VI SA/Wa 987/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym; Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Asesor WSA Izabela Głowacka-Klimas Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2005 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie nabycia na własność gospodarstw chłopskich na obszarze [...] oddala skargę VI SA/Wa 987/04 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] listopada 1987r. Naczelnik Miasta i Gminy [...] odmówił T. S. nadania na własność nieruchomości położonych w [...] zabudowanej domem mieszkalnym i budynkami gospodarczymi o powierzchni 0,56 ha, oznaczonej nr geodezyjnym [...]. Decyzja ta została następnie utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w [...] z dnia [...] stycznia 1988r. Na wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia [...] grudnia 1992r. i [...] maja 1993r. Wojewoda [...] przeprowadził dodatkowe dochodzenie i w porozumieniu z Urzędem Miasta i Gminy [...] sporny obiekt został włączony do [...]. W tej sytuacji Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 1994r. zmienił decyzję Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w [...] z dnia [...] stycznia 1988r., uchylił decyzję Naczelnika Miasta i Gminy [...] z dnia [...] listopada 1987r. i nadał na własność T. S. działkę zabudowaną, którą użytkował od 1956r., oznaczoną po podziale jako działka nr [...] o powierzchni 0,1899 ha, w skład której wchodziła połowa budynku mieszkalnego, dwa budynki gospodarcze i grunty rolne. Od decyzji tej T. S. złożył odwołanie do Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, który decyzją z [...] czerwca 1995r. uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1994r. oraz stwierdził nieważność decyzji Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w [...] z dnia [...] stycznia 1988r. Ponadto sprawę zasadności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy [...] z dnia [...] listopada 1987r. przekazał do ponownego rozpoznania Wojewodzie [...]. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda [...] decyzja z dnia [...] lipca 1995r. uchylił decyzję Naczelnika Miasta i Gminy [...] z dnia [...] listopada 1987r. i na podstawie art. 2 ust. 1, art. 13 ust. 1 dekretu z dnia 06 września 1951r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych stwierdził nieodpłatne nabycie przez T. S. prawa własności zabudowanej nieruchomości położonej w [...] stanowiącej działkę nr [...] o powierzchni 0.1899 ha. Rozpatrując wniesione od tej decyzji odwołanie T. S. Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, decyzją z dnia [...] listopada 1995r., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...]. Decyzję Ministra T. S. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 31 stycznia 1997r. uchylił decyzję Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej i poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że w zaskarżonych decyzjach niewłaściwie zinterpretowano treść art. 4 ust. 1 dekretu z dnia 06 września 1951r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych, albowiem według tego przepisu ograniczenia prawa własności dotyczą gospodarstw przekraczających powierzchnię 15 ha użytków rolnych (lub 20 ha w przypadkach gospodarstw hodowlanych) oraz zabudowań, urządzeń gospodarczych i innych przedmiotów inwentarza martwego, które nie są potrzebne do prowadzenia gospodarstwa w tych rozmiarach. Zdaniem Sądu w zaskarżonych decyzjach obu instancji nie wykazano, dlaczego uznano, że skarżący z dniem wejścia w życie powołanego dekretu nie stał się z mocy prawa właścicielem całej działki gruntu rolnego o powierzchni 0,56 ha z wyłączeniem połowy budynku mieszkalnego. Wojewoda [...] mając na względzie wytyczne Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdził, że przy powtórnym rozpatrywaniu wniosku T. S. o nadanie mu na własność nieruchomości należy określić teren niezbędny do funkcjonowania części budynku usytuowanego na działce [...] oraz pozostałą część działki przydzielić wnioskodawcy w ramach przepisu wymienionego wyżej dekretu. Z uwagi na to, że zadania wynikające z przepisów tego dekretu zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 maja 1990r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 34, poz. 198) przeszły do właściwości rejonowych organów administracji ogólnej Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 1997r. przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez właściwy organ pierwszej instancji. Kierownik Urzędu Rejonowego w [...], jako organ I instancji decyzją z dnia [...] stycznia 1998r. ponownie stwierdził, że T. S. nabył nieodpłatnie prawo własności zabudowanej nieruchomości położonej w [...], stanowiącej działkę nr [...] o powierzchni 0.1899 ha. T. S. zaskarżył ową decyzję do Wojewody [...]. Ten utrzymał ją w mocy decyzją z dnia [...] października 1998r., T. S. złożył na nią skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd wyrokiem z dnia 5 listopada 1999r. tym razem skargę oddalił, uzasadniając swoje stanowisko tym, że prawo własności nieruchomości nabytych na podstawie art. 2 ust. 1 Dekretu nie rozciąga się między innymi na zabudowania, urządzenia gospodarcze i inne przedmioty inwentarza martwego, które nie są potrzebne do prowadzenia gospodarstwa rolnego w tych rozmiarach. Bez znaczenia przy tym jest okoliczność, czy skarżący objął początkowo w posiadanie cały budynek mieszkalny, czy też jego część i że w późniejszym czasie urodziły mu się dzieci. Z uwagi na powyższe, decyzja Wojewody [...] stała się ostateczna. [...] stycznia 2002r. T. S. złożył do Wojewody [...] wniosek o wznowienie postępowania. Wojewoda postanowieniem z dnia [...] lutego 2002 r. przychylił się do wniosku i wznowił postępowanie. Jego efektem była decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2002r., w której organ na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego odmówił uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1998 r. Organ w postępowaniu wyjaśniającym ustalił, że T. S. wraz z żoną zamieszkali w budynku będącym przedmiotem sprawy zaraz po ślubie. Wyremontowali jego prawą stronę, lewą zaś pozostawiając do późniejszego remontu. Okoliczność ta według organu nie ma znaczenia dla sprawy, albowiem do uprawy działki o powierzchni 0,56 ha wystarczyła im tylko jedna część budynku, prawa, której własność nabyli. Lewa zaś strona budynku, który organ określił jako bliźniaczy, nie była im potrzebna, co potwierdził także Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 31 stycznia 1997r. oraz 05 listopada 1999r. Odwołanie od tej decyzji do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi złożył T. S., zarzucając jej naruszenie przepisów prawa procesowego, a w szczególności art. 71 k.p.c. mające istotny wpływ na wynik sprawy, a polegające na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności faktycznych mających związek z objęciem przez wnioskodawcę w posiadanie całej działki nr [...] wraz ze znajdującymi się na niej zabudowaniami oraz naruszenie prawa materialnego – art. 4 ust. 1 Dekretu, poprzez przyjęcie, iż przedmiotem nadania mogła być tylko część ww. nieruchomości. Odwołujący się wniósł jednocześnie o uchylenie wskazanej decyzji. W uzasadnieniu podał, że w roku 1950 była tylko jedna działka o numerze [...], na której znajdował się tylko jeden budynek, co potwierdza tylko jeden numer początkowy. Z uwagi na to wnioskodawca mógł objąć w posiadanie tylko całość nieruchomości, co uczynił. Potwierdzać miały to zeznania świadków. W wyniku odwołania Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał w dniu [...] kwietnia 2004r. decyzję, w której utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Stwierdził, że powołane we wniosku o wznowienie postępowania nowe dowody nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia innej decyzji niż ta, którą wydał Wojewoda [...] w dnia [...] października 1998r. Przytaczając argumentacją Naczelnego Sądu Administracyjnego, Minister potwierdził, że do uprawy działki o powierzchni 0,56 ha nie było konieczne posiadanie tytułu własności do całego budynku mieszkalnego o charakterze bliźniaczym, o powierzchni 156,76 m2. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję złożył T. S. Decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 4 ust. 1 Dekretu i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podał, że organ błędnie przyjął, że w niniejszej sprawie zastosowanie ma art. 4 ust. 1, ponieważ dotyczy on tylko gospodarstw, które przekraczają 15 ha lub 20 ha, w przypadku gospodarstw hodowlanych. Tymczasem gospodarstwo skarżącego wynosiło 0,56 ha, a zatem ograniczenie, przewidziane w tym przepisie, nadania własności budynków do powierzchni potrzebnej do prowadzenia gospodarstwa jest trafne. Skarżący ponadto kwestionował uznanie owego budynku za zabudowę bliźniaczą, twierdząc, że zawsze był to jeden dom, tylko z dwoma wejściami: jednym głównym, drugim gospodarczym. Powtórzył także, że faktycznie remont lewej części budynku rozpoczął później niż prawej, ale zawsze była ona mu konieczna, zwłaszcza po tym, jak urodziły mu się dzieci. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W grę więc wchodzi kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, że przedmiotowa decyzja została wydana w trybie wznowienia postępowania, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Zgodnie z jego brzmieniem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Z treści powyższego przepisu wynika, że wznawia się postępowanie na tej podstawie, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki: - ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy są nowe, - owe "nowe okoliczności faktyczne", "nowe dowody" muszą istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej, - "nowe okoliczności", "nowe dowody" nie były znane organowi, który wydal decyzję. Zgodzić się należy z organem, że w przedmiotowym stanie faktycznym nie zaistniała przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Przedstawione przez stronę nowe dowody nie mogą stanowić podstawy do innego rozstrzygnięcia sprawy. Na podstawie przepisów dekretu z dnia 6 września 1951 roku o ochronie i uregulowaniu własności gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz. U. Nr 46, poz. 340 ze zm.) skarżący nie mogli nabyć całego budynku o powierzchni 156,76 m2, albowiem nie był on im potrzebny do prowadzenia gospodarstwa o obszarze 0,56 ha, a w taki właśnie areał powierzchni T. S. został wprowadzony, co nie jest w sprawie sporne. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 dekretu, prawo własności nie rozciągało się na te zabudowania urządzenia gospodarcze i inne przedmioty inwentarza martwego, które nie były potrzebne do prowadzenia gospodarstwa rolnego. Powierzchnia gospodarstwa rolnego skarżącego nie wymagała do jego prowadzenia całego budynku mieszkalnego. Również potrzeby rodzinne zaspakajała połowa budynku. Powyższej kwalifikacji stanu faktycznego, w oparciu o art. 4 dekretu dokonał już Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 05 listopada 1999 roku II SA/Po 2005/98 oddalając skargę T. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 1998 roku. Mając powyższe na uwadze sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne. Przedstawione przez stronę dowody nie były nowe. Wskazani świadkowie zeznawali w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym wcześniej, tylko odmiennie. Ich zeznania nie mają jednak znaczenia w sprawie niniejszej z uwagi na uregulowania prawne – art. 4 dekretu z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych. W zaskarżonej decyzji nastąpiło szczegółowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. Organ przedstawił także obszerną argumentację na poparcie zajętego stanowiska. Materiał dowodowy został przez organ zgromadzony i rozpatrzony w sposób wyczerpujący. Do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zastosował właściwe prawo materialne. Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 151 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd orzekł jak w wyroku.