VI SA/Wa 94/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka – Klimas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska - Kuraszkiewicz Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś – Rosińska Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi T. T. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary dyscyplinarnej wobec rzeczoznawcy majątkowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2014 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz skarżącego T. T. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Minister Infrastruktury i Rozwoju (dalej Minister) decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., znak [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.; dalej jako "Kpa."), przepisu § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 września 2014 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury i Rozwoju (Dz. U. z 2014 r. poz. 1257), po rozpatrzeniu wniosku T. T. (dalej skarżący) o ponowne rozpatrzenie sprawy objętej decyzją Ministra z dnia [...] lipca 2014 r. w przedmiocie zastosowania wobec skarżącego – rzeczoznawcy majątkowego, kary dyscyplinarnej w postaci upomnienia, utrzymał w mocy decyzję wydaną w I instancji. Do wydania powyższych decyzji doszło następującym stanie faktycznym i prawnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej SKO) pismem z dnia [...] września 2011 r., skierowanym do Ministerstwa Infrastruktury, działając w oparciu o przepisy art. 194 i art. 175 ustawy o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz. U. z 2014 r. poz. 518 ze zm.; dalej "ugn."), zwróciło się z prośbą o zbadanie, czy operat szacunkowy, określający wartość rynkową gruntów w celu naliczenia opłaty adiacenckiej w związku z podziałem nieruchomości na wniosek właściciela obejmujący działki nr [...],[...] i [...] położone w T., sporządzony przez skarżącego, spełnia wymogi wynikające z obowiązujących przepisów. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. zawiadomił ww. rzeczoznawcę majątkowego o wszczęciu wobec niego postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej. Przedmiotem przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego było zbadanie, czy rzeczoznawca majątkowy wykonując czynności zawodowe podczas sporządzania operatu szacunkowego wypełnił obowiązki, o których mowa w art. 175 ugn., a w szczególności, czy zarzuty postawione w skardze są zasadne. Komisja Odpowiedzialności Zawodowej (dalej KOZ) w dniu [...] czerwca 2012 r. przekazała protokół z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, w którym ustalono, że rzeczoznawca majątkowy, wykonując czynności szacowania zawarte w ww. operacie szacunkowym naruszył art. 175 ust. 1 ugn. Mając powyższe na uwadze, KOZ wystąpiła o zastosowanie wobec ww. rzeczoznawcy majątkowego kary dyscyplinarnej określonej w art. 178 ust. 2 pkt 3 ugn., tj. kary zawieszenia uprawnień zawodowych na okres 3 miesięcy. Pismem z dnia [...] września 2012 r. skarżący ustosunkował się do ustaleń Komisji Odpowiedzialności Zawodowej, zawartych w protokole końcowym. Po analizie akt sprawy, pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. sprawa została zwrócona do KOZ w celu wyjaśnienia wątpliwości powstałych wskutek stanowiska przedstawionego przez rzeczoznawcę majątkowego. W wyniku ponownej analizy sprawy KOZ ustaliła, że skarżący, sporządzając ww. operat szacunkowy naruszył przepisy prawa w stopniu skutkującym orzeczenie kary dyscyplinarnej i wnioskowała o zastosowanie kary w postaci upomnienia. Wobec powyższego Minister decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. orzekł o zastosowaniu wobec rzeczoznawcy majątkowego – skarżącego, kary dyscyplinarnej w postaci upomnienia. Minister w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia wskazał, że do wyceny nieruchomości przeznaczonej w dacie jej podziału pod ogrody działkowe (przeznaczenie podstawowe) i pod zabudowę zagrodową (funkcja uzupełniająca) skarżący przyjął "transakcje dotyczące niezabudowanych gruntów przeznaczonych pod budownictwo jednorodzinne i usługi w obszarach zabudowy jednorodzinnej". Minister zwrócił uwagę na zasadę metody porównawczej przy wycenie nieruchomości. Wskazał też, że wykorzystywanie nieruchomości o różnym przeznaczeniu w metodzie korygowania ceny średniej narusza podstawowy warunek jej stosowania, tj. uwzględniania w wycenie wyłącznie nieruchomości podobnych. Nie zgodził się tym samym z poglądem skarżącego, że przy metodzie korygowania ceny średniej, korekty wprowadza się do przeciętnej ceny określonej na całym rynku lokalnym, a przy porównywaniu parami koryguje się cenę każdej z kilku nieruchomości porównawczych osobno i to powoduje, że ta sama transakcja może być przydatna w jednej metodzie i nieprzydatna w innej. Minister nadto podał, że jak wskazał skarżący, określanie podobieństwa nieruchomości na podstawie cen transakcyjnych, jak to uczynił zespół KOZ, jest niedopuszczalne, (...) kryteria porównywalności określone są w art. 4 pkt 16 ugn., a wśród tych kryteriów nie ma poziomu ceń. Minister stwierdził w związku z tym, że skarżący nie jest jednak konsekwentny w tym zakresie. W ocenie Ministra, wyjaśnienia skarżącego w piśmie z dnia [...] września 2012 r. dowodzą, że powodem dołączenia nieruchomości przy ul. Z. i przy D. do zbioru 133 transakcji wykorzystanych w metodzie korygowania ceny średniej, pomimo ich odmiennych od "gruntów przeznaczonych pod budownictwo jednorodzinne i usługi obszarach zabudowy jednorodzinnej" cech, były ich ceny jednostkowe. Minister dodał, że tak duża rozbieżność cen jednostkowych gruntu (32,30 zł/m2 i 277,63 zł/m2) może sugerować brak wielu cech wspólnych, które czynią nieruchomości podobnymi. W konsekwencji Minister stwierdził naruszenie przez skarżącego zasady szczególnej staranności przy szacowaniu nieruchomości, określonej w art. 175 ust. 1 ugn. Minister jako zasadny wobec skarżącego uznał zarzut bezpodstawnego posługiwania się interpretacją wartości rynkowej nieruchomości według Powszechnych Krajowych Zasad Wyceny - Krajowego Standardu Wyceny Podstawowego Nr 1 "Wartość rynkowa i wartość odtworzeniowa", tj. standardu formalnie nieobowiązującego, gdyż nieuzgodnionego z Ministrem Infrastruktury (obecnie: Ministrem Infrastruktury i Rozwoju). Minister wskazał, że skarżący do wyceny nieruchomości przeznaczonej w dacie jej podziału pod ogrody działkowe (przeznaczenie podstawowe) i pod zabudowę zagrodową (funkcja uzupełniająca) przyjął rynek gruntów niezabudowanych przeznaczonych pod budownictwo jednorodzinne i usługi w obszarach zabudowy jednorodzinnej, uzasadniając taki sposób postępowania zapisami standardu KSWP 1, gdzie warunkiem określenia wartości rynkowej jest wcześniejsze ustalenie optymalnego, czy też najkorzystniejszego sposobu użytkowania nieruchomości. Taka interpretacja wartości rynkowej, w opinii Ministra, nie ma uzasadnienia w obowiązujących rzeczoznawcę majątkowego przepisach prawa. Skarżący, w ocenie Ministra, nie powinien przywoływać w treści operatu szacunkowego interpretacji definicji wartości rynkowej nieruchomości według szczegółowych zasad zapisanych w Krajowym Standardzie Wyceny Podstawowym Nr 1 "Wartość rynkowa i wartość odtworzeniowa", nieuzgodnionym z ministrem właściwym do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej i wskazywać jej jako podstawę przyjęcia rynku nieruchomości stanowiącego podstawę wyceny. Nadto Minister wyjaśnił, że celem wyceny sporządzonej w dniu [...] lipca 2011 r. było ustalenie opłaty adiacenckiej z tytułu podziału nieruchomości dokonanego na wniosek właściciela. Zgodnie z § 41 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. z 2004 r. Nr 207, poz. 2109 ze zm.; dalej "rozporządzenie") w brzmieniu obowiązującym w dacie sporządzenia operatu szacunkowego, przy określaniu wartości nieruchomości dla ustalenia opłaty adiacenckiej, o której mowa w art. 98a ust. 1 ugn., określa się wartość według stanu nieruchomości przed podziałem i po jej podziale, a ceny – na dzień wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej. Przepis § 40 ust. 1 rozporządzenia stosuje się odpowiednio. Minister stwierdził w związku z tym, że skarżący powinien ustalić, czy w wyniku dokonanego podziału nastąpił wzrost wartości nieruchomości poprzez określenie jej wartości według stanu przed podziałem i wartości według stanu po podziale nieruchomości. Analiza treści operatu szacunkowego dowodzi, że w istocie rzeczoznawca majątkowy zamiast określenia dwóch wartości nieruchomości, o których mowa wyżej, określił wartość 1m2 gruntu "o cechach nieruchomości wycenianej", a następnie korygował ten jednostkowy wskaźnik w oparciu o "korekty wartości ze względu na obszar", wyliczone na podstawie wzoru. W ten sposób obliczone zostały wartości wszystkich działek gruntu, tj. każdej z dwóch działek nr [...] i [...] przed podziałem nieruchomości oraz działek nr [...],[...] i [...] po dokonanym podziale. Dokonane w taki sposób obliczenia nie wypełniają, w ocenie Ministra, wymogu zapisanego w art. 98a ust. 1 ugn. oraz obowiązującego w dacie sporządzenia operatu § 41 rozporządzenia. Skarżący dokonał wyceny poszczególnych działek, a nie nieruchomości. Minister wyjaśnił, że nie można wyceniać wartości poszczególnych działek, ponieważ nie istnieją one jako nieruchomość, tymczasem przedmiotem operatu szacunkowego jest określenie wartości nieruchomości, a nie poszczególnych działek ewidencyjnych. Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazał, że operat szacunkowy, którego dotyczy postępowania, sporządził "pod datą [...] lipca 2011 r.". Na podstawie art. 194 ust. 1c ugn. wniósł o umorzenie postępowania w związku z przedawnieniem. Minister decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2014 r. Minister w uzasadnieniu wydanej decyzji powtórzył argumentację zaprezentowaną w swoim wcześniejszym rozstrzygnięciu. W ocenie Ministra, skarżący wykonując czynności szacowania zawarte w operacie szacunkowym z dnia [...] lipca 2011 r., nie wypełnił obowiązków, o których mowa w art. 175 ust. 1 ugn. i w związku z powyższym podlega odpowiedzialności zawodowej. Minister stanął na stanowisku, że kara dyscyplinarna w postaci upomnienia, orzeczona wobec rzeczoznawcy majątkowego jest adekwatna do stopnia jego zawinienia w niniejszej sprawie oraz będzie skuteczną przestrogą przed ponownym popełnianiem błędów i uchybień opisanych w niniejszej sprawie. Minister, odnosząc się do kwestii umorzenia postępowania z powodu przedawnienia, stwierdził, że brak jest podstaw prawnych do stwierdzenia powyższego, bowiem zgodnie z dyspozycją przepisu art. 194 ust. 1c ugn., nie wszczyna się postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej, jeżeli do dnia otrzymania przez ministra właściwego do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa informacji o zaistnieniu okoliczności mogących stanowić podstawę odpowiedzialności zawodowej upłynęły 3 lata, licząc od dnia zaistnienia tych okoliczności. Minister wyjaśnił, że operat szacunkowy został sporządzony w dniu [...] lipca 2011 r., natomiast pismo SKO, stanowiące informację o zaistnieniu okoliczności mogących stanowić podstawę odpowiedzialności zawodowej, właściwy minister otrzymał w dniu [...] września 2011 r., nie zaistniała zatem przesłanka, o której mowa w art. 194 ust. 1c ustawy o gospodarce nieruchomościami.  W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie decyzji Ministra z dnia [...] listopada 2014 r. Skarżący stwierdził, że nie naruszył przepisów prawa i standardów zawodowych rzeczoznawców majątkowych, a orzeczoną karę uznał za niesprawiedliwą. Skarżący podniósł również, że Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wszczął postępowanie z tytułu odpowiedzialności zawodowej wobec niego jako rzeczoznawcy majątkowego na skutek niezgodnego z przepisami działania wiceprezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Skarżący stwierdził, że nie wykonywał na zlecenie SKO żadnych czynności ani nie otrzymywał stamtąd żadnej korespondencji. Ponadto, zdaniem skarżącego, organ naruszył zasadę równego traktowania stron, poprzez pominięcie odmiennego zdania skarżącego w kwestii słuszności stawianych mu zarzutów. Skarżący wskazał, że decyzję z dnia [...] listopada 2014 r. organ uzasadnił zarzutem, którego nie stawiano skarżącemu i tym samym pozbawił go możliwości obrony swoich praw w istotnej części postępowania, co zdaniem skarżącego, wypełnia przesłankę nieważność postępowania. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisu § 14 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 stycznia 2008 r. w sprawie postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawców majątkowych, pośredników w obrocie nieruchomościami oraz zarządców nieruchomości (Dz. U. Nr 11, poz. 66). Zdaniem skarżącego, naruszenie to miało wpływ na wynik postępowania, bowiem przepis ten nie daje organowi uprawnień do dokonywania zmian merytorycznych w treści protokołu końcowego, poprzez wykonywanie przez KOZ dodatkowych analiz po zamknięciu postępowania wyjaśniającego. Skarżący uznał, że po wniesieniu przez niego uwag do protokołu końcowego organ powinien wydać decyzję, ponieważ niekompetencja i stronniczość członków Komisji Odpowiedzialności Zawodowej nie są właściwymi przesłankami do zlecania im zmian w treści protokołu końcowego z postępowania wyjaśniającego. Jako pozostałe zarzuty mające istotny wpływ na wynik sprawy, skarżący wskazał na naruszenia przepisu art. 7 Kpa., poprzez uwzględnienie tylko poglądów niekorzystnych dla rzeczoznawcy majątkowego, a pominięcie zgodnych z jego stanowiskiem, art. 10 § 1 Kpa., przez niezapewnienie stronie udziału w postępowaniu po ponownym przekazaniu akt sprawy do Komisji, naruszenie art. 73 § 1 Kpa., przez odmowę prawa uzyskania kopii istotnych dokumentów oraz naruszenie art. 74 § 2 Kpa., poprzez odmowę wydania kopii akt w formie zaskarżalnego postanowienia. Skarżący podniósł ponownie kwestię umorzenia postępowania ze względu na przedawnienie. Zarzucił organowi naruszenie art. 98a ugn., poprzez błędne przyjęcie kryteriów oceny operatu szacunkowego z dnia [...] lipca 2011 r. Poza tym zarzucił organowi, że błędnie ustalił stan faktyczny oraz nie wskazał przepisu, który został naruszony przez skarżącego, poprzez przywołanie w operacie szacunkowym standardów zawodowych. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zaprezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem niektóre zarzuty w niej podniesione okazały się zasadne. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie doszło bowiem do naruszenia art. 10 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 k.p.a.) nakłada na organ administracji publicznej obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz obowiązek umożliwienia stronom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Prawo czynnego udziału strony w postępowaniu, jako korelat obowiązku organu, obejmuje prawo do podejmowania czynności procesowych mających wpływ na ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy administracyjnej. W zakresie prawa do czynnego udziału w postępowaniu strona może realizować wiele uprawnień procesowych określonych wyraźnie przepisami kodeksu (np. art. 73, art. 78 § 1, art. 79 k.p.a.), natomiast w zakresie prawa do obrony ma uprawnienie do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (por. art. 81). Obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu obejmuje fazę wszczęcia postępowania, fazę postępowania wyjaśniającego, fazę między zakończeniem postępowania wyjaśniającego a wydaniem decyzji oraz fazę wydawania decyzji. W fazie wszczęcia postępowania organ powinien zawiadomić o wszczęciu postępowania wszystkie strony (art. 61 § 4 k.p.a.), co ma istotne znaczenie z tego względu, że data wszczęcia postępowania jest datą aktualizacji prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu. Szczególnie szeroki jest zakres obowiązków organów administracji w fazie postępowania wyjaśniającego. Zachowanie wymagań określonych w rozdziale 4 k.p.a. nie jest pozostawione uznaniu organu, lecz stanowi jego bezwzględny obowiązek niezależnie od treści i wagi przeprowadzanego dowodu. W szczególności organ administracji publicznej nie może pozbawić strony udziału w postępowaniu administracyjnym np. z uzasadnieniem, że jej udział w przeprowadzeniu dowodu nie jest konieczny. Z kolei obowiązek zapoznania strony z wynikami postępowania wyjaśniającego "jeżeli ma spełnić swą rolę, pociąga za sobą dalszy obowiązek organów administracji, jakim jest konieczność wzięcia pod rozwagę wypowiedzi strony i ustosunkowanie się do tych wypowiedzi. Takie ustosunkowanie się jest szczególnie potrzebne wówczas, gdy dla poparcia swych wypowiedzi strona powołuje określone "dowody". Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie było postępowanie z tytułu odpowiedzialności zawodowej skarżącego, które zakończyło się nałożeniem kary dyscyplinarnej na rzeczoznawcę majątkowego. Postępowanie z tytułu odpowiedzialności zawodowej wszczyna Minister lnfrastruktury (obecnie Minister Infrastruktury i Rozwoju) następnie sprawa w celu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przekazana jest do Komisji Odpowiedzialności Zawodowej, która przeprowadza postępowanie wyjaśniające w sprawie i w protokole końcowym wskazuje na sposób zakończenia danej sprawy. Protokół przekazywany jest Ministrowi, który wydaje stosowną decyzję. Tryb postępowania w sprawie odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawców majątkowych został uregulowany w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 11 stycznia 2008 r. w sprawie postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawców majątkowych, pośredników w obrocie nieruchomościami oraz zarządców nieruchomości (Dz. U. nr 11 poz. 66 z 2008 ze zm.) zwanego dalej "rozporządzeniem". Jak wynika z akt administracyjnych, zgodnie z treścią § 6 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia skarżący został w sposób prawidłowy powiadomiony przez Wiceprzewodniczącego Komisji Odpowiedzialności Zawodowej o posiedzeniu tej Komisji w dniu [...] kwietnia 2012 r. Skarżący nie uczestniczył w tym posiedzeniu. Powyższe wynika z treści Protokołu nr [...]. Pismem z dnia [...] lipca 2012 r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej zawiadomił skarżącego o treści art. 10 k.p.a. i możliwości zapoznania się w gmachu Ministerstwa z aktami sprawy. Pismem z dnia [...] lipca 2012 r. skarżący zwrócili się o przesłanie Protokołu z posiedzenia Komisji Odpowiedzialności Zawodowej. Pismem z dnia [...] lipca 2012 r. Minister przesłał skarżącemu kopie protokołu, z której wynikało, że Komisja stoi na stanowisku, iż wobec skarżącego należy orzec karę dyscyplinarną w postaci określenia w art. 178 ust. 2 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami tj. karę zawieszenia uprawnień zawodowych na okres 3 m-cy. Pismem z dnia [...] września 2012 r. skarżący przedstawił swoje stanowisko wobec protokołu nr [...]. Minister dokonał analizy całości akt sprawy i pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. zwrócił akta sprawy do Komisji Odpowiedzialności Zawodowej celem wyjaśnienia powstałych wątpliwości. W tym miejscu należy wskazać, że Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, że nie jest możliwe zwrócenie w takim wypadku akt Komisji Odpowiedzialności Zawodowej. W tym miejscu należy wskazać, że to nie Minister a Komisja Odpowiedzialności Zawodowej prowadzi postępowanie wyjaśniające w sprawie i to ona musi zająć stanowisko co do zarzutów skarżącego. Jak wynika z pisma Ministra z [...] stycznia 2013 r. na skutek pisma skarżącego pojawiły się wątpliwości co do prawidłowości ustaleń Komisji, w świetle wyjaśnień skarżącego, w szczególności w zakresie ustalenia przeznaczenia wycenianej nieruchomości, wobec czego w ocenie Sądu mogło dojść tu do błędu w ustaleniach faktycznych i dlatego na podstawie § 14 ust. 3 rozporządzenia akta przekazano Komisji Odpowiedzialności Zawodowej. Procedując ponownie w ocenie Sądu Komisja Odpowiedzialności Zawodowej naruszyła art. 10 k.p.a. poprzez niezawiadomienie skarżącego o swoim posiedzeniu do czego była zobowiązana w trybie § 11 w zw. § 6 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia, z których to regulacji wynika obowiązek zawiadomienia skarżącego o kolejnym posiedzeniu Komisji. Sam fakt, że Komisja miała się ustosunkować do zarzutów skarżącego nie zwalnia jej od obowiązku przestrzegania zasady czynnego udziału strony w toku postępowania wyjaśniającego, gdyż brak zawiadomienia skarżącego o posiedzeniu ogranicza jego prawo do obrony. Na marginesie sprawy Sąd zauważa, że argumenty skarżącego zawarte w piśmie z dnia [...] września 2012 r. okazały się na tyle istotne, że doszło do zmiany zaproponowanej kary dyscyplinarnej na karę z art. 178 ust. 2 pkt 1 ung. tj. karę upomnienia (protokół [...]). W dniu [...] marca 2014 r. Minister poinformował skarżącego o treści art. 10 k.p.a. i możliwości zapoznania się z aktami sprawy w Ministerstwie. Pismem z [...] kwietnia 2014 r. skarżący zwrócił się do organu o nadesłanie nowych dokumentów powstałych po dacie [...] czerwca 2012 r. Organ na powyższe pismo nie odpowiedział czym naruszył art. 73 § 1 i 2 k.p.a. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 17 kwietnia 2008 r. I OSK 644/07 jeżeli strona postępowania sygnalizuje zamiar ustosunkowania się do zawartego w aktach sprawy materiału dowodowego, wówczas niedopuszczalne jest uniemożliwienie stronie zgłaszającej taki zamiar podjęcia czynności procesowych w obronie swoich interesów. W niniejszej sprawie jest niewątpliwe, że nie przesłanie stronie skarżącej Protokołu [...] uniemożliwiło jej ustosunkowanie się do tego dokumentu, co w kontekście pierwszego protokołu i wniesionych do niego wątpliwości oraz zmiany przez Komisję Odpowiedzialności Zawodowej kary dyscyplinarnej na najłagodniejszą, rodzi wątpliwości, czy ewentualne uwagi do Protokołu [...] nie spowodowałoby zmiany stanowiska Komisji. W ocenie Sądu zastrzeżenia skarżącego złożone do pierwszego protokołu Komisji Odpowiedzialności Zawodowej wpłynęły w sposób istotny na zmianę stanu faktycznego sprawy co spowodowało orzeczenie najłagodniejszej kary dyscyplinarnej. W przypadku ponownego przekazania akt przez Ministra Komisji Odpowiedzialności Zawodowej należy wskazać, że doszło do naruszenia prawa skarżącego do obrony, co w ocenie Sądu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu poprzez czynny udział w postępowaniu administracyjnym należy rozumieć udział stron w całym ciągu czynności tego postępowania. Przy czym, to nie strona winna wykazywać aktywność w tym zakresie, lecz stosownie do art. 10 § 1 k.p.a. taki obowiązek spoczywa na organach administracji publicznej. Na zakończenie należy wskazać, że organ w pierwszym etapie postępowania respektował prawa strony wynikające zarówno z art. 10 k.p.a. jak i 73 § 1 i 2 k.p.a. i dopiero po złożeniu zastrzeżeń do protokołu zapomniał o skarżącym. Tego typu działanie narusza jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego tj. art. 10 k.p.a. Biorąc powyższe pod rozwagę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżone decyzje. O niewykonalności orzeczono w oparciu o art. 152 p.p.s.a. a o kosztach w oparciu o art. 200 p.p.s.a. Rozpatrując ponownie sprawę organ udostępni skarżącemu protokół z ostatniego posiedzenia Komisji i w zależności od działań skarżącego, podejmie odpowiednie kroki.