VI SA/Wa 958/09
WyrokWSA w Warszawie2010-03-08
Skład orzekający: Dorota Wdowiak, Jolanta Królikowska-Przewłoka, Ewa Frąckiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, określające warunki zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, może stanowić podstawę do odrzucenia oferty świadczeniodawcy, jeśli jego postanowienia są bardziej restrykcyjne niż przepisy powszechnie obowiązującego prawa?Ratio decidendi
Zarządzenie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, wydane na podstawie delegacji ustawowej, może stanowić podstawę do odrzucenia oferty świadczeniodawcy, jeśli oferent nie spełnia określonych w nim warunków. Ustawa o świadczeniach zdrowotnych zawiera delegację dla Prezesa NFZ do określenia warunków wymaganych od świadczeniodawców, a zarządzenie wydane w ramach tej delegacji jest skuteczne i jego zastosowanie nie narusza prawa. Odrzucenie oferty z powodu niespełnienia wymogów zarządzenia jest zgodne z art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi NZOZ na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, który utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ o odrzuceniu oferty NZOZ w konkursie na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie badań rezonansu magnetycznego. Oferta została odrzucona z powodu niespełnienia wymogu określonego w zarządzeniu Prezesa NFZ, który wymagał udzielania świadczeń w zakładzie opieki zdrowotnej we wskazanej lokalizacji zgodnej z rejestrem, podczas gdy NZOZ oferował świadczenia mobilne. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów prawa, konstytucyjnych zasad wolności gospodarczej oraz zasad uczciwej konkurencji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Protokolant Aneta Stefaniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2010 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę
Zaskarżoną decyzją Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. oddalającą odwołanie NZOZ [...], skarżącej w niniejszej sprawie, dotyczące rozstrzygnięcia konkursu ofert o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna w zakresie badania rezonansu magnetycznego (MR) na terenie województwa wielkopolskiego.
Decyzja została wydana w powyższym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] października 2008 r. Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia ogłosił konkurs ofert Nr [...] o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na okres od [...] stycznia 2009 r. do [...] grudnia 2011 r., w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna w zakresie badania rezonansu magnetycznego na terenie województwa.
Oferty należało złożyć w terminie do dnia [...] listopada 2008 r.
Odwołujący, jako organ założycielski NZOZ [...] z siedzibą w [...], w ramach przedmiotowego konkursu, złożył ofertę Nr [...].
Otwarcie ofert nastąpiło w dniu [...] listopada 2008 r.
W części jawnej postępowania komisja konkursowa, stosownie do dyspozycji art. 142 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy o świadczeniach, stwierdziła prawidłowość ogłoszenia konkursu ofert oraz przyjęła do dalszego postępowania 7 ofert, a odrzuciła 1 ofertę.
Złożona przez Odwołującego oferta została odrzucona. W uzasadnieniu, zawartym w zawiadomieniu oferenta o odrzuceniu oferty z dnia [...] listopada 2008 r., poinformowano, że powodem odrzucenia oferty jest niespełnienie wymaganych warunków, określonych w przepisach prawa oraz warunków określonych przez Prezesa Funduszu na podstawie 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach (§ 12 ust. 2 zarządzenia Nr 80/2008/DSOZ Prezesa Funduszu z dnia 14 października 2008 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju: ambulatoryjna opieka specjalistyczna).
W dniu [...] grudnia 2008 r. Odwołujący złożył w Oddziale Funduszu protest.
Komisja konkursowa, postanowiła oddalić protest, stwierdzając, że zgodnie z § 12 ust. 2 zarządzenia Nr 80/2008/DSOZ, wymaga się od świadczeniodawców, aby ambulatoryjne świadczenia diagnostyczne kosztochłonne (ASDK) były udzielane w zakładzie opieki zdrowotnej, w lokalizacji komórki organizacyjnej, której adres wskazano w rejestrze zakładów opieki zdrowotnej, a dane Odwołującego zawarte w ofercie jak i w dokumentach dołączonych do oferty, nie potwierdzają spełnienia tego wymogu.
Rozstrzygnięcie postępowania nastąpiło w dniu [...] grudnia 2008 r. W tym samym dniu na stronie internetowej Oddziału Funduszu zamieszczono ogłoszenie o rozstrzygnięciu przedmiotowego konkursu, w którym poinformowano o wyborze siedmiu oferentów (osiem lokalizacji na terenie województwa).
Od rozstrzygnięcia postępowania skarżąca złożyła w dniu [...] stycznia 2009 r. odwołanie do Dyrektora Oddziału Funduszu. Odwołanie wniesione zostało w terminie. W odwołaniu zarzucono naruszenie przez Oddział Funduszu przepisów art. 132 ust. 2 ustawy o świadczeniach, przeprowadzenie postępowania konkursowego w oparciu o niezgodny z obowiązującymi przepisami prawa zapis § 12 ust. 2 zarządzenia Nr 80/2008/DSOZ, naruszenie przez Oddział Funduszu przepisów art. 134 ustawy o świadczeniach w związku z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji i naruszenie przez Oddział Funduszu przepisów art. 22 oraz art. 32 ust. 2 Konstytucji RP.
Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. wydaną na postawie art. 154 ust. 3 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.) Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego NFZ w [...] odwołanie oddalił.
W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że odrzucenie przez komisję konkursową w dniu [...] listopada 2008 roku oferty na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy spowodowane było faktem, iż zgodnie z treścią § 12 ust. 2 Zarządzenia Prezesa NFZ nr [...] z dnia [...] października 2008 roku w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju: ambulatoryjna opieka specjalistyczna Świadczeniodawca udziela ASDK w zakładzie opieki zdrowotnej, we wskazanej lokalizacji, zgodnej z adresem komórki organizacyjnej określonym w rejestrze zakładów opieki zdrowotnej, według harmonogramu pracy, określonego w załączniku nr 2 do umowy. Tymczasem zgodnie z treścią załączonej do oferty księgi rejestrowej nr [...] z dnia [...] października 2008 roku jako adres komórki organizacyjnej " Mobilny Rezonans Magnetyczny" wskazano: [...], Plac [...] 2. Taki adres wskazany został również przez Odwołującego się w części II formularza ofertowego "Wykaz miejsc udzielania świadczeń". Tym samym wobec niespełnienia opisanego wyżej w § 12 ust. 2 Zarządzenia Prezesa NFZ nr 80/2008/DSOZ warunku koniecznego komisja konkursowa postanowiła odrzucić ofertę.
Dnia [...] grudnia 2008 roku do Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w [...] wpłynął protest na odrzucenie oferty. Dnia [...] grudnia 2008 roku, z powodów opisanych wyżej komisja konkursowa nie uwzględniła wniesionego protestu.
Organ zwrócił też uwagę na to, że powołane zarządzenie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia wydane zostało między innymi na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 Ustawy, zaś zgodnie z przepisem art. 149 ust. 1 pkt 7 Ustawy odrzuca się ofertę jeżeli oferent lub oferta nie spełniają wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz warunków określonych przez Prezesa Funduszu na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3.
W tym stanie rzeczy uznano, iż w odwołaniu nie wykazano, że Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia w [...] naruszył zasady prowadzenia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna w zakresie: badania rezonansu magnetycznego, a zatem odwołanie nie jest zasadne.
NZOZ [...] w [...] wniosła odwołanie od powyższej decyzji żądając jej uchylenia i uwzględnienia odwołania od rozstrzygnięcia oraz zakwalifikowania oferty do części niejawnej postępowania jako spełniającej wszystkie warunki stawiane przez przepisy prawa i zarządzenia Prezesa Funduszu oraz o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
W uzasadnieniu podkreślono, że zgodnie z art. 132 ustawy o świadczeniach, umowa zawierana jest przez Fundusz ze świadczeniodawcą, którym – zgodnie z art. 5 ust. 41 ustawy o świadczeniach – jest również NZOZ [...], który spełnia wymagania stawiane świadczeniodawcy – jest zakładem opieki zdrowotnej wykonującym świadczenia zdrowotne zgodnie z postanowieniami statutu i jedynie zasady określone w dziale VI tej ustawy, mogą wskazywać, z jakim podmiotem można a z jakim nie zawrzeć umowę. Wprowadzenie ograniczeń w tym zakresie w jakikolwiek inny (pozaustawowy) sposób jest, zdaniem strony, niedopuszczalne.
W jej ocenie nie ma podstaw do wyłączenia z postępowania konkursowego podmiotów udzielających ambulatoryjnych świadczeń zdrowotnych w sposób mobilny – ograniczenie takie nie wynika bowiem z art. 5 ustawy o świadczeniach ani z zasad wskazanych w dziale VI tej ustawy. Regulacje zawarte w § 12 ust. 2 i § 2 ust. 1 pkt 2 zarządzenia Nr 80/2008/DSOZ są sprzeczne z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, które dopuszczają do działania na rynku usług medycznych podmioty mobilne: dopuszcza je do działania ustawa o zakładach opieki zdrowotnej; ponadto NZOZ [...] posiada zaświadczenia organów sanitarnych, które były podstawą wpisu do rejestru zakładów opieki zdrowotnej, prowadzonego przez Wojewodę [...]. Prezes Funduszu nie może wprowadzać regulacji, które będą sprzeczne z zasadami prowadzenia działalności gospodarczej, określonymi przez obowiązujące przepisy prawa. Fundusz, dążąc do zapewnienia pacjentom jak najlepszej jakości świadczeń, wobec jednostek mobilnych mógł postawić dodatkowe wymagania, ale nie miał prawa wprowadzać regulacji wykluczających działanie podmiotów mobilnych w ramach powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego. Zdaniem Odwołującej Fundusz dokonał naruszenia zasad konstytucyjnych z art. 22 i art. 32 ust. 2 Konstytucji RP wprowadzając mocą zarządzenia Nr 80/2008/DSOZ regulację ograniczającą wolność gospodarczą. Postępowanie konkursowe na podstawie § 12 ust. 2 i § 2 ust. 1 pkt 2 zarządzenia Nr 80/2008/DOZ, niezgodne z zasadami konstytucyjnymi, zostało przeprowadzone wadliwie – zasada hierarchii norm prawnych wyłącza bowiem możliwość zastosowania przepisu prawa konfliktującego z normą wyższego rzędu.
Fundusz, prowadząc postępowanie konkursowe, zgodnie z art. 134 ustawy o świadczeniach, zobowiązany jest, zdaniem strony, do zapewnienia zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy oraz prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Z ustawowych regulacji dotyczących nieuczciwej konkurencji oraz ochrony konkurencji i konsumentów wynika, że jakiekolwiek wprowadzanie kryteriów podmiotowych różnicujących podmioty stanowi naruszenie prawa. Fundusz wprowadzając regulacje zarządzeniem Nr 80/2008/DSOZ, doprowadził do podziału rynku w oparciu o kryterium podmiotowe. Praktyki takie doprowadzają do eliminacji z danego rynku określonych przedsiębiorstw i pozostawienia tylko wybranych. Praktyka taka, jako przejaw zakazanego nadużycia pozycji dominującej, została wymieniona w katalogu w art. 9 ust. 2 pkt 7 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wprowadzone do postępowania konkursowego kryteria podmiotowe stanowią czyn nieuczciwej konkurencji i skutkują wadliwością całego postępowania.
Odwołujący podkreślił, że ma prawo działać na terenie całego kraju, tj. także na terenie województwa i w tym stanie rzeczy odrzucenie oferty nastąpiło z naruszeniem interesu prawnego Odwołującego.
Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. wydaną na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. 2008 r., nr 164, poz. 1027 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.) Prezes NFZ utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że na podstawie delegacji zawartej w art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach, ustawodawca dał Prezesowi Funduszu
prawo do określenia warunków wymaganych od świadczeniodawców. Prezes Funduszu realizując to zadanie określił warunki wydając m.in. zarządzenie Nr 80/2008/DSOZ. Zgodnie z art. 146 ust. 2 ustawy o świadczeniach, przed wydaniem zarządzenia, Prezes Funduszu zasięgnął opinii właściwego konsultanta krajowego. Projekt ww. zarządzenia, pomimo braku takiego obowiązku, został w dniu [...] września 2008 r. umieszczony na stronie internetowej Centrali Funduszu celem konsultacji społecznych. Uwagi do zarządzenia Nr 80/2008/DSOZ na etapie jego projektu mógł wnieść również Odwołujący, czego nie uczynił.
Oferenci przystępujący do konkursu ofert w przedmiotowym postępowaniu, oprócz wymagań wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, powinni zatem spełniać wymagania określone przez Prezesa Funduszu na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach w:
1) zarządzeniu Nr 76/2008/DSOZ Prezesa Funduszu z dnia 3 października 2008 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej,
2) zarządzeniu Nr 80/2008/DSOZ,
3) zarządzeniu Nr 86/2008/DSOZ Prezesa Funduszu z dnia 16 października
2008 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Ww. zarządzenia zostały wskazane w ogłoszeniu Nr 15-09-000078/ AOS/02/3/02.7250.072.02/1 z jednoznacznie brzmiącą informacją wskazującą, że oferty mogą składać podmioty będące świadczeniodawcami w rozumieniu obowiązujących przepisów oraz spełniające wymagania określone dokładnie w ww. zarządzeniach. Zgodnie ze złożonym w ofercie oświadczeniem, Odwołujący zapoznał się z warunkami postępowania oraz warunkami zawierania umów i nie zgłosił do nich zastrzeżeń oraz przyjął do stosowania.
Odwołujący złożył ofertę niespełniającą wszystkich wymagań określonych przez Prezesa Funduszu, bowiem oferta złożona przez Odwołującego nie spełnia wymogu określonego w § 12 ust. 2 zarządzenia Nr 80/2008/DSOZ, zgodnie z którym świadczeniodawca ma udzielać świadczeń będących przedmiotem postępowania konkursowego w zakładzie opieki zdrowotnej we wskazanej lokalizacji, zgodnej z adresem komórki organizacyjnej, określonym w rejestrze zakładów opieki zdrowotnej. W przypadku Odwołującego, w przedmiotowym rejestrze wskazano: "Mobilny Rezonans Magnetyczny", [...], Plac [...]. Odwołujący nie spełnił również wymogu określonego w przepisach § 8 ust. 1-2 zarządzenia Nr 76/2008/DSOZ, według których oferent musi spełniać wymagania określone w ogłoszeniu o postępowaniu, w warunkach postępowania oraz w warunkach zawierania umów (tj. warunkach określonych przez Prezesa Funduszu w sprawie zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej dla danego rodzaju lub zakresu świadczeń), zaś warunkiem przystąpienia do postępowania jest złożenie oferty zgodnie z tymi wymaganiami.
Tym samym oferta Odwołującego nie spełniała wymaganych warunków określonych przez Prezesa Funduszu na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach. Zatem zaistniała podstawa prawna odrzucenia oferty określona w art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach, w myśl którego odrzuca się ofertę, jeśli oferent lub oferta nie spełniają wymaganych warunków, określonych w przepisach prawa oraz warunków określonych przez Prezesa Funduszu na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach. W tej sytuacji decyzja komisji konkursowej jak i Dyrektora Oddziału Funduszu, nie naruszała przepisów ustawy o świadczeniach ani wydanych na jej podstawie przez Prezesa Funduszu zarządzeń.
Zarzuty podważające treść zarządzenia Nr 80/2008/DSOZ nie znajdują zatem uzasadnienia.
Zdaniem Prezesa Funduszu, określając na mocy delegacji ustawowej, warunki wymagane od świadczeniodawców w kwestionowanym zakresie, nie naruszył wskazanych w odwołaniu przepisów ustawy o świadczeniach, ustawy zasadniczej, ani ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji czy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów.
Nie został też naruszony przepis art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach, zobowiązujący Fundusz do zapewnienia równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Fundusz, realizując nałożone przez ustawodawcę obowiązki w omawianym zakresie, udostępnił na takich samych zasadach wszystkim świadczeniodawcom wszystkie wymagania oraz informacje, a także dokumenty związane z postępowaniem w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Warunki wymagane od świadczeniodawców, a także kryteria oceny ofert były jawne i nie podlegały zmianie w toku postępowania. Odwołujący nie wykazał, że komisja konkursowa oceniła oferty z zastosowaniem różnych zasad czy kryteriów, określonych w ww. przepisach, obowiązujących w przedmiotowym postępowaniu. Zasady określone w art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach wobec Odwołującego nie zostały zatem naruszone.
Nie ograniczono również konstytucyjnego prawa odwołującego do wolności działalności gospodarczej, a także nie doszło do jakiejkolwiek dyskryminacji. Jak słusznie bowiem wskazano w decyzji organu I instancji, wymagania określone dla wszystkich świadczeniodawców nie ograniczają prawa Odwołującego do wykonywania badań rezonansu magnetycznego. Odrzucenie oferty Odwołującego nie oznacza bowiem zakazu wykonywania danego rodzaju świadczeń czy działalności gospodarczej, a jest efektem niespełnienia przez Odwołującego warunków określonych w zarządzeniach Prezesa Funduszu.
Prezes NFZ zwrócił nadto uwagę na to, że Fundusz, w myśl przepisu art. 96 ust. 1 ustawy o świadczeniach, jest państwową jednostką organizacyjną posiadającą osobowość prawną. Zatem zarówno ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, regulująca zapobieganie i zwalczanie nieuczciwej konkurencji w działalności gospodarczej i ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie dotyczy Funduszu. Fundusz nie prowadzi działalności gospodarczej i nie jest przedsiębiorcą.
Przyjęcie przedstawionej przez odwołującego interpretacji, która dopuszcza udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez podmioty spełniające wymóg określony w definicji świadczeniodawcy zawartej w art. 5 pkt 41 ustawy o świadczeniach, z pominięciem wymogów zawartych m.in. w zarządzeniach Prezesa Funduszu, doprowadziłoby, zdaniem Prezesa NFZ, do sytuacji, w której do udzielenia świadczeń należałoby dopuścić każdy podmiot, niezależnie od spełnienia przez niego warunków określonych przez Fundusz. Takie stanowisko oznacza podważanie zasadności ustawowych zapisów, zawartych w szczególności w art. 146 ust. 1 pkt 3 oraz art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach.
Wymagania określone w zarządzeniu Nr 80/2008/DSOZ, w żaden sposób nie naruszają ustawowej definicji świadczeniodawcy, określonej w art. 5 pkt 41, ani art. 132 ust. 2 ustawy o świadczeniach.
Odrzucenie przedmiotowej oferty w części jawnej postępowania (jako niespełniającej wszystkich wymagań stawianych przez Fundusz), automatycznie wykluczyło możliwość jej przyjęcia do dalszej części postępowania.
W tym stanie sprawy Prezes NFZ uznał, że nie doszło do naruszenia w toku postępowania konkursowego zasad określonych w ustawie o świadczeniach, aktach wykonawczych wydanych na jej podstawie, czy też zarządzeniach wydanych przez Prezesa Funduszu.
W skardze na tę decyzję skarżąca zarzuciła naruszenie:
1) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych poprzez ich niezastosowanie i nieuchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ, mimo naruszenia przez Narodowy Fundusz Zdrowia zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawartych w art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach zdrowotnych, poprzez odrzucenie oferty Skarżącego w oparciu o ustalone przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia a sprzeczne z przepisami prawa warunki udzielania świadczeń zdrowotnych, nieuzasadnione względami jakości lub dostępności udzielania świadczeń, a tym samym niedopuszczalne jako ograniczające, w stosunku do wymagań prawnych stawianych przez przepisy prawa powszechnie obowiązującego, wolność prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych; art. 140 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej poprzez nieprawidłowe określenie przedmiotu zamówienia tj. w taki sposób, który wyklucza z postępowania konkursowego Świadczeniodawców udzielających świadczeń zdrowotnych przy pomocy jednostek mobilnych (nie stacjonarnych), co narusza zasady uczciwej konkurencji, o której mowa w zaskarżonym przepisie; art. 134 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej poprzez naruszenie zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oraz prowadzenie postępowania na podstawie nieważnego z mocy samego prawa Zarządzenia Prezesa NFZ.
Nadto zarzuciła naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a., poprzez nieodniesienie się przez Prezesa NFZ do kwestii naruszenia przez Narodowy Fundusz Zdrowia zasad prowadzenia postępowania konkursowego w oparciu o nieważny z mocy samego prawa § 12 ust. 2 w zw. z § 2 ust. 1 pkt 2 Zarządzenia nr 80/2008/DSOZ, a tym samym nierozpatrzenie całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, co doprowadziło do naruszenia zasady praworządności i prawdy obiektywnej.
Zdaniem skarżącej doszło również do naruszenia art. 152 ust. 1 powołanej ustawy poprzez przyjęcie, iż interes prawny świadczeniodawcy nie doznał uszczerbku w wyniku przeprowadzonego postępowania konkursowego i w konsekwencji nieuwzględnienie odwołania wniesionego od decyzji Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 roku.
Podnosząc powyższe zarzuty wniosła o uwzględnienie skargi w całości i uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym wynagrodzenia radcowskiego według norm przypisanych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną postawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 162, poz. 1692 zw. dalej p.p.s.a.).
Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i jako taka podlega oddaleniu. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa w stopniu uzasadniającym w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
Stosownie do art. 152 ust. 1 powołanej ustawy świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzenia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przysługują środki odwoławcze na zasadach określonych w art. 153 i 154 tej ustawy.
Z powołanych przepisów wynika zatem, że w postępowaniu wszczętym w zw. z wniesieniem odwołania do Dyrektora Oddziału Funduszu i w zw. z odwołaniem wniesionym do Prezesa NFZ organy te obowiązane są badać, czy doszło do naruszenia interesu prawnego odwołującego wskutek naruszenia zasad postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
W takim też zakresie oba organy przeprowadziły postępowanie zasadnie uznając, iż do naruszenia zasad postępowania w sprawie zawarcia umów nie doszło.
Oferta skarżącego została odrzucona z uwagi na to, że nie spełniała wymogu określonego w § 12 ust. 2 zarządzenia Prezesa NFZ Nr 80/2008/DSOZ, zgodnie z którym świadczeniodawca ma udzielać świadczeń będących przedmiotem postępowania konkursowego w zakładzie opieki zdrowotnej we wskazanej lokalizacji, zgodnej z adresem komórki organizacyjnej, określonym w rejestrze zakładów opieki zdrowotnej, zaś w tym przypadku w rejestrze wskazano "Mobilny Rezonans Magnetyczny [...] Pl. [...]". Skarżący nie kwestionuje ustaleń organu co do tego, iż takiej wymaganej powołanym przepisem zarządzenia przesłanki nie spełnia. Podnosi, że zarządzenia są aktami prawa wewnętrznego i jako takie nie mogą wpływać na sytuację prawną podmiotu spoza układu organizacyjnego, którego dotyczą i nie mogą stanowić postawy decyzji wobec obywateli, osób prawnych i innych podmiotów. Zdaniem skarżącego kompetencja Prezesa NFZ do określenia w formie zarządzeń warunków zawierania i realizacji umów w poszczególnych typach świadczeń ma zmierzać do realizacji ustawowej kompetencji Prezesa Funduszu sprowadzającej się zgodnie z art. 102 ust. 5 pkt 25 powołanej ustawy do ustalenia jednolitych sposobów realizacji zadań NFZ przez oddziały wojewódzkie. Skutkiem tych zarządzeń nie może być jednak ukształtowanie w stosunku do świadczeniodawców tj. podmiotów nie podlegających Prezesowi NFZ ograniczeń dalej idących niż ograniczenia nałożone z mocy przepisów prawa powszechnie obowiązującego – ustaw i rozporządzeń. Pamiętać jednak należy, iż to ustawodawca w powołanej ustawie zawarł w art. 146 ust. 1 pkt 3 delegację dla Prezesa NFZ do określenia warunków wymaganych od świadczeniodawców i Prezes Funduszu zastosował się do tego ustawowego uprawnienia nie przekraczając jego granic i określił te warunki w zarządzeniu Nr 8/2008/DSOZ z 14 października 2008 r. Nie ma zatem jakichkolwiek podstaw, by skuteczność tego zarządzenia i skutki jego zastosowania kwestionować. Skoro zatem skarżąca jednego z wymogów nie spełniła to ta okoliczność stanowiła w świetle art. 149 ust. 1 pkt 7 powołanej ustawy podstawę do odrzucenia oferty.
Dodać przy tym należy, że skarżący nie spełnił również wymogu określonego w § 8 ust. 1-2 zarządzenia Nr 76/2008/DSOZ Prezesa Funduszu z 3 października 2008 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Nie znajduje również uzasadnienia zarzut naruszenia art. 134 powołanej ustawy, zgodnie z którym Fundusz ma obowiązek zapewnienia równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzenie postępowania w sposób gwarantujący uczciwą konkurencję. Fundusz, czego strona nie kwestionuje, udostępnił bowiem na takich samych zasadach wszystkim świadczeniodawcom wszystkie wymagania i informacje oraz dokumenty związane z postępowaniem w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Warunki i kryteria oceny ofert były jasne i nie zostały w toku postępowania zmienione. Nie została również naruszona konstytucyjna zasada wolności działalności gospodarczej. Podkreślić przy tym należy, że wymagania określone do wszystkich świadczeniodawców nie ograniczają prawa do wykonywania badań rezonansu magnetycznego.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał zarzuty skargi za bezzasadne i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło