VI SA/Wa 94/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Jacek Fronczyk (spr.) Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Protokolant st. sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2016 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w L. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Głównego Inspektora Farmaceutycznego na rzecz skarżącej M. Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w L. kwotę 3257 (trzy tysiące dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] Główny Inspektor Farmaceutyczny, stosując art. 81 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1 w związku z art. 36z ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (t. j.: Dz. U. z 2008 r. Nr 45, poz. 271 ze zm.) w związku z art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), cofnął Spółce M. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w L. zezwolenie na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej, zlokalizowanej w L., wskazując, że Spółka uniemożliwiła przeprowadzenie kontroli, przez co udaremniła możliwość sprawowania pełnego nadzoru farmaceutycznego nad obrotem hurtowym produktami leczniczymi, a także prowadziła obrót hurtowy jedynie z innymi hurtowniami farmaceutycznymi, dokonując tylko marginalnej sprzedaży produktów leczniczych na rzecz kilku aptek ogólnodostępnych, przy równoczesnym wywożeniu z Polski tysięcy opakowań deficytowych leków refundowanych, czym naruszyła obowiązek wynikający z art. 36z ust. 1 ww. ustawy - Prawo farmaceutyczne. Decyzję tę - z upoważnienia Głównego Inspektora Farmaceutycznego - podpisał Z. N. - Zastępca Głównego Inspektora Farmaceutycznego. Spółka M. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w L. powyższą decyzję uczyniła przedmiotem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnosząc o jej uchylenie. Spółka postawiła zarówno zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego, podnosząc, że organ nie wyjaśnił sprawy w sposób wszechstronny i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do niewłaściwego zastosowania przepisów ww. ustawy - Prawo farmaceutyczne i wydania wadliwego rozstrzygnięcia. Decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] Główny Inspektor Farmaceutyczny, mając za podstawę art. 115 ust. 1 pkt 5b, art. 65 ust. 1, art. 81 ust. 2 pkt 1 i 4a, art. 36z ust. 1 ww. ustawy - Prawo farmaceutyczne oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, nie znajdując przesłanek do uwzględnienia wniosku. Decyzję tę podpisał pełniący obowiązki Głównego Inspektora Farmaceutycznego – Z. N.. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Spółka M. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w L. podniosła analogiczne zarzuty, jakie zwarła w swym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazując dodatkowo, że organ naruszył art. 24 § 1 pkt 5 kpa, poprzez dopuszczenie do udziału w wydaniu zaskarżonej decyzji pracownika, który podejmował decyzję pierwszoinstancyjną. Spółka wniosła o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Farmaceutyczny wniósł o jej oddalenie, uznając, że zarzut naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 kpa nie jest zasadny, bowiem Z. N. jest osobą, która piastuje obowiązki organu i nie mają do niego zastosowania przepisy regulujące wyłączenie pracownika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w razie wystąpienia w sprawie jednej z przesłanek wznowieniowych, określonych w przepisach ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), sąd administracyjny jest zobligowany do wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Według treści art. 145 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, art. 25 i art. 27 kpa. W świetle art. 24 § 1 pkt 5 kpa, pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie, bowiem obie decyzje w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej wydał i podpisał - w przypadku decyzji pierwszoinstancyjnej - działający z upoważnienia Głównego Inspektora Farmaceutycznego – Z. N. - Zastępca Głównego Inspektora Farmaceutycznego, a w przypadku decyzji wydanej w II instancji - także Z. N., z tym, że jako pełniący obowiązki Głównego Inspektora Farmaceutycznego. W obu przypadkach Z. N. nie był piastunem funkcji organu, a tylko w takiej sytuacji art. 24 § 1 pkt 5 kpa nie miałby do niego zastosowania. W pierwszym przypadku działał bowiem z upoważnienia organu, a więc jako jego pracownik, natomiast w drugim - jedynie pełnił obowiązki Głównego Inspektora Farmaceutycznego, co oznacza, że de facto nie posiadał aktu inwestytury, który pozwalałby przyjąć, że jest piastunem funkcji organu. Pełnienie obowiązków GIF przez jednego z dotychczasowych pracowników organu nie wyłącza stosowania art. 24 § 1 pkt 5 kpa, jako że bez aktu inwestytury pozostaje on nadal jedynie pracownikiem. Z tego powodu zaskarżona decyzja podlega uchyleniu i to bez konieczności odnoszenia się do meritum sprawy, jak i pozostałych zarzutów zawartych w skardze, ponieważ sprawa wymaga ponownego rozpatrzenia przez organ z uwagi na zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 kpa). Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 20 maja 2010 r. o sygn. akt I OPS 13/09 (publ. ONSAiWSA 2010/5/82; LEX nr 579940), przepis art. 24 § 1 pkt 5 kpa nie ma zastosowania jedynie do osoby piastującej funkcję ministra, w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 kpa, w postępowaniu, o jakim mowa w art. 127 § 3 kpa. Należy zatem a contrario przyjąć na podstawie rozważań zawartych w przedmiotowej uchwale, że przepis art. 24 § 1 pkt 5 kpa ma zastosowanie w postępowaniu, o jakim mowa w art. 127 § 3 kpa, w przypadku, gdy funkcję organu wykonuje upoważniony pracownik organu, który wydał decyzję objętą wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zatem treść art. 24 § 1 pkt 5 kpa przesądza o obowiązku wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu, w którym ten sam organ ponownie rozpatruje sprawę. Takie stanowisko wyraził także Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 18 lutego 2013 r. o sygn. akt II GPS 4/12 (publ. ONSAiWSA 2013/4/58, OSP 2013/11/106, LEX nr 1271759). Instytucja wyłączenia pracownika od rozpoznania sprawy powinna być rozważana jako gwarancja prawidłowej realizacji konstytucyjnego prawa do zaskarżania orzeczeń i decyzji wydanych w I instancji (art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Służy więc realizacji konstytucyjnych standardów sprawiedliwości proceduralnej, znajdujących podstawy prawne w art. 2 Konstytucji RP. Dzięki wyłączeniu pracownika od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał on udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, wzrasta bowiem poziom obiektywnego i rzetelnego rozpatrzenia sprawy. Z kolei potrzeba ochrony tych wartości konstytucyjnych w postępowaniu administracyjnym jest bezwarunkowa i nie może być uzależniana od modelu postępowania administracyjnego, w szczególności od tego, czy toczy się ono przed dwoma różnymi organami czy też tylko przed jednym (postępowanie administracyjne, w którym ten sam organ ponownie rozpatruje sprawę wskutek wniesienia środka zaskarżenia, spełnia wymagania postępowania dwuinstancyjnego). Rozpoznając raz jeszcze wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, Główny Inspektor Farmaceutyczny winien uwzględnić poczynione przez Sąd wskazania, biorąc pod uwagę, że Z. N. - jako pełniący obowiązki Głównego Inspektora Farmaceutycznego, na tym etapie postępowania podlega wyłączeniu od udziału w sprawie. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stosując art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" ww. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. W oparciu o art. 200, art. 205 § 1 i 2 oraz art. 209 ww. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd zasądził od Głównego Inspektora Farmaceutycznego na rzecz skarżącej Spółki M. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w L. kwotę 3257 zł, w tym kwotę 3000 zł, stanowiącą wartość uiszczonego wpisu od skargi, kwotę 240 zł, poniesioną tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" w związku z § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.) oraz kwotę 17 zł, poniesioną tytułem opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa.