VI SAB/Wa 121/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. S. na bezczynność Ministra Sportu i Turystyki w przedmiocie niedostarczenia dokumentów p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. J. S. w dniu [...] lipca 2009 r. złożył do Sądu na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata urzędu w sprawie ze skargi na bezczynność Ministra Sportu i Turystyki w przedmiocie niedostarczenia dokumentów. W uzasadnieniu wniosku (rubryka 5 PPF) skarżący podał, iż z otrzymywanych dochodów, tj. z bardzo niskiej renty, nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych i wynająć adwokata bez uszczerbku dla swojej egzystencji.. Ponadto podniósł, iż zakup lekarstw i utrzymywanie domu pochłania znaczną część jego dochodów. Z zawartych we wniosku informacji wynikało, że skarżący pozostaje w gospodarstwie domowym razem z żoną. Skarżący wskazywał iż pobiera świadczenie rentowe w wysokości 807 zł brutto miesięcznie oraz uzyskuje dochody z prowadzonego handlu obwoźnego w kwocie 300 zł brutto miesięcznie, natomiast jego żona pobiera świadczenie emerytalne w wysokości około 774 zł brutto miesięcznie. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, na podstawie zarządzeniem referendarza sądowego dnia 2 grudnia 2009 r. wezwano go do nadesłania w terminie 14 dni: a) dokumentu potwierdzającego wskazaną w rubryce 10 wysokość otrzymywanej przez skarżącego renty (ostatni odcinek przekazu pocztowego lub decyzja organu rentowego), b) dokumentu potwierdzającego wskazaną w rubryce 10 wysokość otrzymywanej przez żonę skarżącego emerytury (ostatni odcinek przekazu pocztowego lub decyzja organu rentowego, c) informacji, czy w związku z prowadzoną działalności gospodarczą w zakresie sprzedaży obwoźnej ciąży na nim obowiązek dokumentowania uzyskiwanego z tego tytułu dochodów (w takim przypadku zobowiązać skarżącego do przedłożenia dokumentów potwierdzających dochód uzyskany w miesiącach wrzesień, październik i listopad 2009 r.), d) wyciągów z posiadanych przez J. S. i K. S. rachunków bankowych za okres 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (jeżeli posiadają rachunki bankowe). Skarżący żądanych dokumentów nie przedstawił, nie udzielając również żadnych wyjaśnień dotyczących jego sytuacji majątkowej. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wyd. 2, Warszawa 2006 s. 504 W niniejszej sprawie skarżący wskazał we wniosku, iż pobiera świadczenie rentowe w wysokości 807 zł brutto miesięcznie oraz uzyskuje dochody z prowadzonego handlu obwoźnego w kwocie 300 zł brutto miesięcznie, natomiast jego żona pobiera świadczenie emerytalne w wysokości około 774 zł brutto miesięcznie. Jednakże nienadesłanie przez skarżącego na wezwanie Sądu dodatkowych dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego oraz dochodów skarżącego i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, w szczególności dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych przez skarżącego i jego żonę świadczeń emerytalnych i rentowych oraz potwierdzających wysokość dochodów uzyskiwanych z prowadzonego handlu obwoźnego, uniemożliwia dokonanie oceny spełnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Podkreślić bowiem należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest jej stan majątkowy. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). "Instytucja zwolnienia od kosztów stanowi w istocie pomoc państwa dla osób które, ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny" (tak na gruncie przepisów k.p.c. J. Gudowski /w:/ T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze", tom 1, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 290 i cytowane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego). Skoro zatem jest to pomoc państwa, Sąd musi ustalić, czy ubiegający się o przyznanie prawa pomocy, wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy państwa, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji.