VI SA/Wa 976/19
WyrokWSA w Warszawie2019-10-31
Skład orzekający: Aneta Lemiesz, Barbara Kołodziejczak- Osetek, Agnieszka Łąpieś- Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa okazania przez przedsiębiorcę dokumentów potwierdzających wartość sprzedaży napojów alkoholowych, pomimo przedłożenia wydruku z programu komputerowego, stanowi podstawę do cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych na podstawie art. 18 ust. 10 pkt 2 lub 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji, uznając, że organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 k.p.a. Brak jest wystarczających podstaw do uznania, że przedłożony przez skarżącą wydruk z programu WF-MAG nie stanowił wiarygodnego dowodu wartości sprzedaży napojów alkoholowych, a organy nie oceniły jego mocy dowodowej ani nie uzasadniły, dlaczego odrzuciły ten dowód. Odmowa okazania dodatkowych dokumentów nie może być automatycznie traktowana jako podstawa do cofnięcia zezwolenia, jeśli istnieją inne dowody potwierdzające dane zawarte w oświadczeniu.Stan faktyczny
Spółka A. Sp. j. złożyła oświadczenie o wartości sprzedaży napojów alkoholowych w 2015 r. Prezydent miasta cofnął zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych powyżej 18% alkoholu, uznając oświadczenie za nierzetelne z powodu odmowy okazania przez spółkę dodatkowych dokumentów potwierdzających sprzedaż. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, wskazując na naruszenie warunków sprzedaży poprzez odmowę udostępnienia danych. Spółka zaskarżyła decyzję SKO, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak dowodów na nierzetelność oświadczenia.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] października 2016 r. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej kwotę 997 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak- Osetek Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś- Rosińska Protokolant ref. staż. Patrycja Młynarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 października 2019 r. sprawy ze skargi A. Sp. j. z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 18 % alkoholu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] października 2016 r.; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej A. Sp. j. z siedzibą w [...] kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie ("SKO") w decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r., działając na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), dalej "k.p.a.", utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] października 2016 r. cofającą zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 18% alkoholu przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, w placówce handlowej - w sklepie przy ul. [...] w [...], z terminem ważności od dnia 13 lipca 2015 r. do dnia 13 lipca 2025 r.
Ww. decyzje wydano w następującym stanie faktycznym.
W dniu [...] stycznia 2016 r. A. Spółka Jawna ("spółka", "przedsiębiorca", "skarżąca") złożyła w Urzędzie Dzielnicy [...] oświadczenie z dnia [...] stycznia 2016 r., z którego wynika, że roczna wartość ze sprzedaży napojów alkoholowych w ww. sklepie za rok 2015 wyniosła:
- dla napojów alkoholowych o zawartości do 4,5% alkoholu oraz piwa - 52.963,80 zł.
- dla napojów alkoholowych powyżej 4,5% do 18% alkoholu (z wyjątkiem piwa) - 32.634,70 zł.
- dla napojów alkoholowych powyżej 18% alkoholu - 88.327,10 zł.
W oparciu o wykazane w oświadczeniu dane, przedsiębiorca wniósł na rachunek Urzędu Dzielnicy [...] opłatę za korzystanie z ww. zezwolenia w 2015 r.
W dniu 23 maja 2016 r. Biuro Funduszy Europejskich i Rozwoju Gospodarczego Urzędu [...] przekazało do Urzędu Dzielnicy Mokotów [...] protokół z kontroli dokonanej w dniach 16-18 maja 2016 r. działalności gospodarczej spółki w sklepie monopolowym położonym przy ul. [...] w [...].
Kontrola przeprowadzona została na podstawie przepisów rozdziału 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 r. poz. 1893) w związku z art. 18 ust. 8 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2016 r. poz. 487 ze zm.) i dotyczyła przestrzegania zasad i warunków korzystania z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, w tym m.in. prawidłowości złożonego oświadczenia o wartości sprzedaży napojów alkoholowych w 2015 r.
Podczas kontroli przedsiębiorca wyjaśnił, iż podane w oświadczeniu z dnia 21 stycznia 2016 r. wartości sprzedaży zostały wyliczone na podstawie miesięcznych danych z zintegrowanego systemu obsługi sprzedaży i magazynu sprzężonego z kasą fiskalną [...]. Zobowiązał się dosłać ww. dokumenty pocztą elektroniczną, e-mailem w formie wydruku w czasie trwania kolejnych czynności kontrolnych. Raportami dziennymi, na podstawie których wyliczył kwoty wykazane w oświadczeniu, nie dysponował. Strona oświadczyła również, iż nie stosuje stałej marży przy sprzedaży napojów alkoholowych.
Kontrolowany odmówił okazania raportów fiskalnych (dobowych i okresowych), faktur zakupu napojów alkoholowych z 2015 r., spisów z natury za rok 2014 i 2015, paragonów fiskalnych z 2015 r.
Okazane dokumenty, tj. miesięczne raporty fiskalne - z programu [...], pozwoliły organowi I instancji określić, jaki procent ogólnej wartości sprzedaży wszystkich artykułów stanowi sprzedaż napojów alkoholowych. W tym zakresie ustalono, że sprzedaż napojów alkoholowych wynosi 13,12% ogólnej wartości sprzedaży towarów w sklepie.
W dniu 17 maja 2016 r., strona przesłała pocztą elektroniczną wydruki z programu [...] potwierdzające przedstawione wartości w oświadczeniu z dnia [...] stycznia 2016 r.
Organ wydający zezwolenia pismem z dnia [...] maja 2016 r. zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych wydanych dla sklepu monopolowego usytuowanego w [...] przy ul. [...].
W toku prowadzonego postępowania organ pismami z dnia [...] maja 2016 r. oraz z dnia [...] czerwca 2016 r. wezwał stronę do złożenia dokumentów potwierdzające kwoty wykazane w oświadczeniu rocznym z dnia [...] stycznia 2016 r. o wartości sprzedaży napojów alkoholowych za 2015 r. w ww. sklepie, tj. faktur zakupu napojów alkoholowych, spisów z natury sporządzonych na koniec 2014 r. i 2015 r., paragonów z kasy fiskalnej oraz podanie adresów hurtowni w których przedsiębiorca się zaopatrywał.
W wyjaśnieniach złożonych przez spółkę (pisma z dnia [...] czerwca 2016 r., [...] lipca 2016 r., [...] sierpnia 2016 r.) przedsiębiorca przedstawił swoje stanowisko w sprawie, podtrzymując, iż dochody osiągnięte w 2015 r. zostały naliczone na podstawie programu WF-Mag - miesięcznych zestawień. Odmówił udostępnienia dokumentów, o które wnioskował organ kontrolujący podczas kontroli, jak również podczas trwania postępowania wyjaśniającego.
Organ prowadzący postępowanie powiadomił inne organy m.in. [...] Inspektorat inspekcji Handlowej, Okręgowy Inspektorat Pracy, Urząd Skarbowy [...] , Urząd Celny I w [...] celem podjęcia wobec przedsiębiorcy właściwych czynności kontrolnych.
W dniu 30 września 2016 r. organ kontrolujący otrzymał pismo Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w [...] dotyczące przeprowadzonej kontroli w omawianym sklepie.
Decyzją z dnia [...] października 2016 r. Prezydent [...] cofnął spółce zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 18 % alkoholu przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, w placówce handlowej - w sklepie przy ul. [...] w [...], z terminem ważności od dnia 13 lipca 2015 r. do dnia 13 lipca 2025 r. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 18 ust. 10 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości.
Z uzasadnienia wynika, że kontrola polegająca na weryfikacji kwot przedstawionych w oświadczeniu rocznym nie została w ww. placówce przeprowadzona w związku z odmową przedsiębiorcy przedstawienia dokumentów potwierdzających dokonanie zakupu alkoholu. Zważywszy, że kontrolowany punkt sprzedaży jest działającym całodobowo sklepem monopolowym, ustalenia poczynione w czasie kontroli (tj. ustalenie, że wartość sprzedaży napojów alkoholowych stanowi 13,12% ogólnej wartości sprzedaży wszystkich towarów) budzą wątpliwości co do rzetelności działania przedsiębiorcy. W tej sytuacji istnieje bowiem prawdopodobieństwo graniczące z pewnością, iż wartości podane w oświadczeniu są zaniżone i nie są zgodne ze stanem faktycznym.
Wystarczającą zaś przesłanką cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych jest stwierdzenie, że oświadczenie zawiera fałszywe dane, czyli dane nieprawdziwe.
Spółka złożyła odwołanie od ww. decyzji wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania organu I instancji. W odwołaniu podniosła, iż decyzja wydana została z naruszeniem przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości, a także kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie, brak wyczerpującego uzasadnienia, pominięcie słusznego interesu strony, a także pominięcie wyjaśnień znajdujących się w aktach sprawy.
SKO w decyzji z dnia [...] lutego 2018 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] października 2016 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy zauważył, że strona odmówiła udostępnienia danych (dokumentów) pozwalających na przeprowadzenie kontroli przedsiębiorcy prowadzącego sprzedaż napojów alkoholowych. W ocenie Kolegium okoliczność ta, która nie pozwala na pełną weryfikację danych przedstawionych w trakcie kontroli, co wyczerpuje dyspozycję normy prawnej określonej w art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości.
Ww. decyzję spółka zaskarżyła do Sądu w całości, zarzucając jej:
1) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj.:
a) art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedostateczne zebranie i rozpatrzenie całości materiału dowodowego oraz zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w konsekwencji niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i nieustalenie wszystkich istotnych w sprawie okoliczności, jak również niewskazanie z jakiego powodu organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dowodów w postaci wydruków z licencjonowanego programu komputerowego, rejestrującego sprzedaż napojów alkoholowych,
b) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, mimo że prawidłowa analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że decyzja ta była wadliwa i organ winien był ją uchylić oraz umorzyć postępowanie w przedmiotowej sprawie w całości, a naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziły do uznania, że skarżąca nie dochowała zasad sprzedaży alkoholu,
c) art. 7 § 1 k.p.a. przez rozstrzygnięcie istniejących po stronie organu wątpliwości co do rzetelności oświadczenia na niekorzyść strony;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 18 ust. 10 pkt 2 i 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości - polegające na cofnięciu zezwolenia, mimo że ustalenia stanu faktycznego nie dawały ku temu podstaw, tzn. nie zaistniała hipoteza normy uprawniająca do zastosowania dyspozycji ww. przepisów.
Z powodu wskazanych naruszeń prawa wniesiono o:
1) uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej,
2) zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu skargi spółka wskazała, że z punktu widzenia podanej w decyzji Prezydenta [...] podstawy (zaaprobowanej kierunkowo przez SKO) kluczowe dla tej sprawy ustalenie faktyczne sprowadza się do oceny, czy oświadczenie strony dotyczące sprzedaży napojów alkoholowych było nierzetelne i podawało nieprawidłowe dane.
W ocenie strony okoliczność taka nie została przez organy obu instancji udowodniona. Nie ma żadnego dowodu zaprzeczającego rzetelności oświadczenia (a są dowody potwierdzające jego prawdziwość, np. dowód z wyniku kontroli Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w [...]).
Zatem w tej sprawie organy miały obowiązek, jeżeli zmierzały do zastosowania sankcji cofnięcia zezwolenia, wykazania, że oświadczenie zawierało nieprawdę i że nieprawda została intencjonalnie podana w nim przez stronę. To z kolei wymagałoby wskazania, jaka wartość obrotu (sprzedaży) była prawidłowa, względnie dlaczego (z jakich powodów) wartość podana przez stronę nie była prawidłowa. Organy zaś nie podważyły prawdziwości oświadczenia, tzn. nie wykazały, że podana w nim sprzedaż była inna (i jaka). Tym samym w tej sprawie organy nie wykazały istnienia przesłanki faktycznej dla zastosowania art. 18 ust. 10 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości.
W skardze zakwestionowano także stanowisko SKO, iż w sprawie doszło do naruszenia przez stronę określonych w ustawie warunków sprzedaży napojów alkoholowych, co uprawniałoby do cofnięcia zezwolenia. W szczególności - zdaniem skarżącej - nie jest takim naruszeniem odmowa okazania lub przedłożenia organowi danych, ponieważ żaden przepis ww. ustawy nie nakłada na stronę takiego obowiązku. Ewentualny brak udzielenia oczekiwanych przez organ (nie wymaganych przez jakikolwiek przepis) dowodów może być oceniane tylko na płaszczyźnie procesowej (dowodowej) a nie prawnomaterialnej. Charakterystyczne jest przy tym, że SKO powołując się na naruszenie ustawy o wychowaniu w trzeźwości nie wskazuje który konkretnie przepis tej ustawy został naruszony.
Spółka podkreśliła, że ustawa o wychowaniu w trzeźwości nie przewidują sankcji za nieokazanie dokumentów, albo za okazanie dokumentów innych niż wskazane przez organ ale za podanie w oświadczeniu nieprawdziwych danych. Strona nie musi wykazywać prawidłowości swoich oświadczeń. To na organie ciąży obowiązek wykazania, że są one nierzetelne. Aktualnie, co wynika wprost z treści obu decyzji, rzetelności tej nie podważono.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skarga jest zasadna.
W rozpoznawanej sprawie organy dopuściły się przede wszystkim - mogącej mieć zasadniczy wpływ na ostateczny wynik sprawy - obrazy przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., polegającej na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego jej rozstrzygnięcia oraz dokonaniu dowolnej oceny dowodów, bez wyraźnego wskazania przyczyn nieuwzględnienia twierdzeń i zarzutów strony skarżącej. Naruszenie wskazanych przepisów procedury administracyjnej uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja dotycząca cofnięcia skarżącej zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w placówce handlowej - w sklepie przy ul. [...] w [...], z terminem ważności od dnia 13 lipca 2015 r. do dnia 13 lipca 2025 r.
Sądową kontrolę zastosowania przez organy przepisów o cofnięciu zezwolenia na sprzedaż alkoholu przed upływem okresu, na jaki zostało udzielone, musiała poprzedzić kontrola prawidłowości ustaleń faktycznych dotyczących wartości sprzedaży poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych w punkcie sprzedaży skarżącej w roku poprzednim.
Zgodnie z art. 11(1) ustawy o wychowaniu w trzeźwości w celu pozyskania dodatkowych środków na finansowanie zadań określonych w art. 4(1) ust. 1 (tj. zadań z zakresu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych - przypomnienie Sądu) gminy pobierają opłatę za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, o których mowa w art. 18 (ust. 1).
Przedsiębiorcy, prowadzący sprzedaż napojów alkoholowych w roku poprzednim, są obowiązani do złożenia, do dnia 31 stycznia, pisemnego oświadczenia o wartości sprzedaży poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych w punkcie sprzedaży w roku poprzednim (ust. 4).
Zgodnie z ust. 5 opłatę, o której mowa w ust. 1, przedsiębiorca prowadzący sprzedaż napojów alkoholowych w punkcie sprzedaży, w którym roczna wartość sprzedaży napojów alkoholowych w roku poprzednim przekroczyła:
1) 37 500 zł dla napojów alkoholowych o zawartości do 4,5% alkoholu oraz piwa - wnosi w wysokości 1,4% ogólnej wartości sprzedaży tych napojów w roku poprzednim;
2) 37 500 zł dla napojów alkoholowych o zawartości od 4,5% do 18% alkoholu (z wyjątkiem piwa) - wnosi w wysokości 1,4% ogólnej wartości sprzedaży tych napojów w roku poprzednim;
3) 77 000 zł dla napojów alkoholowych o zawartości powyżej 18% alkoholu - wnosi w wysokości 2,7% ogólnej wartości sprzedaży tych napojów w roku poprzednim.
Wartość sprzedaży należy obliczać oddzielnie dla każdego rodzaju napojów alkoholowych (ust. 9).
W dniu 22 stycznia 2016 r. przedsiębiorca złożył w Urzędzie Dzielnicy [...] oświadczenie z dnia 21 stycznia 2016 r., z którego wynika, że roczna wartość ze sprzedaży napojów alkoholowych w ww. sklepie za rok 2015 wyniosła:
- dla napojów alkoholowych o zawartości do 4,5% alkoholu oraz piwa - 52.963,80 zł.
- dla napojów alkoholowych powyżej 4,5% do 18% alkoholu (z wyjątkiem piwa) - 32.634,70 zł.
- dla napojów alkoholowych powyżej 18% alkoholu - 88.327,10 zł.
Na podstawie art. 18 ust. 8 ustawy o wychowaniu w trzeźwości organ przeprowadził kontrolę przestrzegania przez skarżąca zasad i warunków korzystania z zezwolenia, w tym kontrolę prawidłowości wskazanych w oświadczeniu danych o wartości sprzedaży poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych w punkcie sprzedaży w roku poprzednim.
W tym miejscu - w związku ze stanowiskiem wynikającym ze skargi - Sąd wyjaśnia, że na tle art. 18 ust. 8 i ust. 10 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości nie budzi wątpliwości uprawnienie organu do kontroli - pod kątem prawdziwości (rzetelności) - oświadczenia składanego w na podstawie art. 11(1) ust. 4 tej ustawy, w tym do żądania dowodów dla wykazania danych wynikających z tego oświadczenia. Ciężaru prowadzenia postępowania dowodowego, który spoczywa na organie nie można utożsamiać z nieograniczonym obowiązkiem poszukiwania dowodów na okoliczności, które powołuje sama strona.
W rozpoznawanej sprawie spółka stoi na stanowisku, że podane przez nią w oświadczeniu dane są zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy; dane te potwierdza bowiem przedłożony organowi dokument pn. Zestawienia rozchodów sumarycznych towarów w okresie 01.01.2015 - 31.12. 2015, stanowiący wydruk z programu WF-MAG.
Zdaniem zaś organu I instancji dane o wartości sprzedaży poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych w punkcie sprzedaży w roku poprzednim nie zostały w pełni przez spółkę potwierdzone. Skarżąca nie przedłożyła bowiem - poza ww. dokumentem - innych (szczegółowo określonych przez organ) dowodów na te okoliczności. Co oznacza, że podanych w oświadczeniu danych nie można traktować jako prawdziwych. Fakt zaś, że dane te nie zostały potwierdzone, uzasadnia potraktowanie ich jako fałszywych i w konsekwencji - daje podstawę do cofnięcia zezwolenia w oparciu o art. 18 ust. 10 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości.
Z kolei SKO w swojej decyzji akcentowało okoliczności związane z odmową przez stronę udostępnienia danych (dokumentów) pozwalających na przeprowadzenie kontroli przedsiębiorcy prowadzącego sprzedaż napojów alkoholowych. W ocenie Kolegium powyższe zachowanie strony nie pozwala na pełną weryfikację danych przedstawionych w trakcie kontroli i tym samym wyczerpuje dyspozycję normy prawnej określonej w art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości. Jak Sąd rozumie, SKO uznaje obowiązek poddania się kontroli przez przedsiębiorcę prowadzącego sprzedaż napojów alkoholowych za jeden z warunków wykonywania takiej działalności. Stąd uniemożliwienie przez stronę przeprowadzania organowi zezwalającemu kontroli, o której mowa w art. 18 ust. 8 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, uzasadnia zastosowanie w sprawie art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości.
Wobec tak przebiegającej osi sporu podstawowe znaczenie dla sprawy ma odpowiedź na pytanie, czy strona przedstawiła wiarygodny dowód dla wykazania danych zawartych w oświadczeniu z dnia [...] stycznia 2016 r.
Zauważyć należy, że przepisy ustawy o wychowaniu w trzeźwości nie określają ani ilości ani rodzajów dowodów, na podstawie których wykazuje się wielkość sprzedaży alkoholu na potrzeby wykonania obowiązku z art. 11(1) ust. 4, natomiast kodeks postępowania administracyjnego realizuje koncepcję otwartego katalogu środków dowodowych. Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może się przyczynić do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Przepis ten wyklucza zatem stosowanie formalnej teorii dowodów polegającej na twierdzeniu, że daną okoliczność można udowodnić wyłącznie ściśle określonymi środkami dowodowymi.
Organy nie oceniły zaś wartości i mocy dowodowej dokumentu w postaci Zestawienia rozchodów sumarycznych towarów w okresie 01.01.2015 - 31.12.2015, stanowiącego wydruk z programu WF-MAG. Nie wiadomo zatem dlaczego podważają jego wartość dla wykazania istotnych w sprawie okoliczności.
Z przepisu art. 107 § 3 k.p.a. wynika wprost, że powody umniejszenia przez organ wiarygodności i mocy dowodowej określonych dowodów muszą jasno wynikać z treści decyzji. Dla porządku jedynie Sąd wyjaśnia, że pojęcie moc dowodowa oznacza siłę przekonania uzyskaną przez organ wskutek przeprowadzenia określonych środków dowodowych na potwierdzenie prawdziwości lub nieprawdziwości twierdzeń na temat okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Zaś wiarygodność dowodu decyduje o tym, czy określony środek dowodowy, ze względu na jego indywidualne cechy i obiektywne okoliczności w ogóle zasługuje na wiarę (np. wyrok Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., [...]).
Jest to o tyle istotne, że takim samym dokumentem dotyczącym skarżącej tylko za inny okres posłużyły się organy inspekcji handlowej (Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej w [...]), które na podstawie Zestawienia rozchodów sumarycznych towarów w okresie 01.01.2016 - 31.12.2016, wygenerowanego w dniu 20 września 2016 r., ustaliły, że wartość sprzedaży piwa wyniosła 35.825,33 zł (tj. 67,6% sprzedaży w 2015 r.), wartość sprzedaży wina wyniosła 21.648,82 (tj. 66,3% sprzedaży w 2015 r.), wartość sprzedaży wódki wyniosła 62.975,31 (tj. 71,3% sprzedaży w 2015 r.). Na podstawie ww. danych Zastępca [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w piśmie z dnia [...] września 2016 r. stwierdził, że wielkość sprzedaży alkoholu w roku bieżącym jest porównywalna do analogicznego okresu roku ubiegłego.
Tak więc organy inspekcji handlowej nie tylko nie zakwestionowały ww. Zestawienia jako dowodu, ale - co więcej - przy jego pomocy ustaliły, że wielkość sprzedaży poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych w następnym roku nie odbiegała od tej wykazanej przez spółkę za 2015 r.
Wyjaśnić w tym miejscu należy, że Sąd nie dokonuje oceny dowodów zgromadzonych w aktach administracyjnych sprawy, lecz kontroluje ich ocenę dokonaną przez organ administracji publicznej, która znalazła swój wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Z mocy bowiem art. 1 § 1 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne powołane są do kontroli działań organów administracji publicznej, a tym samym nie mogą ich w tych działaniach zastępować. Aprioryczne wykluczenie określonego dowodu z oceny całokształt materiału dowodowego sprawy stanowi zaś jaskrawe naruszenie ogólnych zasad postępowania administracyjnego, przede wszystkim zasady prawdy obiektywnej uregulowanej w art. 7 k.p.a. z jej rozwinięciem w art. 77 k.p.a.
Z uwagi na to, że zasadne okazały się wskazywane w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania, nie jest możliwe wydanie przez Sąd rozstrzygnięcia co do istoty w sprawie. Dopiero prawidłowo ustalony przez organy stan faktyczny sprawy pozwali na ocenę prawidłowości zastosowania w sprawie przepisów prawa materialnego.
Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 1804 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło