VI SA/Wa 961/14
WyrokWSA w Warszawie2014-09-22
Skład orzekający: Agnieszka Łąpieś - Rosińska, Zbigniew Rudnicki, Urszula Wilk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo nałożył karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, nie rozważając przy tym przesłanek wyłączających odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd, wynikających z art. 140aa ust. 4 Prawa o ruchu drogowym, oraz czy strona miała zapewniony czynny udział w postępowaniu, w tym możliwość zapoznania się z aktami sprawy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ nie rozważył prawidłowo przesłanek wyłączających odpowiedzialność strony postępowania, wynikających z art. 140aa ust. 4 Prawa o ruchu drogowym, mimo że skarżąca konsekwentnie podnosiła, iż kierowca nie miał wpływu na rozmieszczenie towaru na naczepie. Ponadto, organ odwoławczy nie zawiadomił strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem ostatecznej decyzji, naruszając art. 10 k.p.a. Wniosek strony o przesłanie uwierzytelnionej kopii dokumentów z akt sprawy nie został rozpoznany, co stanowi naruszenie art. 73 i 74 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na S. Sp. z o.o. za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV, co stwierdzono w wyniku przekroczenia dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej. Organ I instancji nałożył karę, a Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał ją w mocy decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. Skarżąca spółka podnosiła, że kierowca nie uczestniczył w załadunku, nie miał wpływu na rozmieszczenie ładunku, a przekroczenie nacisku było minimalne. Zarzucała również naruszenie procedury, w tym brak możliwości zapoznania się z aktami sprawy.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2014 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej S. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
UZASADANIENIE
Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 64 ust. 1, 2, art. 64 c, art. 140 aa ust. 1, 3 pkt 1, 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 2, ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo
o ruchu drogowym ( Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm. zwanej dalej prd), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych ( Dz. U. z 2013 r. poz. 260 - zwanej dalej udp), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2013 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5000 (pięć tysięcy) złotych, orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji w całości w mocy.
Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV. Naruszenie stwierdzono w wyniku przekroczenia dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu.
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym:
w dniu [...] sierpnia 2013 r. w miejscowości M. na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z ciągnika marki [...]
o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem członowym kierował Z. P., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem elementów metalowych w pojemnikach w imieniu S. Sp. z o.o. z siedzibą
w P.. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013r. Podczas kontroli stwierdzono, iż kontrolowany pojazd członowy poruszając się drogą krajową nr [...] przekroczył dopuszczalny nacisk na pojedynczej osi napędowej. Kontrola drogowa nie wykazała przekroczenia żadnych innych parametrów, które pozostawały w dopuszczalnej normie.
W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, organ stwierdził następujące naruszenia dopuszczalnych norm:
- nacisk 10,5 t na pojedynczej osi napędowej pojazdu (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 0,5 t,
- podmiot wykonujący przejazd nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.
Miejsce ważenia legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] marca 2013 r. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o nr fabrycznych [...] i [...]. Wagi te w dniu kontroli legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w K. z datą ważności do [...] marca 2015 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kontrolowanemu przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r.
Decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego orzekł o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5000 (pięć tysięcy) złotych.
Pismem z dnia [...] listopada 2013 r. spółka S. wniosła odwołanie zarzucając naruszenie art. 7, 75 § 1 i 2, 77 § 1, 80, 107 § 1 3 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego, w tym uwzględnienia wyjaśnień strony, art. 140aa ust. 3 pkt 2 i 4 ustawy prawo o ruchu drogowym, art. 43 prawa przewozowego oraz uchybienie art. 3 i 8 Konwencji CMR. Strona pokreśliła, iż kierowca Z. P. nie uczestniczył w procesie załadunku towaru,
a przekroczenie dopuszczalnej o wartości 0,5 t jest minimalne i nie sposób naocznie to stwierdzić. Zdaniem strony odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie powinna zostać skierowana wyłącznie do załadowcy. Zdaniem strony dochowała ona należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, gdyż kierowca nie uczestniczył w procesie załadunku, a tym samym nie miał wpływu na sposób rozmieszczenia ładunku. Ponadto skarżący zwraca uwagę, że pomimo wystąpienia do organu o przesłanie uwierzytelnionych kopii akt sprawy, organ nie ustosunkował się do wniosku, a organ w treści decyzji przytoczył przepisy bez wskazania faktów na których oparł rozstrzygnięcie. W dalszej części odwołania storna zwraca uwagę na treść Dyrektywy 96/53/WE zmienionej Dyrektywą 2002/7/WE parlamentu Europejskiego i Rady w zakresie wielkości dopuszczalnego nacisku na osi pojazdu, który zgodnie z jej treścią powinien wynosić 11,5 t. Mając na uwadze przedstawioną w treści odwołania argumentację strona wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji
i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Rozpoznając sprawę ponownie, organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie
z przepisem art. 41 ust. 1 udp po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem
ust. 2 i 3 tejże ustawy. W przepisie art. 41 ust. 1 udp znalazła się delegacja ustawowa dla Ministra właściwego do spraw transportu, do ustalenia w drodze rozporządzenia, wykazu:
1) dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t,
2) dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t - mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego.
Rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy
o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2012r. poz.106) – droga krajowa nr 7 po której poruszał się zatrzymany do kontroli pojazd spółki S. zaliczona została do kategorii dróg, po których mogą poruszać się pojazdy
o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.
Wobec powyższego strona skarżąca winna legitymować się stosowanym zezwoleniem na przejazd pojazdem niernomatywnym. Poruszanie się po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych zostało obwarowane licznymi obostrzeniami wymienionymi w art. 64 ust. 1, 2 i 3 prd. Zalicza się do nich wymóg uzyskania zezwolenia. Przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny jest możliwy tylko na podstawie zezwoleń kategorii I lub II (art. 64 ust. 2 prd). Stosownie do art. 140ab ust. 2 prd w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Przepis art. 64 ust. 2 prd ustanawia zakaz przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny. Zatem
z treści art. 140ab ust. 2 prd wynika, że przy kwalifikowaniu naruszeń związanych
z ustaleniem braku właściwej kategorii zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny, okoliczność w postaci prawnej niemożności uzyskania zezwolenia kategorii III -VII nie ma żadnego znaczenia. Ustawodawca bowiem przyjął, że w takiej sytuacji nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.
Sankcją za wykonywanie przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami określonymi w zezwoleniami jest kara pieniężna nakładana w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 140aa ust. 1 ww. ustawy za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 prd, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Stosownie do treści 140aa ust. 3 pkt 1 prd karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. Stosownie do art. 140ab ust. 2 prd w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Według art. 64 ust. 2 prd pojazdem nienormatywnym, na przejazd którego uzyskano zezwolenie nie można przewozić ładunku innego niż ładunek niepodzielny, za wyjątkiem zezwoleń kategorii I lub II (art. 64 ust. 2 prd). Stosownie do treści art. 140 ab ust. 2 prd w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa
w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.
Organ ustalając kategorię zezwolenia, którą powinna legitymować się strona postępowania kieruje się następującymi kryteriami. Po pierwsze, rodzajem drogi na której stwierdzono nienormatywność pojazdu. Po drugie, rodzajem parametrów normatywnych pojazdów, od spełnienia których ustawodawca uzależnił uzyskanie zezwolenia. Organ odwoławczy uznał, iż, z całokształtu materiału dowodowego
w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że doszło do naruszenia obowiązku
w zakresie posiadania zezwolenia kategorii IV, na przejazd pojazdem nienormatywnym.
Organ podkreślił, iż strona w toku postępowania miała zapewniony czynny udział w każdym jego stadium. Analiza akt sprawy jednoznacznie wykazuje,
iż [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego pismem z dnia
[...] sierpnia 2013 r. zawiadamiając stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego, pouczył o treści art. 10 § 1 k.p.a. oraz wskazał, iż na podstawie art. 73 § 1 k.p.a. przysługuje jej prawo do przeglądania akt sprawy, sporządzania odpisów i notatek. W wyjaśnieniach z dnia [...] września 2013 r., strona wniosła
o udostępnienie kopii dokumentów m.in. świadectw legalizacji wag, protokołu
z pomiaru pochylenia terenu, instrukcji wag. W odpowiedzi organ I instancji pismem
z dnia [...] października 2013 r. poinformował, iż strona ma prawo do przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek i odpisów w siedzibie organu. Zwrócić uwagę jednak należy, że treści art. 73 § 2 k.p.a. wynika dla strony uprawnienie do wydania, a nie przesyłania odpisów (kserokopii) z akt sprawy i to tylko w sytuacji uzasadnionej ważnym interesem strony. Organ stwierdził więc że strona posiadała uprawnienie, aby przeglądać akta sprawy oraz sporządzać z nich notatki i odpisy, z którego jednak nie skorzystała.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, iż odpowiedzialność za powstałe naruszenie powinna zostać skierowana do innego podmiotu organ zwrócił uwagę, że zgodnie z treścią art. 140aa ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, karę pieniężną nakłada się na podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym, a w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1, faktycznie obowiązujące regulacje prawne przewidują możliwość wszczęcia postępowania administracyjnego również wobec ww. podmiotów. Jednakże co warto dodać kara pieniężna może być nałożona na te podmioty równocześnie, obok odpowiedzialności podmiotu wykonującego przejazd, a nie zamiast i tylko w przypadku zaistnienia ww. okoliczności. Odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd jest odpowiedzialnością niezależną od odpowiedzialności ww. podmiotów.
W ocenie GITD również argumentacja strony odnosząca się dyrektywy
nr 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. wydaje się być chybiona. Dyrektywa ta ustanawia dla pojazdów poruszających się w obrębie Wspólnoty, maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym. Akt ten jest wyrazem, między innymi troski UE o uczciwe warunki konkurencji w dziedzinie transportu. Wszystkie nowe inwestycje drogowe, spełniają wymóg nośności wynoszącej 11,5 t na pojedynczą oś napędową pojazdu. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż kara pieniężna została nałożona za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drodze, na której jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach do 10 t na pojedynczą oś napędową pojazdu. Przepisy tej dyrektywy zostały wprowadzone do nowego sytemu prawnego czego efektem jest rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r.
w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2013 r. poz. 951). Normy dyrektywy zostały zapisane w treści rozporządzenia,
a zatem nie mowy o "łamaniu" przepisów unijnych. Organ zauważył, że we wszystkich krajach Unii Europejskiej nie wszystkie drogi mają nośność do 11,5 t - jednak ruch po nich jest możliwy na podstawie odpowiednich zezwoleń. Nie sposób przyjąć stanowiska o dyskryminacji, gdyż każdy pojazd jest dopuszczony do ruchu, jednak ze względu na nienormatywne parametry niektóre pojazdy wymagają dodatkowych zezwoleń na niektórych drogach.
W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 oraz 77 k.p.a. i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a decyzja zawiera niezbędne elementy określone w art. 107 k.p.a.
Organ II instancji uznał, iż odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, a kara pieniężna została nałożona zgodnie z prawem.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ odwoławczy nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 140aa ust. 4 prd. Strona nie dostarczyła także takich dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jej odpowiedzialności za brak zezwolenia, w oparciu o regulację art. 140aa ust. 4 prd.
Pismem z dnia 13 lutego 2014 r. S. spółka z o.o. z siedzibą
w P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie na powyższą decyzję, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:
1.prawa procesowego art. 7, art. 74 § 2, art. 75 § 1, art 80, 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego, w tym uwzględnienia wyjaśnień strony
2.prawa materialnego poprzez niezastosowanie:
- art. 43 Prawa przewozowego;
- art. 92a ustawy o transporcie drogowym;
- art. 140aa ust. 3 Prawo o ruchu drogowym;
- art. 3, art. 8 Konwencji CMR.
Wobec powyższych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie decyzji w całości.
W uzasadnieniu skarżąca spółka podkreśliła, iż kierowca Z. P. nie uczestniczył w załadunku towaru będącego przedmiotem zlecenia transportowego, gdyż załadowca nie życzył sobie jego obecności. Tym samym załadowca
w porozumieniu z odbiorcą przyjął na siebie wszystkie związane z tym obciążenia. Jeżeli takie są uzgodnienia i postanowienia umowne między załadowcą a odbiorcą, przewoźnik nie mam żadnej możliwości manewru w kierunku zbadania przekroczenia nacisku na osie. Jednocześnie widoczny stan opakowania oraz rozmieszczenia na naczepie ładunku nie wskazywał na jakiekolwiek uchybienia w zakresie przekroczenia nacisków na osie. Zwłaszcza, że zarzucane przekroczenie nacisku
o 0,5 t jest faktycznie minimalnym przekroczeniem, którego naocznie nie da się sprawdzić na pojeździe, którego dopuszczalna masa całkowita wynosi 35500 t. Zdaniem strony skarżącej okoliczności te wyraźnie i niepodważalnie wskazują, że podmiotem tylko i wyłącznie odpowiedzialnym za ww. uchybienie jest wyłącznie załadowca. Kierowca, Z. P. ze swojej strony dokonał wszelkich czynności leżących w granicach jego możliwości, jednakże faktycznie był wykluczony
z czynności załadunkowych. Kierowca na ile tylko w tylko był w stanie, zgodnie
z przepisem art. 8 Konwencji CMR, sprawdził dokładność danych listu przewozowego dotyczących ilości sztuk, jak również ich cech i numerów oraz widoczny stan towaru i jego opakowania. Wszystkie wymienione elementy były prawidłowe. W żaden sposób opakowanie, czy widoczny stan ładunku nie wskazywały na jakiekolwiek uchybienia w zakresie przekroczenia nacisków na osie. Przy czym podkreślam, iż spostrzeżenie wzrokowe przekroczenia nacisku na osi
o 500 kg na załadowanej naczepie o dopuszczalnej masie całkowitej 35500 t graniczy z cudem. Wyłącznie pomiar nacisków na osie mógłby wykazać ww. przekroczenie, a niewątpliwie obowiązek posiadania tak specjalistycznego urządzenia spoczywa na załadowcy.
Powyższa okoliczność zdaniem strony skarżącej nie została wyjaśniona.
Skarżący podkreślił, iż podmiotem faktycznie odpowiedzialnym za uchybienie jest załadowca. Na dowód powyższego spółka załączyła kopię zlecenia przewozowego, które jednoznacznie wskazuje załadowcę ładunku jako odpowiedzialnego za uchybienie. Ponadto wskazała, iż na gruncie art. 3 Konwencji CMR przewoźnik może odpowiadać tylko i wyłącznie za działania swoich kierowców
i osób, z których usług korzysta celem realizacji zlecenia. Spółka za chybione uznała rozważania organu II instancji, mające na celu podważenie dołożonej przez stronę należytej staranności, albowiem Z. P. spełniał wszystkie wymagania stawiane zawodowemu kierowcy.
Skarżąca spółka zarzuciła ponadto uniemożliwienie jej jako stronie postępowania zapoznanie się z aktami sprawy. Pismem z dnia [...] października 2013r. spółka wniosła o przesłanie jej uwierzytelnionej kopii z akt sprawy, zgodnie z możliwością, jaką przewiduje art. 73 k.p.a., albowiem ze względu na specyfikę prowadzonej działalności nie było możliwości stawienia się w siedzibie Wojewódzkiej Inspekcji Transportu Drogowego w celu przejrzenia akt sprawy. Wniosek strony nie został uwzględniony, a organ nie wydał postanowienia, na które służy zażalenie, zgodnie z art. 74 k.p.a. Organ jednakże nie wydał postanowienia w tej kwestii, ani nie poinformował nas o przysługującej możliwości złożenia zażalenia, czym naruszył nasz interes prawny jako strony postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd
w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja narusza bowiem przepisy prawa procesowego
w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zdaniem Sądu należy na wstępie stanowczo podkreślić, iż Główny Inspektor Transportu Drogowego wydając zaskarżoną decyzję administracyjną związany był rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy.
Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że organ jest obowiązany m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania
i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Naczelny Sąd Administracyjny
w Warszawie w wyroku z dnia 7 grudnia 1984 r., sygn. akt III SA 729/84, ONSA 1984, nr 2, poz. 117, podkreślił, że w celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań
i twierdzeń stron oraz uwzględnienia w decyzji zarówno interesu społecznego, jak
i słusznego interesu obywateli, przy założeniu, że wszyscy obywatele są równi wobec prawa. Organ administracji jest ponadto obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Warto w tym miejscu przypomnieć treść zasad ogólnych rządzących postępowaniem administracyjnym.
Zgodnie z art.7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie Główny Inspektor Transportu Drogowego dopuścił się naruszenia wskazanych wyżej przepisów postępowania - poprzez niewyjaśnianie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy.
Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Inspektor Transportu Drogowego utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu na skarżącą spółkę kary pieniężnej w wysokości 5000 (pięć tysięcy) złotych. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV. Naruszenie stwierdzono w wyniku przekroczenia dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu.
Zgodnie z art.140aa ust.4 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo
o ruchu drogowym (Dz.U.2012.1137 ze zm.) nie wszczyna się postępowania
w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, o którym mowa w ust. 3
pkt 1:
a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych
z przejazdem,
b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia.
W przedmiotowej sprawie organy orzekając o nałożeniu kary pieniężnej na podmiot wykonujący przejazd powołały okoliczności faktyczne i przepisy stanowiące podstawę wymierzenia przedmiotowej kary, nie rozważyły jednak w prawidłowy sposób wynikających z przytoczonego przepisu okoliczności wyłączających odpowiedzialność strony postępowania, pomimo iż skarżąca konsekwentnie w toku prowadzonego postępowania jak i w skardze podnosiła, ż nie kierowca nie miał wpływu na rozmieszczeniu towaru na naczepie samochodu.
Organ obszernie wskazał jak należy rozumieć użyte w ustawie pojęcia należytej staranności oraz braku wpływu na powstanie naruszenia. Jednak nie odniósł tych wywodów na okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności nie przeprowadził dowodu z zeznań świadka – załadowcy (po uprzednim wezwaniu skarżącego do wskazania jego osoby). Organ nie wyjaśnił, więc w sposób jednoznaczny czy w sprawie zachodziły przesłanki do umorzenia postępowania wszczętego przeciwko skarżącej spółce na podstawie art.140aa ust.4 pkt 1 ustawy
z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym.
Ponadto z akt sprawy nie wynika, aby organ odwoławczy zawiadomił stronę
o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, przed wydaniem ostatecznej decyzji, czym naruszył dyspozycję art.10 k.p.a.
W ocenie Sądu na uwzględnienie zasługuje również zarzut naruszenia przez organ art. 73 k.p.a. Zgodnie z art. 73 § 1 k.p.a., w każdym stadium postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. Art. 73 § 2 w stanowi zaś, że strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Wskazać należy, iż art. 73 k.p.a. odróżnia przeglądanie akt sprawy z możliwością sporządzania z nich notatek i odpisów od uwierzytelnienia odpisów z akt sprawy. Są to dwa odrębne uprawnienia strony. Żądanie uwierzytelnienia odpisów lub wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów (art. 73 § 2 k.p.a.) uzależnione jest od istnienia ważnego interesu strony. Jak wynika z akt sprawy wniosek strony o przesłanie jej uwierzytelnionej kopii dokumentów z akt sprawy w ogóle nie został przez organ rozpoznany. Zgodnie bowiem z treścią art. 74 § 2 k.p.a. odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii
i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.
Biorąc pod uwagę przytoczone powyżej okoliczności, Sąd uznał, że organ nie wyjaśnił sprawy w sposób wymagany przez art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie
w kwestii wykonalności zostało wydane na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło