VI SA/Wa 981/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za rażące naruszenie obowiązków informacyjnych postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji W dniu 20 kwietnia 2012 r. J. W. (zwany dalej skarżącym) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] o nałożeniu na J. W. kary pieniężnej w wysokości 70 000,00 złotych. W skardze skarżący zawarł również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z dnia [...] marca 2012 r. nr [...]. W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżący podał, że wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie wyłącza żaden przepis szczególny, a jednocześnie jej wykonanie wiąże się dla niego z realnym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, której skutki mogą być trudne do odwrócenia. Wywodził, że zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem przez organ prawa materialnego, a także przepisów postępowania mających istotny wpływ na jego wynik. Podkreślał, że wadami obarczona jest decyzja nakładająca karę na Spółkę, w stosunku do której doszło do przypadkowego uchybienia terminowi do złożenia środków odwoławczych, skutkiem czego uzyskała ona walor ostateczności. Zdaniem skarżącego organ bezpodstawnie nałożył na niego poważną karę finansową, której wykonanie stanowiłoby o poważnym uszczerbku w majątku skarżącego. Dodawał, że w chwili obecnej zapłata przez niego kary pieniężnej w wysokości 70 000,00 zł nie jest możliwa, gdyż nie posiada środków na jej zapłatę, a także ze względu na ogłoszoną upadłość spółki, pozostaje bez bieżących środków na utrzymanie. Rozważenie zaś pozyskania środków na zapłatę kary ze źródeł zewnętrznych, oznaczałoby dla niego, jak następnie skarżący podkreślał konieczność poniesienia dodatkowych kosztów. Ponadto w dniu 31 maja 2012 r. skarżący złożył w Sądzie pismo podtrzymujące wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wraz z informacją o odmowie wstrzymania powołanej decyzji przez Komisję Nadzoru Finansowego oraz załączniki. Z materiałów tych wynika, m. in. że skarżący posiada udziały/akcje w spółkach: [i] I. N. (Cypr) - 1.000 udziałów; [ii] B. SA W. (Polska) - 21,234 akcji, udziały i akcje w spółkach pośrednio: [i] G. SA 11.715.476 akcji, [ii] T. Sp. z o.o. W. (Polska) - 249 udziałów, mieszkanie o pow. 187,54 m kw. przy ul B. [...] m. [...] w W. oraz samochód [...] (rok produkcji 2005). Zobowiązania w postaci: hipotek: [i] Hipoteka Umowna Zwykła na sumę 175.000 zł oraz Hipoteka Umowna Kaucyjna na sumę 38.989 zł na rzecz B. SA, [ii] Hipoteka umowna zwykła na sumę 150.000 USD oraz Hipoteka Umowna Kaucyjna na sumę 75.000 USD na rzecz D. S.A, zastawu rejestrowego na 8.524.160 akcjach G. SA, blokadzie akcji wynikającej z porozumienia inwestycyjnego dołączonego do skargi do WSA. Ponadto z załączonych zeznań podatkowych PIT za rok 2011 r. wynika, że w roku podatkowym 2011 r. z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej osiągnął dochód w wysokości 173 616,49 złotych, a z tytułu działalności wykonywanej osobiście (w tym umowy zlecenia i o dzieło), praw autorskich i innych praw, a także innych źródeł w wysokości 92 102,68 złotych. W piśmie z dnia 14 czerwca 2012 r. skarżący poinformował Sąd o zapowiedzi wszczęcia przez KNF postępowania egzekucyjnego, co oznacza jego zdaniem wzrost ryzyka poniesienia znacznej szkody o trudnych do odwrócenia skutkach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 153 poz. 270; dalej: p.p.s.a.), wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Zgodnie z kolei z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z treści powołanego przepisu wynika, że katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd jest uprawniony do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo: 1) wyrządzenia znacznej szkody lub 2) spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. We wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżący powołał przesłankę realnego niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody polegającej na poważnym uszczerbku w majątku skarżącego, której skutki mogą być trudne do odwrócenia, w sytuacji wykonania decyzji, na podstawie której, w jego ocenie, został bezpodstawnie ukarany poważną karą finansową. Zdaniem Sądu z argumentacji przedstawionej przez skarżącego, w szczególności z jego sytuacji majątkowej nie wynika, aby wykonanie zaskarżonej decyzji spowodowało zaistnienie po jego stronie którejkolwiek z wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a przesłanek. Porównanie wartości składników majątkowych skarżącego, a także wysokości dochodu uzyskanego w 2011 r. w stosunku do wysokości nałożonej kary pieniężnej w ocenie Sądu nie prowadzi do takiego wniosku. Uzasadniając swój wniosek skarżący w szczególności powoływał się na fakt nieuzyskiwaniu stałych i regularnych dochodów, a to z uwagi na upadłość G. S.A., w której wchodzi w skład Zarządu. Zważyć jednak należy, że nie uszło uwadze Sądu, że za skarżącego wpis od skargi uiściła B. S.A. Z internetowej wyszukiwarki podmiotów w Krajowym Rejestrze Sądowym (www.krs-online.com.pl) wynika, że w spółce tej skarżący pełni funkcję [...], co prowadzi, w ocenie Sądu, do wniosku, że z tytułu pełnienia powołanej funkcji, uzyskuje wynagrodzenie. Wbrew twierdzeniu skarżącego, również zagrożenie wszczęcia przez organ egzekucji, a także jej wszczęcie, w celu przymusowego wykonania zaskarżonej decyzji nie stanowi a priori niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody. Zagrożenie to wiąże się bowiem z każdą decyzją ostateczną nakładającą karę pieniężną. Tymczasem ustawodawca nie uznał za stosowne ustanowienie regulacji wstrzymującej wykonanie każdej zaskarżonej decyzji. Przeciwnie – wskazał przesłanki, których wystąpienie warunkuje wstrzymanie wykonania decyzji zaskarżonej do sądu administracyjnego. Ponadto w kwestii tej wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny, który w postanowieniu z 18 stycznia 2012 r. o sygn. akt II FSK 3040/11, LEX nr 1104116 wyjaśnił, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Natomiast w postanowieniu z 28 listopada 2011 r. sygn. akt II FSK 2752/11, LEX nr 1069889 NSA stwierdził m. in., że faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z ostatecznej decyzji, nawet przy istnieniu trudnej sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Trudna sytuacja materialna skarżącego może mieć niewątpliwie wpływ na przyznanie prawa pomocy, nie jest zaś wystarczającą okolicznością do wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów. A także NSA podkreślił, że wykonanie świadczenia pieniężnego nie wywoła nieodwracalnych skutków, gdyż ewentualne uchylenie przez sąd zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zwrotu należności, a ponadto zgodnie art. 8-10 u.p.e.a. dopuszczalność prowadzenia egzekucji ograniczona jest do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania dłużnika i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu. Podkreślić również należy, że o spełnieniu przesłanek warunkujących uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności można mówić dopiero wówczas, gdy zostanie wykazane, że wykonanie tego aktu lub czynności spowoduje szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r. w, GZ 138/04, niepubl.). Okoliczności takiej zdaniem Sądu nie stanowi powoływanie się przez skarżącego na koszty ewentualnego uzyskania ze źródeł zewnętrznych środków finansowych na pokrycie powstałego zobowiązania, czy też koszty postępowania egzekucyjnego w przypadku przymusowego ściągnięcia kary wynikającej z zaskarżonej decyzji. W tym kontekście pamiętać należy, że przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest niebezpieczeństwo wyrządzenia nie każdej szkody, lecz znacznej szkody. Jednocześnie należy nadmienić, że brak przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie przesądza o losie skargi, którą Sąd podda odrębnemu badaniu pod kątem zgodności z obowiązującym porządkiem prawnym. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 61 § 3 oraz § 5 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.