VI SA/Wa 958/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Protokolant Monika Staniszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego H. T. [...], tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 90 (dziewięćdziesiąt) złotych w tym: tytułem opłaty kwotę 17 (siedemnaście) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 13 (trzynaście) złotych. VI SA/Wa 958/05 Uzasadnienie Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2004 r., nr [...] nakładającą na S. K. (dalej także jako skarżący) karę pieniężną za wykonywanie przejazdu w ramach transportu drogowego taksówką bez posiadania przy sobie przez kierowcę wymaganej licencji. Do wydania tej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 22 września 2004 r. w miejscowości [...] na postoju taksówek przy ul. [...] skontrolowano pojazd marki [...] o nr rej. [...] należący do S. K. Stwierdzono, iż w trakcie kontroli kierowca nie posiadał w pojeździe oryginału licencji, a okazana kserokopia tego dokumentu nie była poświadczona za zgodność z oryginałem przez osobę upoważnioną. Biorąc pod uwagę niniejsze ustalenia, organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] października 2004 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 100 złotych za wykonywanie przejazdu w ramach transportu drogowego taksówką bez posiadania przy sobie przez kierowcę wymaganej licencji. Od niniejszej decyzji skarżący złożył odwołanie do Głównego Inspektora Transportu Drogowego, w którym wniósł o jej uchylenie. W uzasadnieniu swojego stanowiska wskazał, że protokół kontroli z dnia 22 września 2004 r., nr [...] nie zawiera oświadczenia skarżącego, w którym odmawia przyjęcia kary pieniężnej. Jednocześnie oświadczył, że prowadząc taksówkę ma przy sobie tylko te dokumenty, które są mu niezbędne przy wykonywaniu tej działalności. Główny Inspektor Transportu Drogowego po ponownym rozpoznaniu sprawy wydał decyzję z dnia [...] marca 2005 r., którą utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W ocenie organu rozpoznającego odwołanie, w sprawie niniejszej zostały spełnione przesłanki do uznania, iż w chwili kontroli doszło do naruszenia przepisów prawa w zakresie obowiązku posiadania w pojeździe licencji na wykonywanie taksówką transportu drogowego. Jednocześnie organ uznał, że argumenty skarżącego zawarte w odwołaniu nie mają uzasadnienia prawnego. W ocenie organu, skarżący błędnie przyjął, że protokół stanowił akt prawa, którym nałożono na niego karę pieniężną za stwierdzone naruszenie ustawy z dnia 6 września 2001 r., o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zmianami) – zwana dalej "ustawą o transporcie drogowym". Organ wyjaśnił, że przedmiotowy protokół stanowił jedynie podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego, a karę pieniężną nałożono na mocy decyzji organu pierwszej instancji. Równocześnie organ uznał, że zarzut skarżącego odnoszący się do nieuwzględnienia w treści protokołu wszystkich oświadczeń skarżącego, nie mogą w świetle obowiązujących przepisów stanowić podstawę do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. Na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2005 r. skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o jej uchylenie. Na uzasadnienie swojej skargi skarżący wskazał na przebieg kontroli, której rezultatem było sporządzenie i podpisanie przez niego protokołu kontroli z dnia 22 września 2004 r., nr [...]. Uznał, że warunki, w których został on sporządzony uniemożliwiły mu właściwe nadzorowanie tej czynności. W odpowiedzi na skargę, Główny Inspektor Transportu Drogowego przedstawił stan faktyczny sprawy, podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. W toku postępowania sądowego, skarżący w piśmie z dnia 9 czerwca 2008 r. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 87 ust. 4 i art. 92 ustawy o transporcie drogowym oraz art. 2 Konstytucji RP. W ocenie skarżącego organ nakładając na niego w sposób automatyczny karę pieniężną nie przeanalizował motywów jego działania i stopnia winy w związku z niewykonaniem nakazu wynikającego z art. 87 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym. W jego ocenie, wymienione naruszenie prawa nie pociągało za sobą żadnych negatywnych skutków dla porządku prawnego. Ponadto skarżący powołał się na przyznaną w toku postępowania sądowego pomoc prawną w formie zwolnienia z kosztów sądowych. Powyższa okoliczność świadczyć ma w jego ocenie o rażącej niewspółmierności nałożonej kary pieniężnej do stwierdzonego w zaskarżonej decyzji naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W grę wchodzi kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z prawem materialnymi i przepisami procesowymi nie zaś kryteriów słusznościowych. Zgodnie z art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 z 2002 r., poz. 1270 z późniejszymi zmianami), dalej zwanej p.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami. Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad skarga nie zasługuje na uwzględnienie a podniesione w niej zarzuty nie są trafne. Zaskarżona decyzja, zdaniem sądu, nie narusza prawa. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (Dz. U z 2004 r., Nr 204. poz. 2088, w brzmieniu z daty decyzji ostatecznej) podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego, zwanego dalej "licencją". Licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką udziela się przedsiębiorcy na określony pojazd i obszar, o czym stanowi art. 6 ust. 1 i 4 ustawy. Powyższa regulacja ustawowa oznacza, iż licencja na taksówkowe przewozy osób ma charakter przedmiotowo-podmiotowy. Licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką udziela się nie tylko przedsiębiorcy, ale jest ona udzielana na określony pojazd. Uprawnienie do wykonywania przedmiotowej działalności gospodarczej obejmuje więc podmiot wskazany w licencji, ale i uprawnia go do wykonywania przewozów konkretnym pojazdem w niej wskazanym. Z ustaleń poczynionych przez oba organy, niesprzecznych z zebranym materiałem dowodowym wynika, iż w trakcie kontroli ustalono, że skarżący nie posiadał przy sobie oryginału licencji, lecz jej kopię. Zgodnie z art. 4 pkt 17 ustawy o transporcie drogowym licencją jest decyzja administracyjna wydana przez ministra właściwego do spraw transportu lub określony w ustawie organ samorządu terytorialnego, uprawniająca do podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego. Art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym określa wprost zakres obowiązków nałożonych na osobę posiadającą licencję. Zgodnie z tym przepisem podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, wypis z licencji. W ocenie Sądu, przepis ten jednoznacznie nakłada obowiązek posiadania przy sobie i okazania w trakcie kontroli oryginału licencji. Kserokopia dokumentu nie zastępuje bowiem samego dokumentu i nie stanowi dowodu posiadania licencji. Słusznie więc została nałożona na skarżącego kara pieniężna, bowiem w momencie kontroli posiadał on przy sobie jedynie kserokopię licencji, która nie była potwierdzona za zgodność z oryginałem. Sąd nie podzielił również zarzutów skarżącego dotyczących sposobu przygotowania protokołu, gdyż przy jego sporządzeniu brały udział osoby trzecie. Zgodnie z art. 68 Kodeksu postępowania administracyjnego protokół sporządza się tak, aby z niego wynikało, kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby. Z kolei § 2 tego przepisu stanowi, że protokół odczytuje się wszystkim osobom obecnym, biorącym udział w czynności urzędowej, które powinny następnie protokół podpisać. Odmowę lub brak podpisu którejkolwiek osoby należy omówić w protokole. Protokół jest "dokumentem" odzwierciedlającym w miarę dokładnie przebieg określonego zdarzenia czy przeprowadzonych czynności pozwalającym na ustalenia zarówno kto uczestniczył w zdarzeniu (lub czynności), a także jaki był jego przebieg i do jakich wniosków doprowadził (wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 28 grudnia 2000 r., sygn. akt I SA 762/00, LEX nr 77604). Ze sporządzonego w dniu 22 września 2004 r. protokołu jasno wynika, iż kontrolowanym był skarżący. Nie wskazuje on natomiast, by przy jego sporządzaniu brały udział, czy też przeszkadzały osoby trzecie. Okoliczności tej nie podnosił również skarżący w czasie kontroli, bowiem nie zgłosił uwag co do jego treści. Samo zaś podpisanie przez skarżącego protokołu oznacza, że skarżący zgodnie z art. 68 § 2 k.p.a. zapoznał się z jego treścią i ją zaakceptował. Ponadto w toku postępowania sądowego skarżący uzupełnił swoją skargę i uznał, że zaskarżona decyzja narusza art. 87 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym, bowiem przy jej wydawaniu organ nie uwzględnił motywów działania i stopnia winy. W ocenie Sądu, z przytoczonego powyżej przepisu jasno wynikają obowiązki, jakie spoczywają na posiadaczu licencji. Przepis ten nakładając obowiązek posiadania przy sobie wypisu z licencji, w żaden sposób nie wskazuje jako przesłanki braku odpowiedzialności lub jej ograniczenia, kwestii stopnia winy kontrolowanego. Nie zakreśla też ewentualnych pobudek, którymi może kierować się posiadacz tej licencji, w sytuacji, w której nie dysponuje przy sobie oryginałem tego dokumentu. Norma ta statuuje pewien stan obiektywny, nakazując posiadaczowi licencji wypełnienie nałożonych na niego obowiązków. Jednocześnie nie uzależnia możliwości nałożenia kary za naruszenie przepisów administracyjnych od powstania ewentualnych negatywnych skutków dla porządku prawnego. Zatem bez znaczenia jest argument skarżącego, który stwierdził, że nie dysponuje przy sobie oryginałem licencji, z uwagi na domniemaną obawę przed jej kradzieżą. Podobnie nietrafny jest argument skarżącego, w ocenie którego brak negatywnych skutków wywołanych jego działaniem powoduje, iż zaskarżona decyzja nie powinna się ostać w porządku prawnym. Jednocześnie skarżący wskazał, że przy nakładaniu kary organ nie uwzględnił sytuacji majątkowej skarżącego. Wskazał przy tym na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którym zwolniono go z kosztów sądowych. Tym samym, nałożenie kary pieniężnej w wysokości 100 złotych wywołało zagrożenie dla utrzymania skarżącego. W ocenie Sądu, dla oceny sprawy, ten argument nie może mieć znaczenia prawnego. Jak wcześniej ustalono, skarżący za nieprzestrzeganie przepisów ustawy o transporcie drogowym został ukarany karą pieniężną. Żaden z przepisów ustawy o transporcie drogowym nie nakłada na organ kontrolujący obowiązku zbadania sytuacji majątkowej kontrolowanego. Wykonuje on bowiem ściśle określone obowiązki, które odnoszą się do ustalenia stany faktycznego, przypisania go do określonego przepisu ustawy i zastosowania określonej sankcji administracyjnej wynikającej z normy prawnej. Samo zaś przedstawienie trudnej sytuacji materialnej skarżącego, może mieć znaczenie w toku ewentualnego postępowania egzekucyjnego. Z braku uzasadnionych podstaw, skargę jako niezasadną sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił. Jednocześnie Sąd przyznał ze środków budżetowych Sądu na rzecz radcy prawnego H. T. tytułem nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 90 złotych. Na niniejszą wartość składa się, zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1) ppkt a) w związku z § 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.), kwota 60 złotych, powiększona o stawkę 22 % podatku od towarów i usług. Powyższa kwota została również zwiększona o 17 zł tytułem uiszczonej opłaty skarbowej za udzielone pełnomocnictwo.