VI SA/Wa 996/21
WyrokWSA w Warszawie2021-07-21
Skład orzekający: Sędzia WSA Tomasz Sałek, Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (spr.), Sędzia WSA Joanna Wegner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przewóz osób wykonany za pośrednictwem aplikacji mobilnej, z opłatą uiszczoną gotówką po zakończeniu kursu, stanowi odpłatny przewóz okazjonalny podlegający karze pieniężnej z tytułu naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, w szczególności w zakresie wymogów dotyczących konstrukcji pojazdu, posiadania dokumentów przez kierowcę oraz zgłoszenia zmian danych do licencji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przewóz osób wykonany za pośrednictwem aplikacji mobilnej, z opłatą uiszczoną gotówką po zakończeniu kursu, stanowi odpłatny przewóz okazjonalny, nawet jeśli pojazd nie spełniał wymogów konstrukcyjnych dla przewozów okazjonalnych (powyżej 7 osób łącznie z kierowcą). Organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy ustawy o transporcie drogowym, nakładając kary pieniężne za niezgłoszenie pojazdu do licencji, brak wypisu z licencji u kierowcy oraz wykonywanie przewozu pojazdem niespełniającym wymogów konstrukcyjnych dla przewozu okazjonalnego.Stan faktyczny
Spółka E. sp. z o.o. sp. k. została ukarana karą pieniężną przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym. Kontrola drogowa wykazała, że kierowca przewoził pasażerkę pojazdem, który nie był zgłoszony do licencji, nie posiadał przy sobie wypisu z licencji, a pojazd nie spełniał wymogów konstrukcyjnych dla przewozu okazjonalnego. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną kwalifikację przewozu jako okazjonalnego oraz naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Sałek Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (spr.) Sędzia WSA Joanna Wegner po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 lipca 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi "(...)" sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia "(...)"stycznia 2021 r., nr "(...)"w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej "GITD", "organ" lub "organ odwoławczy") decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.), dalej "k.p.a", art. 4 pkt 11 i 22, art. 7a, art. 8, art. 14 ust. 1 pkt 2, art. 14 ust. 2, art. 14 ust. 4, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2019, poz. 2140 z późn. zm.), dalej "u.t.d.", lp. 1.12, lp. 1.5. oraz lp. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d., po rozpatrzeniu odwołania E. sp. z o.o. s.k. z siedzibą w W. (dalej "Spółka", "Strona" lub "Skarżąca") od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej "organ I instancji") z dnia [...] maja 2020 r., nr [...], o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 9.300 zł, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 16 stycznia 2020 r. w W. około godziny 20:55 przy ul. [...] 1 przeprowadzono kontrolę drogową pojazdu marki [...] o nr rej. [...], którym kierował A. S. W toku kontroli stwierdzono, że kierowca przewoził jedną i pasażerkę w W. z ul. [...] 2 na ul. [...] 1. Kierowca okazał m.in. licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym wydaną Spółce, paragon fiskalny z dnia 16 stycznia 2020 r. na kwotę 31,41 zł. Kontrolujący stwierdzili naruszenia ustawy o transporcie drogowym. Kontrola została udokumentowana protokołem kontroli drogowej z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...].
Organ I instancji wszczął z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia przepisów u.t.d., które zakończyło się wydaniem decyzji nakładającą na Spółkę karę pieniężną w wysokości 9.300 zł.
W wyniku wniesionego odwołania, organ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że w ustalonym stanie faktycznym zachodzą przesłanki do uznania, że w chwili kontroli doszło do naruszenia przez Stronę przepisów prawa w zakresie wykonywania przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d., niewyposażenia kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d., za każdy dokument a także nie zgłoszenia przez stronę w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie - za każdą zmianę.
W ocenie organu, z analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności protokołu kontroli czy dokumentacji fotograficznej okazanych w trakcie kontroli dokumentów, wynika, że kierowca przewoził jednego pasażera, który zamówił przejazd za pomocą aplikacji [...].
Na podstawie okazanego w trakcie kontroli paragonu fiskalnego organ odwoławczy ustalił, że opłata za przejazd wyniosła 31,41 zł i została uiszczona gotówką. Ponadto, organ odwoławczy ustalił, że paragon fiskalny za usługę transportową wystawiła Spółka. Na podstawie licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym organ odwoławczy ustalił, że została wydana przez Spółkę.
Jednocześnie, na podstawie pisma z Urzędu W. z dnia 2 marca 2020 r. organ odwoławczy ustalił, że Strona na dzień kontroli posiadała licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzieloną przez Prezydenta W. 11 kwietnia 2019 r. (w trybie zmiany licencji [...] udzielonej 5 czerwca 2018 r.), a ponadto 11 licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką. Jednocześnie poinformowano, że Strona do przedmiotowej licencji nie zgłosiła pojazdu marki [...] o nr rej. [...]. Organ wskazał, że zmiana danych powinna zostać zgłoszona organowi, który udzielił licencji nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania.
GITD stwierdził więc, że Strona w dniu kontroli wykonywała odpłatną usługę transportową pojazdem, który nie został zgłoszony do licencji.
Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ odwoławczy uznał, że organ I instancji prawidłowo stwierdził, że Strona nie zgłosiła w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił licencji, zmiany danych pojazdu co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 800 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 7 pkt 1 u.t.d. oraz lp. 1.5. załącznika nr 3 do u.t.d.
Jednocześnie wskazał, że z pisma informacyjnego z Biura Administracji i Spraw Obywatelskich Urzędu Miasta W. wynika, że Spółka posiada licencję nr [...] na wykonywanie przewozu drogowego osób pojazdem samochodowym udzieloną przez Prezydenta W. w dniu 11 kwietnia 2019 r. (w trybie zmiany licencji nr [...]). Kierowca okazał zaś w toku kontroli licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Jednak jak wynika z informacji z organu licencyjnego licencja nr [...] w dniu 11 kwietnia 2019 r. została zmieniona na licencję nr [...]. Należy wskazać, że kontrola miała miejsce w dniu 16 stycznia 2020 r. Tym samym kierowca nie okazał do kontroli licencji nr [...].
Organ zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d. podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji. Bezspornym jest, że kierowca nie okazał kontrolującym wymaganego dokumentu w postaci wypisu z licencji na wykonywanie przewozu drogowego osób pojazdem samochodowym. Organ wyjaśnił, że Skarżąca powinna się upewnić przed rozpoczęciem zadania przewozowego przez kierowcę, że kierowca jest wyposażony we wszystkie wymagane w związku z wykonywanym przewozem dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. W ocenie organu odwoławczego, słusznie organ I instancji nałożył na Stronę karę pieniężną w wysokości 500 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 u.t.d. i lp. 1.12. załącznika nr 3 do u.t.d. za niewyposażenie kierowcy w wypis ww. licencji.
Ponadto, w ocenie organu odwoławczego przewóz wykonywany przez Skarżącą w dniu kontroli nie spełnił także wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Organ odwoławczy ustalił, że kontrolowany pojazd był przystosowany do przewozu maksymalnie 5 osób łącznie z kierowcą. Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d. - przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie organ odwoławczy z kierowcą. Zatem pojazd Skarżącej tego warunku nie spełniał. GITD wskazał także, że przewóz wykonywany w dniu kontroli nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych. Przewóz został zamówiony za pomocą aplikacji internetowej [...], opłata została uiszczona gotówką kierowcy w kwocie 12 zł. Kierowca wydał pasażerce paragon fiskalny. Tym samym zapłata za przewóz nie została uregulowana na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej ani gotówką w lokalu przedsiębiorstwa. Dlatego organ I instancji prawidłowo nałożył na Skarżącą karę pieniężną w wysokości 8000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 7 pkt 1 u.t.d. oraz lp. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d.
Mając na uwadze powyższe okoliczności organ odwoławczy wskazał, że Strona nie wyposażyła kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. - za każdy dokument, nie zgłosiła pojazdu do posiadanego uprawnienia, a także i wykonywała przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. W oparciu o powyższe organ odwoławczy uznał za zasadne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji o nałożeniu na Stronę kary pieniężnej w wysokości 9.300 zł tytułem popełnienia naruszenia z lp. 1.12, lp. 1.5 oraz lp. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d.
Na decyzję GITD Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie:
1) art. 4 pkt 11, art. 18 ust 4a i 4b w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez Skarżącą wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie [...], wykonanie tego przejazdu przez kierowcę, nie zaś przez Skarżącą (bądź jego pracownika), świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy, a także nałożenie na Skarżącą kary za wykonanie przewozu okazjonalnego, w sytuacji, w której czynności podejmowane przez Skarżącą, w odniesieniu do tej konkretnej sprawy, nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d.;
2) art. 4 pkt 11 u.t.d. w zw. z art. 2 pkt 4 rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006, polegające na uznaniu, że przewóz jedynie jednej osoby, nie zaś grupy pasażerów, wypełnia znamiona "przewozu okazjonalnego", podczas gdy definicja "przewozu okazjonalnego" określona w ustawie o transporcie drogowym, jak i definicja "usług okazjonalnych" określona w cytowanym wyżej rozporządzeniu wymaga, aby przewoźnik wykonywał przewóz co najmniej dwóch osób (grupy osób);
3) art. 14 ust 1 pkt 2, art. 92a ust. 1 i ust 7 oraz lp. 1.12 oraz 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie tj. nałożenie na Skarżącą kary pieniężnej za brak zgłoszenia zmiany danych do posiadanej licencji, w sytuacji, w której organ uznał, że posiadana przez Skarżącą spółkę licencja nie uprawnia do przeprowadzenia zgodnie z prawem kontrolowanego przejazdu;
4) art. 18 ust 4b pkt 1 lit. c u.t.d. poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd Skarżącą był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest [...];
5) art. 92a ust 1 i 6 w zw. z lp. 1.5, 1.12 oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., w zw. z 4 pkt. 6a u.t.d. poprzez nałożenia kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez Skarżącą;
6) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez kierującego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy kierujący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli oraz braku wyjaśnienia w oparciu o jaki stosunek prawny, kierujący miałby wykonywać przedmiotowy przewóz w imieniu Skarżącej;
7) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli), braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;
8) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz Skarżącej, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer;
9) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;
10) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez Skarżącej w odwołaniu od decyzji organu I stopnia w zakresie konieczności zweryfikowania zasad działalności aplikacji [...];
11) art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
W związku z powyższymi zarzutami Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, a także zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019, poz. 2167 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.), sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem.
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Zdaniem Sądu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja ani decyzja organu I instancji nie naruszają przepisów prawa w sposób uzasadniający ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Istota sporu sprowadza się do oceny zgodności z prawem decyzji, w przedmiocie nałożenia na Skarżącą, kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Kwestią wymagającą rozstrzygnięcia i podlegającą w sprawie ocenie Sądu jest rodzaj usługi świadczonej przez Skarżącą spółkę w dniu przeprowadzenia kontroli drogowej [...] stycznia 2020 r.
W ocenie Sądu, stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo, a organy dokonały jego prawidłowej subsumpcji do obowiązującego w sprawie stanu prawnego, przyjmując trafnie, że Strona wykonywała w dacie zdarzenia objętego kontrolą drogową przewóz okazjonalny tj. przewóz osób który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego, a pojazd, którym wykonywano usługę, nie odpowiadał wymaganiom przewidzianym w przepisach u.t.d.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w kontrolowanej sprawie stanowią przepisy ustawy o transporcie drogowym.
Zgodnie z art. 92a ust. 1, 3, 7 pkt 1 i 10 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, a o czym stanowi już ust. 7 cytowanego art. 92a u.t.d., wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,
2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp.10 - załącznika nr 3 do ustawy.
Przywołane powyżej przepisy przewidują odpowiedzialność administracyjną podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z tytułu naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Istota odpowiedzialności administracyjnej sprowadza się do tego, że aby pociągnąć do niej oznaczony podmiot (podmiot administrowany) konieczne jest zaistnienie dwóch zasadniczych przesłanek: po pierwsze, podmiot ten musi charakteryzować się cechami wyrażonymi w normie prawnej stanowiącej podstawę odpowiedzialności oraz po drugie, musi on wyczerpać określone w tej normie znamiona działania lub zaniechania lub znamiona tego zachowania muszą zostać wyczerpane przez inny podmiot - o ile norma prawna przypisuje zachowanie tego innego podmiotu lub skutek takiego zachowania wspomnianemu podmiotowi administrowanemu (delikt administracyjny). Zaistnienie tych przesłanek jest co do zasady wystarczające, aby podmiot administrowany poniósł z tytułu popełnionego deliktu administracyjnego ujemne konsekwencje prawne (sankcję administracyjną).
Jednym z deliktów administracyjnych - rodzącym odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy stosownie do art. 92a ust. 1 u.t.d. - który w realiach kontrolowanej sprawy przypisany został Stronie, jest wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. oraz wymogów przewidzianych w art.18ust.4b u.t.d. dopuszczających przewóz okazjonalny samochodem osobowym niespełniającym kryterium konstrukcyjnego, za który to delikt zgodnie z lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy przewidziano karę pieniężną w wysokości 8000 zł.
Pojęcie "przewozu okazjonalnego", który to przewóz objęty jest powyższym deliktem administracyjnym, zdefiniowane zostało w art. 4 pkt 11 u.t.d.
Zgodnie z tym przepisem "przewóz okazjonalny" oznacza przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Przewóz okazjonalny, będący transportem drogowym osób, odnosi się w konsekwencji do podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób pojazdami samochodowymi, o ile przewozu tego nie można zakwalifikować ani do przewozu regularnego (art. 4 pkt 7 u.t.d.) ani do przewozu regularnego specjalnego (art. 4 pkt 9 u.t.d.), ani do przewozu wahadłowego (art. 4 pkt 10 u.t.d.).Wyróżnić przy tym można zarówno krajowy, jak i międzynarodowy transport drogowy osób (por. art. 4 pkt 1 i 2 u.t.d.).
W orzecznictwie przyjmuje się, że skoro jedyna definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się w art. 4 pkt 11 u.t.d., jest nieprecyzyjna i nie określa, co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, uzasadnione jest sięgnięcie po kryteria charakteryzujące "przewóz okazjonalny" w prawie unijnym. I tak, w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz.U.UE.L2009.300. 88, zwanym dalej: rozporządzeniem Nr 1073/2009), za usługi okazjonalne uznaje się "usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika" (§ 2 pkt 4 rozporządzenia Nr 1073/2009).
Wskazać ponadto należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, że zawarte w przepisach dotyczących transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako "odnoszący się do określonej okazji - okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej" (Słownik języka polskiego, pod redakcją prof. dr Mieczysława Szymczaka, t. II, Warszawa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1361/06, publ. Lex nr 384423).
Ustawodawca w dalszej części ustawy, to jest w art. 5b ust. 1, dokonał rozróżnienia trzech kategorii uprawnień odnoszących się do podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób, przewidując w tym względzie wymóg uzyskania odpowiedniej dla danej kategorii licencji. Licencja stanowi zgodnie z art. 4 pkt 17 u.t.d. decyzję administracyjną wydawaną przez GITD lub organ samorządu terytorialnego,uprawniającą do podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego.
Jak wynika ze wspomnianego art. 5b ust. 1 u.t.d. podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką - wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.
Licencja, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2 u.t.d., nie uprawnia przy tym do wykonywania transportu drogowego taksówką (art. 12 ust. 2 u.t.d.). Licencje te uprawniają do wykonywania przewozu wyłącznie na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej (art. 12 ust. 1 u.t.d.).
Krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób wymaga jednak, poza koniecznością uzyskania odpowiedniej licencji (art. 5b ust. 1 u.t.d.), konieczność realizacji przez przewoźnika drogowego także innych obowiązków lub warunków, jakie wyznaczone zostały dla wykonywania oznaczonego rodzaju przewozu drogowego. Obowiązki lub warunki przewozu drogowego oznaczają zarówno obowiązki lub warunki, jakie wynikają z przepisów ustawy o transporcie drogowym, jak i obowiązki lub warunki, jakie wynikają z innych powszechnie obowiązujących aktów prawa, w tym aktów prawa unijnego (art. 4 pkt 22 u.t.d.). W konsekwencji, wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką wymaga nie tylko uzyskania licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 3 i art. 6 u.t.d., lecz także spełniania szeregu innych obowiązków lub warunków, jakie wynikają choćby z art. 6 ust. 5, art. 11b, art. 11c i art. 15 ust. 1 pkt 3 u.t.d., czy z odnośnych przepisów ustawy z 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1983), ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1990 z późn. zm.) i ustawy z 11 maja 2001 r. - Prawo o miarach (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 376 z późn. zm.), oraz aktów wykonawczych do tych ustaw. Wykonywanie zaś krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób stanowiącego przewóz okazjonalny wymaga nie tylko uzyskania licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 lub 2 i art. 5c u.t.d., lecz także spełnienia innych obowiązków lub warunków, jakie wynikają chociażby z art. 18 ust. 4a-5 u.t.d.
W kontrolowanej sprawie Skarżąca spółka bezspornie wykonywała przewóz osób. Zestawienie ustalonych w sprawie okoliczności z przesłankami dającymi się wyprowadzić z art. 4 pkt 11 u.t.d. i § 2 pkt 4 rozporządzenia Nr 1073/2009 pozwalało uznać, że skarżąca wykonywała odpłatny przewóz okazjonalny osób w rozumieniu tych unormowań ale nie spełniła wszystkich wymagań określonych przepisami prawa.
Ustalony w tym zakresie przez organ stan faktyczny stanowiący podstawę rozstrzygnięcia nie budzi wątpliwości.
W ocenie Sądu okoliczności faktyczne, w których organy przypisały Stronie naruszenie przepisów o transporcie drogowym, zostały ustalone zgodnie z zasadami określonymi w k.p.a. i w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy. Wynikało z nich, że w chwili przeprowadzenia kontroli drogowej w dniu [...] stycznia 2020 r. na ul. [...], w W. Samochodem osobowym marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], kierował A. S. Przewóz był wykonywany w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy E. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą ul. [...] 9a, [...] W. Podczas kontroli ustalono, że kierowca przewoził pasażerkę z ul. [...] 2 na ul. [...] 1 w W. Przejazd został zamówiony przez pasażerkę za pomocą aplikacji [...], po zakończeniu kursu pasażerka uiściła opłatę w wysokości 31,41 zł gotówką, otrzymując paragon. Jednocześnie z protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r., wynika, że kierowca w dniu przeprowadzenia kontroli okazał dowód osobisty, prawo jazdy, dowód rejestracyjny pojazdu, paragon fiskalny wystawiony przez przedsiębiorcę E. Sp. z o.o. sp. k. oraz kserokopię licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym wydaną E. Sp. z o.o. sp. k.
W ocenie Sądu w okolicznościach sprawy istniały podstawy do uznania, że wykonywany przez skarżącego przewóz miał charakter odpłatny (nie był przewozem niezarobkowym). Płatności dokonano gotówką, bezpośrednio do rąk kierowcy. Sam przewóz nosił bowiem znamiona odpłatnego, a to do jakiego podmiotu w rezultacie trafiła opłata, nie miało znaczenia dla zgodności kontrolowanych decyzji z prawem. Sam przewóz został wykonany na zlecenie pasażera. Do realizacji usługi doszło na skutek skorzystania przez pasażera i skarżącego (kierującego) z aplikacji telefonicznej [...], służącej do organizowania usług przewozu. Jest ona sposobem porozumiewania się pomiędzy wykonującym usługę a pasażerem i za jej pośrednictwem doszło do zawarcia umowy o wykonanie tej usługi. Zdaniem Sądu, przedsięwzięcie polegające na organizowaniu usług przewozu poprzez aplikację [...] ma charakter zorganizowany i ciągły, a rzeczona usługa była przez skarżącego świadczona w jego własnym imieniu, jako wykonawcę przewozu, za którą był odpowiedzialny. Pełnił zatem rolę przewoźnika drogowego osób. Działanie skarżącego mieściło się zatem w ramach pojęcia wykonywania krajowego transportu drogowego osób, czyli podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób pojazdem samochodowym zarejestrowanym w kraju, niezależnie od tego ile razy skarżący świadczył w ten sposób usługi przewozu. Natomiast usługa, taka jak realizowana przy wykorzystaniu aplikacji [...], która polega na odpłatnym umożliwianiu skojarzeniu kierującego i pasażera, powinna być uznana za usługę wchodzącą w zakres usług w dziedzinie transportu (por. wyrok Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 20 grudnia 2017 r. C-434/15; opublikowany na stronie internetowej http://curia.europa.eu/juris).
W toku postępowania organ I instancji ustalił na podstawie informacji uzyskanych z Urzędu Miasta W. (pismo z dnia 2 marca 2020 r.), że Skarżąca spółka na dzień przeprowadzenia kontroli posiadał ważną licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzieloną 11 kwietnia 2019 r. przez Prezydenta W. (w trybie zmiany licencji [...] udzielonej 5 czerwca 2018 r.), jednak pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], który był przedmiotem kontroli, nie został zgłoszony do wskazanej licencji.
W związku z powyższym organ trafnie przyjął, iż strona dopuściła się naruszenia Ip. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d, które polega na niezgłoszeniu w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w przepisie art. 7a i art. 8 u.t.d. w wymaganym terminie. W związku z tym należy wskazać, iż zmiana danych (wpisanie nowego pojazdu do licencji nr [...]) powinna być wykonana nie poźniej niż w terminie 28 dni od ich powstania.
Ponadto wymaga podkreślenia, że w okresie od kontroli tj. [...] stycznia 2020 r. do dnia 2 marca 2020 r. zmiana do ww. licencji nie została zgłoszona. W związku z tym należy wskazać, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że strona dopuściła się wspomnianego naruszenia Ip. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. w związku z art.92a ust.1 i 7 pkt 1 u.t.d., co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 800 złotych.
Jednocześnie, wskazać należy, iż strona nie wyposażyła kierowcy w wymagany wypis z licencji, o którym mowa jest w art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d., tak więc dopuściła się naruszenia Ip. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d. Kierowca w toku kontroli okazał jedynie kserokopię licencji, podczas gdy, był zobowiązany do posiadania podczas wykonywania przewozu drogowego oryginalnego wypisu z licencji, co zostało usankcjonowane kara pieniężną w wysokości 500 zł za każdy dokument.
Ponadto w dniu kontroli Skarżący wykonywał krajowy przewóz drogowy osób. Organ ustalił, że kontrolowany pojazd, którym kierował A. S. w dniu [...] stycznia 2020 r. jest przystosowany do przewozu maksymalnie 5 osób łącznie z kierowcą, co jednoznacznie wynika z protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] stycznia 2020 r.
Zgodnie z art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym - przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Zatem pojazd Skarżącego tego warunku nie spełniał. Należy także wskazać, że przewóz wykonywany przez Skarżącego w dniu kontroli nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych. Warunki przewozu wykonywanego w dniu kontroli nie zostały ustalone pisemnie lub w formie elektronicznej w lokalu przedsiębiorcy, ani opłata nie została ustalona w formie ryczałtowej przed rozpoczęciem przewozu. Co więcej zapłata za przewóz nie została uregulowana na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej ani gotówką w lokalu przedsiębiorstwa, przed rozpoczęciem przewozu, tylko tuż po jego zakończeniu. Dlatego organ prawidłowo nałożył na Skarżącego karę pieniężną w wysokości 8000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 7 pkt 1 u.t.d. oraz Ip. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d.
Reasumując, zebrany i prawidłowo oceniony przez organy materiał dowodowy stanowił podstawę prawidłowo przeprowadzonej subsumpcji, tj. przyporządkowania ustalonym stanom faktycznym odpowiednich norm prawnych, a następnie przewidzianych prawem sankcji. Wnioski organów są logiczne i konkretne, co znalazło wyraz w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu, w którym znalazło się również stanowisko co do stawianych w odwołaniu zarzutów. Tym samym zarzuty co do naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. uznać należy za bezzasadne.
Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę jako bezzasadną, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło