VI SAB/Wa 106/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego J. H. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w sprawie ze skargi G. S. na bezczynność Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w przedmiocie podjęcia władczych działań wobec dostawcy energii elektrycznej postanowił: 1. przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego J. H. kwotę 180 złotych (słownie sto osiemdziesiąt złotych) oraz kwotę 41,40 złotych (słownie czterdziestu jeden złotych czterdziestu groszy) stanowiącą 23% podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, 2. przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego J. H. kwotę 12, 20 złotych (słownie dwunastu złotych dwudziestu groszy) tytułem niezbędnych wydatków, 3. odmówić przyznania radcy prawnemu J. H. wynagrodzenia w pozostałym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. odrzucił skargę G. S. na bezczynność Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w przedmiocie podjęcia władczych działań wobec dostawcy energii elektrycznej. Następnie postanowieniem referendarza sądowego skarżącemu przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie dla niego radcy prawnego. Ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego – radca prawny J. H. - przedstawiła opinię o braku podstaw do sporządzenia i wniesienia w imieniu skarżącego skargi kasacyjnej od powyższego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wniosła jednocześnie o zasądzenie na jej rzecz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w wysokości 150% stawki minimalnej, oświadczając, że koszty te nie zostały przez skarżącego opłacone w całości ani w części. Pełnomocnik wniosła ponadto o zwrot kosztów korespondencji w kwocie 12, 20 złotych oraz zwrot kosztów wydruku pism procesowych w kwocie 161 złotych. Wskazała, że koszt wydruku dotyczy 49 stron akt niniejszej sprawy oraz wydruk 101 stron akt załączonych do sprawy o sygn. [...] a także wydruk pism procesowych kierowanych do Sądu i skarżącego w liczbie 10 stron. Referendarz sądowy rozpoznając przedmiotowy wniosek zważył, co następuje: Wniosek radcy prawnego J. H. należy uwzględnić w części. Jak stanowi art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej: p.p.s.a.) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Jeżeli chodzi o radców prawnych, kwestia przyznawania wynagrodzenia za udzielenie pomocy prawnej z urzędu została uregulowana przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz.1349 ze zm., zwanego dalej : rozporządzeniem). W myśl § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b cyt. rozporządzenia, za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej przysługuje wynagrodzenie w wysokości 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam radca prawny w drugiej instancji - 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Ponadto § 2 ust. 3 rozporządzenia stanowi, że w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, opłaty, o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach (23 %). Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd przyznał radcy prawnemu J. H. kwotę 180 zł, stanowiącą 75 % stawki minimalnej (zgodnie z § 14 ust. 2, pkt 1 lit. c stawka ta w niniejszej sprawie wynosi 240 zł), jako że nie reprezentowała ona skarżącego w pierwszej instancji, podwyższoną o kwotę podatku od towarów i usług, wynoszącą 41,40 zł. Wysokość stawki minimalnej Sąd ustalił w oparciu o § 14 ust. 2 pkt 1 lit c, ponieważ pełnomocnik została ustanowiona w sprawie na etapie, na którym udzielona skarżącej pomoc prawna, sprowadzała się do oceny podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia odrzucającego skargę. Nie zasługuje natomiast na uwzględnienie wniosek pełnomocnika o określenie wynagrodzenia w niniejszej sprawie w wysokości 150 % stawek minimalnych określonych w § 14 cyt. rozporządzenia. Przepis § 15 cytowanego rozporządzenia stanowi, iż koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 i 4 oraz niezbędne, udokumentowane wydatki radcy prawnego. Przy przyznaniu wynagrodzenia Sąd, na mocy stosowanego odpowiednio § 2 ust. 1 rozporządzenia, bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika. W niniejszej sprawie pomoc prawna w ramach rozpoznawanego wniosku sprowadzała się do zapoznania się z aktami sprawy oraz sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od tego wyroku. Zapoznanie się z aktami sprawy, nawet obszernymi stanowi jedynie czynność poprzedzającą faktyczne udzielenie stronie pomocy prawnej, która zasadniczo powinna łączyć się z wyrażeniem przez pełnomocnika oceny legalności działania, bądź zaniechania organu administracji publicznej, czy tak jak w przypadku opinii o braku podstaw do złożenia środka zaskarżenia legalnością działania sądu I instancji. Uznać zatem należy, że ani rodzaj podjętych przez pełnomocnika czynności, ani też ich zakres nie uzasadnia - w ocenie referendarza sądowego - podwyższenia wynagrodzenia ponad minimalne. Podwyższenia tego nie uzasadnia także charakter sprawy. Nie zasługuje również na uwzględnienie wniosek pełnomocnika skarżącego o zwrot kosztów wydruku sporządzonych pism procesowych. Użyte w § 15 pkt 2 cyt. rozporządzenia pojęcie "niezbędnych wydatków" nie zostało bliżej sprecyzowane. W orzecznictwie prezentowane jest stanowisko, że nie wszystkie wydatki podlegają zwrotowi. Część z nich rekompensowana jest już bowiem w ramach przyznanego pełnomocnikowi wynagrodzenia, mimo iż granica pomiędzy wydatkami, które powinny być wynagrodzone w ten sposób, a tymi, które wymagają "odrębnego" zwrotu, postrzegana jest dość płynnie (P. Zaborniak [w:] W. Maciejko, M. Rojewski, P. Zaborniak, Zarys metodyki pracy referendarza sądowego, Warszawa 2009, s. 270-271 i przywołane tam orzecznictwo). Za ugruntowane można jednak uznać stanowisko, że wynagrodzenie powinno stanowić źródło pokrycia wydatków drobnych i zwykle występujących przy okazji procesu sądowego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 marca 2012 r., sygn. akt II FZ 31/12). Zdaniem referendarza sądowego do takich właśnie wydatków zaliczyć należy m. in. wymienione przez pełnomocnika koszty wydruku pism procesowych. Sporządzanie i wnoszenie tych pism dokonywane jest bowiem w ramach pełnomocnictwa do prowadzenia danej sprawy. Tym samym to właśnie z wynagrodzenia należnego za jej prowadzenie powinien on pokryć wydatki związane z wydrukiem sporządzonych i złożonych pism procesowych, tym bardziej, że jak wynika z argumentacji podniesionej we wniosku, łącznie wydrukowano 10 stron. Niezrozumiałym jest natomiast żądanie pełnomocnika zasądzenia zwrotu niezbędnych wydatków w postaci kosztów wydruku "49 stron akt niniejszej sprawy oraz wydruk 101 stron akt załączonych do sprawy". Z przedstawionych względów, na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w postanowieniu.