VI SA/Wa 97/17

WyrokWSA w Warszawie2017-06-26

Skład orzekający: Marzena Milewska - Karczewska, Agnieszka Łąpieś - Rosińska, Andrzej Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy RP prawidłowo unieważnił prawo z rejestracji wzoru przemysłowego z powodu braku indywidualnego charakteru, biorąc pod uwagę podobieństwo do wcześniej ujawnionych patentów zagranicznych i ograniczoną swobodę twórczą projektanta?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Urząd Patentowy RP prawidłowo unieważnił prawo z rejestracji wzoru przemysłowego, ponieważ nie posiadał on indywidualnego charakteru. Zastosowane porównanie z wcześniej ujawnionymi patentami zagranicznymi, uwzględniające perspektywę zorientowanego użytkownika i ograniczoną swobodę twórczą projektanta, wykazało wystarczające podobieństwo do istniejących rozwiązań, co stanowi samodzielną przesłankę do unieważnienia prawa.
Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego "Profilowana tarcza szlifierska do kształtowania obrzeży przedmiotów", argumentując, że nie spełnia on wymogów nowości i indywidualnego charakteru, a także że rysunki w opisie ochronnym nie uwidaczniają przedmiotu wzoru. Uprawniony do wzoru wniósł o odrzucenie wniosku, kwestionując interes prawny wnioskodawcy i dopuszczalność uzupełnienia wniosku. Urząd Patentowy RP unieważnił prawo z rejestracji, uznając, że wzór nie posiada indywidualnego charakteru ze względu na podobieństwo do wcześniej ujawnionych patentów zagranicznych. Skarżący zakwestionował posiadanie interesu prawnego przez wnioskodawcę, ocenę podobieństwa oraz brak tłumaczenia materiałów dowodowych.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Milewska - Karczewska Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi D. Sp. z o.o. z siedzibą w J. na decyzję Urzędu Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego oddala skargę W dniu [...] marca 2016 r. B. F. i S. W. prowadzący wspólnie działalność gospodarczą pod nazwą l. s.c. z siedzibą w W. wystąpili z wnioskiem o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Profilowana tarcza szlifierska do kształtowania obrzeży przedmiotów" nr [...] udzielonego na rzecz D. sp. z o.o. z siedzibą w J. W uzasadnieniu swojego stanowiska wnioskodawca wskazał, że w jego ocenie sporny wzór przemysłowy nie spełnia wymogów stypizowanych w art. 102, art. 103, art. 104 i art. 107 ust. 1 pkt 1 p.w.p. Na uzasadnienie powyższych zarzutów wskazał, że na żadnym z rysunków zawartych w opisie ochronnym wzoru przemysłowego nie uwidoczniono przedmiotu wzoru w postaci profilowanej tarczy szlifierskiej do kształtowania obrzeży przedmiotów. Tym samym nie jest możliwe ustalenie jaką konkretnie postać ma profilowana tarcza szlifierska będąca przedmiotem spornego wzoru, gdyż opis ochronny nie zawiera żadnego materiału ilustrującego zewnętrzną, postrzegalną wzrokiem postać tarczy szlifierskiej. W kontekście tego wnioskodawca podkreślił, że zawarte w opisie ochronnym rysunki odmian obrazują jedynie budowę wewnętrznej profilowanej tarczy szlifierskiej, niewidoczną i niedostępną podczas normalnej eksploatacji tarczy, zaś by dostrzec wewnętrzną budowę tarczy należałoby tarczę rozciąć. Mając powyższe na uwadze wnioskodawca zaznaczył, że w jego ocenie, nie jest możliwe ustalenie granic ochrony wzoru spornego ani przeprowadzenie oceny posiadania przez niego nowości oraz indywidualnego charakteru. Ponadto zauważył, że w przedmiotowym wzorze estetyka nie ma znaczenia, a więc przedmiot ochrony nie nosi cech wzoru przemysłowego i nie powinien być chroniony. W zakresie zarzutów braku nowości i indywidualnego charakteru wnioskodawca dowodowo powołał m.in. następujące patenty zagraniczne (niemiecki i amerykański): 1. [...] zgłoszenie z dnia [...] kwietnia 1995 r.; 2. [...] zgłoszenie z dnia [...] sierpnia 2002 r. W zakresie istnienia po stronie wnioskodawcy interesu prawnego w żądaniu unieważnienia spornego prawa z rejestracji został powołany zarówno konkurencyjny charakter prowadzonej przez wnioskodawcę działalności gospodarczej jak i toczący się przed Sądem Okręgowym w T. spór oparty na prawie ze spornego wzoru "Profilowana tarcza szlifierska do kształtowania obrzeży przedmiotów" nr [...]. W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. uprawniony wzniósł o odrzucenie wniosku, gdyż, w jego ocenie, "w dacie złożenia ww. wniosku nie spełniał ustawowych warunków określonych w art. 2551 ust. 3 pkt 2 i pkt 5 p.w.p.". Powyższe uprawniony uzasadnił tym, że uzupełnienie wniosku w trakcie trwania postępowania (o tłumaczenia dowodów) jest niemożliwe i niedopuszczalne. Ponadto wskazał, że w jego ocenie Urząd Patentowy nie wypełnił ciążącego na nim obowiązku wezwania wnioskodawcy do uzupełnienia braków formalnych w terminie 30 dni. W zakresie merytorycznych zarzutów wskazał natomiast, że "w omawianym przypadku cześć wytworu posiadająca indywidualny charakter nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów są profile tarcz szlifierskich w odmianach przedstawionych w opisie. Prawo z rejestracji wzoru przemysłowego [...] jest konkretnym rozwiązaniem przemysłowym i ma służyć do spełniania konkretnych zapotrzebowań człowieka". Pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. uprawniony uzupełnił swoje stanowisko w sprawie podnosząc, że niemiecki patent, w jego ocenie, dotyczy innego urządzenia, a jego tytuł brzmi "urządzenie mocujące dla tarczy szlifierskiej", natomiast patent amerykański nosi tytuł "narzędzie ścierne z jednolitym trzpieniem". Jego zdaniem tak zatytułowane patenty odzwierciedlają ich istotę i powodują, że te przedmioty ochrony nie mają nic wspólnego z istotą i celem zarejestrowanego prawa ochronnego [...]. Na rozprawie w dniu [...] czerwca 2016 r. strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska w sprawie. Wnioskodawca ponownie podkreślił wątpliwość odnośnie do istoty przedmiotu spornego prawa. Wskazał ponadto, że uprawiony myli pojęcia techniczne z zagadnieniem formy postaci zewnętrznej. Uprawniony wskazał, ze wzór przemysłowy jest skierowany do profesjonalistów. Zauważył, że, w jego ocenie, kształty porównywanych rozwiązań, aczkolwiek podobne do siebie, nie są takie same. Wskazał, iż uważa, że wnioskodawcy nie zapoznali się z istotą spornego wzoru, którą jest tarcza zawierająca w rowku wypełniacz w postaci proszku diamentowego, ukształtowany rowkami szlifującymi. W jego ocenie każdy zorientowany specjalista (nie laik) dostrzega wskazane różnice. Decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. Urząd Patentowy RP działający w trybie postępowania spornego po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] czerwca 2016 r. wniosku B. F. i S. W. prowadzących wspólnie działalność gospodarczą pod nazwą l. s.c. z siedzibą w W., o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Profilowana tarcza szlifierska do kształtowania obrzeży przedmiotów" nr [...] udzielonego na rzecz D. sp. z o.o. z siedzibą w J., na podstawie art. 102 i art. 104 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2014 r. poz. 1410 ze zm.) oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p., unieważnił prawo z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Profilowana tarcza szlifierska do kształtowania obrzeży przedmiotów" nr [...] oraz przyznał solidarnie B. F. i S. W. prowadzącym wspólnie działalność gospodarczą pod nazwą l. s.c. z siedzibą w W. od D. sp. z o.o. z siedzibą w J. kwotę 2.600 zł (słownie: dwa tysiące sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Kolegium Orzekające uznało, że wnioskodawca ma interes prawny w domaganiu się unieważnienia spornego prawa ochronnego na sporny wzór przemysłowy wobec okoliczności, że uprawniony wytoczył im powództwo przed Sądem Okręgowym w T., które zostało oparte na prawie do spornego wzoru "Profilowana tarcza szlifierska do kształtowania obrzeży przedmiotów" nr [...]. W utrwalonej linii jurydycznej nie budzi wątpliwości, iż spór sądowy rodzi po stronie wnioskodawcy przymiot interesu prawnego. Ponadto strony są konkurentami na rynku, co dodatkowo potwierdza interes prawny w żądaniu unieważnienia spornego prawa. W ramach wolności prowadzenia działalności gospodarczej zagwarantowanej w art. 20 Konstytucji RP i potwierdzonej w art. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.), wnioskodawcom przysługuje uprawnienie do prowadzenia produkcji i wprowadzania do obrotu tarcz szlifierskich. Jeżeli tarcza została objęta ochroną wbrew ustawowym warunkom określonym w stosownych przepisach to podmiot prowadzący taką działalność w świetle powołanych wyżej przepisów ma prawo do wystąpienia z żądaniem unieważnienia prawa wyłącznego. Interes prawny wnioskodawcy znajduje zatem oparcie w swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej, chronionej na podstawie art. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej jak i art. 20 i art. 22 Konstytucji RP. Dokonując analizy spornego wzoru Kolegium Orzekające uznało, iż sporny wzór przemysłowy nie posiada cechy indywidualnego charakteru, gdyż jest podobny, w myśl przepisu art. 104 p.w.p., do wcześniej ujawnionych patentów: [...] oraz [...], a dokładniej do upublicznionych w ich rysunkach krawędzi tarcz szlifierskich, jako elementów "analogicznych" do spornego wzoru.  W ocenie Kolegium Orzekającego nie ulega zatem wątpliwości, iż prezentowane patenty zagraniczne mogą stanowić skuteczne przeciwstawienie z uwagi na ich wcześniejsze upublicznienie - przed dniem zgłoszenia spornego wzoru (tj. przed [...] czerwca 2009 r.) oraz tożsamość przedmiotową. W zakresie pojęcia zorientowanego użytkownika tarcz szlifierskich Kolegium Orzekające uznało, iż są nimi indywidualni szklarze jak i osoby projektujące elementy z szyb, luster etc. Osoby takie szczególnie uważnie analizują występującą na rynku ofertę. Organ zauważył, że w piśmiennictwie podkreśla się, że przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru uwzględniać należy rodzaj produktu, w którym zastosowano wzór lub który wzór ucieleśnia, a także, w szczególności sektor przemysłu, do którego należy oraz stopień swobody projektanta przy tworzeniu wzoru. W przypadkach, gdy swoboda jest duża, wymagane będą większe różnice dla uznania, iż wzór spełnia tę przesłankę. Zakres swobody twórczej jest, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, zdeterminowany przez cechy funkcjonalne przedmiotu oraz przez wcześniejsze wzornictwo. W przypadku wzorów, które muszą uwzględniać przede wszystkim wymogi funkcjonalne przedmiotu, zakres swobody twórczej jest mniejszy, niż w przypadku wzorów, w których przeważają założenia estetyczne. Tam, gdzie zakres swobody twórczej jest większy, różnice między wzorami powinny być łatwiej zauważalne, niż w przypadku wąskiego zakresu tej swobody. Mając powyższe na uwadze Kolegium uznało, iż zakres swobody twórczej projektanta wzoru przemysłowego tarcza szlifierska mimo, iż jest ograniczony funkcją szlifującą krawędzi przedmiotu (zwłaszcza szkła), to może ulegać zmianie w zakresie przekrojów (kształtów) krawędzi tarcz, tak by nie tworzyć tarcz tożsamych z tymi, które są już znane z innych rozwiązań w tym np. z przeciwstawionych patentów. Kolegium Orzekające związane zarzutami wniosku, dokonało oceny cechy indywidualnego charakteru spornego wzoru przemysłowego stypizowanego wart. 104 p.w.p. poprzez szczegółowe porównanie figur spornego wzoru z krawędziami szlifującymi tarcz wg. skutecznych w zakresie przeciwstawień patentów zagranicznych (amerykański [...] i niemiecki [...]). Oceny indywidualnego charakteru Kolegium dokonało przy uwzględnieniu swobody twórczej przez pryzmat zorientowanego użytkownika. Kolegium dokonało zestawienia wzoru spornego jedynie z tymi wzorami, których postać została ujawniona w materiale dowodowym przedłożonym przez strony. W ocenie Kolegium Orzekającego nie budzi wątpliwości, iż zagłębienia szlifujące wg. wzoru spornego (figury 1-10) są bardzo podobne do zagłębień krawędzi szlifujących tarcz przeciwstawionych patentów zagranicznych. Organ podkreślił wymaga przy tym fakt, iż przy ocenie wzoru przemysłowego brane są pod uwagę jedynie nietechniczne cechy zewnętrzne wzoru widoczne podczas normalnego użytkowania. Tym samym elementy techniczne spornej tarczy szlifierskiej w postaci fazowania jej krawędzi (jako mające chronić pracownika obsługującego tarczę przez ewentualnym skaleczeniem) oraz umieszczenia w "łuku szlifującym" drobinek diamentowych (materiał cierny konieczny do szlifowania szkła), nie są przedmiotem oceny zdolności rejestrowej wzoru przemysłowego. Wszystkie figury wzoru spornego przedstawiają zatem, w zasadzie, jeden rodzaj krawędzi tarczy ściernej o różnych "rozmiarach". Tym samym można uznać, że krawędzie tarczy ściernej przedstawione na figurach 1-10 spornego wzoru, stanowią jeden zestaw takiej samej tarczy o różnych "rozmiarach", używanych odpowiednio w zależności od szerokości szlifowanej tafli szkła etc. Figury 1-10 wzoru spornego posiadają zatem taką samą cechę wspólną. W kontekście powyższego organ zauważył analogię "kompletu" spornych tarcz szlifierskich z "kompletem" kluczy np. płaskich lub oczkowych (używanych przez mechaników). Tak jak klucze np. nr 14 i klucz nr 12 mimo różnych wymiarów są w zasadzie tożsame, tak różne wymiary korytek w figurach 1-10 spornego wzoru także są takie same. Rozmiary korytek są, tak samo jak rozmiary kluczy, wybierane natomiast nie ze względu na ich "designerski" charakter, a z uwagi na grubość tafli szkła szlifowanego oraz efekt promienia łuku jaki na tym szkle ma być uzyskany. Widoczne elementy krawędzi tarczy szlifierskiej przedstawione na rys. 4 są bardzo podobne do elementów widocznych krawędzi tarcz szlifierskich zagranicznych patentów przeciwstawionych. Wszystkie krawędzie wzoru spornego (fig. 1-10), tak samo jak krawędzie tarcz szlifierskich zagranicznych patentów przeciwstawionych, posiadają bowiem takie samo ukształtowanie w postaci wewnętrznego korytka (kanału) obwodowego, który utworzony jest z materiału szlifierskiego zawierającego podstawowy składnik szlifujący. Tym samym uznać należy, iż wszystkie postacie wzoru spornego (fig. 1-10) posiadają taki sam element zasadniczy (korytko wypełnione składnikiem szlifującym) jak krawędzie tarcz ujawnionych w przeciwstawionych patentach zagranicznych. Mając na uwadze, że określona w art. 104 p.w.p. cecha braku indywidualnego charakteru jest samodzielną przesłanką wystarczającą do unieważnienia prawa z rejestracji spornego wzoru, Kolegium Orzekające odstąpiło od rozpatrywania zasadności pozostałych zarzutów w świetle przedłożonego materiału. O kosztach postępowania Kolegium orzekło na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p. Do niezbędnych kosztów postępowania w myśl przepisu art.98 § 1 k.p.c. zalicza się w przypadku, gdy strona korzystała z zastępstwa pełnomocnika, jego wynagrodzenie, koszty przejazdu na rozprawy oraz wydatki związane ze sporządzaniem pism i wniosków. W niniejszej sprawie wnioskodawca, będąc stroną wygrywającą, korzystał z usług pełnomocnika w osobie radcy prawnego. W oparciu o te przepisy oraz na podstawie § 8 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz. U. Nr 212 poz. 2076) stawka minimalna w sprawach o unieważnienie patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji, na skutek sprzeciwu uznanego za bezzasadny, wynosi 1600 zł. Uwzględniając kwotę 1000 zł. wniesioną przez wnioskodawcę tytułem wpisu, Urząd Patentowy RP ustalił łączne koszty postępowania w przedmiotowej sprawie w wysokości 2.600 zł. Pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. reprezentowana przez rzecznika patentowego T. T. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję. W skardze skarżący zakwestionował posiadanie przez wnioskodawcę interesu prawnego, wcześniejsze ujawnienie przeciwstawionych (krawędzi tarcz szlifierskich) patentów zagranicznych (DE i US) oraz ocenę ogólnego wrażenia (tj. pewnego "podobieństwa") wzoru spornego oraz patentów zagranicznych (na zorientowanym użytkowniku). Zdaniem skarżącego doręczony mu materiał dowodowy nie był przetłumaczony na język polski i nie miał możliwości odnieść się do tych dokumentów. Organ nie wezwał skarżącego do przetłumaczenia tych dokumentów. Ponadto zarzucił, że wnioskodawcy uzupełnili materiał dowodowy w okresie 30 dni po wydaniu decyzji W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. - Dz. U. 2016, poz.718 ze zm.). Oceniając zaskarżoną decyzję w oparciu o wskazane kryteria Sąd uznał, że nie narusza ona prawa a skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W świetle art. 89 ust. 1 w związku z art. 117 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1410 z późn. zm.) prawo z rejestracji wzoru przemysłowego może być unieważnione w całości lub w części, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeśli wykaże, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania tego prawa. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca wnosząc o unieważnienie wzoru przemysłowego "Profilowana tarcza szlifierska do kształtowania obrzeży przedmiotów" nr [...] podniósł zarzut braku cech nowości oraz indywidualnego charakteru, a więc przesłanek stypizowanych w art. 102, art. 103 oraz art. 104 p.w.p. W pierwszej kolejności należało ocenić czy wnioskodawca posiada interes prawny aby z takim wnioskiem wystąpić. W ocenie Sądu organ zasadnie uznał, że wnioskodawca posiada interes prawny w domaganiu się unieważnienia spornego prawa ochronnego na sporny wzór przemysłowy wobec okoliczności, że uprawniony wytoczył im powództwo przed Sądem Okręgowym w T., które zostało oparte na prawie do spornego wzoru "Profilowana tarcza szlifierska do kształtowania obrzeży przedmiotów" nr [...]. W utrwalonej linii jurydycznej nie budzi wątpliwości, iż spór sądowy rodzi po stronie wnioskodawcy przymiot interesu prawnego. Ponadto strony są konkurentami na rynku, co dodatkowo potwierdza interes prawny w żądaniu unieważnienia spornego prawa. W ramach wolności prowadzenia działalności gospodarczej zagwarantowanej w art. 20 Konstytucji RP i potwierdzonej w art. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.), wnioskodawcom przysługuje uprawnienie do prowadzenia produkcji i wprowadzania do obrotu tarcz szlifierskich. Jeżeli tarcza została objęta ochroną wbrew ustawowym warunkom określonym w stosownych przepisach to podmiot prowadzący taką działalność w świetle powołanych wyżej przepisów ma prawo do wystąpienia z żądaniem unieważnienia prawa wyłącznego. Interes prawny wnioskodawcy znajduje zatem oparcie w swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej, chronionej na podstawie art. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej jak i art. 20 i art. 22 Konstytucji RP. W dalszej kolejności organ zobowiązany był ocenić zasadność podniesionych przez wnioskodawcę zarzutów. Zgodnie z art. 102 ust. 1 ustawy Prawo własności przemysłowej wzorem przemysłowym jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części, nadana mu, w szczególności, przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację. Przepis art. 102 ust. 2 p.w.p. precyzuje, że wytworem jest każdy przedmiot wytworzony w sposób przemysłowy lub rzemieślniczy, obejmujący w szczególności opakowanie, symbole graficzne oraz kroje pisma typograficznego, z wyłączeniem programów komputerowych. Aby postać wytworu można było uznać za wzór przemysłowy podlegający ochronie muszą zostać spełnione kumulatywnie dwie przesłanki: cecha nowości (art. 103 ust. 1 p.w.p.) i cecha indywidualnego charakteru (art. 104 p.w.p.) Stosownie do treści art. 104 p.w.p. wzór przemysłowy odznacza się indywidualnym charakterem, jeżeli ogólne wrażenie, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku, różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się jego pierwszeństwo. W niniejszej sprawie wzór przemysłowy pt. "Profilowana tarcza szlifierska do kształtowania obrzeży przedmiotów" nr [...] został zgłoszony do rejestracji w dniu [...] czerwca 2009 r. Zgodnie z opisem przedmiotem spornego wzoru przemysłowego jest "profilowa tarcza szlifierska do kształtowania obrzeży przedmiotów, zwłaszcza kształtowania obrzeży przedmiotów szklanych, głównie szyb. [...] Wspólną cechą odmian profilowej tarczy szlifierskiej według wzoru przemysłowego jest jej ukształtowanie w postaci wyrobu, który na metalowej tarczy kształtowej, w wewnętrznym korytkowym obwodowym kanale, ma trwale zespolony pierścień szlifujący, utworzony z materiału szlifierskiego zawierającego podstawowy składnik szlifujący w postaci drobin diamentowych, który ma postać kształtowego pierścienia z utworzonym profilem szlifującym o bokach rozwartych kształtowanych linią łukowo łamaną, tworzącym zewnętrzny obrys tafli szklanej umożliwiający optymalnie trwałe i szczelne połączenie z uszczelką". Przedmiotem wzoru przemysłowego jest przedstawione na Rys. 1 profilowana tarcza szlifierska, a w zasadzie jej uwidoczniona krawędź. Dlatego organ zasadnie przyjął, że mógł dokonać oceny spornego wzoru szerzej, aniżeli całościowo zobrazowanego przez zgłaszającego. Dokonując analizy przedmiotowego wzoru Kolegium Orzekające zasadnie uznało, iż sporny wzór przemysłowy nie posiada cechy indywidualnego charakteru, gdyż jest podobny, w myśl przepisu art. 104 p.w.p., do wcześniej ujawnionych skutecznych temporalnie patentów: [...] oraz [...]; a dokładniej do upublicznionych w ich rysunkach krawędzi tarcz szlifierskich, jako elementów "analogicznych" do spornego wzoru. Przeciwstawione patenty (amerykański [...] zgłoszony [...] sierpnia 2002 r. i niemiecki [...] zgłoszony [...] października 1996 r.) posiadają nie tyko wcześniejszą niż sporny wzór datę zgłoszenia, ale przede wszystkim posiadają wcześniejszą datę publikacji, a co za tym idzie także publicznego ujawnienia. Patent amerykański [...] został bowiem opublikowany w dniu [...] lutego 2004 r. zaś patent niemiecki [...] został opublikowany w dniu [...] października 1996r.). Ponadto oceny posiadania indywidualnego charakteru lub jego braku, należało dokonać przez pryzmat zorientowanego użytkownika oraz swobody twórczej. Zorientowany użytkownik to osoba, która w sposób stały używa danego produktu, nie jest to więc ani przeciętny konsument, ani przeciętny fachowiec, wystarczy, aby była to osoba, która ma wystarczający zasób wiedzy ogólnej, by ocenić wzór. W zakresie pojęcia zorientowanego użytkownika tarcz szlifierskich są nimi indywidualni szklarze jak i osoby projektujące elementy z szyb, luster etc. Osoby takie szczególnie uważnie analizują występującą na rynku ofertę. Gdy chodzi o swobodę twórczą, to w przypadkach, gdy swoboda jest duża, wymagane będą większe różnice dla uznania, iż wzór spełnia tę przesłankę. Ocena zakresu swobody twórczej powinna być dokonywana również z perspektywy zorientowanego użytkownika, a zakres swobody twórczej jest, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, zdeterminowany przez cechy funkcjonalne przedmiotu oraz przez wcześniejsze wzornictwo. W przypadku wzorów, które muszą uwzględniać przede wszystkim wymogi funkcjonalne przedmiotu, zakres swobody twórczej jest mniejszy, niż w przypadku wzorów, w których przeważają założenia estetyczne. Tam, gdzie zakres swobody twórczej jest większy, różnice między wzorami powinny być łatwiej zauważalne, niż w przypadku wąskiego zakresu tej swobody. Zdaniem Sądu Kolegium Orzekające zasadnie uznało, że zakres swobody twórczej przy projektowaniu "tarcz szlifierskich" jest stosunkowo wąski, niemniej jednak nie jest tak ograniczony by projektant tarczy szlifierskiej nie stworzył jej innego "designu" aniżeli te przedstawione w zagranicznych patentach przeciwstawionych. Projektant wzoru może bowiem utworzyć korytko o przekroju kwadratowym, prostokątnym, trójkątnym, mocno lub mniej eliptycznym. Może on także tworzyć krawędzie tarcz szlifierskich o przekroju nie tylko jednej figury geometrycznej, ale także kilku. Jako przykład można podać przekrój tworzący "ząbki" kwadratowe, półokrągłe, czy nawet na wzór "zębatek". A zatem zakres swobody twórczej projektanta wzoru przemysłowego tarcza szlifierska mimo, iż jest ograniczony funkcją szlifującą krawędzi przedmiotu (zwłaszcza szkła), to może ulegać zmianie w zakresie przekrojów (kształtów) krawędzi tarcz, tak by nie tworzyć tarcz tożsamych z tymi, które są już znane z innych rozwiązań w tym np. z przeciwstawionych patentów. Organ prawidłowo dokonał oceny cechy indywidualnego charakteru spornego wzoru przemysłowego poprzez szczegółowe porównanie figur spornego wzoru z krawędziami szlifującymi tarcz wg. skutecznych w zakresie przeciwstawień patentów zagranicznych (amerykański [...] i niemiecki [...]), uwzględniając swobodę twórczej przez pryzmat zorientowanego użytkownika. Kolegium dokonało zestawienia wzoru spornego jedynie z tymi wzorami, których postać została ujawniona w materiale dowodowym przedłożonym przez strony. Nie budzi wątpliwości, iż zagłębienia szlifujące wg. wzoru spornego (figury 1-10) są bardzo podobne do zagłębień krawędzi szlifujących tarcz przeciwstawionych patentów zagranicznych. Podkreślenia wymaga przy tym fakt, iż przy ocenie wzoru przemysłowego brane są pod uwagę jedynie nietechniczne cechy zewnętrzne wzoru widoczne podczas normalnego użytkowania. Zgodnie bowiem z treścią art. 102 ust. 4 p.w.p. ocena nowości i indywidualnego charakteru dotyczy tylko jego widocznych cech, a elementy wewnętrzne tarczy przedstawione na przekrojach tarcz (zarówno spornych jak i przeciwstawionych) nie są widoczne dla zorientowanego użytkownika. By dostrzec te elementy musiałby on wszak przeciąć taką tarczę na pół, co doprowadziło by do jej zniszczenia. Zniszczenie wzoru przemysłowego nie mieści się natomiast w kategorii "normalnego używania". Tym samym elementy techniczne spornej tarczy szlifierskiej w postaci fazowania jej krawędzi (jako mające chronić pracownika obsługującego tarczę przez ewentualnym skaleczeniem) oraz umieszczenia w "łuku szlifującym" drobinek diamentowych (materiał cierny konieczny do szlifowania szkła), nie są przedmiotem oceny zdolności rejestrowej wzoru przemysłowego. Wszystkie figury wzoru spornego przedstawiają zatem, w zasadzie, jeden rodzaj krawędzi tarczy ściernej o różnych "rozmiarach". Tym samym można uznać, że krawędzie tarczy ściernej przedstawione na figurach 1-10 spornego wzoru, stanowią jeden zestaw takiej samej tarczy o różnych "rozmiarach", używanych odpowiednio w zależności od szerokości szlifowanej tafli szkła etc. Figury 1-10 wzoru spornego posiadają zatem taką samą cechę wspólną. Jak słusznie uznał organ widoczne elementy krawędzi tarczy szlifierskiej przedstawione na rys. 4 są bardzo podobne do elementów widocznych krawędzi tarcz szlifierskich zagranicznych patentów przeciwstawionych. Wszystkie krawędzie wzoru spornego (fig. 1-10), tak samo jak krawędzie tarcz szlifierskich zagranicznych patentów przeciwstawionych, posiadają bowiem takie samo ukształtowanie w postaci wewnętrznego korytka (kanału) obwodowego, który utworzony jest z materiału szlifierskiego zawierającego podstawowy składnik szlifujący. Tym samym uznać należy, iż wszystkie postacie wzoru spornego (fig. 1-10) posiadają taki sam element zasadniczy (korytko wypełnione składnikiem szlifującym) jak krawędzie tarcz ujawnionych w przeciwstawionych patentach zagranicznych.  Ponieważ brak indywidualnego charakteru jest samodzielną przesłanką wystarczającą do unieważnienia prawa z rejestracji spornego wzoru, zasadnie Kolegium Orzekające odstąpiło od rozpatrywania zasadności pozostałych zarzutów w świetle przedłożonego materiału. Na uwzględnienie nie zasługiwały zarzuty skarżącego. Jak wynika z akt sprawy organ pismem z dnia [...] marca 2016r. wezwał wnioskodawcę do nadesłania w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia do nadesłania uwierzytelnionego tłumaczenia materiałów dowodowych załączonych do wniosku o unieważnienie spornego wzoru, które po przetłumaczeniu zostały doręczone stronie skarżącej przy piśmie z dnia [...] maja 2016r. Strona skarżąca miała zatem czas aby zapoznać się z dokumentacją i złożyć ewentualne wyjaśnienia. Ponadto za bezpodstawny uznać należy zarzut dotyczący rozszerzenia wniosku o unieważnienie wzoru przez wnioskodawcę. Jak wynika z akt sprawy we wniosku z dnia [...] marca 2016r. wnioskodawca wskazał, że w jego ocenie sporny wzór przemysłowy nie spełnia wymogów stypizowanych w art. 102, art. 103, art. 104 i art. 107 ust. 1 pkt 1 p.w.p. W takim też zakresie jak wynika z treści zaskarżonej decyzji organ rozpatrywał niniejsza sprawę. Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło