VI SAB/Wa 180/23

Dnia 4 lipca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący asesor WSA Maciej Borychowski (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. Ś. na bezczynność Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji Narodowego Funduszu Zdrowia Śląski Oddział Wojewódzki w Katowicach z dnia 19 kwietnia 2019 r. nr [...] postanawia: odrzucić skargę. H. Ś.(dalej również "Skarżący") pismem z dnia 23 marca 2022 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej również "WSA") w Warszawie skargę, w której podniósł m.in. bezczynność Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej "Prezes NFZ", "Organ") oraz złożył wniosek o wymierzenie Organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej odrzucenie, wskazując, iż skarga dotyczy postanowienia Prezesa NFZ nr [...] z dnia 23 grudnia 2021 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 19 kwietnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu kosztów świadczeń zdrowotnych udzielonych na rzecz Skarżącego (dalej "Postanowienie"). Organ zauważył, że na Postanowienie skargę Skarżący wniósł osobiście w siedzibie Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ. Zatem, skarga została wniesiona bez zachowania terminu wskazanego w rzeczonym postanowieniu. Ponadto, Organ wskazał, że w skardze Skarżący zarzucił Prezesowi NFZ bezczynność, przy czym zarzut ten został podniesiony po wydaniu rozstrzygnięcia. Organ wskazał jednocześnie, że Skarżący w trakcie trwania postępowania nie wniósł ponaglenia, zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a., a zatem nie spełnił wymogu formalnego niezbędnego do skutecznego wniesienia skargi, albowiem nie wyczerpał przysługujących mu środków zaskarżenia (art. 52 p.p.s.a.). Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 1197/22 WSA w Warszawie odrzucił skargę. Skarżący na powyższe orzeczenie WSA w Warszawie wniósł zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej również "NSA"). NSA postanowieniem z dnia 22 marca 2023 r., sygn. akt II GZ 64/23 uchylił postanowienie WSA w Warszawie z dnia 5 grudnia 2022 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia NSA wskazał m.in., że "Ze skargi do Sądu nie wynikało, że zaskarżone zostało postanowienie Prezesa NFZ o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Wręcz przeciwnie, skarżący wskazywał na bezczynność organu oraz złożył wniosek o wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a.". W związku z czym, NSA wskazał, że "Ponownie rozpoznając sprawę, Sąd pierwszej instancji weźmie pod uwagę literalną treść skargi, a nie jedynie powołany numer sprawy, a w razie wątpliwości – zwróci się do skarżącego o wyjaśnienie, co było przedmiotem skargi. Następnie zaś rozpozna sprawę przedstawioną Sądowi do rozpoznania w jej granicach.". W wykonaniu zarządzenia z dnia 21 marca 2024 r., pismem z dnia 25 marca 2024 r. Skarżący został wezwany o wyjaśnienie, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, jaki akt, czynność lub bezczynność Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, o których mowa w piśmie skarżącego z dnia 10 stycznia 2022 r. i piśmie z dnia 28 lutego 2022 r. (w obu przypadkach data wpływu do NFZ), jest przedmiotem skargi wniesionej w dniu 23 marca 2023 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, pod rygorem uznania, że bezczynność dotyczy rozpoznania odwołania od decyzji Narodowego Funduszu Zdrowia [...] Oddział Wojewódzki w [...] z dnia 19 kwietnia 2019 r. Przedmiotowe wezwanie ostało doręczone Skarżącemu w dniu 8 kwietnia 2024 r. (k. 115 akt sądowych). Wezwanie Sądu pozostało bez odpowiedzi Skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skargę należało odrzucić. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935. dalej: "P.p.s.a."), sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 9 sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W myśl art. 149 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności lub do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1 pkt 1-3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Pojęcie bezczynności zdefiniowane zostało w art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: Dz. U. z 2024 r. poz. 572) jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36, natomiast przewlekłość postępowania - jako sytuacja, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. W rozpoznawanej sprawie Skarżący wniósł skargę, w której nawiązał do pism wniesionych do Prezesa NFZ z dnia 10 stycznia 2022 r. i 28 lutego 2022 r. Podniósł m.in., że zostało złożonych kilka wniosków procesowych, trawa bezczynność oraz wniósł o wymierzenie grzywny Organowi na zasadzie art. 55 § 1 P.p.s.a. Jednocześnie Skarżący w obu ww. pismach koncentrował się na Postanowieniu Prezesa NFZ, którym to orzeczeniem Organ stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 19 kwietnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu kosztów świadczeń zdrowotnych udzielonych na rzecz Skarżącego. Sąd w celu jednoznacznego ustalenia co było przedmiotem skargi do WSA w Warszawie zwrócił się do Skarżącego o sprecyzowanie przedmiotu skargi, pod rygorem przyjęcia, iż skarga dotyczy bezczynności w rozpoznaniu odwołania od ww. decyzji z dnia 19 kwietnia 2019 r. Skarżącemu został wyznaczony termin 7 dni na udzielenie odpowiedzi (k. 114 akt sądowych). Skarżący wezwanie odebrał w dniu 8 kwietnia 2024 r. (k. 115 akt sądowych). Wezwanie Sądu pozostało bez odpowiedzi. Mając powyższe na uwadze, skoro Skarżący odebrał wezwanie Sądu, w którym był wyraźnie wskazany skutek braku udzielenia odpowiedzi, zasadnym jest przyjęcie, iż przedmiotem skargi jest bezczynność Organu w rozpoznaniu odwołania od decyzji dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 19 kwietnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu kosztów świadczeń zdrowotnych udzielonych na rzecz Skarżącego. W tak ustalonym stanie faktycznym i prawnym skarga podlega odrzuceniu. Z akt sprawy wynika, iż po rozpoznaniu wniosku Skarżącego o refundację kosztów szczepionki oraz kosztów za wykonaną usługę stomatologiczną organ NFZ decyzją z dnia 19 kwietnia 2019 r. umorzył wszczęte przedmiotowym wnioskiem postępowanie administracyjne. Z akt sprawy wynika, iż pismem z dnia 25 września 2019 r. (doręczone Skarżącemu w dniu 27 września 2019 r.) [...] Oddział Wojewódzki NFZ w [...] poinformował m.in. Skarżącego, iż decyzja z dnia 19 kwietnia 2019 r., po dwukrotnym awizowaniu została zwrócona do nadawcy. W dniu 30 września 2019 r. Skarżący w [...] Oddziale Wojewódzkim NFZ złożył pismo, w którym zaskarżył w całości decyzję z dnia 19 kwietnia 2019 r. nr [...], żądając stwierdzenia jej nieważności. Prezes NFZ postanowieniem z dnia 23 grudnia 2021 r. nr [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że skarga H. Ś. na bezczynność Prezesa NFZ w zakresie rozpoznania odwołania od decyzji z dnia 19 kwietnia 2019 r. została wniesiona w dniu 23 marca 2022 r., tj. po dacie wydania przez Prezesa NFZ postanowienia z dnia 23 grudnia 2021 r., którym to orzeczeniem Organ uznał uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie zostało doręczone Skarżącemu w dniu 4 stycznia 2022 r. Oznacza to, że skarga została wniesiona po zakończeniu postępowania administracyjnego zainicjowanego wnioskiem z dnia 30 września 2019 r., a postanowienie było ostateczne, o czym Skarżący został pouczony. Sąd w tym miejscu zwraca uwagę, że zgodnie zaś z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19, wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W uzasadnieniu uchwały podniesiono m.in., że zasadniczym celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności, dlatego też za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność organu wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. W okolicznościach niniejszej sprawy nie sposób zgodzić się ze Skarżącym, iż Organ pozostaje w bezczynności w zakresie rozpoznania odwołania od decyzji z dnia 19 kwietnia 2019 r. W tym przypadku wprawdzie Prezes NFZ nie rozpoznał merytorycznie odwołania z uwagi na przekroczenie terminu zaskarżenia ww. decyzji oraz z uwagi na brak złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Sprawa została zakończona postanowieniem z 23 grudnia 2021 r. Tym samym w sprawie nie ma stanu bezczynności, a kwestionowanie zasadności takiego rozstrzygnięcia (wydanie Postanowienia, zamiast decyzji zgodnej z wnioskiem Skarżącego) nie jest tożsame z bezczynnością Organu. Mają powyższe wywody na uwadze, skarga na bezczynność Prezesa NFZ jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a.