VI SA/Wa 937/17

WyrokWSA w Warszawie2017-10-09

Skład orzekający: Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Aneta Lemiesz, Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wycofaniu z obrotu oleju napędowego, oparta na wynikach badań próbki pobranej z dystrybutora, może zostać utrzymana w mocy, jeśli strona skarżąca przedstawiła dowody wskazujące, że paliwo w zbiorniku spełnia normy jakościowe, a jego parametry pogarszają się dopiero w wyniku kontaktu z elementami rurociągu doprowadzającego do dystrybutora?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji nie wykazały, iż można zastosować domniemanie z art. 22 ust. 8 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, zgodnie z którym wyniki badań próbek stosuje się do całej partii paliwa w zbiorniku. Brak było pewności, że próbki i paliwo w zbiorniku były przechowywane w identycznych warunkach. Sąd podzielił stanowisko skarżącej, że pogorszenie parametrów paliwa (stabilność oksydacyjna) mogło wynikać z kontaktu z miedzianymi elementami rurociągu, a nie z wady samego paliwa w zbiorniku. Wobec usunięcia tej przyczyny przez skarżącą, wycofanie paliwa z obrotu było nieproporcjonalne i nieracjonalne.
Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej zarządził wycofanie z obrotu oleju napędowego z powodu niespełniania norm jakościowych w zakresie stabilności oksydacyjnej, co potwierdziły badania laboratoryjne próbek pobranych z dystrybutora. Prezes UOKiK utrzymał tę decyzję w mocy, odrzucając argumenty spółki, że paliwo w zbiorniku jest dobrej jakości, a problem wynika z rurociągu. Spółka zaskarżyła decyzję Prezesa UOKiK, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. i ustawy o Inspekcji Handlowej, wskazując na własne badania potwierdzające jakość paliwa w zbiorniku i usunięcie przyczyny problemu z rurociągiem.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i zasądził od Prezesa UOKiK na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant referent Julia Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2017 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie wycofania z obrotu oleju napędowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na rzecz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w G. kwotę 680 zł (słownie: sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ("Prezes UOKIK") decyzją z dnia [...] lutego 2017 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 5 ust. 2 oraz art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1059, z późn. zm.) utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...], w przedmiocie zarządzenia wycofania z obrotu oleju napędowego w ilości 5061 litrów znajdującego się w zbiorniku podziemnym nr 2, połączonym z odmierzaczem oleju napędowego, na stacji paliw w [...], przy ul. [...], należącej do P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G." (dalej jako "P. w G.", "skarżąca", "spółka"). Z akt sprawy wynikało, że w dniu [...] listopada 2016 r. inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w W. przeprowadzili kontrolę w P., na stacji paliw mieszczącej się pod ww. adresem. W toku kontroli pobrano do badań laboratoryjnych próbkę nr [...] oraz próbkę kontrolną [...] oleju napędowego znajdującego się w zbiorniku podziemnym, w ilości 4,85 litra każda. Próbki te zostały przekazane do akredytowanego, niezależnego laboratorium Instytutu Nafty i Gazu - Państwowego Instytutu Badawczego w [...] (dalej "Laboratorium"). Badania laboratoryjne próbki pobranej w dniu [...] listopada 2016 r. wykazały, że olej napędowy nie spełnia wymagań jakościowych określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 9 października 2015 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1680) - dalej: "rozporządzenie", z uwagi na parametr - stabilność oksydacyjna, którego wynik badania wyniósł powyżej 50 g/m3 przy wymaganiach jakościowych max. 25 g/m3 oraz 2,6 h przy wymaganiach jakościowych min. 20 h. W toku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2016 r., z uwagi na nową dostawę paliwa inspektorzy pobrali do badań z partii liczącej 5061 litrów próbki oleju napędowego w ilości 4 litry każda (próbka nr [...] i próbka kontrolna nr [...]), które zostały następnie przekazane do Laboratorium, a także poinformowali skarżącą o wynikach badań, przekazali egzemplarz sprawozdania z badań oraz poinformowali o możliwości złożenia wniosku o zbadanie próbki kontrolnej, z czego spółka skorzystała. Postanowieniem z [...] listopada 2016 r. ( nr [...])[...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej dokonał zabezpieczenia oleju napędowego w ilości 5061 litrów znajdującego się w zbiorniku podziemnym nr 2, połączonym z odmierzaczem oleju napędowego, na wskazanej na wstępie, należącej do skarżącej stacji paliw w G., w celu ustalenia jego rzeczywistej jakości. Badania laboratoryjne próbki pobranej w dniu [...] listopada 2016 r. wykazały, że olej napędowy nie spełnia wymagań jakościowych określonych w rozporządzeniu, z uwagi na parametr - stabilność oksydacyjna, którego wynik badania wyniósł powyżej 50 g/m3 przy wymaganiach jakościowych max. 25 g/m3 oraz 4,2 h przy wymaganiach jakościowych min. 20 h. W toku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] grudnia 2016 r., inspektorzy poinformowali skarżącą o wynikach badań, przekazali egzemplarz sprawozdania z badań oraz poinformowali o możliwości złożenia wniosku o zbadanie próbki kontrolnej, z którego spółka nie skorzystała, informując o tym organ pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. Ponownie badania laboratoryjne próbki pobranej w dniu [...] listopada 2016 r. wykazały, że olej napędowy nie spełnia wymagań jakościowych określonych w rozporządzeniu, z uwagi na parametr - stabilność oksydacyjna, którego wynik badania wyniósł powyżej 95 g/m3 przy wymaganiach jakościowych max. 25 g/m3 oraz 2,1 h przy wymaganiach jakościowych min. 20 h. Skarżąca podczas kontroli w dniu [...] grudnia 2016 r. została poinformowana o wynikach ww. badania. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. ( nr [...])[...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej, uchylił zabezpieczenie produktu dokonane postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. Następnie z uwagi na negatywne wyniki badań laboratoryjnych, decyzją z tego samego dnia (nr [...]) zarządził wycofanie z obrotu oleju napędowego w ilości 5061 litrów, znajdującego się w zbiorniku podziemnym nr 2, połączonym z odmierzaczem oleju napędowego, znajdującego się na stacji paliw w G., przy ul. [...]. P. w G. złożył w ustawowym terminie odwołanie od ww. decyzji, w którym stwierdził, że paliwo nie powinno zostać wycofane z obrotu, gdyż spełnia ono wymagania jakościowe, pod warunkiem, że jest ono pobierane bezpośrednio ze zbiornika, a nie jak uczyniono to w kontroli z dystrybutora. Spółka wskazała, że nie kwestionuje wyników badań laboratoryjnych, jednakże przyczyn naruszenia norm nie upatruje w wadliwej jakości paliwa. W związku z powyższym wniosła o uchylenie decyzji z dnia [...] grudnia 2016 r. i umorzenie postępowania, a także o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego poprzez ponowne pobranie próbek. Spółka wyjaśniła także całą procedurę zakupu, dostawy magazynowania omawianego paliwa oraz wskazała, że cała infrastruktura dotycząca stacji paliw jest zgodna z wymaganiami i posiada odbiory przez uprawnione jednostki. Do odwołania załączyła sprawozdanie z badań, wykonanych przez Przemysłowy Instytut Motoryzacji w [...] oraz protokół pobrania próbek z dnia [...] grudnia 2016 r. Spółka w dniu [...] stycznia 2017 r. zapoznała się z aktami postępowania w siedzibie UOKIK, a następnie pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. ponowiła zawarty w odwołaniu wniosek o ponowne pobranie próbek przez organ II instancji, a także wniosła o dołączenie do akt postępowania dokumentów w postaci sprawozdań z badań laboratoryjnych oleju napędowego. W tych okolicznościach została wydana wymieniona na wstępie decyzja Prezesa UOKIK z dnia [...] lutego 2017 r. W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny sprawy, a następnie przytoczył mające zastosowanie w sprawie przepisy ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (Dz. U. z 2016 r., poz. 1928), wskazując, że paliwa transportowane, magazynowane, wprowadzane do obrotu oraz gromadzone w stacjach zakładowych powinny spełniać wymagania jakościowe określone dla danego paliwa, ze względu na szereg czynników. Transportowanie, magazynowanie, wprowadzanie do obrotu, a także gromadzenie w stacjach zakładowych takich paliw jest zabronione. Następnie wskazał, że przeprowadzone badania laboratoryjne w akredytowanym, niezależnym laboratorium Instytutu Nafty i Gazu - Państwowego Instytutu Badawczego w [...] wykazały, że próbki paliwa pochodzące z obu kontroli nie spełniały wymagań jakościowych określonych w rozporządzeniu z uwagi na parametr - stabilność oksydacyjna. Również badania laboratoryjne przeprowadzone w akredytowanym, niezależnym laboratorium Przemysłowego Instytutu Motoryzacji w [...] potwierdziły ww. nieprawidłowości. Prezes UOKIK wyjaśnił, że podstawę prawną wydania decyzji z dnia [...] grudnia 2016 r. stanowił art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Handlowej na podstawie, którego po stwierdzeniu w toku kontroli nieprawidłowości w zakresie jakości paliwa, w tym przypadku negatywnych wyników analizy laboratoryjnej pobranych próbek oleju napędowego, [...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej zarządził wycofanie produktu z obrotu (w tym przypadku oleju napędowego). W opinii organu odwoławczego, niedotrzymanie normy dotyczącej stabilności oksydacyjnej może powodować wzrost lepkości oraz powstanie żywic i osadów, które mogą bardzo poważnie zaszkodzić eksploatacji pojazdu, blokując zarówno filtry jak i pozostałe elementy układu paliwowego, a tym samym narazić użytkowników pojazdów na ponoszenie nieuzasadnionych kosztów ich napraw i remontów, dlatego też z uwagi na interes ekonomiczny i bezpieczeństwo konsumentów zasadne było utrzymanie w mocy decyzji w przedmiocie nakazu wycofania zakwestionowanego paliwa z obrotu. Odnosząc się do argumentacji podniesionej w odwołaniu w zakresie dotyczącym pobrania próbek bezpośrednio z dystrybutora, Prezes UOKIK wskazał, że Inspektorzy pobrali próbki paliw zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 1 września 2009 r. w sprawie sposobu pobierania próbek paliw ciekłych i biopaliw ciekłych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1035) oraz postanowieniami normy PN-EN 14275 "Paliwa do pojazdów samochodowych. Ocena jakości benzyny silnikowej i oleju napędowego. Pobieranie próbek z dystrybutorów detalicznych i zakładowych". Ilość pobranego paliwa była prawidłowa, przechowywano je w jednorazowych, szczelnych, schłodzonych, metalowych pojemnikach, które zostały zaplombowane i przetransportowane do Laboratorium. Organ zauważył, że rozporządzenie wskazuje dwa sposoby poboru próbek paliw, a mianowicie z urządzenia służącego do dystrybucji (odmierzacza) oraz ze zbiornika, rozstrzygając który i w jakim wypadku powinien być zastosowany. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, paliwa powinny spełniać wymagania jakościowe ze względu na zapewnienie prawidłowej pracy silnika pojazdu. Na stacji paliw, pojazdy tankuje się z dystrybutora, nie zaś ze zbiornika. Dlatego też w ocenie organu próbki pobiera się również z dystrybutora. Odnosząc się do wniosku Spółki, dotyczącego pobrania dodatkowej próbki przez organ II instancji, bezpośrednio ze zbiornika nr 2, Prezes UOKIK wyjaśnił, że przepisy ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw nie przewidują pobrania trzeciej próbki paliwa do badania, a tym samym brania pod uwagę wyników badań innych próbek niż próbka i próbka kontrolna, pobrane w toku kontroli. Dlatego też wniosek ten uznał za bezprzedmiotowy. Z kolei co do kwestii wpływu konstrukcji i długości rurociągu na różnice pomiędzy jakością paliwa pobieranego z dystrybutora, a paliwa pobieranego ze zbiornika nr 2, organ wyjaśnił, iż budowa instalacji przeznaczonej do dystrybucji i sprzedaży konsumentom paliw nie może mieć wpływu na jakość paliw. Konsument tankuje pojazd bezpośrednio z odmierzacza paliw i podnoszona przez stronę długość rurociągu jak również ograniczona liczba tankowań nie może uzasadniać oferowania konsumentom paliwa niewłaściwej jakości. Wskazano, że to na przedsiębiorcy spoczywa obowiązek przyjęcia takich rozwiązań konstrukcyjnych rurociągu, odmierzacza i zbiornika, aby paliwo pobierane przez konsumentów z odmierzacza paliw na stacjach paliw spełniało wymagania jakościowe. Również dołączone przez Spółkę do odwołania sprawozdanie z badań (nr [...]) przeprowadzonych przez [...] w [...], dotyczących zgodnie z protokołem z [...] grudnia 2016 r., próbki pobranej bezpośrednio ze zbiornika nr 2, tj. po wycofaniu paliwa z obrotu, nie może być brane pod uwagę przy podjęciu rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Podstawę oceny jakości paliwa stanowić bowiem mogą jedynie wyniki badań próbek pobranych przez inspektorów w dniach [...] i [...] listopada 2016 r. Wskazane podjęte działania przez stronę, w tym ewentualne późniejsze usunięcie nieprawidłowości, nie może w ocenie organu mieć wpływu na zasadność wydania decyzji przez organ I instancji. P. w G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, zaskarżając ww. decyzję w całości i wnosząc o uchylenie decyzji, umorzenie postępowania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. wniosła również o dopuszczenie dowodu z wyników badań próbki paliwa z dnia [...] marca 2017 r. na okoliczność spełniania norm przez paliwo zgromadzone w zbiorniku. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 7, 77 i 107 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego we właściwym zakresie, podczas gdy organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Ponadto wskazała, że doszło do naruszenia art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Handlowej w związku z art. 22 ust. 8 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw poprzez wycofanie z obrotu paliwa, z uwagi na uznanie, że wyniki badań próbki paliwa należy odnieść do paliwa zgromadzonego w zbiorniku pomimo przedstawionej przez skarżącego opinii, z której wynikało, że paliwo zgromadzone w zbiorniku jest właściwej jakości. W uzasadnieniu P. w G. powtórzył częściowo argumentację zawartą w odwołaniu, wskazując, że przedsiębiorstwo na własną rękę dokonało ponownych badań próbek paliwa pochodzącego ze zbiornika nr 2, pobranych bezpośrednio z tego zbiornika oraz dokonało konsultacji mających na celu ustalenie przyczyny zaistniałej sytuacji. Skarżąca wskazała, że paliwo pochodzące ze zbiornika nr 2 przechodząc przez dystrybutor traciło parametry stabilności oksydacyjnej, natomiast przy pobraniu próbek bezpośrednio ze zbiornika te parametry zachowywało. W związku z tym poczyniła kroki mające na celu usunięcie przyczyny utraty ww. parametrów - tj. w porozumieniu z [...] ustaliła, że rurociąg przez który płynie paliwo ze zbiornika do odmierzacza paliw wykonany był z miedzi, która powodowała utratę stabilności oksydacyjnej. Niezwłocznie po dokonaniu tych ustaleń wymieniono istniejący rurociąg przy pomocy specjalistycznej firmy. P. w G. zwróciła uwagę, że nie kwestionuje wyników badań laboratoryjnych, a także, że organ nie kwestionował twierdzeń skarżącej, iż stabilność oksydacyjna może być zaburzona przez miedziane części znajdujące się w przewodach doprowadzających paliwo do dystrybutora, a nie w zbiorniku, który gromadzi paliwo. Dlatego też w ocenie skarżącej Prezes UOKIK powinien przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe, które określiło by jakoś paliwa w zbiorniku. Nie miał on bowiem prawa zastosować art. 22 ust. 8 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw. W odpowiedzi na skargę Prezes UOKIK wnosił o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 poz. 1369, ze zm.), dalej "p.p.s.a.". Rozpoznając sprawę w świetle powyższych kryteriów stwierdzić należy, że rozpoznawana skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. W myśl art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (Dz. U. z 2016 r. poz. 1928) paliwa transportowane, magazynowane, wprowadzane do obrotu oraz gromadzone w stacjach zakładowych powinny spełniać wymagania jakościowe określone dla danego paliwa, ze względu na ochronę środowiska, wpływ na zdrowie ludzi oraz prawidłową pracę silników zamontowanych w pojazdach, ciągnikach rolniczych, a także maszynach nieporuszających się po drogach. Na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej, Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej, w drodze decyzji, może zarządzić w toku kontroli ograniczenie wprowadzenia do obrotu, wstrzymanie wprowadzenia do obrotu lub wycofanie z obrotu produktów albo wstrzymanie świadczenia usług, albo niezwłoczne usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, jeżeli jest to konieczne ze względu na bezpieczeństwo lub interes konsumentów albo interes gospodarczy państwa. W przedmiotowej sprawie, kontroli poddano próbki oleju napędowego, znajdującego się na stacji paliw w G. przy ul. [...], należącej do P. w G. W związku z ustalonym w toku kontroli niespełnianiem wymagań jakościowych dla paliw ciekłych w zakresie parametru - stabilność oksydacyjna, postanowieniem z [...] listopada 2016 r. (nr [...])[...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej, dokonał zabezpieczenia oleju napędowego w ilości 5061 litrów, które to postanowienie następnie uchylił i wydał decyzję w przedmiocie wycofania produktu z obrotu. W ocenie Sądu, organ nie wykazał jednak aby w przypadku skarżącej możliwe było zastosowania domniemania wynikającego z art. 22 ust. 8 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości, w myśl którego, wyniki badań pobranych próbek paliwa stosuje się do jakości całej partii paliwa znajdującego się w zbiorniku, z którego pobrano próbki. Sąd podziela w tym zakresie pogląd wyrażony w przywołanym przez skarżąca wyroku WSA w Łodzi z dnia 13 grudnia 2016 r., III SA/Łd 715/16, że dla zastosowania wyników badań pobranych próbek paliwa do całej partii paliwa znajdującego się w zbiorniku, musi zachodzić pewność, że pobrane próbki paliwa, jak i paliwo w zbiorniku, przechowywane były w takich samych warunkach, których oddziaływanie nie mogło negatywnie wpłynąć na ich właściwości chemiczne. Możliwość zaś zastosowania domniemania z art. 22 ust. 8 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości w tej konkretnej sprawie podważały zarzuty podnoszone przez skarżąca w toku postępowania administracyjnego poparte wynikami zleconych przez nią badań paliwa ze zbiornika, a także inne ustalone w sprawie okoliczności, takie jak - opisana w odwołaniu - obowiązująca w przedsiębiorstwie skarżącej procedura zakupu, dostawy i magazynowania paliwa oraz, że cała infrastruktura dotycząca stacji paliw jest zgodna z wymaganiami i posiada odbiory przez uprawnione jednostki. W ww. zakresie skarżąca wskazała także, że zawarła umowę z O. Sp. z o.o., w której sprzedawca zobowiązany jest do monitorowania jakości paliwa na stacji paliw P. w G. Nigdy nie stwierdzono nieprawidłowej jakości paliwa. Nie mogła zatem pozostać bez uwagi Sądu okoliczność, że skarżąca przez całe postępowanie administracyjne, nie kwestionowała wyników badań pobranych próbek, jak również nie kwestionowała przebiegu kontroli, wnosząc jedynie zastrzeżenia co do niepobrania próbki bezpośrednio ze zbiornika. Wykonane we własnym zakresie badania próbki pobranej w dniu [...] grudnia 2016 r. oraz przedstawione w dopuszczonym na rozprawie protokole z wyników badań próbki paliwa z dnia [...] marca 2017 r. wykonanych przez [...] na okoliczność spełniania norm przez paliwo zgromadzone w zbiorniku, wskazują, że paliwo w należącym do skarżącej zbiorniku jest prawidłowe pod względem zakwestionowanych parametrów. Sąd uznał przy tym za spójne i logiczne wyjaśnienia skarżącej odnośnie powodów utraty ww. parametru - stabilności oksydacyjnej, spowodowanej zastosowaniem elementów miedzianych w rurociągu, przez który płynie paliwo ze zbiornika do odmierzacza paliw. Dopiero bowiem gdy paliwo ze zbiornika dostanie się do miedzianego rurociągu następuje utrata przez niego swoich właściwości. Uzasadniając ten stan rzeczy posłużyć można się wywodami zawartymi w przywołanym już wyroku WSA w Łodzi z dnia 13 grudnia 2016 r. I tak, w stanie faktycznym rozpoznawanej przez ten Sąd sprawy wskazano, że "Z notatki sporządzonej w dniu [...] lipca 2015 r. z rozmowy telefonicznej przeprowadzonej z kierownikiem ds. analiz ww. instytucji (O. S.A. w P.) na temat wpływu czynników zewnętrznych na utlenianie ON, inspektor uzyskał informację, iż "olej napędowy ma duże właściwości higroskopijne dlatego w kontakcie z przewodami miedzianymi może absorbować kationy Cu²+ przez co obniżeniu może ulec parametr - odporność na utlenianie". Tak więc może zdarzyć się, że parametry paliwa będą inne w zależności od tego, czy będzie ono pobierane z bezpośrednio ze zbiornika, czy też z dystrybutora. Tym samym należy zakwestionować prawidłowość ustaleń organu co do parametrów paliwa, w sytuacji kiedy organ zaniechał przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego uznając ww. okoliczność za należycie udowodnioną i ograniczył się do stwierdzenia prawidłowości procedury pobrania i zbadania próbek paliwa. Tymczasem jak wynika z przedstawionych przez skarżącą dokumentów samo paliwo znajdujące się w zbiorniku nr 2 jest prawidłowe pod względem stabilności oksydacyjnej, dopiero bowiem po dotarciu do dystrybutora traciło ono swoje właściwości. Sąd zauważa, że niewątpliwie prawdziwe są twierdzenia organu, iż konsument tankuje pojazd bezpośrednio z dystrybutora, nie zaś ze zbiornika, dlatego też próbki pobiera się również z dystrybutora. Niemniej skoro podjęte zostały przez spółkę działania zmierzające do wyeliminowania wadliwego rurociągu wywierającego wpływ na jakość paliwa dostarczanego nim do dystrybutora, to w sprawie nie zachodziły przesłanki zastosowania art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej poprzez zarządzenie wycofania paliwa z obrotu. Jeżeli powodem złej jakości paliwa na stacji skarżącej był element rurociągu doprowadzającego je do dystrybutora, to wobec usunięcia tego wadliwego elementu, paliwo w zbiorniku faktycznie posiada prawidłowe parametry, to nie powinno zostać wycofane z obrotu. Nałożenie przez organ takiego obowiązku na skarżącą byłoby nie tylko nieproporcjonalną reakcją w okolicznościach sprawy na stwierdzone naruszenie, ale także byłoby nieracjonalne. Formalistyczne odczytanie obowiązków organu w tym postępowaniu doprowadziłoby do wycofania (a w konsekwencji - utylizacji) pełnowartościowego paliwa, co stałoby w sprzeczności z zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej. Wprawdzie w dacie wydania zaskarżonej decyzji k.p.a. nie formułował w art. 8 wprost zasady proporcjonalności, niemniej zasada ta miała tutaj zastosowanie wyprowadzana z ogólnie sformułowanego obowiązku organu pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, który nakazuje podejmowanie przez administrację działań proporcjonalnych do zamierzonego celu. Zasada ta pozostaje w związku z zawartym w art. 7 k.p.a. nakazem załatwiania spraw przez organ administracji z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Należy powtórzyć, że zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Handlowej jeżeli jest to konieczne ze względu na bezpieczeństwo lub interes konsumentów albo interes gospodarczy państwa wojewódzki inspektor inspekcji handlowej może, w drodze decyzji, zarządzić w toku kontroli ograniczenie wprowadzenia do obrotu lub wycofanie z obrotu produktów albo wstrzymanie świadczenia usług, albo niezwłoczne usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Zatem jedną z przesłanek dających zgodnie z ww. przepisem wojewódzkiemu inspektorowi inspekcji handlowej podstawę do wydania niniejszej decyzji jest naruszenie interesu konsumentów. Dopiero nie budzące wątpliwości ustalenie, że bezpieczeństwo lub interes konsumentów są zagrożone, organ może wydać decyzję w przedmiocie nakazania wycofania paliwa z obrotu. Tymczasem w niniejszym postępowaniu okoliczności będące podstawą nałożenia takiego obowiązku od początku postępowania były przez skarżącą kwestionowane, a finalnie, przyczyna utraty przez przedmiotowy olej napędowy swoich właściwości została usunięta. Poza tym na gruncie ww. art. 18 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej wycofanie produktu z obrotu nie jest jedyną możliwą reakcją organu na stwierdzone naruszenie przepisów o jakości paliwa. Mowa tam jest także o ograniczeniu wprowadzania do obrotu, wstrzymaniu wprowadzania do obrotu produktów, wstrzymaniu świadczenia usług bądź zarządzenia niezwłocznego usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, jeżeli jest to konieczne ze względu na bezpieczeństwo lub interes konsumentów albo interes gospodarczy państwa. Organ nie uzasadnił dlaczego w okolicznościach faktycznych sprawy, tj. w sytuacji istnienia poważnych wątpliwości co do możliwości odniesienia wyników badania próbki paliwa pobranej z dystrybutora do paliwa znajdującego się w zbiorniku uznał za właściwe nałożenie na skarżąca - najbardziej dokuczliwego dla przedsiębiorcy - obowiązku wycofania produktu z obrotu zamiast zapewnić przywrócenie w sprawie stanu zgodności z prawem np. poprzez zarządzenie niezwłocznego usunięcia stwierdzonych nieprawidłowość. W myśl bowiem wspomnianej już zasady proporcjonalności, nie tylko regulacje prawne, ale także działania stosującego je organu, nie mogą wykraczać poza to co jest odpowiednie i konieczne do realizacji uzasadnionych celów, którym mają służyć te przepisy, a tam gdzie istnieje możliwość wyboru odpowiednich działań należy stosować te najmniej dokuczliwe. Prezes UOKIK powinien zatem w tym zakresie przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe, niezależnie od przeprowadzonego przez organ I instancji. Stwierdzony przez organ odwoławczy brak oznak wadliwości zmagazynowanej partii paliwa, uzasadniał będzie wydanie decyzji zgoła odmiennej od decyzji zaskarżonej. Okoliczność, że w myśl art. 17 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw - w toku postępowania kontrolnego pobiera się dwie próbki, nie ma w tym zakresie znaczenia. Organy administracji publicznej, muszą działać w zgodzie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego. Jeżeli strona postępowania zgłaszała żądania przeprowadzenia dowodu lub przedstawiła w postępowaniu dowody, a istotna dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczność, jak w niniejszej sprawie, nie została w sposób należyty wyjaśniona, to w zgodzie z zasadami ogólnymi, organ winien w sposób merytoryczny odnieść się do zgłaszanych w toku postępowania twierdzeń i żądań, a nadto w zgodzie z art. 75 § 1 k.p.a. winien jako dowód dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Tymczasem Prezes UOKIK zaniechał powyższego obowiązku. Uznać należy zatem, że zaskarżona decyzja Prezesa UOKIK z [...] lutego 2017 r. wydana została z naruszeniem zasad ogólnych postępowania administracyjnego (tj. art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. i art. 11 k.p.a.), których realizacja wymaga, by organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Poza tym organ dopuścił się mogącej mieć wpływ na ostateczny wynik sprawy obrazy przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. polegającej na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy. Również uzasadnienie wydanej przez organ decyzji nie odpowiada treści art. 107 § 3 k.p.a. Prezes UOKIK nie omówił bowiem w sposób przekonujący przyczyn, z powodu których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej przedstawionym przez skarżącą dowodom, a także dlaczego nie przeprowadził dowodów, o które wnioskowała. Ograniczył się jedynie do wskazania podstawy prawnej przeprowadzenia kontroli i wskazania, że pobierane są jedynie dwie próbki. Naruszenie ww. przepisów mogło zaś mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a więc stanowi dostateczną podstawę prawną do uchylenia zaskarżonej decyzji. Z uwagi na uchylenie zaskarżonej decyzji, z ww. powodów, odnoszenie się przez Sąd do pozostałych zarzutów skarżącej należy uznać za zbyteczne w niniejszym postępowaniu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy z uwzględnieniem § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) w związku z § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2016 r., poz. 1668). Wskazana w punkcie 2 wyroku kwota (680 zł) obejmuje uiszczony wpis sądowy (200 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło