VI SA/Wa 998/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Maria Jagielska (spr.) Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi UAB R. [...], Litwa na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz UAB R. [...] Litwa kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego odmówił skarżącej, UAB R. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 6 000 złotych za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia. Do wydania zaskarżonego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: W wyniku przeprowadzonej w dniu 12 października 2004 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości S. kontroli drogowej zespołu pojazdów składających się z ciągnika marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] i naczepy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], prowadzonego przez V. K. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzja z dnia [...] października 2004 r. nr [...] nałożył na skarżąca karę pieniężną w wysokości 6 000 złotych za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia. Po rozpoznaniu wniesionego od powyższej decyzji odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. W wyniku wniesionej przez skarżącą skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 grudnia 2005 r. sygn. akt VI SA/WA 840/05 uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 10 lutego 2005 r. Wyrok ten jest prawomocny. Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego po zbadaniu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie ponownie nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 6 000 złotych. Decyzja ta została doręczona pełnomocnikowi skarżącej, W. D. w dniu 5 stycznia 2007 r. (k. 7 akt administracyjnych). Bezspornym pozostaje, iż termin do wniesienia odwołania od ww. decyzji upływał w dniu 19 stycznia 2007 r. Pismami z dnia 20 stycznia 2007 r. (k. 4 i 5 akt administracyjnych) reprezentujący stronę pełnomocnik wniósł odwołanie od powyższej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. We wniosku tym wyjaśnił, że uchybił terminowi bez swojej winy, gdyż ze względu na kłopoty zdrowotne nie mógł w dniu 19 stycznia 2007 r. dokonać edycji odwołań ani zanieść ich na pocztę. Podniósł, że swoich litewskich mocodawców reprezentuje samodzielnie a posiadane pełnomocnictwo nie upoważnia go do udzielania dalszych substytucji. W uzupełnieniu ww. wniosku, pismem w dniu 30 stycznia 2007 r. przesłał zaświadczenie lekarskie potwierdzające konsultację lekarską w dniu 18 stycznia 2007 r. połączoną ze stwierdzeniem nadciśnienia tętniczego oraz z zaleceniami niewychodzenia z domu i powstrzymania się od pracy do dnia 20 stycznia 2007 r.. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego odmówił starzącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Powołując się na art. 58 kpa. organ uznał, iż w zaistniałym stanie faktycznym zawarte w ww. przepisie przesłanki zostały wyczerpane, a strona nie uprawdopodobniła braku winy, bowiem choroba, na którą się powołuje nie stanowi okoliczności, która usprawiedliwiałaby niedochowanie terminu. O braku winy można mówić tylko wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego wysiłku. W ocenie organu strona mogła wyręczyć się inną osobą, która mogła nadać odwołanie w terminie nakazanym ustawą. Nadciśnienie tętnicze jest chorobą przewlekłą, nie nagłą, a przy ocenie winy w uchybieniu terminu lub jej braku należy brać pod rozwagę także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu działań mających zabezpieczyć dotrzymanie terminu. Zalecenie lekarskie niewychodzenia z domu w okresie od 18 do 20 stycznia 2007 r. nie wskazuje na niemożność podjęcia stosownych działań przed tymi dniami, a odwołanie mogło być złożone w każdym dniu 14 dniowego terminu. Pismem z dnia 7 maja 2005 r. skarżąca zaskarżyła ww. postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jego uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania. W skardze zarzuciła organowi nieprawidłową interpretację przepisów i poczynienie nieuprawnionych ustaleń opartych na wiedzy specjalnej – medycznej, której Główny Inspektor Transportu Drogowego nie posiada. Podkreśliła, iż obowiązkiem strony było tylko uprawdopodobnienie braku winy, a nie udowodnienie tego faktu. W ocenie skarżącej stanowisko organu, że choroba pełnomocnika nie stanowi uprawdopodobnienia braku winy jest wadliwe, bowiem jak podkreśliła strona kodeks dopuszcza sytuacje, w których choroba strony lub jej pełnomocnika uprawdopodabnia brak winy w uchybieniu terminowi. W razie wątpliwości organ powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, czego w tym zakresie nie dokonano. Strona zaznaczyła ponadto, iż w niniejszej sprawie uchybienie terminowi było nieznaczne, gdyż wynosiło 1 dzień, co potwierdza, że intencja złożenia odwołania była niewątpliwa, a przeszkodę stanowiła jedynie nagła choroba potwierdzona zaświadczeniem lekarskim. Skarżąca zanegowała również twierdzenie organu, iż choroba w dwóch ostatnich dniach terminu do złożenia odwołania nie jest przeszkodą, gdyż strona ma jeszcze 12 dni, w których możebyło złożyć odwołanie. Zdaniem strony choroba, także w ostatnim dniu terminu do wniesienia odwołania, stanowi przeszkodę do jego wniesienia, bowiem 14 dniowy termin do jego wniesienia jest bardzo krótki dla strony będącej podmiotem zagranicznym. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc m.in. kontrolę postanowień administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Badając pod tym kątem zaskarżone postanowienie, Sąd stwierdził, iż naruszają one prawo, a zatem skarga UAB R. zasługuje na uwzględnienie. Przystępując do rozpoznania niniejszej sprawy na wstępie wskazać należy, że termin do wniesienia odwołania jest terminem procesowym, a czynność dokonana po jego upływie jest bezskuteczna. Instytucja przywrócenia terminu ma więc na celu ochronę jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu (vide: B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz" wyd. C.H. Beck, Warszawa 2003r. s. 322). Zgodnie z treścią art. 58 § 1 kpa należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobniono, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Takie sformułowanie wskazuje po pierwsze, iż intencją ustawodawcy jest przywrócenie terminu zawsze, kiedy spełnione są przesłanki wymienione w ustawie, a po drugie, że przyjęto złagodzenie sposobu wykazania braku winy, bowiem wystarczające jest ich uprawdopodobnienie, nie zaś udowodnienie. Zaświadczenie lekarskie potwierdzające chorobę pełnomocnika strony i wskazujące na niemożliwość opuszczania domu i wykonywania pracy w czasie dwóch ostatnich dni terminu do wniesienia odwołania, powinno być wnikliwie ocenione jako ewentualna przeszkoda do dokonania czynności procesowej. Organ może oceniać jakie skutki dla konkretnej sprawy wynikają z okoliczności wynikających z treści zaświadczenia, może rozważać rzetelność i wiarygodność zaświadczenia, ale nie do organu należy ocena powagi i rodzaju choroby ani kwestionowanie dyspozycji lekarskich zawartych w zaświadczeniu. Tymi informacjami organ jest związany, w tym znaczeniu, że może jedynie przyjąć je do wiadomości i ustalić, co z nich wynika dla ustalenia kwestii winy w uchybieniu terminowi. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy należy zaznaczyć, iż przedłożone przez stronę zaświadczenia nie zostało przez organ zakwestionowane. Organ podjął natomiast polemikę z jego medyczną treścią i stanął na stanowisku, że choroba nadciśnieniowa, jako choroba przewlekła nie usprawiedliwiała niedochowania terminu, bowiem pełnomocnik powinien wykazać, że podjął działania mające na celu dochowanie terminu. W ocenie Sądu takie stanowisko jest wadliwe, bowiem okoliczność, że pełnomocnik cierpi na chorobę przewlekłą nie nakłada na niego obowiązku stałego leczenia się, dlatego należy liczyć się z możliwością nagłego pogorszenia stanu zdrowia, co może uniemożliwić wykonanie czynności procesowej. Przyjęcie innego założenia w istocie uniemożliwiałoby pełnomocnikowi samodzielne pełnienie jego funkcji. Zatem zdaniem Sądu, jeżeli zostało uprawdopodobnione nagłe, nieprzewidziane pogorszenie stanu zdrowia uniemożliwiające osobiste działanie pełnomocnika, to fakt, iż tego nie przewidział wcześniej i nie zorganizował swej pracy z uwzględnieniem tej ewentualności nie stanowi o winie pełnomocnika. Ustanowiona w kpa możliwość złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest przewidziana właśnie dla takich nieprzewidzianych przeszkód w dochowaniu terminu, a okoliczność, że pełnomocnik przeszkód tych nie przewidział nie stanowi o jego winie. Bezspornym pozostaje, iż termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 19 stycznia 2007 r. Pełnomocnik skarżącej (podmiotu zagranicznego, z siedzibą za granicą) wniósł odwołanie dzień po upływie terminu tj. 20 stycznia 2007 r. wnosząc jednocześnie o jego przywrócenie, bowiem jak podkreślił działa w sprawie samodzielnie i nie może posłużyć się substytutem. Podniósł też i uprawdopodobnił, że zachorował nagle, a choroba ta wystąpiła w dwóch ostatnich dniach terminu (18 i 19 stycznia 2007 r.). Wniosek o przywrócenie terminu złożył natychmiast po ustaniu przeszkody tj. w dniu 20 stycznia 2007 r. W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, pełnomocnik skarżącej wykonał wszystkie przewidziane przez kpa czynności niezbędne do skutecznego żądania przywrócenia terminu. Obowiązkiem organu było jedynie rozważyć, czy wnioskodawca składając zaświadczenie o chorobie i związanych z nią wskazaniach medycznych uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu. Zdaniem Sądu dokonując ustaleń, co do winy pełnomocnika w uchybieniu terminu organ dopuścił się błędu polegającego na przyjęciu, że winą wnioskodawcy było nie zabezpieczenie się przed skutkami nagłego pogorszenia stanu zdrowia. Nagłe zachorowanie jest zawsze okolicznością niezawinioną. Organ mógł i powinien rozważać jedynie fakt, czy uchybienie terminu spowodowane było tylko nagłą chorobą, czy również zaniedbaniami pełnomocnika w zorganizowaniu sobie pracy. Takich zaniedbań organ nie stwierdził, ani nawet nie próbował ich ustalić. W tym stanie rzeczy ustalenie, że uchybienie terminu było zawinione było nieuprawnione. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, iż przy ustaleniu spełnienia warunków do przywrócenia terminu przy wniesieniu odwołania doszło do naruszenia art. 58 § 1 kpa, bowiem organ nie rozważył wszystkich okoliczności sprawy, a to skutkować musiało uchyleniem zaskarżonego postanowienia. Przystępując do ponownego rozpoznania sprawy organ orzekający winny mieć na uwadze wytyczne Sądu i raz jeszcze ocenić, czy w sprawie została uprawdopodobniona okoliczność braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W tym stanie rzeczy działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji. O niewykonalności uchylonego postanowienia orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach postępowania na zasadzie art. 200 p.p.s.a