VI SA/Wa 976/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2008 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Policji z dnia [...] marca 2006 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2008 r. na rozprawie sprawy ze skargi kasacyjnej W. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1385/06 w sprawie ze skargi strony na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, zasądzając od Komendanta Głównego Policji na rzecz W. M. kwotę 440 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Do wydania tego wyroku doszło w następującym stanie faktycznym: W. M., zwany dalej skarżącym zaskarżył skargą kasacyjną wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2006 r. (sygn. VI SA/Wa 1385/06) oddalający jego skargę wniesioną na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2006 r. o cofnięciu pozwolenia na broń myśliwską. Pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej uzyskał on na mocy decyzji Komendanta Policji w [...] dnia [...] maja 1992 r. Postępowanie administracyjne w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską prowadzone przez Wydział Postępowań Administracyjnych Komendy Policji wykazało, że Sąd Rejonowy w [...], wyrokiem sygn. akt [...] z dnia [...] grudnia 2005 r., uznał W. M. za winnego popełnienia zarzuconego mu czynu, tj. tego, że w dniu [...] września 2004 r. na rozprawie przed Sądem Rejonowym w [...], będąc uprzedzonym o odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy, zeznał nieprawdę zaprzeczając swoim wcześniejszym zeznaniom złożonym w przedmiotowej sprawie w czasie postępowania przygotowawczego. Za powyższy czyn skarżący został skazany na karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat. Komendant Policji decyzją z dnia [...] marca 2006 r. cofając pozwolenie na broń w oparciu o przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) – dalej zwaną ustawą o broni i amunicji - uznał, że skarżący należy do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy, to jest co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Rozpatrując odwołanie strony Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję wydaną przez organ I instancji, podzielając w całości argumentację prawną zawartą w jej uzasadnieniu. Nie zgodził się z twierdzeniem, jakoby katalog przestępstw, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji jest zamknięty i niedopuszczalna jest rozszerzająca wykładnia tego przepisu. Jego zdaniem wskazane w ww. przepisie rodzaje przestępstw, których popełnienie powoduje, iż danej osobie cofa się pozwolenie na broń, mają przykładowy charakter. Świadczy o tym użyte w przepisie wyrażenie "w szczególności". Skazanie strony za składanie fałszywych zeznań, a więc za przestępstwo umyślnie skierowane przeciwko wymiarowi sprawiedliwości, nie pozostawia w tej kwestii żadnych wątpliwości. Oceny postępowania strony w kontekście obawy, o której mowa w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, nie zmienia okoliczność pozytywnej opinii z miejsca zamieszkania. Popełnienie przestępstwa tego rodzaju nie daje podstaw do przyjęcia, że skarżący będzie posiadać i używać broń zgodnie z przepisami prawa. W skardze złożonej na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. M. wniósł o jej uchylenie w całości. Nie zgodził się ze stanowiskiem organu, że istnieje uzasadniona obawa użycia przez niego broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego, bowiem z faktu skazania go za czyn z art. 233 k.k. nie można wywodzić wniosku o jakimkolwiek prawdopodobieństwie użycia przez niego broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Popełnienie tego czynu nie wiązało się w żadnym stopniu z użyciem posiadanej przez niego broni, którą posiada od 1992 r. i używał wyłącznie w celach zgodnych z warunkiem pozwolenia. Nic zatem nie uzasadnia kierowania wobec niego podejrzeń o zamiar korzystania z broni w celach sprzecznych z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymienionym na wstępie wyrokiem z dnia 20 września 2006 r. skargę oddalił. W motywach wyroku stwierdził, że stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy. Zastosowanie przez organ Policji powołanego przepisu i cofnięcie pozwolenia na broń jest zatem obligatoryjne w każdym przypadku, gdy osoba należy do kategorii osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy o broni i amunicji. Jedną z takich kategorii osób są osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności zaś skazanym prawomocnym orzeczeniem Sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Sąd uznał za trafne ustalenia i ocenę organów obu instancji co do istnienia przesłanki do zastosowania art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji. Uprawnienie do posiadania broni ma szczególny reglamentacyjny charakter i od osób posiadających takie uprawnienie należy wymagać poszanowania prawa. Wszelkie działania skutkujące naruszeniem porządku prawnego wymagają wnikliwej oceny z punktu widzenia art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy i takiej oceny organy dokonały zasadnie uznając, iż wobec treści wyroku Sądu Rejonowego w [...], zachodzi przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń, o której mowa w tym przepisie prawa. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż został skazany za przestępstwo z art. 233 § 1 k.k., czyli inne niż wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, które nie wiązało się z użyciem broni, Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że powołany przepis nie wyłącza możliwości cofnięcia pozwolenia na broń. Przestępstwo, za które został skazany jest przestępstwem umyślnym godzącym w dobro wymiaru sprawiedliwości. Skoro skarżący zeznając nieprawdę na temat istotnych okoliczności związanych z ustaleniem winy i mających wpływ na wysokość kary, wykazał lekceważący stosunek do prawa i Sądu, to istnieje uzasadniona obawa, iż może tak samo traktować przepisy ustawy o broni i amunicji i zatem może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Powyższej oceny nie może zmienić podnoszona okoliczność, iż dysponując pozwoleniem na broń palną myśliwską od 1992 r. nigdy nie użył jej w celach sprzecznych z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organów Policji wydających decyzje, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wymieniony wyrok zaskarżył skargą kasacyjną W. M. reprezentowany przez pełnomocnika. Zarzucił mu: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst. jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy przez błędną wykładnię tych przepisów sprowadzającą się do tego, że sam fakt skazania wyrokiem karnym jest wystarczający do przyjęcia, iż zachodzi uzasadniona obawa, że skarżący użyje broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego; 2) naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy przez niewłaściwe, sprzeczne z art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ i art. 151 p.p.s.a. uznanie, że w postępowaniu administracyjnym poprzedzającym wydanie decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń wystarczające było powołanie się na fakt skazania wyrokiem skazującym, bez badania okoliczności sprawy, bo sam charakter popełnionego przestępstwa i bez dokonywania analizy okoliczności jego popełnienia świadczy o lekceważącym stosunku skarżącego do porządku prawnego. Powołując się na powyższe podstawy skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny uznał za uzasadnione zarzuty skargi kasacyjnej. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Stanowi on, że organ cofa pozwolenia na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy. W rozpoznawanej sprawie organy zastosowały przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 omawianej ustawy stanowiący, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, a w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Cofnięcia pozwolenia na broń nie uzasadnia więc sam fakt skazania za jakiekolwiek przestępstwo, lecz dopiero stwierdzenie, że posiadacz broni zalicza się do kategorii osób wymienionych przepisem art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Dlatego w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażany jest pogląd (por. wyroki WSA w Warszawie z 28 maja 2004 r., sygn. III SA 2258/02, Lex nr 158939 i powołany w nim wyrok NSA z dnia 9 października 2001 r., sygn. III SA 866/02 oraz wyrok NSA z 20 marca 2007 r., II OSK 955/06, niepubl.) iż przy cofnięciu pozwolenia na broń nie można powoływać się jedynie na fakt skazania wyrokiem karnym, lecz konieczne jest wykazanie bezpośredniego związku pomiędzy popełnionym przez skarżącego czynem, za który został on skazany i cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które mogłyby stworzyć obawy, że posiadacz pozwolenia na broń użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Ustawodawca nie wprowadził bowiem generalnego zakazu posiadania broni przez wszystkie osoby skazane wyrokami sądów za popełnienie przestępstw, lecz przez osoby posiadające szczególne cechy, wskazujące na możliwość zachowań wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, w tym skazane za popełnienie przestępstw wymienionych tym przepisem albo w stosunku do których toczy się postępowanie o popełnienie takich przestępstw. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił zaakceptowanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny poglądu, na jakim oparta została zaskarżona decyzja, że osoba popełniająca przestępstwo nie szanuje obowiązującego porządku prawnego i narusza przepisy prawa, a więc może również użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego. Uznał, że takie stanowisko w konsekwencji prowadzi do pozbawienia pozwolenia na broń każdej osoby popełniającej przestępstwo - bez względu na jego rodzaj i zakres winy sprawcy. Tego nie przewiduje ustawa o broni i amunicji. Byłoby to równoznaczne z wprowadzeniem kary dodatkowej, którą mógł wprowadzić ustawodawca, a nie organy administracyjne i sądy stosujące prawo. Wskazał, że nie ma oparcia w obowiązującej ustawie także stwierdzenie, że pozwolenie na posiadanie broni może uzyskać i zachować tylko osoba o nieposzlakowanej opinii. Podkreślił, że przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji - w obecnie obowiązującym brzmieniu - jako przykłady osób, co do których zachodzi uzasadniona obawa niewłaściwego użycia broni, zaliczył skazanych lub podejrzanych o popełnienie takich przestępstw. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że twierdzenie, że osoba skazana za popełnienie innego przestępstwa stwarza taką groźbę, wymaga logicznego wykazania, że fakt tego przestępstwa a także cechy osobowe sprawy stwarzają "uzasadnioną obawę", o jakiej stanowi omawiany przepis. Przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że każdy skazany lub podejrzany o popełnienie jakiegokolwiek przestępstwa może również użyć broni w celu sprzecznym z interesem porządku lub bezpieczeństwa publicznego narusza zasady logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Przemawia za tym także historyczny rozwój art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, który w pierwotnym brzmieniu wymieniał popełnienie przestępstw z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej jako tworzące zagrożenie użycia broni w sposób wskazany tym przepisem. Może być to wskazówką ustawodawcy co do rodzaju przestępstw, które i w obecnie obowiązującym stanie prawnym uzasadniają taką obawę. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność zarzutu skargi kasacyjnej co do naruszenia przepisów art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a także naruszenia wskazanych w podstawie zaskarżenia przepisów prawa procesowego. O wadliwym wykonaniu przez Sąd I instancji obowiązku kontroli zaskarżonej decyzji świadczy przyjęcie, bez przeprowadzenia i rozważenia innych dowodów wskazujących na osobowe cechy sprawcy, że z samego faktu skazania skarżącego za fałszywe zeznania wynika "uzasadniona obawa" użycia broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny po ponownym rozpatrzeniu sprawy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 190 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270 ze zm.,) - dalej zwaną p.p.s.a. Sąd, któremu Naczelny Sąd Administracyjny przekazał sprawę związany jest wykładnią prawa w niej dokonaną. Naczelny Sąd Administracyjny przyznał, że na gruncie podstawy materialnoprawnej zaskarżonej decyzji, art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, organ cofa pozwolenia na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 stanowi, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, a w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Takim zapisem Ustawodawca nie wprowadził generalnego zakazu posiadania broni przez wszystkie osoby skazane wyrokami sądów za popełnienie przestępstw, lecz przez osoby posiadające szczególne cechy, wskazujące na możliwość zachowań wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, w tym skazane za popełnienie przestępstw wymienionych tym przepisem albo w stosunku do których toczy się postępowanie o popełnienie takich przestępstw. Innymi słowy oznacza to, że cofnięcia pozwolenia na broń nie uzasadnia sam fakt skazania za jakiekolwiek przestępstwo, lecz dopiero stwierdzenie, że posiadacz broni zalicza się do kategorii osób wymienionych przepisem art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Jego zastosowanie ma bowiem miejsce wobec osób skazanych lub podejrzanych o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, bowiem względem osób popełniających tę kategorię przestępstw Ustawodawca przyjął, że zachodzi uzasadniona obawa niewłaściwego użycia broni. NSA podkreślił, że nie każdy skazany lub podejrzany o popełnienie jakiegokolwiek przestępstwa, może również użyć broni w celu sprzecznym z interesem porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Z tego względu przy cofnięciu pozwolenia na broń organ administracji nie można powoływać się jedynie na fakt skazania wyrokiem karnym. W sprawie niniejszej organy Policji zarzuciły stronie skazanie za popełnienie innego przestępstwa, zatem ocena, że stwarza ona uzasadnioną obawę niewłaściwego użycia broni, nie zawiera logicznego wykazania przez organy Policji w postępowaniu administracyjnym, że fakt tego przestępstwa, a także cechy osobowe sprawy stwarzają "uzasadnioną obawę", o jakiej stanowi omawiany przepis. Kontrolując ponownie zaskarżoną decyzję w świetle oceny prawnej dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, którą Wojewódzki Sąd Administracyjny jest związany na mocy art. 190 p.p.s.a., należy podnieść, że wydana została bez przeprowadzenia i rozważenia innych dowodów wskazujących na osobowe cechy sprawcy, a "uzasadniona obawa" użycia broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego wywiedziona została z samego faktu skazania skarżącego za fałszywe zeznania. Należało zatem uznać, że organy Policji, w sposób mający wpływ na wynik sprawy naruszyły podstawę materialną rozstrzygnięcia art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Nadto, w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy uchybiły normom procesowym określonym w art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. poprzez pominięcie badania całokształtu okoliczności sprawy, braku wyczerpującej analizy i oceny charakteru popełnionego przestępstwa, okoliczności jego popełnienia, przy uwzględnieniu opinii jaką posiada w środowisku. Brak pogłębionej analizy nie pozwala bowiem na stwierdzenie lekceważącego stosunku skarżącego do obowiązującego porządku prawnego. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy konieczne jest wykazanie przez organ administracji bezpośredniego związku pomiędzy popełnionym przez skarżącego czynem, za który został on skazany i cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem. Ocena tych okoliczności pozwoli dopiero organowi na przyjęcie, czy wobec posiadacza pozwolenia na broń zachodzą obawy, że użyje on broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Kontrolując zatem zgodność z prawem zaskarżonej decyzji należało stwierdzić, że skarga strony zawiera uzasadnione podstawy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 i 200 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w wyroku.