VI SA/Wa 941/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 29 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu J. P. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 10 czerwca 2009 r. J. P. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym. W uzasadnieniu wniosku (Rubryka 5 PPF) skarżący podał, iż pozostaje w trudnej sytuacji materialnej. Jedynym źródłem jego dochodu jest praca jako kierowca autobusu. Ma na utrzymaniu żonę oraz syna, który pozostaje bez pracy po odbyciu czynnej służby wojskowej. Z zawartych we wniosku informacji wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i synem. Skarżący podnosił, iż uzyskuje dochód z przewozu osób w kwocie 1300 zł brutto miesięcznie. Ponadto wskazał, iż posiada nieruchomość rolną o powierzchni 8 ha, na którą uzyskał dopłaty z funduszy Unii Europejskiej w wysokości 4000 zł. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, w wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego z dnia 3 lipca 2009 r. wezwano skarżącego do nadesłania w terminie 14 dni: 1/ dokumentu potwierdzającego wskazaną w rubryce 10 wysokość osiąganych przez skarżącego dochodów: a/ w przypadku uzyskiwania dochodu z tytułu zatrudnienia – kopia umowy o pracę bądź zaświadczenie pracodawcy, b/ w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej – kopia ostatniej złożonej w 2009 r. deklaracji o wysokości dochodu (straty) z prowadzonej działalności gospodarczej osiągniętego od początku roku podatkowego bądź odpisu z księgi przychodów i rozchodów na koniec czerwca 2009 r., 2/ odpisu zeznania podatkowego skarżącego i jego żony za rok 2008, 3/ wyciągów z posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych za okres 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (w przypadku, jeżeli takie rachunki posiadają). 4/ informacji, czy żona skarżącego jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna w Urzędzie Pracy (w takim przypadku zobowiązać skarżącego do przedłożenia stosownego zaświadczenia), 5/ informacji, czy syn skarżącego jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna w Urzędzie Pracy (w takim przypadku zobowiązać skarżącego do przedłożenia stosownego zaświadczenia), Powyższe wezwanie, skierowane na wskazany w skardze adres, po uprzednim dwukrotnym awizowaniu urząd pocztowy zwrócił do Sądu. Skarżący żądanych dokumentów nie przedstawił, nie udzielając również żadnych wyjaśnień dotyczących jego sytuacji majątkowej. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). W niniejszej sprawie skarżący wskazał we wniosku, iż przebywając we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i niepracującym synem, uzyskuje dochód z przewozu osób w kwocie 1300 zł brutto miesięcznie. Jednakże nienadesłanie przez skarżącego na wezwanie referendarza sądowego dodatkowych dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego oraz dochodów skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, w szczególności dokumentów potwierdzających dochody skarżącego oraz wskazujących sytuację finansową jego żony i syna, uniemożliwia dokonanie oceny spełnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Podkreślić bowiem należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest jej stan majątkowy. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). "Instytucja zwolnienia od kosztów stanowi w istocie pomoc państwa dla osób które, ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny" (tak na gruncie przepisów k.p.c. J. Gudowski /w:/ T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze", tom 1, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 290 i cytowane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego). Skoro zatem jest to pomoc państwa, Sąd musi ustalić, czy ubiegający się o przyznanie prawa pomocy, wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy państwa, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji.