VI SA/Wa 994/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi T. S. na postanowienie Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania postanawia odrzucić skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...], Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, dalej cyt. jako Prezes KRUS, działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t. j. Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291) oraz art. 58, 59, 141, 145a k.p.a., odmówił T. S., zwanemu dalej skarżącym, przywrócenia terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania w sprawie uchylenia decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] września 2004 r. nr [...] o ustaniu ubezpieczenia społecznego rolników. Do wydania ww. postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Skarżący z uwagi na prowadzenie działalności rolniczej na gruntach o powierzchni powyżej 1 ha przeliczeniowego od dnia 1 stycznia 1983 r. podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników. W związku z faktem, iż skarżący z dniem 5 lutego 2004 r. rozpoczął prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej opodatkowanej na zasadach ogólnych, oraz z treścią art. 5 ust. 1-3 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 91, poz. 873), Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, Placówka Terenowa w R., pismem z dnia 28 czerwca 2005 r. zwróciła się do skarżącego o przedłożenie do dnia 30 września 2004 r. dokumentu organu podatkowego informującego o formie opodatkowania. W związku z brakiem odpowiedzi na powyższe wezwanie Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego decyzją z dnia [...] września 2004 r. nr [...] na podstawie art. 3a i art. 36 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników stwierdził ustanie wobec skarżącego ubezpieczenia społecznego rolników od dnia 1 października 2004 r. W decyzji pouczono o prawie do wniesienia odwołania do Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we W.. Pismem z dnia 14 kwietnia 2006 r. organ poinformował skarżącego, iż w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego orzekającym o niezgodności z Konstytucją przepisu art. 5 ust. 2 ww. ustawy o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz o zmianie niektórych innych ustaw w zakresie wyłączenia z dniem 1 października 2004 r. z ubezpieczenia społecznego rolników osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą opodatkowaną na zasadach ogólnych, osoby te mogą wystąpić z wnioskiem (skargą) o wznowienie postępowania w sprawie i uchylenie decyzji z dnia [...] września 2004 r. Jednocześnie poinformowano iż ww. skargę można złożyć do dnia [...] kwietnia 2006 r. Pismem z dnia [...] kwietnia 2008 r. skarżący złożył skargę o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem przez organ decyzji z dnia [...] września 2004 r. z jednoczesnym wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia omawianej skargi. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. Prezes KRUS odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania. Skarżącego pouczono o prawie wniesienia zażalenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Pismem z dnia 25 kwietnia 2008 r. skarżący T. S. – działając za pośrednictwem organu rentowego - wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismo zatytułowane "Zażalenie", w którym zawarł zarzuty dotyczące postanowienia z dnia [...] kwietnia 2008 r. oraz wnosił o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W odpowiedzi na skargę Prezes KRUS wskazał, iż zaskarżone postanowienie kończy postępowanie w sprawie, zatem stronie służy skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Organ podniósł, iż błędne pouczenie zawarte w postanowieniu nie może powodować ujemnych skutków dla skarżącego, dlatego też wnosi o rozpoznanie zażalenia jako skargi na postanowienie z dnia [...] kwietnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), cyt. dalej jako p.p.s.a., określającym właściwość rzeczową sądów administracyjnych, sądy wykonując kontrolę działalności administracji publicznej orzekają w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę oraz rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, jak też spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej (art. 3 § 3, art. 4 p.p.s.a.). Przedmiotem omawianej skargi jest postanowienie Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] odmawiające skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania w sprawie uchylenia decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] września 2004 r. nr [...] o ustaniu ubezpieczenia społecznego rolników. W ustawie z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291) nie unormowano trybów nadzwyczajnych. Z uwagi na brak przepisów o unieważnieniu decyzji lub wznowieniu postępowania zastosowanie znajduje art. 52 ust. 1 omawianej ustawy, w sprawach nieuregulowanych odsyłający do odpowiedniego stosowania przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Przepisem takim w niniejszej sprawie jest art. 83b ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 z późn. zm.). W myśl tego przepisu, jeżeli przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego przewidują wydanie postanowienia kończącego postępowanie, Zakład w tych przypadkach wydaje decyzję. Od wydanych w trakcie postępowania innych postanowień Zakładu zażalenie nie przysługuje. Wydane w przedmiotowej sprawie postanowienie Prezesa KRUS o odmowie przywrócenia terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania z punktu widzenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego należy traktować jako wydane przez organ I instancji i niekończące postępowania w sprawie. Gdyby przepisy k.p.a. były stosowane wprost, w świetle art. 59 k.p.a. na postanowienie to przysługiwałoby stronie zażalenie. Jednakże w świetle omawianego art. 83b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych od omawianego postanowienia wydanego przez Prezesa KRUS w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania nie przysługuje zażalenie ani inny środek zaskarżenia (patrz: wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 sierpnia 2007 r. sygn. akt V SA/Wa 1411/07, LEX Nr 375139). Zgodnie z brzmieniem art. 3 § 2 pkt 2) p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Zaskarżone w przedmiotowej sprawie postanowienie Prezesa KRUS ze względu na swą niezaskarżalność i nieostateczność nie należy do kategorii postanowień wymienionych w powyższym przepisie. Zdaniem Sądu nie jest dopuszczalne zastosowanie w tym przypadku kontroli legalności omawianego postanowienia przez wojewódzki sąd administracyjny. Sprawę odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania strona może podnieść przy merytorycznym rozstrzygnięciu, tj. rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania. Nadmienić należy, iż Prezes KRUS w zaskarżonym postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2008 r. błędnie pouczył skarżącego o przysługującym mu prawie do złożenia zażalenia na postanowienie Prezesa KRUS do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wprawdzie stosownie do art. 112 k.p.a. błędne pouczenie w decyzji, co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia, niemniej przepis ten nie może stwarzać podstaw do rozpoznania skargi w sprawie nie należącej do właściwości sądu administracyjnego. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odrzucić skargę T. S. na postanowienie Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...].