VI SAB/Wa 12/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2015 r. sprawy ze skargi R. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w R. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej w przedmiocie rozpoznania wniosku o wydanie decyzji ustalającej warunki dostępu do budynków w celu zapewnienia telekomunikacji 1. stwierdza, że przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. zasądza od Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej na rzecz skarżącej R. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w R. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem skargi z [...] stycznia 2015 r., wniesionej przez R. Sp. z o.o. z siedzibą w R. (dalej: "Spółka", "Strona", "Skarżący") do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest przewlekłość postępowania prowadzonego przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej: "Prezes UKE"), w sprawie rozpatrzenia wniosku z [...] czerwca 2014 r., o wydanie decyzji administracyjnej o dostępie do budynków w celu zapewnienia telekomunikacji. Skarga została wniesiona w związku z następującymi okolicznościami faktycznymi: Pismem z [...] czerwca 2014 r. Strona wniosła o zmianę zawartej pomiędzy S. w R. (dalej: "S.") a Spółką umowy z [...] października 2009 r. o wykonanie i eksploatację sieci internetowej, zapewniającej dostęp do budynków, w celu zapewnienia telekomunikacji. Jednocześnie, we wniosku Spółki, na podstawie art. 21 ust. 3 oraz art. 30 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. Nr 106, poz. 675 z późn. zm.), Strona zwróciła się do Prezesa UKE o wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie dostępu do kilkudziesięciu budynków S., w celu zapewnienia w nich telekomunikacji. Pismem z [...] września 2014 r. Strona wniosła o podjęcie niezwłocznych działań mających na celu przyśpieszenie prowadzonego postępowania oraz wydania decyzji. Organ pismem z [...] września 2014 r. zawiadomił Stronę oraz S. o wszczęciu [...] czerwca 2014 r. postępowania administracyjnego w przedmiocie dostępu do budynków S. w celu zapewnienia telekomunikacji oraz zwrócił się do S. o przedstawienie aktualnego stanowiska w przedmiocie wniosku Spółki, w terminie 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia o wszczęciu postępowania. S. w piśmie z [...] października 2014 r. wskazała, że pismem z [...] czerwca 2013 r., skierowanym do Spółki, wypowiedziała Umowę z zachowaniem rocznego okresu wypowiedzenia. Jednocześnie, S. poinformowała, że dokonała remontu ciągów klatek schodowych w budynkach, do których Spółka domaga się dostępu. S. oświadczyła, iż decyzja powodowałaby konieczność wykonania kolejnych prac adaptacyjnych w ciągach komunikacyjnych obiektów budowlanych będących własnością S., powodując naruszenie substancji ciągów komunikacyjnych. Postanowieniem z [...] listopada 2014 r. Prezes UKE, na podstawie art. 36 K.p.a. w związku z art. 206 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. z 2014 r., poz. 243 z późn. zm., dalej: "P.t."), zawiadomił Spółkę i S., iż przedmiotowe postępowanie, z uwagi na skomplikowany charakter sprawy, zostanie rozpatrzone w terminie do 3 stycznia 2015 r. Pismem z [...] listopada 2014 r. (data wpływu do organu - [...] listopada 2014 r.) Strona wezwała Prezesa UKE do usunięcia naruszenia prawa polegającego na niezałatwieniu sprawy w terminie oraz wskazała na przewlekłe prowadzenie postępowania. Postanowieniem z [...] grudnia 2014 r. Prezes UKE, ponownie wyznaczył nowy termin rozpatrzenia sprawy do 30 stycznia 2015 r. Następnie Prezes UKE, uznając nieprecyzyjność żądania Strony zawartego we wniosku z [...] czerwca 2014 r., pismem z [...] grudnia 2014 r., wezwał Stronę do wskazania określonych informacji technologicznych dotyczących planowanego przedsięwzięcia oraz technicznego sposobu wykonania tego przedsięwzięcia. W piśmie tym również, organ mając na celu weryfikację własnych ustaleń dotyczących istnienia infrastruktury telekomunikacyjnej na nieruchomości S., zwrócił się do S. o wskazanie jaka i czyja infrastruktura telekomunikacyjna znajduje się w budynkach oraz na nieruchomości, na której posadowiony są budynki i czy istnieje możliwość wykorzystania istniejącego przyłącza telekomunikacyjnego i instalacji telekomunikacyjnej budynków przez Spółkę, w celu zapewnienia telekomunikacji w budynkach. Postanowieniem z [...] grudnia 2014 r. Prezes UKE ponownie zawiadomił Stronę, iż przedmiotowe postępowanie, z uwagi na skomplikowany charakter sprawy, zostanie rozpatrzone w terminie do 4 marca 2015 r. Pismem z [...] grudnia 2014 r. (data wpływu do organu - [...] stycznia 2015 r.) S. wskazała, podmioty świadczące w budynkach usługi telekomunikacyjne, informując jednocześnie, że wykorzystanie istniejących przyłączy i instalacji telekomunikacyjnych budynków jest możliwe tylko w przypadku uprzedniego porozumienia z obecnymi właścicielami instalacji. Również Strona, pismem z [...] stycznia udzieliła Prezesowi UKE wymaganych informacji technologicznych dotyczących planowanego przedsięwzięcia oraz technicznego sposobu wykonania tego przedsięwzięcia. Prezes UKE następnie, pismem z [...] stycznia 2015 r. zwrócił się do wszystkich operatorów świadczących usługi telekomunikacyjne w budynkach S., o udzielenie szeregu informacji dotyczących posiadanej przez nich instalacji telekomunikacyjnej w przedmiotowych budynkach oraz możliwości wykorzystania ich przez Stronę dla realizacji planowanego przez nią przedsięwzięcia. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie 28 września 2015 r., pełnomocnik organu wniósł o dopuszczenie dowodów z dokumentacji dotyczącej dalszego przebiegu postępowania administracyjnego, po wniesieniu skargi przez Skarżącego. Pełnomocnik organu wskazał, że postępowanie zostało zakończone decyzją administracyjną z [...] czerwca 2015 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z [...] stycznia 2015 r. Skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania, zobowiązanie Prezesa UKE do wydania decyzji administracyjnej w terminie 7 dni od dnia, w którym nastąpiło rozpoznanie skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz Skarżącego według norm przepisanych. Skarżący podniósł, że organ przez ponad trzy miesiące od wniesienia przez Stronę wniosku, nie wykonał jakichkolwiek czynności w przedmiotowej sprawie. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania skierowane do Strony oraz S. zostało wysłane po upływie trzech miesięcy, podczas gdy w świetle art. 22 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, organ powinien w tym czasie przeprowadzić całe postępowanie dowodowe oraz wydać decyzję administracyjną. Skarżący też wskazał, że organ pismem z [...] grudnia 2014 r. wezwał Stronę do wskazania technologii, w jakiej zamierza zapewnić telekomunikację w budynkach, podczas gdy informacja ta udzielona została już we wniosku z 11 czerwca 2014 r. wszczynającym postępowanie. Według Skarżącego w przedmiotowe sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa i normy wynikającej z art. 12 K.p.a. Zdanie Skarżącego, postępowanie w tej sprawie trwało znacznie dłużej, niż jest to wymagane do wyjaśnienia okoliczności niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. W odpowiedzi na skargę Prezes UKE, opisując przebieg prowadzonego postępowania wyjaśnił, że w pierwszej kolejności, z uwagi na stopień skomplikowania wniosku, konieczna była analiza Prezesa UKE, czy treść wniosku należy traktować jako jedno żądanie, czy też jako dwa odrębne żądania o dostęp do tych samych nieruchomości oraz posadowionych na nich budynkach w celu zapewnienia telekomunikacji. Prezes UKE zdecydował podzielić wniosek Spółki na dwa oddzielne żądania. Jednocześnie, Prezes UKE dokonał analizy treści żądania w zakresie zapewnienia dostępu do nieruchomości oraz posadowionych na nich budynków pod kątem zgodności z przesłankami z art. 21 ust. 2 i 3 w związku z art. 30 ust. 5 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych. Dopiero wówczas, Prezes UKE, wypełniając dyspozycję art. 61 § 4 K.p.a., pismem z [...] września 2014 r. zawiadomił Spółkę oraz S. o wszczęciu w dniu [...] czerwca 2014 r. oraz podjął dalsze opisane w odpowiedzi na skargę działania. Organ wskazał przy tym, że dokonał analizy informacji wynikających z zasobów prowadzonego przez Prezesa UKE Systemu Informacyjnego o Infrastrukturze Szerokopasmowej, z którego według stanu na rok 2013 r. wynikało, iż na nieruchomościach oraz w posadowionych na nich budynkach usługi telekomunikacyjne świadczy 10 operatorów. Odnosząc się do zarzutów skargi, Prezes UKE wskazał, że o przewlekłości postępowania administracyjnego można mówić wówczas, gdy czas jego trwania przekracza rozsądne granice, oceniając zaś tę okoliczność, należy brać pod uwagę przede wszystkim stopień zawiłości danej sprawy. Prezes UKE wskazując na materię przedmiotowej sprawy uregulowaną w przepisach ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych oraz uregulowany w art. 22 ust. 1 tej ustawy, 90 – dniowy termin na rozpatrzenie tego rodzaju spraw uznał, że sprawa określenia warunków dostępu przedsiębiorcy telekomunikacyjnego do budynku w celu zapewnienia telekomunikacji, nie jest sprawą prostą i wymaga rozważanie szeregu okoliczności wskazanych w tychże przepisach. Organ podkreślił, że w tych przypadkach, w których przedsiębiorca telekomunikacyjny domaga się dostępu do wielu budynków, w których występuje już infrastruktura telekomunikacyjna, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, dochowanie 90 - dniowego terminu na załatwienie sprawy nie jest w praktyce możliwe. Z uwagi na skomplikowany stan faktyczny w przedmiotowej sprawie, w szczególności ilość przedsiębiorców telekomunikacyjnych świadczących usługi telekomunikacyjne w budynkach, których dotyczy wniosek Strony, Prezes UKE zmuszony był, jak wyjaśnił, prowadzić postępowanie dowodowe, w celu ustalenia, czy któraś z istniejących instalacji telekomunikacyjnych może być wykorzystywana przez Spółkę do świadczenia przez Nią usług telekomunikacyjnych o standardzie wskazanym w zamierzeniu inwestycyjnym. Organ dodał, że szybkość postępowania nie może być przedkładana nad wnikliwe i dokładne wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Dlatego, zdaniem Prezesa UKE, twierdzenia Skarżącego, iż w niniejszej sprawie organ prowadzi postępowanie administracyjne w sposób przewlekły z rażącym naruszenia prawa, nie znajdują potwierdzenia w okolicznościach sprawy. Organ bowiem, podjął szereg czynności, które nie mają charakteru pozornego, ale faktycznie zmierzają do wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej: "P.p.s.a."), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Tytułem wyjaśnienia, zauważenia wymaga, że zgodnie z art. 37 § 1 K.p.a., na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Z art. 52 § 1 P.p.s.a. wynika natomiast, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Strona w niniejszej sprawie, przed wniesieniem skargi z [...] stycznia 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, pismem z [...] listopada 2014 r. wezwała Prezesa UKE do usunięcia naruszenia prawa polegającego na niezałatwieniu sprawy w terminie. Skarżący wniósł zatem skargę po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa polegającego na niezałatwieniu przedmiotowej sprawy w terminie, zgodnie z wymogiem art. 37 § 1 K.p.a., wypełniając jednocześnie dyspozycję art. 52 § 1 P.p.s.a., wyczerpania środków zaskarżenia, co w świetle art. 52 § 2 P.p.s.a., oznacza sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Przechodząc do meritum sprawy, należy zauważyć, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie zawierają legalnej definicji "bezczynności" organu, jak również "przewlekłości postępowania". Wskazuje się zarówno w literaturze jak i w orzecznictwie, że "bezczynność" wiąże się z brakiem jakichkolwiek działań organu w toczącym się postępowaniu, bądź z niezakończeniem postępowania rozstrzygnięciem administracyjnym w terminie, pomimo podejmowanych czynności. "Przewlekłość prowadzenia postępowania" wystąpi natomiast, gdy organ nie załatwi sprawy w terminie, nie pozostając przy tym w bezczynności. Jako najczęstszy przypadek przewlekłego prowadzenia postępowania podaje się przypadki nieuzasadnionego korzystania z możliwości wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy. Jak wynika z art. 36 § 1 i § 2 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy, również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Organ nie pozostaje w bezczynności pomimo upływu terminu na załatwienie sprawy, jeżeli podejmuje czynności procesowe zmierzające do zakończenia postępowania oraz informuje stronę o opóźnieniu, przyczynach tego opóźnienia i wskazuje nowy termin załatwienia sprawy. W sytuacji tej, postępowanie administracyjne nie będzie prowadzone w sposób przewlekły, jeżeli opóźnienie w załatwieniu sprawy oraz wyznaczenie nowego lub nowych terminów jej załatwienia będzie uzasadnione okolicznościami sprawy wymagającymi podejmowania przez organ dodatkowych czynności procesowych zmierzających do rozstrzygnięcia sprawy. W przedmiotowej sprawie, chodzi o termin załatwienia sprawy określony w przepisach szczególnych, a więc w art. 22 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, z którego wynika, że Prezes UKE wydaje decyzję w sprawie współkorzystania lub dostępu do infrastruktury technicznej w terminie 90 dni od dnia złożenia wniosku o jej wydanie. Badając przebieg postępowania w niniejszej sprawie, Sąd doszedł do wniosku, iż skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa UKE, pomimo podejmowanych działań, jest zasadna, ponieważ organ w pierwszej fazie postępowania zwlekał z podjęciem czynności procesowych zmierzających do wyjaśnienia okoliczności niezbędnych do wydania żądanej przez Stronę decyzji administracyjnej. Wniosek Strony z [...] czerwca 2014 r., inicjujący przedmiotowe postępowanie administracyjne, wpłynął na organu [...] czerwca 2014 r. Z analizy akt sprawy wynika, że pierwszą, udokumentowaną czynnością procesową, podjętą przez Prezesa UKE w postępowaniu, było poinformowanie Strony oraz S. o wszczęciu postępowania [...] czerwca 2014 r. Informacja ta jednak została przesłana Stronie oraz S. pismem z [...] września 2014 r., po upływie trzech miesięcy od wniesienia wniosku przez Stronę, jak również po wezwaniu organu przez Stronę pismem z [...] września 2014 r., do podjęcia działań mających na celu przyśpieszenie prowadzonego postępowania oraz wydania decyzji. W piśmie informującym S. o wszczęciu postępowania organ zwrócił się do S. o ustosunkowanie się do wniosku Spółki, co też S. uczyniła w piśmie z [...] października 2014 r. Kolejną czynnością procesową, nie licząc dwóch postanowień wyznaczających nowe terminy załatwienia sprawy, zmierzającą do wyjaśnienia sprawy, było zwrócenie się pismem z [...] grudnia 2014 r., do Spółki o nadesłanie wskazanych w piśmie informacji dotyczących planowanego przez Stronę przedsięwzięcia. Analiza tego etapu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, poprzedzającego wniesienie przez Stronę skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z [...] stycznia 2015 r., wskazuje, w ocenie Sądu, na przewlekłość działań Prezesa UKE w załatwieniu sprawy. Przez okres sześciu miesięcy od wszczęcia postępowania, organ podjął bowiem jedynie dwie czynności mające na celu wyjaśnienie sprawy: po trzech miesiącach Prezes UKE zwrócił się do S. o odniesienie się do wniosku Strony i po upływie kolejnych trzech miesięcy Prezes UKE zwrócił się do Strony o nadesłanie informacji precyzujących wniosek z [...] czerwca 2014 r. Sąd zgadza się ze stanowiskiem Prezesa UKE, że sprawa określenia warunków dostępu przedsiębiorcy telekomunikacyjnego do budynku w celu zapewnienia telekomunikacji, nie jest sprawą prostą i wymaga rozważanie szeregu okoliczności. Zwłaszcza w postępowaniach, których przedmiotem jest duża ilość budynków oraz świadczących w nich usługi telekomunikacyjne operatorów, co miało miejsce w niniejszej sprawie, postępowanie wyjaśniające może być szczególnie skomplikowane czyniąc niemożliwym dochowanie 90 - dniowego terminu na załatwienie sprawy, wynikającego z art. 22 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych. Jak wskazał Prezes NFZ, w tego rodzaju sprawach organ jest zobowiązany do przeanalizowania, stanu istniejącej infrastruktury telekomunikacyjnej w budynkach, których dotyczy wniosek przedsiębiorcy telekomunikacyjnego oparty na art. 30 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, celem ustalenie ewentualnego wykorzystania jej do realizacji przedsięwzięcia Strony. Ponadto, obowiązujące przepisy obligują Prezesa UKE przed wydaniem decyzji administracyjnej do rozważenia, czy i jaki wpływ będzie ona miała na interes użytkowników końcowych oraz promocję nowoczesnych usług telekomunikacyjnych. Kwestie te jednak nie uzasadniają braku skutecznych i merytorycznych działań organu w pierwszej fazie postępowania. Sąd uwzględnił wyjaśnienia Prezesa UKE, iż w pierwszej kolejności, konieczna była analiza, czy treść wniosku Strony należy traktować jako jedno żądanie, czy też jako dwa odrębne żądania o dostęp do tych samych nieruchomości oraz posadowionych na nich budynkach w celu zapewnienia telekomunikacji, jak również analiza informacji wynikających z zasobów prowadzonego przez Prezesa UKE Systemu Informacyjnego o Infrastrukturze Szerokopasmowej, o operatorach którzy świadczą usługi telekomunikacyjne na nieruchomościach oraz w posadowionych na nich budynkach będących przedmiotem niniejszej sprawy. W ocenie Sądu nie uzasadnia to jednak wielomiesięcznej zwłoki w wezwaniu S. do ustosunkowania się do wniosku oraz Spółki do uzupełnienia wniosku. Dokonane przez organ czynności wykluczają jego bezczynność w przedmiotowej sprawie, nie usprawiedliwiają jednak przewlekłości podjętych działań. Sąd nie dopuścił wnioskowanych przez organ na rozprawie dowodów z dokumentów, gdyż zgodnie z wyjaśnieniami pełnomocnika organu, dotyczyły one przebiegu postępowania administracyjnego mającego miejsce po wniesieniu przez Skarżącego skargi do Sądu. Dokumenty te zatem, nie mogły wyjaśnić żadnych, ewentualnych wątpliwości Sądu, który oceniał przebieg postępowania na etapie poprzedzającym skargę. Zgodnie z treścią art. 149 § 1 P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Należy podkreślić, że Prezes UKE wydał decyzję w niniejszej sprawie przed rozstrzygnięciem sprawy przez Sąd. W związku z powyższym Sąd nie zobowiązał organu do rozpoznania wniosku Strony i wydania decyzji w wyznaczonym terminie. Przepis art. 149 § 1 P.p.s.a., obliguje ponadto Sąd do stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd uwzględnił skomplikowanych charakter spraw dotyczących dostępu przedsiębiorcy telekomunikacyjnego do budynku w celu zapewnienia telekomunikacji, jak również wyjaśnienia pełnomocnika organu, przedstawione na rozprawie, wskazujące na dużą ilości tego rodzaju spraw oraz na niewystarczającą ilość pracowników zajmujących się prowadzonymi przez Prezesa UKE postępowaniami administracyjnymi w tych sprawach. W ocenie Sądu są to obiektywne okoliczności, świadczące o tym, że przewlekłość postępowania w niniejszej sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, nie wynikała ona bowiem z zaniedbań organu. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 149 § 1 oraz art. 200 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.