VI SA/Wa 981/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2017 r. sprawy ze skargi G. Sp. j. z siedzibą w G. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rejestracji oraz ustalenia opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych oddala skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z dnia [...] lutego 2017 r., wydaną na podstawie art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1204, z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania G. Spółka Jawna z siedzibą w G., dalej "skarżąca", "Spółka", utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polska S.A. z dnia [...] grudnia 2016 r. Nr [...], nakazującej rejestrację siedmiu niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych oraz ustalającej opłatę za używanie siedmiu niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych w Kwocie 1.470,00 zł (słownie: jeden tysiąc czterysta siedemdziesiąt zł). Z akt sprawy wynikało, że w dniu 9 maja 2016 r. na podstawie załączonych upoważnień osoby w nich wskazane przeprowadziły kontrolę wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiowych i telewizyjnych w lokalu pod adresem: [...]. Kontrola została przeprowadzona w obecności D. S. - wspólnika. Na okoliczność przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół, który został podpisany przez wspólnika oraz osoby kontrolujące. W wyniku kontroli ustalono, używanie w "G. Spółka Jawna z siedzibą w G." siedmiu odbiorników radiofonicznych, z czego jeden znajdował się w Biurze i w trakcie kontroli odbierał stację - 93,3 MHz, a sześć zainstalowane zostało w samochodach służbowych, co wynika z oświadczenia wspólnika. Organ pismem z dnia 24 października 2016 r. poinformował Spółkę o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników oraz o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów i zgłoszenia żądań. Skarżąca nie skorzystała z tej możliwości. W tak ustalonym stanie faktycznym Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. wydał w dniu [...] grudnia 2016 r. decyzję nakazującą rejestrację siedmiu używanych odbiorników radiofonicznych oraz ustalającą opłatę za używanie siedmiu niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych w kwocie 1.470,00 zł (słownie: jeden tysiąc czterysta siedemdziesiąt zł). W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, że na podstawie art. 2 ust. 2 u.o.a. domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Wskazał również na to kiedy powstaje obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej, jakie urządzenia rozumiane są jako odbiorniki podlegające rejestracji, a także, że podmioty prowadzące działalność gospodarczą, zobowiązane są do rejestracji każdego użytkowanego odbiornika i wnoszenia opłat za ich użytkowanie. Dalej organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono niewykonanie przez skarżącego obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych wobec czego organ nakazał ich rejestrację oraz ustalił opłatę za ich używanie. Wysokość opłaty została ustalona poprzez wyliczenie trzydziestokrotności miesięcznej opłaty abonamentowej wynoszącej 7 zł, za każdy odbiornik z pomnożeniem tej opłaty przez ilość odbiorników (7). Od powyższej decyzji pismem z dnia 3 stycznia 2017 r. Spółka wniosła w terminie odwołanie, w którym wniosła o: 1. zmianę zaskarżonej decyzji w części poprzez nakazanie odwołującemu rejestrację jednego odbiornika radiofonicznego i ustalenie opłaty za używanie jednego odbiornika radiofonicznego, 2. zasądzenie od organu na rzecz odwołującego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu wskazała, że podczas kontroli został ujawniony jeden odbiornik radiofoniczny marki PHILIPS, który znajdował się w biurze, natomiast w przypadku sześciu odbiorników radiofonicznych, organ w żaden sposób nie wykazał ich posiadania przez skarżącą w sześciu samochodach służbowych. Ze złożonego bowiem przez wspólnika oświadczenia nie wynika bowiem by każdy z samochodów służbowych był wyposażony w odbiornik radiofoniczny. Tymczasem organ nie przeprowadził w tym zakresie żadnego innego postępowania dowodowego i oparł się na domniemaniu. Ponadto skarżący wskazał, że w protokole kontroli znajdują się rozbieżności co do ilości posiadanych przez stronę odbiorników radiofonicznych. W tych ustaleniach Minister Infrastruktury i Budownictwa wydał wymienioną na wstępie decyzję administracyjną z dnia [...] lutego 2017 r . Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, organ odwoławczy w uzasadnieniu odniósł się do wyjaśnień zawartych w treści odwołania. Powołując się na treść normy wynikającej z art. 2 ust. 1 u.o.a., organ przypomniał, iż za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy, domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. W świetle tych uregulowań prawnych, organ uznał, że odbiorniki były używane, a ich właściciel obowiązany do ich zarejestrowania i wniesienia opłaty abonamentowej. Organ podkreślił, że obecny podczas czynności kontrolnych wspólnik miał możliwość złożenia zastrzeżeń co do sposobu przeprowadzenia kontroli, czy też okoliczności wskazanych w protokole lub oświadczyć, że nie posiada wiedzy w przedmiocie objętym kontrolą. Tymczasem, podpisał on protokół bez składania zastrzeżeń, wobec czego Minister uznał, że organ I instancji miał prawo stwierdzić, że dysponował on wiedzą niezbędną do ustalenia okoliczności faktycznych stanowiących podstawę wydania decyzji. Analizując treść protokołu organ II instancji doszedł do wniosku, że wspólnik rozumiał znaczenie składanych oświadczeń. Nie zostały one również później zmienione czy odwołanie, dlatego też mogły stanowić podstawę do ustaleń w zakresie liczby używanych niezarejestrowanych odbiorników. Odnosząc się do argumentacji skarżącej organ II instancji wskazał, ze nie przedstawiła ona w odwołaniu żadnych dowodów na okoliczność, iż nie każdy z samochodów jest wyposażony w odbiornik radiofoniczny. W związku z tym organ uznał ów okoliczność za należycie udowodnioną, tym bardziej, że przeczy temu spontaniczne oświadczenie złożone w toku kontroli przez D. S. Organ zwrócił również uwagę, że nie ma obowiązku przeprowadzania oględzin odbiorników co do których ustalono, iż nie są zarejestrowane. Może on dokonać tego w drodze bezpośredniego sprawdzenia tej okoliczności lub ewentualnie w drodze oświadczenia osoby uczestniczącej w kontroli. Zarówno jeden jak i drugi sposób ustalenia jest dopuszczalny. Od wymienionej na wstępie decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. G. Spółka Jawna z siedzibą w G. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, zaskarżając powyższą decyzję w całości i wnosząc o uchylenie jej oraz zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie decyzji nakazującej stronie rejestrację jednego odbiornika radiofonicznego i ustalenie opłaty za używanie jednego odbiornika radiofonicznego, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 3 w związku z art. 7 ust. 6 u.o.a. poprzez ich zastosowanie i nakazanie stronie rejestrację siedmiu odbiorników radiofonicznych i ustalanie opłaty za ich używanie w wysokości 1 470 zł pomimo braku wykazania posiadania przez stronę odbiorników radiofonicznych w sześciu samochodach służbowych, a w konsekwencji braku stwierdzenia używania przez stronę sześciu niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych; 2. przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 2 u.o.a. poprzez jego zastosowanie i przyjęcie domniemania używania przez stronę sześciu odbiorników radiofonicznych w sześciu samochodach służbowych pomimo braku wykazania posiadania przez stronę odbiorników radiofonicznych w tych sześciu samochodach służbowych; 3. przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 i aft. 77 § 1 k.p.a. tj. naruszenie zasady prawdy obiektywnej poprzez brak podjęcia wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, w szczególności co do okoliczności posiadania przez stronę odbiorników radiofonicznych w sześciu samochodach służbowych pomimo braku dowodu na tę okoliczność w aktach sprawy, co przyczyniło się do wydania decyzji dla strony niekorzystnej. W uzasadnieniu skargi skarżąca rozszerzyła argumentację przedstawioną w odwołaniu, zwracając ponownie uwagę, na niezasadny fakt przyjęcia domniemania, że w posiadanych przez Spółkę samochodach służbowych znajdują się odbiorniki radiofoniczne, a także na brak przeprowadzenia kontroli ww. pojazdów. W ocenie skarżącej organ nie podjął też wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, w szczególności co do okoliczności posiadania przez stronę odbiorników radiofonicznych w sześciu samochodach służbowych. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o oddalenie skargi w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 dalej jako "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mającym wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu w stanie faktycznym ustalonym w niniejszej sprawie organ miał w pełni uzasadnione podstawy do tego, aby nakazać rejestrację i nałożyć na skarżącą opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych. Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 u.o.a. za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Co do zasady opłatę abonamentową uiszcza się za każdy odbiornik radiofoniczny i telewizyjny (ust. 4 art. 2 u.o.a.). Z językowej wykładni powołanych przepisów wynika, że ich adresatem jest posiadacz odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, który w sytuacji jego używania, zobowiązany jest do uiszczania opłaty abonamentowej. Termin "używanie" objęty jest domniemaniem zakładającym, że w sytuacji, gdy odbiornik znajduje się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, to jest używany przez jego posiadacza. W kontrolowanej sprawie w sposób nie budzący wątpliwości ustalono, iż w "G. Spółka Jawna z siedzibą w G." używano siedmiu odbiorników radiofonicznych, z czego jeden znajdował się w Biurze i w trakcie kontroli odbierał stację - 93,3 MHz, a sześć zainstalowane zostało w samochodach służbowych, co wynika z oświadczenia wspólnika. Podstawą powyższych ustaleń faktycznych były z jednej strony - oświadczenia wspólnika D. S., a z drugiej - powyższe domniemania, do przyjęcia których, wobec braku konkretnych przeciwdowodów, organ był zobowiązany. Należy zauważyć, iż przyjęcie za wiarygodne ustalenia zawarte w protokole kontroli, jak i w oświadczeniu pracownika, bądź jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie - wspólnika kontrolowanej spółki - znajduje oparcie i aprobatę w orzecznictwie sądowoadministracyjnym Przykładowo - w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2017 r. sygn. akt: II GSK 2138/15, analogicznie, jak w sprawie obecnie rozpoznawanej, zakwestionowane odbiorniki znajdowały się w pojazdach służbowych skarżącej. NSA w realiach sprawy uznał, iż ponieważ "skarżąca nie podważyła skutecznie faktu, iż posiada niezarejestrowane radioodbiorniki, trafnie Sąd pierwszej instancji zaakceptował ustalenia dokonane w zaskarżonej decyzji na podstawie protokołu kontroli oraz oświadczenia pracownika Spółki ." (publ: baza orzeczeń cbosa; LEX nr 2316099). Odnosząc się do poszczególnych zarzutów zawartych w skardze do WSA, należy stwierdzić, iż organ nie był obowiązany do przeprowadzenia oględzin odbiorników, co do których stwierdził, iż nie są zarejestrowane. Jak wyżej wspomniano, stan odbiorników - umożliwiający natychmiastowy odbiór programu - można ustalić na podstawie protokołu kontroli, gdyż zgodnie z art. 7 ust. 1 u.o.a. - używanie niezarejestrowanego odbiornika, uzasadniające nałożenie opłaty, o której mowa w art. 7 ust. 6 u.o.a. kontrolujący utrwala w protokole kontroli, co stanowi następnie podstawę do wydania decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 7 ust. 6 u.o.a. Zasadnie organ uznał w tym zakresie za wiarygodne oświadczenia wspólnika skarżącej. Gdyby samochody służbowe w odbiorniki nie były wyposażone, z pewnością wspólnik zwróciłby uwagę na ten fakt kontrolującym, a co za tym idzie - znalazłoby to odzwierciedlenie w sporządzonym w toku kontroli protokole. Na marginesie - w odniesieniu do sugestii zawartej w końcowej części skargi należy zaznaczyć, iż pewne drobne niedokładności protokołu, takie jak nieistotne naniesienia lub przekreślenia, same przez się nie dyskwalifikują tego dokumentu urzędowego, a zatem w myśl art. 76 § 1 k.p.a. stanowi on dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Zaskarżona decyzja pozostaje zatem w zgodzie z prawem procesowym oraz materialnym. Z uwagi na powyższe, w myśl art. 151 P.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji.