VI SA/Wa 958/05

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Joanna Kruszewska po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Na wstępie podnieść należy, iż sytuacja majątkowa skarżącego S. K. była już dwukrotnie przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej NSA). Postępowania incydentalne zainicjowane wnioskami skarżącego [...] o przyznanie prawa pomocy zostały prawomocnie zakończone postanowieniami Sądu II instancji oddalającymi zażalenie skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o odmowie przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych (vide postanowienie NSA z dnia 19 kwietnia 2006 r., sygn. I OZ 510/06 [...] oraz postanowienie NSA z dnia 11 kwietnia 2007 r., sygn. I OZ 232/07 [...]).. Dodać również należy, że Sąd drugoinstancyjny postanowieniem z dnia 25 lipca 2007 r., sygn. I OZ 546/07, oddalił zażalenie skarżącego na zarządzenie sędziego o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi [...]. Po wydaniu przez NSA drugiego z kolei rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy (tj. postanowienia z dnia 11 kwietnia 2007 r., sygn. I OZ 232/07), jak również po rozpoznaniu zażalenia skarżącego na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi (postanowieniem NSA z dnia 25 lipca 2007 r., sygn. I OZ 546/07), sędzia referent zarządził sprawdzenie w rejestrze opłat sądowych, czy został uiszczony wpis sądowy w niniejszej sprawie [...]. Wobec braku wpłaty, skarżący po raz czwarty został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi (zarządzenie sędziego referenta z dnia 12 września 2007 r. [...]). W terminie otwartym do opłacenia skargi skarżący złożył w dniu 28 września 2007 r. kolejny - trzeci w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy, w którym żądał zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu powyższego wniosku skarżący podniósł, iż miesięczne wydatki nie pozwalają mu na uzyskanie dochodu wystarczającego do opłacenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Dodał, że okoliczności sprawy wymagają dobrej znajomości przepisów kpa oraz orzecznictwa NSA, co uzasadnia - jego zdaniem - wniosek o ustanowienie radcy prawnego. Z danych wskazanych we wniosku wynika, iż skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, a jego jedynym źródłem dochodu jest świadczenie z ZUS w wysokości 540 zł brutto miesięcznie. Wraz z formularzem wniosku PPF skarżący złożył pismo [...], w którym wskazał, że w związku z przebywaniem na zwolnieniu lekarskim pobiera zasiłek chorobowy w kwocie 540 zł miesięcznie. Z powyższej kwoty musi pokryć następujące wydatki: składkę na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne – 180 zł, czynsz – 180 zł, wyżywienie – 300 zł, opłaty za: energię elektryczną, gaz - 50 zł, telefon – 50 zł. Nadto skarżący podkreślił, iż nie może liczyć na pomoc ze strony innych osób. Natomiast w odpowiedzi na wezwanie Sądu [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący wyjaśnił [...], iż nie przebywa na zwolnieniu lekarskim. Od 1 lutego 2007 r. źródłem jego dochodów jest działalność gospodarcza (taksówka osobowa). Wskazał też, że nie posiada rachunku bankowego. Jednocześnie do w/w pisma skarżący dołączył zaświadczenie z dnia [...] grudnia 2007 r., z którego wynika, że jest on zatrudniony w ramach stosunku pracy w firmie [...] za wynagrodzeniem miesięcznym w wysokości 700 zł netto. W związku z rozbieżnością pomiędzy oświadczeniem skarżącego a załączonym do w/w pisma zaświadczeniem, skarżący został wezwany [...] do przedstawienia w terminie 7 dni następujących dokumentów: • zeznania podatkowego za rok 2006, ewentualnie zaświadczenia właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w tym okresie, • dokumentów wskazujących wysokość dochodów uzyskanych w roku 2007, • ostatniej decyzji właściwego urzędu skarbowego ustalającej wysokość opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób fizycznych opłacanym w formie karty podatkowej. Ponadto Sąd wezwał skarżącego do nadesłania w powyższym terminie dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania oraz innych obciążeń (np. czynsz, opłaty za energię elektryczną, wodę, gaz). W wykonaniu powyższego wezwania Sądu skarżący [...] przedstawił wymienione poniżej dokumenty: - zaświadczenie z dnia [...] stycznia 2008 r., stwierdzające, że skarżący jest zatrudniony na stanowisku kierowcy w firmie [...] za wynagrodzeniem rocznym w wysokości 8.000 zł netto [...], - kserokopię pokwitowania zapłaty faktury VAT za telefon komórkowy obejmującej kwotę 64,92 zł [...], - kserokopię w/w faktury VAT za telefon komórkowy, wystawionej na firmę [...], - kserokopię dowodu uiszczenia opłaty za czynsz za miesiąc styczeń 2008 r. w wysokości 369,20 zł, przy czym jako zleceniodawca tej wpłaty została wskazana I. K. [...], - kserokopię (skierowanej do skarżącego) decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. z dnia [...] stycznia 2006 r. [...] w sprawie ustalenia wysokości karty podatkowej na rok podatkowy 2006 [...], - kserokopię faktury VAT za gaz wystawionej na I. K. i obejmującej kwotę 70,83 zł [...], - kserokopię polecenia przelewu opłaty za energię elektryczną w wysokości 122,71 zł, z tym że jako zleceniodawca tej wpłaty została wskazana I. K. [...], - kserokopię zeznania podatkowego skarżącego za rok 2006 [...]. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (tak J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; por. też postanowienie NSA z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.). Podkreślić należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest jej stan majątkowy. Z dokumentów znajdujących się w aktach niniejszej sprawy wynika, że zatrudnienie w firmie [...] stanowi jeden z dochodów skarżącego. Ponadto skarżący prowadzi działalność gospodarczą – usługi taksówkowe w zakresie przewozu osób. Od dochodów osiąganych z tej działalności płaci zryczałtowany podatek od osób fizycznych w formie karty podatkowej. Wskazać jednak należy, iż skarżący nie przedstawił Sądowi dokumentów wykazujących jego aktualną sytuację majątkową. I tak – wbrew twierdzeniom zawartym w piśmie [...] – skarżący nie załączył do w/w pisma decyzji z dnia [...] stycznia 2007 r. ustalającej wysokość karty podatkowej na rok podatkowy 2007 (lecz decyzję [...] stycznia 2006 r. ustalającą wysokość karty podatkowej na rok podatkowy 2006), jak również w żaden sposób nie wykazał dochodów uzyskanych w roku 2007 (nadesłał jedynie zeznanie podatkowe [...] za 2006 rok, tj. za rok, w którym pobierał zasiłek chorobowy). Nie sposób również pominąć okoliczności, że na przedłożonych przez skarżącego dowodach uiszczenia należności za czynsz i energię elektryczną, zlecającym wpłatę była I. K. [...]. Również na wyżej wymienioną została wystawiona faktura za gaz [...]. Z kolei na fakturze VAT za telefon komórkowy w pozycji "nabywca" wskazana była firma [...]. Tymczasem skarżący oświadczył we wniosku o przyznanie prawa pomocy, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Nadto w piśmie [...] podał, że nie może liczyć na pomoc ze strony innych osób. Oczywiście sam fakt wystawienia faktur VAT na inny niż skarżący podmiot nie podważa prawdziwości powyższych twierdzeń skarżącego, jednakże wymaga choćby zwięzłego wyjaśnienia, dlaczego skarżący przedłożył kopie faktur VAT wystawionych na inne niż on podmioty (skoro samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe) oraz czy należności objęte tymi fakturami uiszcza w całości czy w części (jeśli tak, to w jakiej). Pomimo dwukrotnego wezwania Sądu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawo pomocy, dokumenty i pisma złożone przez skarżącego do akt niniejszej sprawy nie przedstawiają w sposób klarowny i zupełny jego rzeczywistej, aktualnej sytuacji majątkowej, co w konsekwencji uniemożliwia uznanie, że ubiegający się o przyznanie prawa pomocy S. K. wypełnia ustawowe przesłanki przyznania pomocy państwa. Uwzględniając powyższe, na na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.