VI SA/Wa 964/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędziowie: Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Nowecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 20 października 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. z siedzibą w [...] na postanowienie Ministra Klimatu z [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz skarżącej S. z siedzibą w [...] kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2020 r. Minister Klimatu (dalej "Minister") odmówił S. z siedzibą w [...] (dalej "Skarżący") dopuszczenia do udziału, na prawach strony, w postępowaniu administracyjnym toczącym się w sprawie zmiany koncesji na wydobywanie węgla brunatnego i kopalin towarzyszących ze złoża "[...]", udzielonej na rzecz P. SA z siedzibą w [...] (dalej "postępowanie koncesyjne"). Jako podstawę prawną zaskarżonego postanowienia Minister wskazał art. 31 § 2 w zw. z art. 31 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), dalej "k.p.a.". Minister odmawiając Skarżącemu dopuszczenia do udziału w postępowaniu koncesyjnym wyjaśnił, że toczyło się ono w przedmiocie oceny oddziaływania na środowisko i zakończyło się decyzją Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z [...] stycznia 2020 r., którą ustalono środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na kontynuacji eksploatacji złoża węgla brunatnego "[...]", realizowanego w gminie [...]. Minister ocenił, że skoro wskazane postępowanie toczyło się z udziałem społeczeństwa, to ziściła się przeszkoda w stosowaniu przepisów o udziale organizacji społecznych w postępowaniu administracyjnym, o której mowa w art. 33 ustawy z 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2019 r., poz. 868 ze zm.), dalej "p.g.g.". W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący, zarzucił naruszenie: 1. art. 31 k.p.a. w zw. z art. 33 p.g.g. poprzez bezzasadne wyłączenie stosowania przepisów o udziale organizacji społecznych, a w konsekwencji błędną odmowę dopuszczenia go do postępowania koncesyjnego; 2. art. 7, art. 8 § 1 oraz art. 11 k.p.a. poprzez przedstawienie stanu faktycznego niezgodnego z rzeczywistymi okolicznościami sprawy i wywiedzenie na tej podstawie niewłaściwych konsekwencji prawnych; 3. art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 126 i art. 31 § 2 in fine k.p.a. poprzez brak odniesienia się do argumentów skarżącego i brak wyjaśnienia przyczyn, dla których odmówiono przedstawionym dowodom wiarygodności. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie narusza przepisy prawa procesowego w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2019 r., poz. 2325), dalej "p.p.s.a.". Uchybienie to polega na niepełnym – wbrew art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., wyjaśnieniu okoliczności istotnych dla załatwienia sprawy i nie podaniu przekonujących motywów podjęcia zaskarżonego postanowienia, do czego obligował Ministra art. 107 § 3 k.p.a. Podkreślić należy, że sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Nie budzi między stronami wątpliwości to, że możliwość udziału organizacji społecznych w postępowaniach koncesyjnych uzależniona jest od tego, z jakiego rodzaju procedurą koncesyjną mamy do czynienia, a ściślej od tego – czy poprzedzało ją postępowanie w sprawie wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych przedsięwzięcia. Taki wniosek płynie bowiem z lektury, jasnego w swej wymowie, art. 33 p.g.g. Jak wynika z akt sprawy, w dniu [...] stycznia 2020 r. wydana została przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] decyzja ustalająca środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na kontynuacji eksploatacji złoża węgla brunatnego "[...] ", realizowanego w gminie [...]. Postępowanie, w którym została wydana powyższa decyzja środowiskowa zostało wszczęte wnioskiem P. [...] z dnia [...] marca 2015 r. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na kontynuacji eksploatacji złoża węgla brunatnego "[...] ". Zakładany czas eksploatacji to 24 lata. Z kolei wniosek Skarżącego o dopuszczenie do udziału w postępowaniu dotyczył sprawy zmiany koncesji na wydobywanie węgla brunatnego i kopalin towarzyszących ze złoża "[...] ", na rzecz P. [...] S.A., w której wniosek ten złożony został przez inwestora do organu [...] października 2019 r. Wniosek ten obejmował przedłużenie terminu obowiązywania koncesji dla wydobycia węgla brunatnego ze złoża "[...]" bez uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, tj. na zasadach określonych w art. 72 ust. 2 pkt 2 lit. k) ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2018. poz. 2081 ze zm.) tj. poprzez jednokrotne wydłużenie terminu obowiązywania koncesji na wydobywanie węgla brunatnego do 6 lat. Wobec powyższego zachodzą uzasadnione wątpliwości czy toczące się postępowanie o zmianę koncesji było poprzedzone postępowaniem w przedmiocie oceny oddziaływania na środowisko i czy zachodziły podstawy do zastosowania 33 p.g.g. W świetle przepisów ustawy o udostępnianiu wydanie niektórych koncesji, np. tej wymienionej w art. 72 ust. 2 pkt 2 lit. k tej ustawy, dopuszczalne jest tylko wówczas, gdy funkcjonuje w obrocie prawnym decyzja o uwarunkowaniach środowiskowych przedsięwzięcia. Podkreślić jednak należy, że nie chodzi tu o jakąkolwiek decyzję o uwarunkowaniach środowiskowych, ale o taką, która wydana została dla przedsięwzięcia tożsamego z tym, które objęto wnioskiem o udzielenie koncesji. Tylko w ten sposób ziścić się może cel przepisu art. 33 p.g.g., który wprawdzie ogranicza udział organizacji społecznej w postępowaniu koncesyjnym, ale wyłącznie w zakresie takiego przedsięwzięcia, w odniesieniu do którego organizacje mogły swobodnie zająć przewidziane prawem stanowisko procesowe w uprzednio toczącym się postępowaniu środowiskowym. Inne rozumienie tego przepisu pozostawałoby sprzeczne z ideą udziału organizacji społecznej w postępowaniu, którego wynik wywiera wpływ na interes społeczny w zakresie ochrony środowiska. Jeżeli zatem, w odniesieniu do danego przedsięwzięcia, mamy do czynienia z konfiguracją postępowań zależnych: środowiskowego i koncesyjnego, za wystarczający uznaje się udział organizacji społecznej w tym pierwszym. Jeżeli tego rodzaju relacja nie występuje, bo postępowanie koncesyjne ma charakter samoistny, zwolnienie ze stosowania przepisów o udziale organizacji społecznych unormowane w art. 33 p.g.g. nie wchodzi w grę. Ustalenie tego, czy wskazane zależności zachodzą, czy też nie należy do organu prowadzącego postępowanie koncesyjne, bowiem to – z istoty rzeczy – zawsze zakończy się jako ostatnie. Skutkiem wystąpienia organizacji społecznej z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w postępowaniu koncesyjnym jest więc obowiązek organu wydającego koncesję podjęcia niezbędnych czynności wyjaśniających. Obejmować one powinny przede wszystkim stwierdzenie tego, czy dla przedsięwzięcia objętego wnioskiem o zmianę koncesji z dnia [...] października 2019 r. wydano decyzję środowiskową. Funkcjonowanie w obrocie decyzji środowiskowej, której adresatem jest ten sam inwestor oznacza li tylko podmiotową zbieżność obu procedur, podczas gdy w świetle art. 33 p.g.g. prawnie znaczący jest ich zakres przedmiotowy. W skardze podniesiono, że postępowanie koncesyjne toczy się w oparciu o art. 72 ust. 2 pkt 2 lit. k. ustawy o udostępnianiu, a więc w trybie niewymagającym wydania decyzji środowiskowej, dotyczącym jednokrotnego wydłużenia terminu obowiązywania koncesji na wydobywanie węgla brunatnego do 2026 r. Wątpliwości tych organ nie wyjaśnił, pomimo że ich usunięcie warunkuje podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia kwestii udziału Skarżącego w postępowaniu koncesyjnym, jako organizacji społecznej. Rozpoznając żądanie Skarżącego, jako organizacji społecznej, ponownie Minister obowiązany jest ustalić czy wydana w [...] stycznia 2020 r. decyzja środowiskowa odnosi się do tego samego przedsięwzięcia, co to, które objęto wnioskiem o zmianę koncesji z dnia [...] października 2019 r. Ustalenie to poprzedzone będzie zaś analizą wskazanej decyzji z [...] stycznia 2020 r. i jej zakresu. Dopiero na tej podstawie Minister będzie oceniał, czy rzeczywiście ziściła się przesłanka, o której mowa w art. 33 p.g.g. Mając na uwadze, że sąd administracyjny nie czyni własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę, za niezbędne sąd uznał uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy organowi. Tym samym Sąd podzielił stanowisko zawarte w wyroku WSA w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 786/20. Z tych przyczyn Sad, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 i art. 205 p.p.s.a., na które złożył się wpis od skargi w kwocie 100 złotych.