VI SA/Wa 988/22
WyrokWSA w Warszawie2022-07-06
Skład orzekający: Barbara Kołodziejczak-Osetek, Tomasz Sałek, Agnieszka Jendrzejewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wszczęcie postępowania karnego o przestępstwo umyślne, nawet przed prawomocnym skazaniem, stanowi obligatoryjną przesłankę do skreślenia pracownika ochrony fizycznej z listy kwalifikowanych pracowników ochrony?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wszczęcie postępowania karnego o przestępstwo umyślne, zgodnie z art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia, jest obligatoryjną przesłanką do skreślenia pracownika ochrony fizycznej z listy kwalifikowanych pracowników. Decyzja w tym zakresie ma charakter związany, a organ Policji nie ma możliwości wyboru rozstrzygnięcia, gdy przesłanki są spełnione. Interes społeczny ma w tym przypadku prymat nad interesem obywatela, a zasada domniemania niewinności nie jest naruszana, gdyż postępowanie administracyjne nie przesądza o winie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji utrzymującą w mocy decyzję o skreśleniu skarżącego z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Podstawą skreślenia było wszczęcie przeciwko skarżącemu postępowania karnego o czyn z art. 297 § 1 Kodeksu karnego, co potwierdzał akt oskarżenia i nieprawomocny wyrok nakazowy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i pominięcie jego wniosków dowodowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Sałek Asesor WSA Agnieszka Jendrzejewska (spr.) Protokolant ref. Katarzyna Rutkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2022 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej oddala skargę
Komendant Główny Policji decyzją z [...] stycznia 2022 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 735. ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 838 ze zm., następnie Dz. U. z 2021 r. poz. 1995), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Stołecznego Policji z [...] listopada 2021 r. [...] o skreśleniu T. G. (dalej: "Strona", "Skarżący") z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że Komendant Stołeczny Policji decyzją z [...] listopada 2021 r. skreślił Stronę z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej z uwagi na toczące się przeciwko niej postępowanie karne w Sądzie Rejonowym w W. o czyn z art. 297 § 1 Kodeksu karnego. Do akt sprawy załączony został akt oskarżenia o sygn. [...] sporządzony przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w W. oraz nieprawomocny wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w W. II Wydział Kamy z [...] października 2021 r. sygn. [...] skazujący Stronę na karę grzywny za czyn z art. 297 § 1 Kodeksu karnego.
Organ pierwszej instancji pismem z 13 października 2021 r. zawiadomił Stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej.
Rozpatrując odwołanie od powyższej decyzji Komendant Główny Policji wyjaśnił, że w świetle art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia ustawodawca z góry ustalił, że przesłankę skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej stanowi nie tylko skazanie pracownika ochrony za popełnienie przestępstwa umyślnego, ale również wszczęcie przeciwko niemu postępowania karnego o takie przestępstwo. Zatem do oceny, czy w danej sprawie istnieje przesłanka do skreślenia danej osoby z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, wystarczy ustalenie przez organ Policji, że w stosunku do niej wszczęte zostało postępowanie karne o popełnienie przestępstwa umyślnego. W takich bowiem przypadkach ustawodawca przyznał bezwzględny prymat interesowi społecznemu nad słusznym interesem obywatela.
Organ wyjaśnił, że fakt związania skutku w postaci obligatoryjnego skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony z przesłanką samego tylko wszczęcia postępowania karnego przeciwko osobie o przestępstwo umyślne, w żaden sposób nie niweluje zasady domniemania niewinności, bowiem nie ingeruje w tę sferę, zastrzeżoną dla sądów karnych. Jest rzeczą oczywistą, że przedstawienie zarzutów nie wiąże się z przesądzeniem kwestii dotyczącej, ani sfery przedmiotowej (okoliczności popełnienia czynu zabronionego), ani też podmiotowej (stwierdzenie winy w jakiekolwiek postaci).
Z tych względów organ odwoławczy stwierdził, że sporządzenie przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w W. aktu oskarżenia o sygn. [...] oraz wydanie przez Sąd Rejonowy w W. [...] Wydział Kamy nieprawomocnego wyroku nakazowego o sygn. akt [...] skazującego Stronę na karę grzywny za czyn z art. 297 § 1 Kodeksu karnego stanowi w świetle art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia, wystarczającą przesłankę do skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Według argumentacji organu, przestępstwo określone w art. 297 § 1 Kodeksu karnego można popełnić tylko umyślnie, zatem fakt spełnienia przez przesłanek określonych w art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia należało uznać za niezaprzeczalny.
Organ zaznaczył, że pełnomocnik Strony zapoznał się z aktami sprawy 28 października 2021 r. i oświadczył o zamiarze złożenia wniosków dowodowych w terminie 10 dni od dnia zaznajomienia się z aktami sprawy. Pismo pełnomocnika nadane 8 listopada 2021 r (data stempla pocztowego) wpłynęło do organu pierwszej instancji dopiero 15 listopada 2021 r., a więc po wydaniu decyzji administracyjnej rozstrzygającej sprawę w pierwszej instancji.
Zdaniem Komendanta Głównego Policji, wnioskowane dowody nie wniosłyby niczego nowego w sprawie, prowadziłyby jedynie do nieuzasadnionego przedłużenia postępowania, zatem twierdzenie o tym, że naruszony został interes strony polegający na prawie do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, jest nieuzasadnione. Organ Policji czekał aż upłynie termin, jaki wyznaczył sobie pełnomocnik strony, na złożenie dodatkowych wniosków dowodowych. Co więcej, organ wstrzymał się jeszcze przez dwa dni z wydaniem decyzji, dając dodatkowy czas na ewentualne doręczenie korespondencji nadanej w placówce operatora pocztowego.
Organ odwoławczy uznał, że przeprowadzenie wnioskowanych dowodów nie ma żadnego znaczenia dla sprawy, a zatem, na podstawie art. 78 § 1 k.p.a., nie zostałyby one uwzględnione. Uzyskanie wnioskowanych dokumentów z Nadleśnictwa [...], nie ma znaczenia z punktu widzenie celów postępowania administracyjnego w sprawie skreślenia Strony z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Tym bardziej niezasadne byłoby występowanie do właściwego terytorialnie komendanta rejonowego Policji o opinię na temat Strony, zwrócenie się do Krajowego Rejestru Karnego o dane dotyczące jej niekaralności czy przeprowadzenie badań lekarskich i psychologicznych. Powyższe dowody nawet pozytywne dla Strony nie zmieniłyby bowiem faktu, że Prokurator Prokuratury Rejonowej w W. sporządził akt oskarżenia przeciwko T. i G. oraz faktu wydania przez Sąd Rejonowy w W. [...] Wydział Kamy nieprawomocnego wyroku nakazowego skazującego Stronę na karę grzywny, za czyn z art. 297 § 1 Kodeksu karnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego T. G. zaskarżył ww. decyzję w całości zarzucając jej:
1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.
a) art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. polegające na braku prawidłowej oceny przez organ drugiej instancji przeprowadzonego postępowania przez organ pierwszej instancji co przejawiało się w niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie czy w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony określone w art. 29 ust. 6 pkt 1 i 2 ustawy
o ochronie osób i mienia;
b) art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, brak analizy całości materiału dowodowego polegający w szczególności na pominięciu przy wydawaniu decyzji wniosków dowodowych zawartych w piśmie skarżącego z 8 listopada 2021 r. i uznaniu przez organ drugiej instancji, że decyzja wydana przez pierwszej instancji odpowiada prawu;
c) art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a. polegające na braku prawidłowej oceny przez organ drugiej instancji przeprowadzonego postępowania przez organ pierwszej instancji, w szczególności poprzez uniemożliwienie skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, wydania decyzji przed wpłynięciem wniesionego w terminie pisma, w którym skarżący ustosunkował się co do zebranych w sprawie dowodów, co stanowiło naruszenie słusznego interesu skarżącego polegającego na jego prawie do czynnego udziału w każdym stadium postępowania administracyjnego;
d) art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób uchybiający i naruszający wymóg pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.
a) art. 29 ust 6 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie osób i mienia przez błędne zastosowanie i uznanie, że zostały spełnione przesłanki skreślenia skarżącego z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej;
b) art. 26 ust. 3 pkt 5 ustawy o ochronie osób i mienia przez błędne zastosowanie i uznanie, że zostały spełnione przesłanki skreślenia skarżącego z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej.
Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
W skardze zawarty został wniosek o dopuszczenie i przeprowadzenie w postępowaniu sądowym uzupełniających dowodów z dokumentów, a mianowicie:
a) zobowiązanie Nadleśnictwa D. do przedłożenia dokumentów dotyczących zamówienia w przedmiocie ochrony mienia i budynków Nadleśnictwa [...] znajdujących się z Z. przy ul. K. [...] oraz oferty złożonej przez T. G. w imieniu O. sp. z o.o.;
b) zobowiązanie właściwego ze względu na miejsce zamieszkania komendanta
rejonowego Policji do wydania aktualnej opinii na temat T. G.;
c) zwrócenie się z wnioskiem do Krajowego Rejestru Karnego o przesłanie aktualnych danych dotyczących niekaralności T. G.;
d) przeprowadzenie badań lekarskich oraz psychologicznych potwierdzających zdolność fizyczną i psychiczną do wykonywania przez T. G. zadań wynikających z wykonywania zawodu kwalifikowanego pracownika ochrony.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 1377) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta zgodnie z § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej: p.p.s.a.).
W myśl art. 145 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie nie budzą wątpliwości okoliczności stanu faktycznego, które legły u podstaw rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji. Wobec Skarżącego zostało wszczęte postępowanie o popełnienie przestępstwa umyślnego z art. 297 § 1 Kodeksu karnego (oszustwo w celu uzyskania zamówienia publicznego), co potwierdzają dokumenty znajdujące się w aktach sprawy tj. sporządzony przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w W. akt oskarżenia przeciwko T. G. (k. 86-87) oraz wydany w tej sprawie nieprawomocny wyrok Sądu Rejonowego w W. [...]Wydział Kamy (k. 85).
Materialnoprawną podstawę decyzji Komendanta Stołecznego Policji z [...] listopada 2021 r. oraz zaskarżonej decyzji Komendanta Głównego Policji stanowił art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia, zgodnie z którym pracownika ochrony skreśla się z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej w przypadku, gdy pracownik ochrony fizycznej został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstwa umyślnego lub wszczęto w stosunku do niego postępowanie karne o takie przestępstwo.
Sąd podziela pogląd ugruntowany w orzecznictwie, zgodnie z którym wydawane na tej podstawie decyzje w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej mają charakter związany. Świadczy o tym już sama imperatywna forma czasownika "skreśla się". Organ Policji nie ma zatem prawnej możliwości wyboru rozstrzygnięcia w tym zakresie. Organ, wydając decyzję, kieruje się jedynie oceną wystąpienia w sprawie przesłanek określonych ww. przepisie, do zastosowania którego jest zobligowany po stwierdzeniu ich istnienia. Przepis art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia nie stopniuje ani też nie różnicuje przesłanek skreślenia. Podstawą skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej jest bowiem skazanie prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstwa umyślnego lub wszczęcie w stosunku do osoby postępowania karnego o takie przestępstwo. Przepis ten nie daje organom Policji żadnej możliwości odstąpienia od wykonania jego dyspozycji w razie stwierdzenia stanu faktycznego w nim opisanego (por. wyrok NSA z 1 kwietnia 2022 r. sygn. II GSK 1599/18 oraz powołane tam orzecznictwo; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przestępstwo określone w art. 297 § 2 Kodeksu karnego jest przestępstwem umyślnym. Wszczęcie zatem wobec Skarżącego postępowania karnego w powyższym zakresie wypełniło przesłankę obligatoryjnego skreślenia pracownika ochrony z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej z art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia.
W świetle normy prawnej zawartej w tym przepisie dla oceny legalności zaskarżonej decyzji nie mają znaczenia okoliczności ewentualnego popełnienia czynu zabronionego, którego dotyczą postawione Skarżącemu zarzuty w postępowaniu karnym, jak również aktualne opinie środowiskowe czy lekarskie na jego temat. Warunkiem wszczęcia postępowania i wydania decyzji o skreśleniu z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej na podstawie art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia jest wszczęcie postępowania o popełnienie przestępstwa umyślnego, o czym była mowa powyżej. Tym samym w momencie wszczęcia postępowania karnego wobec Skarżącego zaszły przesłanki do wydania decyzji skreślającej z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej.
Jednoznaczne brzmienie normy wynikającej z art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia, w okolicznościach niniejszej sprawy nie dawało organom Policji możliwości podjęcia innego rozstrzygnięcia. Samo bowiem wszczęcie wobec Skarżącego postępowania karnego o popełnienie przestępstwa umyślnego z art. 297 § 1 Kodeksu karnego obligowało organy Policji do wszczęcia postępowania administracyjnego i wydania decyzji o skreśleniu pracownika ochrony z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Nawet ewentualne następcze uzyskanie zaświadczenia o niekaralności nie świadczy o bezprzedmiotowości postępowania w tej sprawie i nie stanowi przesłanki jego umorzenia.
Jak wskazano, decyzja w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej nie jest decyzją uznaniową, ani decyzją, przed wydaniem której organ bada sytuację Skarżącego, czy też ewentualne skutki jakie taka decyzja może wywołać. Jest to tzw. decyzja związana, a wymagania ustawowe są jednoznaczne. Gdy zostają spełnione przesłanki z art. 29 ust. 6 ustawy o ochronie osób i mienia, organ obligatoryjnie skreśla pracownika ochrony z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, co też miało miejsce w niniejszej sprawie.
Z omówionych względów za niezasadny należy uznać zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 29 ust 6 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie osób i mienia. Komendant Stołeczny Policji, miał podstawę do skreślenia Skarżącego z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, natomiast Komendant Główny Policji nie miał podstaw do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.
Zaskarżona decyzja nie narusza również przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w tym art. 7 k.p.a., art. 8, art. 10 § 1 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 i art. 81 k.p.a. W rozpatrywanej sprawie ze względu na ukształtowany przepisem prawa materialnego zakres postępowania dowodowego, ograniczający się w istocie do ustalenia czy wobec Skarżącego wszczęto postępowanie karne o przestępstwo umyślne, zarzut o pominięciu jego udziału w postępowaniu oraz dokonaniu przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięcia sprawy bez uwzględnienia stanowiska strony i zgłoszonych przez niego wniosków dowodowych okazał się nieusprawiedliwiony.
W ocenie Sądu, organy obu instancji, działając na podstawie przepisów prawa dokonały w sposób prawidłowy ustaleń co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Dowody zgromadzone w sprawie nie budzą wątpliwości Sądu, a argumentacja oraz ocena materiału dowodowego dokonana przez organy mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji pierwszej instancji, spełnia wymagania określone w art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał w szczególności z jakich powodów wnioskowane dowody pozostawały bez znaczenia dla sprawy i dlaczego uznał, że okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia zostały dostatecznie wyjaśnione.
Zawarty w skardze wniosek o dopuszczenie dowodów w postępowaniu sądowym nie został przez Sąd uwzględniony. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Uwzględnienie wniosku dowodowego Skarżącej, nie było niezbędne dla końcowego rozstrzygnięcia sprawy, albowiem dotychczas zgromadzony materiał dowodowy stwarzał możliwość dokonania oceny legalności zaskarżonej decyzji.
W wyniku przeprowadzonej kontroli Sąd nie stwierdził podstaw do stwierdzenia nieważności wydanych w sprawie decyzji, naruszenia przez organy administracji przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło