VI SA/Wa 989/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-07-10

Skład orzekający: Joanna Kruszewska - Grońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykaże niskie dochody swojej wieloosobowej rodziny oraz ponosi znaczne wydatki związane z utrzymaniem, zasługuje na przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Skarżący zasługuje na przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W niniejszej sprawie, biorąc pod uwagę niskie dochody siedmioosobowej rodziny skarżącego, jej zwykłe potrzeby życiowe oraz fakt przyznania zasiłku rodzinnego jego małżonce, stwierdzono, że skarżący nie ma możliwości poczynienia oszczędności na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżący M. R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, powołując się na niskie dochody swojej wieloosobowej rodziny. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną za przejazd bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Analiza dochodów i wydatków rodziny wykazała, że ich miesięczne dochody są niewielkie, a wydatki związane z utrzymaniem (w tym raty kredytów i pożyczek) znaczące.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego M. R. od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej p o s t a n a w i a: zwolnić skarżącego M. R. od kosztów sądowych. We wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym w dniu [...] kwietnia 2013 r. na urzędowym formularzu PPF) skarżący M. R. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący powołał się na niskie dochody jego licznej rodziny. Z oświadczeń zawartych we wniosku oraz dokumentów nadesłanych w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką, dwojgiem małoletnich dzieci (w wieku 4 i 5 lat), rodzicami żony oraz matką teścia. Dochody tej rodziny stanowią: wynagrodzenie skarżącego za pracę w wysokości 2.600 zł brutto miesięcznie (zaświadczenie pracodawcy skarżącego z dnia [...] maja 2013 r. [...]) oraz świadczenie rentowe matki teścia skarżącego w kwocie 500 zł. Teściowa skarżącego prowadzi działalność gospodarczą, z której w pierwszym kwartale bieżącego roku uzyskała przychód w kwocie 3.099,49 zł (statystyka ryczałtu za rok 2013 [...]). W formularzu wniosku skarżący podał, iż z tytułu prowadzenia tej działalności teściowa odnotowuje stratę w wysokości 780 zł w skali miesiąca. Natomiast żona skarżącego i jej ojciec pozostają bez pracy. Zeznanie podatkowe skarżącego i jego małżonki za 2012 rok [...] wskazuje, że w roku ubiegłym skarżący osiągnął dochód w kwocie 27.584,35 zł (przy przychodzie w wysokości 29.253,07 zł), a jego żona nie uzyskała żadnych przychodów. Natomiast – jak wynika z transakcji na rachunku bankowym małżonki skarżącego za okres od [...] stycznia do [...] maja 2013 r. [...] - otrzymuje ona zasiłek rodzinny w wysokości 183 zł miesięcznie, a saldo końcowe na jej rachunku zamknęło się w kwocie 8,35 zł. Z kolei zeznanie podatkowe teściowej skarżącego za rok 2012 [...] wskazuje, iż w roku ubiegłym uzyskała ona dochód ze stosunku pracy w kwocie 11.498,46 zł (przy przychodzie w wysokości 12.750 zł). Na jej rachunku bankowym na dzień [...] maja 2013 r. zostały zgromadzone środki pieniężne w kwocie 258,44 zł (wyciąg z rachunku bankowego za okres od [...] stycznia do [...] maja 2013 r. [...]). Teść skarżącego nie posiada żadnych rachunków bankowych. Na rachunku bankowym skarżącego (wg stanu na dzień [...] maja 2013 r.) saldo końcowe było ujemne (rachunek bankowy za okres od [...] lutego do [...] maja 2013 r. [...]). Jako składniki majątku rodziny skarżący wymienił dom o powierzchni 80 m kw oraz grunty rolne o powierzchni 4 ha. Jednocześnie skarżący oświadczył, że nie otrzymuje dopłat bezpośrednich do gruntów z funduszy Unii Europejskiej. Na miesięczne wydatki rodziny skarżącego składają się: opłata za przedszkole dzieci skarżącego (zaświadczenie Dyrektora Gminnego Przedszkola w G. z dnia [...] maja 2013 r. [...]), opłata za usługi telekomunikacyjne i Internet – (faktura VAT z dnia [...] kwietnia 2013 r. [...]), opłata za wywóz nieczystości – 13,50 zł (dowód wpłaty za miesiące luty i marzec 2013 r. [...]), opłata za energię elektryczną – 350,35 zł (faktura VAT za miesiąc kwiecień 2013 r. [...]), opłata za wodę – 43,01 zł (faktura VAT za miesiąc kwiecień 2013 r. [...]). Ponadto skarżący jest obciążony spłatą kredytu i trzech pożyczek udzielonych w celach konsumpcyjnych, tj.: - kredytu w wysokości 2.803,50 zł, którego miesięczna rata spłaty wynosi 154 zł (umowa o kredyt [...]), - pożyczki w kwocie 2.561,94, której miesięczna rata spłaty wynosi 142,33 zł (umowa pożyczki z dnia [...] marca 2013 r. [...]), - pożyczki w kwocie 7.571 zł, której miesięczna rata spłaty wynosi 359,60 zł (umowa pożyczki z dnia [...] marca 2012 r. [...], zawiadomienie o zmianie wysokości raty spłaty kredytu/pożyczki spowodowanej zmianą wysokości oprocentowania [...]), - pożyczki w kwocie 1.544,96 zł, której miesięczna rata spłaty wynosi 143,11 zł (umowa pożyczki z dnia [...] marca 2013 r. [...]). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 504; por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.). Oceniając przedmiotowy wniosek skarżącego, stwierdzić należy, że zasługuje on na uwzględnienie. Mając na uwadze niewielkie dochody siedmioosobowej rodziny skarżącego w kontekście jej zwykłych potrzeb życiowych, a także okoliczność, iż małżonce skarżącego przyznano prawo do zasiłku rodzinnego (które uzależnione jest m.in. od spełnienia kryterium dochodowego), stwierdzić należy, że skarżący nie ma możliwości poczynienia oszczędności w bieżących wydatkach celem pokrycia kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło