VI SA/Wa 985/15

WyrokWSA w Warszawie2015-10-26

Skład orzekający: Andrzej Wieczorek, Aneta Lemiesz, Agnieszka Łąpieś – Rosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, wydane w sytuacji, gdy ostatni dzień terminu przypada na Wigilię Bożego Narodzenia, narusza prawo, jeśli strona nie miała zapewnionych normalnych warunków do skorzystania z prawa do wniesienia odwołania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania było wadliwe, ponieważ termin do wniesienia odwołania przypadał na Wigilię Bożego Narodzenia, a strona nie miała zapewnionych normalnych warunków do skorzystania z prawa do wniesienia odwołania. W związku z tym odwołanie zostało wniesione w terminie, a organ powinien je rozpoznać merytorycznie.
Stan faktyczny
Główny Inspektor Transportu Drogowego postanowieniem stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nakładającej na skarżącą karę pieniężną. Decyzja została doręczona skarżącej w dniu 10 grudnia 2014 r. Odwołanie zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 24 grudnia 2014 r. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną interpretację przepisów i wskazując, że termin do złożenia odwołania upływał w dniu powszechnie uznawanym za świąteczny (24 grudnia 2014 r.), a w jej miejscowości brak jest urzędu pocztowego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś – Rosińska Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2015 r. sprawy ze skargi M. R. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie Główny Inspektor Transportu Drogowego (zwany dalej organem) postanowieniem z [...] lutego 2015 r. nr [...] po rozpatrzeniu sprawy M. R. (zwanej dalej stroną/skarżącą) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Ustalono, że dnia [...] grudnia 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej [...]ITD) wydał decyzję o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 15 000 złotych. Decyzja została wysłana na adres do doręczeń, tj.: [...] 16, [...] D. w dniu [...] grudnia 2014 r. wraz z pouczeniem o terminie do wniesienia odwołania. Pismem z [...] grudnia 2014 r., nadanym w Urzędzie Pocztowym w dniu [...] grudnia 2014 r., strona wniosła odwołanie od ww. decyzji. Organ wskazał, że decyzja [...]ITD została doręczona stronie dnia [...] grudnia 2014 r. W związku z tym termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] grudnia 2014 r. (środa). Zgodnie z art. 57 § 5 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. ; dalej kpa) termin do wniesienia odwołania uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Strona wniosła odwołanie pismem nadanym w Urzędzie Pocztowym w dniu [...] grudnia 2014 r., które to wpłynęło do siedziby [...]ITD w dniu [...] grudnia 2014 r. Organ uznał, że odwołanie zostało złożone już po upływie 14 - dniowego terminu przysługującego na wniesienie odwołania. Skargę na powyższe postanowienie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona, zarzucając błędną interpretację przepisów. Wskazała, że z uwagi na brak biegłości w stosowaniu prawa administracyjnego oraz zbieg terminów z okresem powszechnie uważanym za świąteczny oraz powołując się na art. 8 kpa odwołanie od decyzji organu I instancji złożyła w ustawowym terminie. W jej przekonaniu termin do złożenia odwołania upływał w dniu "powszechnie uznawanym za świąteczny" tj. 24 grudnia 2014 r. Wobec tego przyjęła, że koniec terminu przypada w dniu 27 grudnia 2014 r. Ponadto podniosła zarzuty dotyczące stwierdzonych naruszeń, będących podstawą nałożenia kary pieniężnej. Wobec powyższego wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia jak i decyzji WITD z [...] grudnia 2014 r. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2013 r. poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie narusza prawo w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem skargi jest postanowienie organu z [...] lutego 2015 r. Stosownie do art. 134 k.p.a. organ właściwy do rozpatrzenia odwołania bada z urzędu zachowanie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. Stwierdzenie dopuszczalności odwołania oraz wniesienie go w terminie jest koniecznym warunkiem merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ II instancji. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność postanowienia organu I instancji. W razie ustalenia, że odwołanie zostało wniesione po terminie, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W orzecznictwie wskazuje się, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 kpa (por. wyrok NSA z 21 marca 1997 r., sygn. akt SA/Łd 2990/95,; wyrok NSA z 29 stycznia 1997 r., sygn. akt I SA/Gd 1482/96, Lex nr 29004). W myśl art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Termin określony w tym przepisie jest terminem zawitym, co oznacza, że jego przekroczenie, niezależnie od przyczyn, które to spowodowały, powoduje konieczność stwierdzenia, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Ponadto jest to termin ustawowy, wiąże więc wszystkie osoby i organy występujące w postępowaniu administracyjnym. Okolicznością niesporną w kontrolowanej sprawie jest fakt, że decyzja [...]ITD z [...] grudnia 2014 r. nakładająca na skarżącą karę pieniężną została wysłana na adres do doręczeń, tj.: [...] 16, [...] D. i doręczona skarżącej w dniu [...] grudnia 2014 r. wraz z pouczeniem o terminie do wniesienia odwołania. Pismem z [...] grudnia 2014 r., nadanym w Urzędzie Pocztowym w dniu [...] grudnia 2014 r., skarżąca wniosła odwołanie od ww. decyzji. Zasady liczenia terminów do wniesienia odwołania określa art. 57 kpa. Stanowi on, że jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło, zaś upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu (art. 57 § 1 kpa). Jeżeli ostatni dzień terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni (art. 57 § 4 kpa). Z powołanych wyżej przepisów wynika, że Kodeks postępowania administracyjnego wiąże skutek procesowy z dniami ustawowo wolnymi od pracy tylko w sytuacji, gdy ostatni dzień terminu przypada w tych dniach i wtedy termin do złożenia pisma procesowego upływa najbliższego dnia roboczego Wobec tego należy stwierdzić, że przy obliczaniu terminu nie uwzględnia się dnia doręczenia a liczy się od dnia następnego. Zatem termin do wniesienia odwołania od decyzji doręczonej dnia 10 grudnia 2014 r. rozpoczynał się 11 grudnia 2014 r. upływał 24 grudnia 2014 r. Przepisy określające zasady liczenia terminów ustawowych, których zachowanie warunkuje skuteczne dokonanie przez stronę czynności procesowych, powinny być interpretowane i stosowane przy uwzględnieniu konstytucyjnych gwarancji prawa do sądu, które wynikają z art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji RP oraz tym, że przepis art. 57 § 4 kpa ma służyć nie tylko zdyscyplinowaniu strony do przestrzegania ustawowo określonego terminu do wniesienia skargi, ale równocześnie nakazuje tak liczyć ostatni dzień tego terminu, aby - obiektywnie rzecz ujmując - strona miała zapewnione normalne warunki dla skorzystania z prawa do wniesienia skargi także w ostatnim dniu terminu. Oznacza to, że - obiektywnie rzecz biorąc - w istniejących warunkach organizacji życia publicznego, także wtedy, gdy ostatni dzień do wniesienia skargi upływa w takim terminie jak ten – w Wigilię Bożego Narodzenia, strona nie ma zapewnionych normalnych warunków dla skorzystania z prawa do wniesienia skargi /zob. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 25 czerwca 2001 r. PPS 7/00 - Monitor Prawniczy 2001 nr 14 str. 715, jak również postanowienia SN z dnia 22 lutego 2001 r. III RN 78/00 - OSNAPU 2001 nr 14 poz. 457 czy z dnia z dnia 3 lutego 2000 r., III RN 195/99 - OSNAPU 2000 nr 24 poz. 884/. Skarżąca wskazała, że w miejscowości, w której zamieszkuje brak jest Urzędu Pocztowego. W innej, leżącej w pobliżu większej miejscowości także brak jest takiego Urzędu. Nie można wskazać by w innej miejscowości z uwagi na szczególność tego dnia można było skutecznie nadać przesyłkę. W tym stanie rzeczy Sąd w składzie obecnym podziela poglądy zawarte w wyżej przytoczonych orzeczeniach sądów, co w konsekwencji musi prowadzić do wniosku, że odwołanie zostało złożone w terminie. W tym stanie rzeczy brak było podstaw do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania po terminie, i organ winien to odwołanie rozpoznać. Sąd zauważa, że w tym orzeczeniu nie odnosi się decyzji [...]ITD z dnia [...] grudnia 2014, która będzie rozpatrywana przez organy we właściwym trybie. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. a p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło