VI SA/Wa 958/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. M. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi D. M. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] marca 2018 r., nr L.Dz.:[...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji D. M. (nazywany dalej "skarżącym") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] marca 2018 r., nr L.Dz.: [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Zawarł w niej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu wniosku wskazał na wysokość nałożonej kary pieniężnej, proporcje kary do posiadanego majątku i zarobków oraz zobowiązania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., nazywanej dalej "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast w myśl art. 61 § 3 tej ustawy, po przekazaniu sądowi skargi, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności. Zawarty w powyższym przepisie katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia jest zamknięty. Oznacza to, że ustawa w sposób wyczerpujący wskazuje przesłanki wstrzymania wykonania orzeczenia ostatecznego, uzależniając tę możliwość wyłącznie od wykazania istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z powołanego przepisu wynika, że wstrzymanie przez sąd wykonania zaskarżonego aktu lub czynności ma charakter wyjątkowy. Strona skarżąca dążąc do wstrzymania wykonania decyzji musi złożyć stosowny wniosek i uprawdopodobnić, że istnieją przesłanki uzasadniające odstąpienie od zasady wykonalności orzeczeń ostatecznych i wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia. Pod pojęciem "wyrządzenia znacznej szkody" należy rozumieć taką szkodę – majątkową lub niemajątkową – której nie będzie można wynagrodzić przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub nie będzie można jej wyegzekwować ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04). Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe, spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Sąd, wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno na ocenie wniosku strony skarżącej, jak i na materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy, w aspekcie wystąpienia, bądź też nie wystąpienia, przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jednakże należy mieć przy tym na uwadze, że uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na składającym wniosek (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2011 r., sygn. akt II FSK 632/11) poprzez odniesienie się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. W postanowieniu z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że brak takiego uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Brak należytego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, przez który należy rozumieć także brak stosownych dokumentów potwierdzających argumentację podniesioną przez stronę we wniosku, nie jest brakiem formalnym, do uzupełnienia którego Sąd ma obowiązek wezwać skarżącego w trybie art. 49 p.p.s.a. Strona zobowiązana jest zatem do uzasadnienia wniosku poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338-339/07). Użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia – znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności przedstawić wnioskodawca (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2012 r., sygn. akt II FSK 1894/120). W niniejszej sprawie wniosek skarżącego dotyczy wstrzymania wykonania decyzji Komisji Nadzoru Finansowego nakładającej karę pieniężną. Sąd rozpoznając wniosek uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił spełnienia przesłanek, wynikających z art. 61 § 3 p.p.s.a. Zdaniem Sądu, uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Powinno wskazywać na konkretne okoliczności powodujące, że wykonanie aktu lub czynności będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej spowoduje w stosunku do wnioskodawcy wystąpienie jednej lub obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. – znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt I GSK 376/13; CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Samo powołanie się na konsekwencje w sferze finansowej nie uprawnia jeszcze do oceny, że wykonanie kwestionowanej decyzji skutkować może wyrządzeniem stronie znacznej szkody w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Analizując złożony wniosek Sąd uznał, że przytoczona na poparcie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej argumentacja skarżącego nie okazała się zasadna. Skarżący przede wszystkim skupił się jedynie na negatywnych skutkach wynikających z nałożonej kary. Zdaniem Sądu, wskazanie we wniosku, że wykonanie zaskarżonej decyzji może mieć negatywny wpływ na kondycję finansową, nie uzasadnia jeszcze pozytywnego rozpoznania tego wniosku. Również stwierdzenie we wniosku, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować zasadność spieniężenia części nieruchomości, czy też konieczność zaciągnięcia kredytu na uiszczenie nałożonej kary. Skarżący bowiem nie wskazał konkretnych danych i odniesienia do sytuacji finansowej, nie uzasadnia jeszcze wstrzymania jej wykonania. W orzecznictwie jednolity jest pogląd, iż wnioskodawca, formułując argumentację dotyczącą finansowych następstw decyzji powinien ją poprzeć dokumentami finansowymi oraz majątkowymi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2004 r. sygn. akt GZ 120/04). Dla spełnienia przesłanki warunkującej wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu konieczne jest wykazanie, że uszczuplenie majątkowe będzie "znaczne" dla strony skarżącej. Sąd nie może domniemywać, że wykonanie określonego w zaskarżonej decyzji lub postanowieniu obowiązku wiąże się z zainwestowaniem kwoty, która będzie dla strony znacząca w kontekście jej ogólnej sytuacji majątkowej (postanowienie NSA z dnia 1 sierpnia 2012 r., sygn. akt II OZ 664/12; CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie strona wskazała w sposób przybliżony na wartość posiadanych nieruchomości, czy proporcje nałożonej kary w stosunku do zarobków. Sąd oceniając spełnienie przez wnioskodawcę przesłanek warunkujących zastosowanie ochrony tymczasowej, powinien mieć możliwość zapoznania się z wysokością środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, kwotach posiadanych ewentualnych wierzytelności i innych składnikach majątku obrazujących zdolności płatnicze strony. Selektywne przedstawienie przez stronę informacji, ograniczające się wyłącznie do wskazania wartości pieniężnych obrazujących obciążenia majątku ze względu na brak podstawowych danych służących do oceny zasadności wniosku poddaje w wątpliwość argumentację strony o konieczności zastosowania w stosunku do niego instytucji ochrony tymczasowej. Zwłaszcza, że strona nie przedstawiła żadnych dokumentów i nie podała danych obrazujących kondycję finansową. Ponadto Sąd nie był w stanie oszacować, w związku z nieprzedstawieniem przez stronę podstawowych dokumentów obrazujących sytuację finansową i majątkową (np. wyciągów z należących do niej rachunków bankowych czy informacji o posiadanym majątku). Fakt ten nie pozwala na dokonanie jednoznacznej oceny stanu finansów i właściwą ocenę wpływu nałożonej kary pieniężnej na możliwość uiszczenia nałożonej kary pieniężnej. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania wspomnianego aktu lub czynności występowały w sprawie - sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (por. postanowienia NSA: z 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07; z 29 maja 2009 r., l FZ 148/09; z 10 grudnia 2010 r., II FZ 536/10; z 1 marca 2011 r., II FZ 17/11; z 8 października 2013 r., II OZ 839/13; z 13 sierpnia 2009 r., l OZ 779/09; z 3 grudnia 2009 r., l OZ 1101/09; z 6 maja 2014 r., l OZ 341/14; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 4, Wolters Kluwer 2011, s. 229). Z informacji przedstawionych przez skarżącego nie wynikają realne wartości posiadanego majątku, zarobków i zobowiązań. Bez danych pozwalających ocenić całościowo i jednoznacznie sytuację materialną skarżącego oraz składniki jego majątku, niemożliwym było wydanie rozstrzygnięcia, w którym Sąd mógłby uznać za spełnione warunki z art. 61 § 3 p.p.s.a. i wstrzymałby wykonanie zaskarżonej decyzji. Wobec niepodania przez skarżącego powyższych informacji, brak jest jakiejkolwiek możliwości porównania tych wielkości na potrzeby oceny rozmiaru szkody, jaką w przekonaniu skarżącego może spowodować wykonanie zaskarżonej decyzji. Taki wniosek jest zasadny także z tego powodu, że przesłanką udzielenia ochrony tymczasowej nie może być jakakolwiek szkoda, ale tylko taka którą można określić mianem znacznej. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji postanowienia.