VI SA/Wa 974/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Sałek Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2019 r. w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. J. na postanowienie Ministra Gospodarki Morskiej Żeglugi Śródlądowej z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wymiany książeczki nurka oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z [...] marca 2018 r. nr [...] Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa oraz art. 32 ustawy z dnia 17 października 2003 r. o wykonywaniu prac podwodnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1970), po rozpatrzeniu zażalenia P. J. (dalej: skarżący), wniesionego od postanowienia Dyrektora Urzędu Morskiego w [...] z [...] stycznia 2018 r., znak [...], w sprawie odmowy wszczęcia postępowania o wymianę książeczki nurka, utrzymał w mocy ww. postanowienie. Wnioskiem z 8 grudnia 2017 r. skarżący zwrócił się do Dyrektora Urzędu Morskiego w [...] o wymianę książeczki nurka Nr [...] wydanej dnia [...] stycznia 1998 r. na aktualnie obowiązujący druk. Postanowieniem z [...] stycznia 2018 r. Dyrektor Urzędu Morskiego w [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie o wymianę książeczki nurka. Odwołując się do aktualnego brzmienia art. 32 i 34 ustawy o wykonywaniu prac podwodnych wskazał, że dokumenty potwierdzające uprawnienia do wykonywania zawodu nurka oraz książeczki nurka, wydane przed dniem wejścia w życie ustawy, zachowują ważność do czasu ich wymiany, jednak nie dłużej niż przez okres 5 lat od dnia wejścia w życie ustawy. Podkreślił, że ustawa o wykonywaniu prac podwodnych weszła w życie w dniu 25 maja 2004 r. wobec powyższego, okres ważności książeczki nurka oraz okres, który ustawodawca przewidział na wymianę dokumentu upłynął z dniem 25 maja 2009 r. Pismem z 22 stycznia 2018 r. skarżący wniósł zażalenie na ww. postanowienie. W uzasadnieniu wskazał, że w jego ocenie, organ wydający książeczki i nadzorujący przepisy grupy zawodowej nurków nie dochował należytej staranności w powiadomieniu go o fakcie, że bezterminowo przyznana książeczka nurka w 2009 r. utraci ważność, wobec czego pozbawiono go dokumentu ewidencjonującego uprawnienia a co za tym idzie praw emerytalno-rentowych i kariery zawodowej w Polsce. Postanowieniem z [...] marca 2018 r. Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Urzędu Morskiego w [...] z [...] stycznia 2018 r. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z aktualnym stanem prawnym wniosek o wymianę książeczki nurka na aktualnie obowiązujący druk nie może zostać rozpatrzony. Organ podkreślił, że przepisy obowiązującej ustawy o wykonywaniu prac podwodnych przewidywały wymianę dokumentów potwierdzających kwalifikacje zawodowe do dnia 25 maja 2009 r. i do tego dnia wszyscy zainteresowani, czynni zawodowo nurkowie i kierownicy prac podwodnych, byli zobowiązaniu do wymiany swoich dokumentów potwierdzających kwalifikacje. Po tym terminie ustawodawca nie przewidywał już takiej wymiany. Organ podkreślił, że w obecnym stanie prawnym skarżący może uzyskać książeczkę nurka wyłącznie na zasadach określonych w § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 16 października 2015 r. w sprawie szczegółowego trybu wydawania dyplomów, świadectw, książeczek nurka oraz dziennika prac podwodnych, a także wzorów tych dokumentów (Dz. U. 2015 r., poz. 1794 ze zm.). W skardze na powyższe postanowienie, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący podnosi, że książeczka nurka stanowi dokument zawierający wpisy dotyczące kwalifikacji zawodowych, przebiegu pracy zawodowej i miejscach jej wykonania. Stanowi poświadczenie wykonywania określonych uprawnieniami prac, ewidencję czasu pracy zarówno na potrzeby informacji zawodowej, zachowania uprawnień jak i ewidencji czasu pracy zawodowej do uprawnień socjalnych. Skarżący wskazuje, że książeczkę nurka o nr [...] otrzymał [...] stycznia 1998 r., jako osoba związana z nurkowaniem zawodowym od 1989 r., pracująca na zlecenie, na etacie nurka oraz prowadząca własną działalność gospodarczą w Polsce do 2012 r. Książeczkę nurka otrzymał po przedłożeniu odpowiednich dokumentów dotyczących stażu pracy, jej przebiegu, aktualnych badań lekarskich oraz ukończeniu praktyk i kursów. Książeczka była wydawana osobą posiadającym odpowiednie uprawnienia nadane świadectwami i dyplomami, bez terminu ważności. Zdaniem skarżącego organ wydający książeczki i nadzorujący przepisy szczególnej grupy zawodowej, jaką są nurkowie obowiązany był, z uwagi na zmianę przepisów prawa, z racji posiadanej wiedzy i dokumentów, powiadamiać na czas wszystkich legitymujących się świadectwami nurków zawodowych, o fakcie, że ich bezterminowo przyznane książeczki w 2009 r. utracą ważność. Brak aktywności organu w tym zakresie pozbawił skarżącego uprawnień, dochodów, praw emerytalno-rentowych i kariery zawodowej w Polsce. Skarżący podniósł ponadto zarzut dotyczący ośrodków szkoleniowych, ich małej ilości oraz braku ich kompatybilności. Nawiązał również do zawodowych uprawnień nurkowych nadawanych na terenie Europy i przez resort spraw wewnętrznych, wobec których, jego zdaniem, zauważa się większe prawa niż w stosunku do nielicznej rzeszy nurków. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wyjaśnić należy, że złożona w niniejszej sprawie skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej p.p.s.a), w myśl którego sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie. Przedmiotem oceny Sądu było postanowienie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z [...] marca 2018 r. utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Urzędu Morskiego w [...] z [...] stycznia 2018 r. w sprawie odmowy wszczęcia postępowania o wymianę książeczki nurka. Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej są zobowiązane działać w oparciu o prawo obowiązujące w chwili orzekania. Zasada praworządności organów administracji publicznej wynika z art. 7 Konstytucji RP. W dniu 25 maja 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 17 października 2003 r. o wykonywaniu prac podwodnych. Zgodnie z treścią art. 32 ww. ustawy dokumenty potwierdzające uprawnienia do wykonywania zawodów, o których mowa w art. 19, oraz książeczki nurka wydane przed dniem wejścia w życie ustawy zachowują ważność do czasu ich wymiany, jednak nie dłużej niż przez okres 5 lat od dnia wejścia w życie ustawy. Przewidziany przez ustawodawcę przepis przejściowy utrzymywał ważność dokumentów potwierdzających uprawnienia do wykonywania zawodu nurka, a także umożliwiał wymianę dokumentów, wydanych przed dniem wejścia w życie ustawy nie dłużej niż przez okres 5 lat od dnia jej wejścia życie. W świetle powyższego okres ważności wydanej skarżącemu w dniu [...] stycznia 1989 r. książeczki nurka Nr [...], zgodnie z dyspozycją przepisu przejściowego, upływał z dniem 25 maja 2009 r. W sprawie bezsporne jest, że w okresie tym skarżący nie wystąpił do organu właściwego z wnioskiem o wymianę posiadanego dokumentu na aktualnie obowiązujący druk, co skutkowało utratą jego ważności. Zważywszy powyższe, w ocenie Sądu, nie można zgodzić się z twierdzeniem strony, że utrata ważności wydanej skarżącemu książeczki nurka, jest następstwem niedochowania przez organ należytej staranności związanej z koniecznością powiadomienia go o zmianie przepisów prawa. Zgodnie z jedną z podstawowych zasad prawa, wywodzącą się z prawa rzymskiego ignorantia iuris nocet (łac. nieznajomość prawa szkodzi) nie można zasłaniać się nieznajomością normy prawnej. W praktyce powyższa zasada wyraża się tym, że nikt nie może podnosić, iż zachował się niezgodnie z normą dlatego, że nie wiedział o jej istnieniu. Tym niemniej dla poprawnego stosowania tej zasady konieczne jest, aby wszystkie akty prawne były publikowane w sposób umożliwiający każdemu zapoznanie się z ich treścią. W Polsce jest to realizowane poprzez obowiązek publikacji powszechnie obowiązujących źródeł prawa w Dzienniku Ustaw, a pozostałych aktów w Monitorze Polskim. Ustawa z dnia 17 października 2003 r. o wykonywaniu prac podwodnych została opublikowana w Dzienniku Ustaw w dniu 24 listopada 2003 r. Okres przejściowy umożliwiający wymianę dokumentów kwalifikacyjnych w okresie 5 lat od dnia ogłoszenia ustawy, zdaniem Sądu, jest okresem wystarczającym na zapoznanie się z nowymi przepisami oraz dokonanie stosownych czynności w celu zachowania kwalifikacji zawodowych. Nie można zatem zgodzić się ze stwierdzeniem, że skarżący nie miał możliwości wymiany przedmiotowego dyplomu. Jako profesjonalista w danej dziedzinie obowiązany był znać i przestrzegać przepisy prawa dotyczące jego uprawnień i obowiązków oraz podejmować działania mające na celu przeciwdziałanie ich utracie. Art. 61 Konstytucji RP gwarantuje każdemu prawo do informacji publicznej, w tym możliwość uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej. Polskie prawo gwarantuje, że ustawa jest źródłem prawa powszechnie obowiązującym, a warunkiem wejścia w życie jest jej ogłoszenie (art. 87 ust. 1 w związku z art. 88 ust. 1 Konstytucji RP). Nie można pominąć faktu, iż na etapie prac legislacyjnych nad ustawą prawo gwarantuje możliwość konsultacji publicznych z grupami bezpośrednio związanymi z daną materią ustawową. W trakcie prac nad projektem ustawy o wykonywaniu prac podwodnych organy skupiające nurków zawodowych miały zapewnioną możliwość takiego współdziałania zatem zarzut nawiązujący do braku szczególnego nadzoru nad wprowadzaniem ww. ustawy uznać należy za bezzasadny. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego ośrodków szkoleniowych oraz przyznania większych praw uprawnieniom nurkowym nadawanych na terenie Europy i przez resort spraw wewnętrznych, wyjaśnić należy, że ośrodki szkoleniowe działają na wolnym rynku działalności gospodarczej. Na przestrzeni lat ich liczba była zmienna, nie ograniczała się i nie ogranicza wyłącznie do jednego ośrodka. Uwarunkowana jest natomiast popytem na konkretne szkolenie w zakresie kwalifikacji zawodowych do wykonywania prac podwodnych. Ponadto należy wskazać, że w ustawie o wykonywaniu prac podwodnych są określone przepisy umożliwiające wydanie odpowiedniego dyplomu, świadectwa przez Dyrektora Urzędu Morskiego w [...] osobom posiadającym dokumenty kwalifikacyjne uprawniające do wykonywania prac podwodnych, wydane przez jednostki organizacyjne podległe lub nadzorowane przez Ministra Obrony Narodowej (kwalifikacje wojskowe) albo ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Szczegółowe przepisy w tym zakresie zostały określone w rozporządzeniach, o których mowa w art. 23 ust. 6 i 7 ww. ustawy. Reasumując, obecnie obowiązujące przepisy ustawy z dnia 17 października 2003 r. o wykonywaniu prac podwodnych nie przewidują możliwości wymiany posiadanej przez skarżącego książeczki nurka Nr [...], wydanej dnia [...] stycznia 1998 r., na aktualnie obowiązujący druk. Złożony przez skarżącego w dniu 8 grudnia 2017 r. wniosek o wymianę książeczki nurka na aktualnie obowiązujący druk nie mógł zatem zostać rozpatrzony przez organ. Przepisy obowiązującej ustawy o wykonywaniu prac podwodnych przewidywały wymianę książeczki nurka wyłącznie do dnia 25 maja 2009 r. Do tego dnia wszyscy zainteresowani, czynni zawodowo nurkowie i kierownicy prac podwodnych, byli zobowiązani do wymiany swoich dokumentów potwierdzających kwalifikacje, po tym terminie ustawodawca nie przewiduje takiej wymiany. Wobec powyższego, brak podstawy prawnej dla dokonania ww. czynności uniemożliwiał przeprowadzenie postępowania. Sąd nie dopatrzył się w sprawie naruszenia przepisów prawa procesowego ani materialnego w stopniu mogącym zaważyć na treści podjętego rozstrzygnięcia. Wobec powyższego, nie znajdując powodów dla uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.