VI SA/Wa 981/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Urszula Wilk Sędzia WSA Jakub Linkowski Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi J. P., A. P. i M. P. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie koncesji na wydobywanie gazu ziemnego oddala skargę w całości Minister Środowiska zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2015 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] stycznia 2014 r. o udzieleniu spółce P. (dalej także "Spółka") koncesji nr [...] na wydobywanie gazu ziemnego ze złoża P. położonego na terenie gminy D. oraz miasta i gminy P. w województwie p. Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym oraz prawnym. Wnioskiem z dnia 18 lipca 2013 r. (uzupełnionym 31 października 2013 r.) Spółka zwróciła się do Ministra Środowiska o udzielenie koncesji na wydobywanie gazu ziemnego ze złoża "P.", położonego na terenie gminy D. oraz miasta i gminy P. w województwie p. W toku postępowania organ koncesyjny otrzymał od J. P., M. P., A. P. (dalej także "skarżący") oraz od K. Z. pismo z dnia 18 grudnia 2013 r., którego autorzy wskazali, że Spółka bezumownie i bez uzgodnienia z nimi wkroczyła na teren należącej do nich nieruchomości i rozpoczęła na jej terenie odwierty. Poinformowali również, że w tym przedmiocie toczy się postępowanie sądowe w przedmiocie roszczenia odszkodowawczego. W odpowiedzi Spółka w dniu 9 stycznia 2014 r. oraz 10 stycznia 2014 r. przedstawiła stosowne wyjaśnienia oraz kopię wyroku Sądu Rejonowego w Dębicy z dnia 3 listopada 2010 r. w sprawie o sygn. akt IC 117/10 oraz kopię wyroku Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 15 lutego 2011 r. w sprawie o sygn. akt I Ca 11/11, w przedmiocie ograniczenia przysługującego skarżącym prawa własności do wspomnianej nieruchomości. W ramach przeprowadzonego postępowania Minister Środowiska uznał, że K. Z. nie jest stroną postępowania, gdyż nie należy do grona spadkobierców S. P. Następnie decyzją z [...] stycznia 2014 r. Minister Środowiska udzielił Spółce koncesji nr [...] na wydobywanie gazu ziemnego ze złoża P., udokumentowanego do głębokości 1367 m, położonego na terenie gminy D. oraz miasta i gminy P. w województwie p. Koncesja przewidywała prowadzenie eksploatacji złoża otworem wiertniczym P. , zlokalizowanym na działce nr[...]położonej w miejscowości P., gmina D., której właścicielami są skarżący, tj. spadkobiercy S. P., figurującego jako właściciel działki w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w D. W dniu 10 lutego 2014 r. do Ministra Środowiska wpłynął wspólny wniosek skarżących oraz K. Z. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem wyżej wymienionej koncesji. Skarżący wskazali, że Spółka naruszyła prawo własności, wkraczając na teren ich nieruchomości i rozpoczynając wiercenie otworu P. bez zawarcia z nimi umowy dzierżawy gruntu. Ponadto, w ocenie skarżących, Sąd Rejonowy w Dębicy, który uwzględnił powództwo spółki i ograniczył właścicielom wykonywanie prawa własności do działki nr [...] w gminie P., na której prowadzona jest działalność objęta zaskarżoną koncesją nr [...] , dopuścił się naruszenia postanowień Konwencji Praw Człowieka traktujących o ochronie prawa własności. Skarżący sformułowali również żądanie, aby Spółka zgodnie z prawem zawarła z nimi umowę na wydobywanie gazu z odwiertu P. , znajdującego się na terenie ich nieruchomości. Postanowieniem z dnia 9 lutego 2015 r. Minister Środowiska stwierdził niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w części dotyczącej K. Z. Organ odnosząc się do zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy uznał, że są one nieuzasadnione, a ich adresatem w ocenie organu nie powinien być Minister Środowiska. Z treści wniosku wynika bowiem, że skarżący są niezadowoleni nie z decyzji wydanej w dniu [...] stycznia 2014 roku przez Ministra Środowiska, której powinien dotyczyć rozpoznawany wniosek, lecz z wcześniejszych wyroków sądów cywilnych, kształtujących ich stosunki cywilnoprawne ze Spółką. Organ pismem z dnia [...] kwietnia 2014 roku zwrócił się do Spółki o zajęcie stanowiska w sprawie i ustosunkowanie się do treści zastrzeżeń i żądań zgłoszonych przez skarżących w rozpoznawanym wniosku. W dniu 5 maja 2014 roku do organu wpłynęła odpowiedź Spółki na powyższe pismo, do której dołączono wyrok Sądu Rejonowego w Dębicy zapadły w dniu 3 listopada 2010 roku w sprawie sygn. akt I C 117/10, w którym Sąd ograniczył pozwanym (skarżącym) prawo własności nieruchomości, zobowiązując ich do zezwolenia spółce przez okres 10 lat na wykonanie i zagospodarowanie odwiertu gazowego P. poprzez zajęcie części działki nr [...] o powierzchni 0,65 ha położonej w miejscowości P., gmina D., objętej księgą wieczystą [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Dębicy. Zgodnie z przywołanym wyrokiem zajęcie stałe dla odwiertu P. 3 wraz z ogrodzeniem i drogą miało objąć obszar o powierzchni 607 m2, natomiast zajęcie stałe nieruchomości z przeznaczeniem na gazociąg - pas ziemi o powierzchni 780 m2. W punkcie III wyroku Sąd określił kwotę, jaką spółka miała zapłacić solidarnie skarżącym z tytułu zajęcia wyżej wymienionej nieruchomości, w wysokości 5 255,00 zł. Powyższy wyrok został utrzymany w mocy przez Sąd Okręgowy w Rzeszowie I Wydział Cywilny orzeczeniem z dnia 15 lutego 2011 roku, sygn. akt I Ca 11/11. Po uprawomocnieniu się wyroku spółka w dniu 28 lutego 2011 roku przekazała M. P. zasądzoną kwotę 5 255,00 zł za korzystanie z nieruchomości. Potwierdzenie przelewu zostało złożone przez spółkę do akt postępowania. Skarżący skierowali do organu koncesyjnego pismo z dnia 29 maja 2014 roku, w którym poinformowali, że przed Sądem Okręgowym w Rzeszowie, I Wydział Cywilny, pod sygn. akt I C 164/13 toczy się postępowanie z ich powództwa przeciwko spółce P. o zapłatę. Organ stwierdził, że ze znajdującego się w aktach sprawy pisma Spółki z dnia 10 stycznia 2014 roku wynika, że przedmiotem postępowania jest roszczenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości, na której spółka prowadzi działalność, o nr [...]. Z ustaleń organu wynika, że w sprawie tej w dniu 26 maja 2014 roku zapadł wyrok oddalający powództwo skarżących, jednak nie jest on jeszcze prawomocny, gdyż Sąd Apelacyjny w Rzeszowie do wydania przedmiotowej decyzji nie rozpoznał apelacji skarżących. W ocenie organu orzeczenie to, niezależnie od jego kształtu, nie będzie miało jednak wpływu na niniejsze postępowanie koncesyjne, gdyż nie dotyczy ono istoty skarżonej decyzji Ministra Środowiska z dnia [...] stycznia 2014 roku, a jedynie czysto cywilnoprawnej kwestii rozliczeń finansowych pomiędzy stronami. W dniu 9 lutego 2015 r. organ koncesyjny wydał decyzję utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie podjęte w I instancji. W ocenie Ministra Środowiska wniosek skarżących nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wskazuje, że Minister Środowiska wydając w dniu [...] stycznia 2014 roku koncesję nr [...] na wydobywanie gazu ziemnego ze złoża Podole działał zgodnie z przepisami prawa i brak jest podstaw dla uchylenia skarżonej decyzji. Organ podkreślił, że wbrew twierdzeniom skarżących Spółka nie korzysta z nieruchomości będącej ich własnością bezprawnie. Spółka, składając wniosek o udzielenie koncesji na wydobywanie gazu ziemnego ze złoża P., spełniła warunek wskazany w art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 2014 r. poz. 613 ze zm., dalej "ustawa Prawo geologiczne i górnicze"). Przedłożyła organowi koncesyjnemu wyrok Sądu Rejonowego w Dębicy ograniczający skarżącym prawo własności nieruchomości poprzez zobowiązanie ich do zezwolenia na zajęcie stałe przez okres 10 lat części ich działki w celu wykonania i zagospodarowania odwiertu P. Spółka do akt postępowania złożyła również wyrok Sądu Okręgowego w Rzeszowie, utrzymujący w mocy wyżej wymienione orzeczenie, oraz dowód przelania M. P. kwoty 5 255,00 zł zasądzonej na rzecz jej i pozostałych skarżących przez Sąd Rejonowy w Dębicy. Minister Środowiska pokreślił, że nie ma żadnych przewidzianych prawem możliwości kształtowania stosunków cywilnoprawnych pomiędzy skarżącymi i Spółką, dlatego też nie może nakazać Spółce, aby ta - zgodnie z żądaniem skarżących - zawarła z nimi umowę dzierżawy nieruchomości. Nie ma również możliwości ingerowania w wyroki niezawisłych sądów, nawet jeśli statuują one stan prawny, który jest dla skarżących wysoce niesatysfakcjonujący. Skarżący oraz K. Z. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2015 r. Wskazali, że Spółka od 2006 r. bezprawnie wkroczyła i rozpoczęła odwiert na ich nieruchomości, łamiąc przy tym wszelkie przepisy prawa pozbawiła skarżących prawa własności. Skarżący wskazali ponadto, że Sąd Rejonowy w Dębicy wyrokiem z dnia 3 listopada 2010 r. naruszył Konwencję o Ochronie Praw Człowieka. Wnieśli w związku z powyższym o przyznanie od Spółki odszkodowania w wysokości miliona złotych (1000000 zł), za bezumowne korzystanie z ich własności. W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 6 listopada 2015 r. odrzucił skargę w stosunku do K.Z. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu kluczowe znaczenie dla oceny legalności zaskarżonej decyzji Ministra Środowiska ma prawomocny wyrok z dnia 3 listopada 2010 r. Sądu Rejonowego w Dębicy (sygn. akt IC 117/10), ograniczający skarżącym prawo własności nieruchomości poprzez zobowiązanie ich do zezwolenia na zajęcie stałe przez okres 10 lat części ich działki nr [...] położonej w miejscowości P. gmina D., przez spółkę P., w celu wykonania i zagospodarowania odwiertu P. Powyższe oznacza, że ww. Spółka w dniu złożenia do Ministra Środowiska wniosku o udzielenie koncesji na wydobywanie gazu ziemnego ze złoża P., spełniła warunek wskazany w art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, gdyż nie korzystała z nieruchomości będącej własnością skarżących bezprawnie lecz na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu. Kwestia wysokości przyznanej z tego tytułu skarżącym należności pieniężnej oraz wynikły na tym tle spór, jak również toczące się aktualnie postępowanie w tym przedmiocie nie ma żadnego znaczenia dla oceny legalności wydanej przez Ministra Środowiska decyzji koncesyjnej w dniu [...] stycznia 2014 r. oraz decyzji z dnia [...] lutego 2015 r., będących przedmiotem niniejszej skargi. Zauważyć należy, że podjęte w rozpoznawanej sprawie decyzje i przyznanie koncesji na rzecz spółki P. stanowią konsekwencję ww. wyroku. Wyrokiem tym orzekający w sprawie organ był bowiem związany, podobnie jak rozpatrujący sprawę Sąd administracyjny, stosownie do treści art. 365 § 1 ustawy Kodeks postępowania cywilnego w tym sensie, że kwestia ograniczenia prawa własności skarżących do opisanej wyżej nieruchomości, jako prawomocnie zakończona, nie mogła być już przedmiotem ponownego rozstrzygania przez organ, ani też przedmiotem kontroli Sądu administracyjnego. Dotyczy to również wysokości przyznanej z tego tytułu skarżącym należności pieniężnej oraz wniosku o zawarcie ze skarżącymi umowy cywilnoprawnej w przedmiocie użytkowania przez ww. Spółkę ich nieruchomości. Konkludując należało stwierdzić, iż Minister Środowiska po rozpoznaniu pod względem formalnym i merytorycznym sprawy z wniosku spółki P. o udzielenie koncesji na wydobywanie gazu ziemnego ze złoża P., nie znajdując przesłanek do odmowy udzielenia takiej koncesji, dokonał prawidłowego jej rozstrzygnięcia, w związku z czym skarżone decyzje pozostają w ocenie Sądu zgodne z prawem. Z tych względów, uznając skargę za nieuzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.