorzyć postępowanie. Ze względu na brak zasad wymiaru kary pieniężnej w postępowaniu administracyjnym, należy uznać, że również jej wysokość zależy od uznania organu. Oczywiście jej wysokość nie może być dowolna. Organ administracji powinien jej wysokość należycie uzasadnić.
Zdaniem Sądu, wysokość kary pieniężnej nie jest uzależniona od wystąpienia realnej szkody na rynku zarówno w odniesieniu do inwestorów finansowych (portfelowych) jak i indywidualnych, zainteresowanych wykonywaniem prawa głosu na walnym zgromadzeniu spółki publicznej. Sankcja za naruszenie obowiązków informacyjnych powinna być natomiast dostosowana do okoliczności konkretnej sprawy i czynników leżących po stronie podmiotu uchylającego się od wykonania sankcjonowanego obowiązku. Niewątpliwie sankcja administracyjna określona w art. 97 ustawy o ofercie powinna być czynnikiem o charakterze finansowym, który to ma zniechęcać podmioty obowiązane do popełniania naruszeń prawa, a także obniżać ekonomiczną atrakcyjność tych naruszeń (tak: m.in. A. Borkowska i P. Wajda /w:/ Prawo rynku kapitałowego. Komentarz, pod red. M. Wierzbowskiego, L. Sobolewskiego i P. Wajdy, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2012, s. 494).
Mając powyższe na względzie, należy - zdaniem Sądu – uznać, że Komisja Nadzoru Finansowego w uzasadnieniu spornej decyzji wykazała zarówno konieczność nałożenia, jak i wysokość kary pieniężnej.
Należy zgodzić się z Komisją, iż sankcje nakładane za naruszenie określonych prawem administracyjnym zakazów mają charakter represyjny, a ich celem jest dyscyplinowanie adresatów norm prawnych do przestrzegania obowiązującego prawa. Podobnie wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 15 stycznia 2007 r. (sygn. akt P 19/06), stwierdzając, że istotą kary jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Niewątpliwe jest, że aby sankcje były skuteczne, muszą powodować dolegliwość, muszą jednak być współmierne w stosunku do rodzaju naruszenia i nieuchronne (Z. Kmieciak, Ogólne zasady prawa i postępowania administracyjnego, Warszawa 2000, s. 122-123).
W ocenie Sądu, Komisja Nadzoru Finansowego, nakładając na skarżącą spółkę C. S.A. karę administracyjną wzięła pod uwagę rodzaj ujemnych następstw czynu, a także cel i sposób jego popełnienia, a także stopień naruszeń, zaś nałożona kara nie miała znamion nieuzasadnionego automatyzmu.
Nałożona na stronę skarżącą kara pieniężna, zdaniem Sądu, uwzględnia wynikającą z Konstytucji RP zasadę proporcjonalności, a także jest adekwatna do naruszeń, jakich dopuściła się strona skarżąca.
Należy podkreślić, że stwierdzone przez organ naruszenia godziły w dobro szczególnie chronione, jakim jest interes uczestników rynku kapitałowego oraz bezpieczeństwo i przejrzystość (transparentność) rynku kapitałowego.
Komisja prawidłowo uznała więc, że naruszenie obowiązków informacyjnych, którego dopuściła się strona skarżąca, wymagało nałożenia kary dolegliwej, która ma działać wychowawczo w sferze prewencji indywidualnej, a także w sferze prewencji ogólnej, albowiem w każdym przypadku ma spowodować, że strona zobowiązana do wypełniania stosownych obowiązków ustawowych z większą starannością będzie podchodziła do wypełniania obowiązków informacyjnych.
Należy, zdaniem Sądu, uznać, że organ nadzoru, ustalając wysokość kary pieniężnej, prawidłowo skoncentrowała się na stwierdzonych w toku postępowania nieprawidłowościach w wypełnianiu przez stronę obowiązków informacyjnych i ich wadze.
Sąd w pełni podzielił stanowisko Komisji, że naruszenie przez skarżącą spółkę przepisów ustawy o ofercie było znaczące z kilku względów.
Po pierwsze, jak zasadnie podkreślił organ, zachowanie strony skarżącej miało powtarzalny charakter (w analizowanym okresie stwierdzono aż [...] przypadków naruszeń). Ponadto, spółka C. S.A. jest istotnym podmiotem w gronie akcjonariuszy spółki publicznej Ce. S.A., ponieważ właścicielami (akcjonariuszami) oraz członkami rady nadzorczej C. S.A. są członkowie zarządu Ce. S.A., a więc osoby mające bezpośredni wpływ na działalność Ce. S.A. oraz mające bieżący dostęp do pełnych informacji o sytuacji ekonomiczno-finansowej Ce. S.A. Informacje o stanie posiadania akcji Ce. S.A. przez osobę prawną należącą w sensie ekonomicznym do członków zarządu Ce. S.A. oraz o wszelkich zmianach tego stanu posiadania są szczególnie istotne dla pozostałych uczestników rynku, ponieważ świadczą o decyzjach podejmowanych przez osoby najlepiej poinformowane o sytuacji Ce. S.A. Brak takich informacji powodował, że inwestorzy byli pozbawieni dostępu do informacji przez długi czas o rzeczywistym stanie zaangażowania w akcje spółki publicznej przez poszczególnych akcjonariuszy, w tym m.in. podmiotu, którego właścicielami są osoby będące jednocześnie członkami zarządu tej spółki. Ponadto, na co słusznie zwróciła uwagę Komisja, brak informacji o rzeczywistym sianie zaangażowania skarżącego spółki w akcje Ce. S.A. występował aż przez okres ponad 10 miesięcy.
Zdaniem Sądu, organ w sposób prawidłowy ocenił ponadto wagę informacji o aktualnym stanie zaangażowania skarżącej spółki C. S.A. w akcje spółki Ce. S.A., zasadnie zwracając uwagę na fakt, że w okresie, w którym dochodziło do wskazanych nieprawidłowości, jedynym znanym "rynkowi" znaczącym (tj. posiadającym więcej niż 5 % ogólnej liczby głosów) akcjonariuszem Ce. S.A. była spółka C. S.A.
Dodatkowo należy podkreślić, że zgodnie z przepisem art. 97 ust. 2 ustawy o ofercie, kara pieniężna do wysokości 1.000.000 złotych może być nałożona odrębnie za każdy z czynów określonych w przepisie art. 97 ust. 1 ustawy o ofercie. W tej sytuacji uznać trzeba, że KNF w określonych przypadkach może na podmioty dokonujące naruszeń nakładać kary w wysokości do 1.000.000 złotych za każde z dokonanych naruszeń, czyli w wysokości wielokrotnie przekraczającej karę nałożoną na skarżącą spółkę C. S.A.
W związku z powyższym, Sąd uznał, że Komisja Nadzoru Finansowego prawidłowo wykazała w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dlaczego konieczne było wymierzenie skarżącej spółce C. S.A. kary pieniężną w wysokości 1.000.000 złotych.
Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, należy - zdaniem Sądu - uznać, że Komisja Nadzoru Finansowego, wydając obie sporne decyzje, nie dopuściła się jakiejkolwiek obrazy norm wyrażonych zarówno w przepisach art. 69 ust. 1 w związku z art. 4 pkt 17 ustawy o ofercie, jak również w art. 69 ust. 4 tej ustawy, zaś argumentacja podnoszona przez stronę w zakresie owych zarzutów - jest całkowicie niezasadna.
Zdaniem Sądu, z akt sprawy wynika, że podwyższenie kapitału zakładowego spółki Ce. S.A. w związku z emisją akcji serii N zostało zarejestrowane dniu [...] października 2009 r. W związku z podwyższeniem zmniejszył się udział skarżącej spółki C. S.A. w ogólnej liczbie głosów Ce. SA poniżej 5%. Do zmiany udziału strony skarżącej w ogólnej liczbie głosów doszło zatem w następstwie zdarzenia prawnego, a nie czynności prawnej. Twierdzenie Skarżącego zawarte w skardze łączące powstanie obowiązku z art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie, z chwilą wydania akcji nowej emisji akcjonariuszom w formie dokumentu lub w formie zapisu na rachunku papierów wartościowych są pozbawione zatem podstaw prawnych. Każde podwyższenie lub obniżenie kapitału zakładowego może powodować zmianę ogólnej liczby głosów. W związku z tym, że podwyższenie zakładowego wymaga zmiany statutu i wpisu do rejestru, zmiana w ogólnej liczbie głosów następuje z chwilą wydania przez sąd rejestrowy postanowienia o zarejestrowaniu podwyższenia kapitału zakładowego spółki. Postanowienie to zostało wydane w dniu [...] października 2009 r. W tym samym dniu spółka Ce. poinformowała o tym w raporcie bieżącym. W tej sytuacji, Komisja zasadnie przyjęła, że strona skarżąca mogła dowiedzieć się o zarejestrowaniu podwyższenia zakładowego z raportu bieżącego Ce. S.A. z dnia [...] października 2009 r. W związku z tym, strona skarżąca, zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie, powinna niezwłocznie zawiadomić o tym KNF oraz spółkę, nie później niż w terminie 4 dni roboczych od dnia, w którym dowiedziała się o zmianie udziału w ogólnej liczbie głosów lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się o niej dowiedzieć. Nie bez znaczenia jest również to, że obowiązek z art. 69 ust. 1 cyt. ustawy powstał również w związku z wydaniem akcji serii N w dniu [...] października 2009 r., w liczbie odpowiadającej liczbie akcji pożyczonych G. w dniu [...] sierpnia 2009 r., albowiem wówczas udział skarżącej spółki przekroczył 10% w ogólnej liczbie głosów.
Jeśli chodzi z kolei o zarzut naruszenia art. 69 ust. 4 ustawy o ofercie, zauważyć należy, że przepisy zobowiązujące znaczących akcjonariuszy do informowania o zmianie stanu posiadania w akcjonariacie spółek publicznych, nakazują wskazanie w raporcie rodzaju zdarzenia powodującego zmianę określonego udziału (vide: art. 69 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie). W tej sytuacji należy uznać, że - wbrew sugestiom strony skarżącej - spółka C. S.A. powinna była w każdym zawiadomieniu poinformować, że zdarzeniem powodującym zmianę udziału, którego dotyczy dane zawiadomienie, było udzielenie pożyczki akcji Ce.S.A. lub zwrot pożyczonych akcji tej spółki. W takiej sytuacji, uczestnicy rynku kapitałowego, otrzymując rzetelną informację o zmniejszeniu udziału C. S.A. w Ce. S.A. w wyniku udzielenia pożyczki, spodziewaliby się, że skarżąca spółka po otrzymaniu zwrotu pożyczki ponownie stanie się znaczącym akcjonariuszem, gdyż istotą umowy pożyczki jest zwrot jej przedmiotu. Niezasadne jest więc stanowisko strony skarżącej, z którego wynika, jakoby rzetelne i zgodne z przepisami prawa informowanie o zmianach stanu posiadania mogło wprowadzać w błąd co do rzeczywistego popytu lub podaży akcji Ce. S.A. Zdaniem Sądu, za manipulację mogą być uznane bowiem jedynie takie działania, które mogą wprowadzać rynek w błąd co do rzeczywistego stanu faktycznego, a nie rzetelne informowanie rynku o okolicznościach, które faktycznie miały miejsce. Wskazać należy ponadto, że bezpodstawne są zarzuty strony skarżącej, że przepis art. 69 ust. 4 ustawy o ofercie nie daje akcjonariuszowi możliwości szczegółowego uzasadnienia celów, zamiarów i przesłanek zmniejszania posiadania akcji poniżej progu 5 %. Komisja zasadnie przyjęła w zaskarżonej decyzji, iż sporny przepis art. 69 ust. 4 ustawy o ofercie określa minimum informacji, które akcjonariusz przekraczający lub zmniejszający określone w ustawie o ofercie progi powinien przekazać w związku tym przekroczeniem (lub zmniejszeniem). Wbrew temu, co twierdzi strona, uznać należy więc, że w przypadku, gdy w ocenie podmiotu, podane informacje, zgodnie z przepisem art. 69 ust. 4 ustawy o ofercie, mogą okazać się za zbyt lakoniczne, podmiot zobowiązany zawsze może uzupełnić przekazywaną informację w sposób pozwalający na właściwą interpretację działań strony.
Według Sądu, nie sposób zgodzić się również z zarzutem naruszenia przepisu art. 97 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy o ofercie.
Komisja zasadnie podniosła w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz w odpowiedzi na skargę, że przepis art. 97 ust. 2 ustawy o ofercie zezwala na nałożenie kary w wysokości miliona złotych za każdy z odrębnych czynów określonych w przepisie art. 97 ust. 1 cyt. ustawy. Komisja prawidłowo ustaliła, że skarżąca C. S.A. dopuściła się łącznie 16 czynów, a zatem organ nadzoru mógł teoretycznie wymierzyć 16 kar pieniężnych o łącznej wysokości 16 milionów złotych, gdyż każde zachowanie (naruszenie obowiązku informacyjnego) należy traktować jako odrębny czyn. W związku z tym nie sposób zarzucać organowi, że dopuścił się jakiekolwiek zaostrzania wymiaru kary poprzez wadliwą interpretację przepisu art. 97 ust. 2 ustawy o ofercie.
Zdaniem Sądu, analizując wymiar kary, Komisja prawidłowo uznała, że niewywiązanie się przez skarżącą spółkę z obowiązków informacyjnych związanych ze zmianą udziału w akcjonariacie spółki publicznej Ce. S.A., o których mowa w art. 69 ust. 1 pkt 2 ustawy o ofercie, godzi w interesy pozostałych akcjonariuszy, pozbawiając ich możliwości skorzystania z ustawowego mechanizmu umożliwiającego wycofanie się z inwestycji w spółkę po rzetelnie ustalonej cenie rynkowej na równych dla wszystkich zasadach. Komisja prawidłowo oceniła w tym kontekście indywidualny wpływ posiadanego przez skarżącą spółkę udziału oraz fakt zasiadania przedstawicieli skarżącej spółki w organach w/w spółki publicznej Ce. S.A. W związku z powyższym nie sposób uznać, że organ nadzoru, wymierzając skarżącej spółce karę pieniężną z tytułu naruszenia przez nią obowiązków ciążących na podmiotach uczestniczących w obrocie papierami wartościowymi na rynku regulowanym, dopuścił się naruszenia norm prawa materialnego regulujących obrót papierami spółek publicznych.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, należy przyjąć, że Komisja Nadzoru Finansowego, wydając zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2011 r. - kierowała się prawidłowo zasadami postępowania administracyjnego, albowiem podjęła wszelkie możliwe i niezbędne zarazem czynności celem pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w oparciu o zebrany w sposób wyczerpujący materiał dowodowy. Organ nadzoru nie dopuścił się tym samym obrazy przepisów kodeksu postępowania administracyjnego wskazanych w art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a.
Ponadto, uzasadniając obie sporne decyzje w sposób wszechstronny i pełny, organ nadzoru nie naruszył - w ocenie Sądu - normy prawnej wyrażonej w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który mógłby mieć jakikolwiek istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło