VI SA/Wa 988/05
WyrokWSA w Warszawie2005-09-23
Skład orzekający: Dorota Wdowiak, Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Ewa Marcinkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona za wykonywanie transportu drogowego na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia oraz z nieprawidłowym tachografem może zostać uchylona, jeśli strona skarżąca podnosi argumenty o błahości przewinienia, nieznajomości przepisów i natychmiastowym usunięciu nieprawidłowości po kontroli?Ratio decidendi
Kara pieniężna nałożona za wykonywanie transportu drogowego na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia oraz z nieprawidłowym tachografem jest zgodna z prawem, nawet jeśli strona skarżąca podnosi argumenty o błahości przewinienia i nieznajomości przepisów. Organy administracji mają obowiązek nałożyć kary pieniężne w wysokości określonej w przepisach, a nieznajomość prawa nie zwalnia z odpowiedzialności. Sąd bada legalność decyzji, a nie jej celowość czy słuszność.Stan faktyczny
Skarżąca spółka wniosła skargę na decyzję nakładającą karę pieniężną za wykonywanie transportu drogowego na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia oraz z nieprawidłowym tachografem. Kontrola wykazała brak zaświadczenia i tachograf przystosowany do rejestracji tylko jednego kierowcy. Spółka argumentowała, że naruszenia były spowodowane brakiem znajomości przepisów, które zostały natychmiast usunięte, a kara jest wygórowana. Organy administracji utrzymały karę w mocy, wskazując na bezwzględnie obowiązujący charakter przepisów i obligatoryjne nakładanie kar.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Dorota Wdowiak Sędziowie : Asesor Agnieszka Łąpieś-Rosińska WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Protokolant: Natalia Charewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2005 r. sprawy ze skargi "F." Spółka z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
"F." Sp. z o.o. z siedzibą w S. wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w kwocie 4 000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zaświadczenia oraz z nieprawidłowym tachografem.
Z przedstawionych przez organ akt administracyjnych wynika, iż w dniu [...] października 2004 r. na drodze krajowej nr [...] w m. R. został zatrzymany do kontroli samochód ciężarowy marki [...] o nr rej. [...] należący do skarżącej Spółki, którym jechała dwuosobowa załoga kierowców. Pojazdem tym wykonywany był przewóz drogowy na potrzeby własne z Holandii do Polski.
W trakcie kontroli stwierdzono, że kierowcy nie posiadają stosownego zaświadczenia o wykonywaniu przez skarżącą Spółkę przewozów na potrzeby własne, a tachograf zamontowany w kontrolowanym pojeździe jest przystosowany do rejestracji okresów jazdy tylko jednego kierowcy.
Kierowcy podpisali protokół nie zgłaszając do niego uwag i zastrzeżeń.
Pismem z dnia [...] października 2004 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego poinformował skarżącą Spółkę o wszczęciu postępowania administracyjnego w związku z nieprawidłowościami stwierdzonymi w trakcie kontroli.
W piśmie z dnia [...] października 2004 r. skarżąca Spółka poinformowała Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, że naruszenia stwierdzone w czasie kontroli były spowodowane brakiem znajomości przepisów przez pracownika zajmującego się transportem zewnętrznym w firmie. Pracownik ten został ukarany za zaistniałe nieprawidłowości karą upomnienia.
Skarżąca Spółka w dniu [...] października 2004 r. dopełniła natomiast formalności i uzyskała zaświadczenie o wykonywaniu przewozów na potrzeby własne, a w kontrolowanym pojeździe zamontowany został tachograf przeznaczony do rejestracji okresów jazdy dla dwóch kierowców. Na potwierdzenie tego do pisma załączono kserokopię zaświadczenia z dnia [...] października 2004 r. na przewozy drogowe na potrzeby własne oraz kserokopię faktury VAT za montaż tachografu.
Decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącą Spółkę karę pieniężną w łącznej kwocie 4 000 zł (w tym 2 000 zł za brak zaświadczenia o wykonywaniu przewozów na potrzeby własne oraz 2 000 zł za posługiwanie się niewłaściwym przyrządem kontrolnym).
Skarżąca Spółka wniosła odwołanie od tej decyzji do Głównego Inspektora Transportu Drogowego. W odwołaniu zarzuciła, że nałożona kara pieniężna jest krzywdząca, tendencyjna i wygórowana w stosunku do tak błahych przewinień. Ponadto, że nie została poinformowana przy rejestracji samochodu o konieczności uzyskania zaświadczenia o wykonywaniu przewozów na potrzeby własne. Podkreślono, że stwierdzone w czasie kontroli nieprawidłowości zostały natychmiast usunięte, a gdyby skarżąca wiedziała wcześniej o konieczności posiadania zaświadczenia oraz innego tachografu to wypełniłaby te obowiązki.
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] marca 2005 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. W uzasadnieniu decyzji podkreślił, że jest faktem bezspornym, iż skarżąca Spółka w momencie kontroli nie posiadała zaświadczenia o wykonywaniu przewozów na potrzeby własne, a zamontowany w pojeździe tachograf nie był przystosowany do jednoczesnej rejestracji okresów dwóch kierowców. Argumenty podniesione w odwołaniu nie mogą stanowić podstawy do zmiany zaskarżonej decyzji, natomiast wysokość kar za poszczególne naruszenia jest ściśle określona w załączniku do ustawy o transporcie drogowym i są one nakładane obligatoryjnie.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca Spółka zarzuciła ponownie, że nałożona kara pieniężna jest krzywdząca oraz, że Główny Inspektor Transportu Drogowego nie wziął pod uwagę argumentów przedstawionych w odwołaniu, nie uwzględnił dobrej woli skarżącej i błahego charakteru przewinienia.
Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie wskazując, że okoliczności faktyczne tej sprawy są niesporne, natomiast strona skarżąca kwestionuje nałożone na nią ustawowo obowiązki oraz zarzuca organowi złą wolę. Zarzuty te nie zasługują na uwzględnienie, gdyż naruszone przez stronę skarżącą przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne powołane są do badania legalności, czyli zgodności zaskarżonych decyzji lub postanowień z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji lub postanowienia.
Sąd administracyjny nie bada natomiast celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.
Skarga wniesiona przez "F." Sp. z o.o. z siedzibą w S. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż Sąd nie stwierdził, aby decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2005 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2004 r. zostały wydane z naruszeniem prawa.
Zgodnie z art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125 poz. 1371 z późn. zm.) - przewozem na potrzeby własne jest każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:
a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,
b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,
c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,
d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.
Art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym stanowi natomiast, że przewozy na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej.
Za wykonywanie przewozów na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia lp. 1.1.7. załącznika do ustawy o transporcie drogowym przewiduje karę pieniężną w wysokości 2 000 zł.
W niniejszej sprawie jest faktem bezspornym, iż w momencie dokonywania kontroli tj. w dniu [...] października 2004 r. skarżąca Spółka wykonywała przewóz na potrzeby własne bez wcześniejszego uzyskania wymaganego przepisami ustawy o transporcie drogowym zaświadczenia. Zaświadczenie to strona skarżąca uzyskała dopiero w dniu [...] października 2004 r., a więc już po kontroli. Fakt uzyskania przez stronę skarżąca stosownego zaświadczenia o wykonywaniu przewozów na potrzeby własne po kontroli nie mógł być podstawą do odstąpienia przez organ od nałożenia kary pieniężnej lub obniżenia jej wysokości. Ustawa o transporcie drogowym nakłada bowiem bezwzględny obowiązek nałożenia kary pieniężnej na tego kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne z naruszeniem przepisów ustawy.
Art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym stanowi, że karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 15000 zł podlega ten kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów tej ustawy oraz innych ustaw i wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych.
Wysokość kar za poszczególne rodzaje naruszeń jest natomiast ściśle określona w załączniku do tej ustawy i organ nie może sam miarkować jej wysokości w zależności od okoliczności danej sprawy.
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92 poz. 879), która weszła w życie z dniem 1 maja 2004 r., włączyła do naszego systemu prawnego przepisy rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym.
W Załączniku I do tego rozporządzenia jest określone, że jeżeli pojazd prowadzony jest przez dwóch kierowców, wówczas urządzenie rejestrujące jest w stanie rejestrować jednocześnie a przy tym wyraźnie i na dwóch oddzielnych wykresówkach dane dotyczące czasu prowadzenia pojazdu, inne okresy pracy lub dyspozycyjności kierowcy oraz przerwy w pracy i okresy dziennego odpoczynku.
W takim przypadku przesuw oddzielnych wykresówek jest realizowany albo przez pojedynczy mechanizm albo przez oddzielne, zsynchronizowane mechanizmy.
W pojeździe, który został zatrzymany do kontroli w dniu [...] października 2004 r., a w którym jechała dwuosobowa załoga kierowców, tachograf był przystosowany do rejestrowania okresów tylko jednego kierowcy.
Nie można było na nim rejestrować jednocześnie i oddzielnie zapisów na dwóch wykresówkach.
Tachograf ten nie spełniał więc wymogów określonych w Rozporządzeniu Rady (EWG) z dnia 20 grudnia 1985 r. i w związku z tym organ zasadnie nałożył na skarżącą Spółkę karę pieniężną 2 000 zł na podstawie lp. 1.11.7. pkt 2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym.
Fakt zamontowania w pojeździe prawidłowego tachografu w dniu [...] października 2004 r. (po kontroli) też nie dawał organowi podstawy do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za brak w pojeździe, w momencie dokonywania kontroli, prawidłowego przyrządu kontrolnego.
Ponadto należy podkreślić, że osoba prowadząca działalność gospodarczą nie może powoływać się skutecznie na nieznajomość przepisów, jako okoliczność zwalniającą ją od odpowiedzialności za naruszenie tych przepisów.
W ocenie Sądu organy administracji obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz prawidłowo oceniły zaistniały stan faktyczny.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło