VI SA/Wa 957/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-12-16
Skład orzekający: Dariusz Zalewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada akcje o znacznej wartości, ale jednocześnie jest bezrobotna i obciążona kredytami, może zostać uznana za osobę niezdolną do ponoszenia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego w celu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna ubiegająca się o prawo pomocy w zakresie całkowitym musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Posiadanie akcji o znacznej wartości, nawet jeśli ich wartość spadła, a ich sprzedaż jest utrudniona, stanowi majątek, który może zostać wykorzystany na pokrycie kosztów sądowych. W związku z tym, brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, gdy wnioskodawca posiada akcje o wartości pozwalającej na pokrycie kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego nakładającą karę pieniężną. W skardze zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Skarżący podał, że jest bezrobotny, wraz z żoną spłacają kredyty, ale posiada dom, nieruchomość rolną, działkę budowlaną oraz akcje o znacznej wartości. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a skarżący złożył sprzeciw, podkreślając swoją trudną sytuację finansową i spadek wartości posiadanych akcji.Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Zalewski po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów informacyjnych postanowił: odmówić skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata
Pismem z dnia 5 lutego 2014 r. W. K. (nazywamy dalej "skarżącym") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] nakładającą karę pieniężną w wysokości 170 000 (słownie: sto siedemdziesiąt tysięcy) złotych wobec naruszenia przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1382).
W skardze skarżący zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
W dniu 10 maja 2014 r. skarżący złożył sporządzony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata.
Z informacji podanych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z nadesłanych przez skarżącego dokumentów wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe razem z żoną. Posiada dom jednorodzinny o powierzchni 120 m2, nieruchomość rolną o powierzchni 0,37 ha oraz działkę budowlaną o powierzchni 0,23 ha.
Skarżący oraz żona skarżącego posiadają status osób bezrobotnych (załączono zaświadczenia Powiatowego Urzędu Pracy w K. potwierdzające powyższe).
Skarżący załączył wyciąg z rachunku maklerskiego, z którego wynika, że w dniu 2 lipca 2014 r. posiadał [...] akcji o łącznej wartości 313.595 zł.
Załączono także dokumenty bankowe wskazujące, że skarżący oraz jego żona są zobowiązani do spłaty kredytów bankowych, których miesięcznie raty wynoszą łącznie ok. 6262 zł.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 4 listopada 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 957/15, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., nazywanej dalej "p.p.s.a.") odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Pismem z dnia 24 listopada 2014 r. skarżący złożył sprzeciw od postanowienia z dnia 4 listopada 2014 r., w uzasadnieniu którego podał, że nie jest w stanie ponieść dodatkowego obciążenia finansowego w postaci kosztów sądowych. Podkreślił, że znajduje się w dramatycznej sytuacji finansowej. Nadal poszukuje pracy.
Wyjaśnił, że portfel akcji posiadanych w lipcu, na dzień składania sprzeciwu, stracił na wartości ok. 40%. Ze względu na małą płynność istnieje problem z ich sprzedażą.
Skarżący podkreślił, że posiadanej działki nie może sprzedać nawet za 50% jej wartości w dniu zakupu. Skarżący zobowiązany jest do spłaty kredytu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym.
W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Użyte w cytowanym przepisie określenie "gdy osoba wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że jej dochody i sytuacja życiowa nie pozwalają na poniesienie kosztów postępowania. Inaczej mówiąc, to strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy, gdyż od tego będzie zależało rozstrzygniecie Sądu (J. P. Tarno - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319).
Stosownie do art. 252 § 1 p.p.s.a. strona postępowania, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, zobowiązana jest do złożenia oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona zobowiązana jest na wezwanie złożyć, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia we wnioskowanym zakresie.
Z tej przyczyny skarżący był wzywany do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 16 maja 2014 r. (v. zarządzenie z dnia 28 maja 2014 r.).
Z przesłanych na żądanie Sądu dokumentów wynika, że skarżący wraz z żoną są osobami bezrobotnymi (zob. zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy), obciążonymi spłatą kredytu i pożyczki, nie są jednak osobami pozbawionymi całkowicie środków do życia. Wskazuje na to załączony przez skarżącego wyciąg z rachunku maklerskiego, z którego wynika, ze na dzień 2 lipca 2014 r. strona posiadała [...] akcji spółki B. S.A., których cena jednostkowa wynosiła 0,19 groszy, co dawało kwotę łączną 313.595 złotych. Kwota ta pomniejszona o wartość podaną w uzasadnieniu sprzeciwu daje sumę 125.438 złotych, która nie pozwala zaliczyć skarżącego i jego żony do osób charakteryzujących się ubóstwem.
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że wnioskodawca jest w stanie wygospodarować środki na pokrycie kosztów postępowania sądowego i zastępstwa procesowego, a zatem brak jest podstaw do uwzględnienia jego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata z urzędu.
W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło