VI SAB/Wa 2/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Jagielska Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka – Klimas Asesor WSA Piotr Borowiecki (spr.) Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2007 r. sprawy ze skargi Z.R. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego 1. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] do rozpatrzenia wniosku skarżącego Z.R. z dnia [...] września 2006 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] marca 2005 r. w sprawie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w terminie 30 dni od daty doręczenia wyroku; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego Z.R. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] września 2006 r. skarżący Z.R. wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] marca 2005 r., nr L.dz. [...] udzielającej [...] zezwolenia na zajęcie pasa drogowego drogi gminnej położonej w miejscowości G. – poprzez umieszczenie projektowanej linii kablowej. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, iż przedmiotowa decyzja Wójta Gminy D. rażąco narusza art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086 ze zm.), zaś projektowana lokalizacja linii energetycznej w pasie drogi gminnej utrwala istniejący, sprzeczny z prawem stan w postaci pozbawienia wymienionych we wniosku działek bezpośredniego połączenia z drogą publiczną, co narusza jeden z podstawowych kanonów prawa budowlanego. Ponadto skarżący wskazał na szkodliwe działanie projektowanej przez Zakład Energetyczny linii energetycznej na zdrowie mieszkańców domków letniskowych. Z uwagi na brak jakiejkolwiek reakcji ze strony Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] skarżący w piśmie z dnia [...] grudnia 2006 r. wezwał organ do rozpatrzenia jego wniosku o stwierdzenie nieważności w/w decyzji Wójta Gminy D., uprzedzając jednocześnie SKO o zamiarze wniesienia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na bezczynność. W dniu [...] stycznia 2007 r. skarżący Z.R. – działając za pośrednictwem organu – wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpatrzenia jego wniosku z dnia [...] września 2006 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] marca 2005 r. W uzasadnieniu skarżący podkreślił, iż pomimo pisemnego wezwania organu do rozpatrzenia w/w wniosku, SKO w [...] nie rozpatrzyło dotychczas sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ podniósł, iż skarżący Z.R. został wezwany, pismem z dnia [...] lutego 2007 r., do sprecyzowania swego pisma z dnia [...] września 2006 r. poprzez określenie, czy pismo to jest wnioskiem o wszczęcie przez SKO w [...] postępowania z urzędu, czy też stanowi ono żądanie strony postępowania zakończonego wskazaną w nim decyzją, której stwierdzenia nieważności żąda. Organ stwierdził jednocześnie, iż niezwłocznie po otrzymaniu tego uzupełnienia i w zależności od jego treści, podejmie dalsze kroki w tej sprawie. W skierowanym do Sądu piśmie z dnia [...] lutego 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] przesłało pismo skarżącego Z.R. z dnia [...] lutego 2007 r. przesłane w odpowiedzi na pismo tego organu z dnia [...] lutego 2007 r., w którym strona wskazała m.in. argumenty mające stanowić podstawę dla uznania jej interesu prawnego w sprawie administracyjnej zakończonej decyzją Wójta Gminy D. z dnia [...] marca 2005 r., nr L.dz. [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle obowiązujących przepisów prawa Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości orzeka między innymi w zakresie skarg na bezczynność organów administracji (art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej także p.p.s.a.), oceniając postępowanie organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Właściwość Sądu dotyczy zatem niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Należy wyraźnie przy tym wskazać, iż dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu administracji obojętne jest, czy organ ten nie wydał decyzji z powodu opieszałości w załatwieniu sprawy, czy wobec uznania, że występują przesłanki negatywne dla załatwienia sprawy. W przypadku skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Zdaniem Sądu należy stanowczo podnieść, iż wniesienie skargi na bezczynność jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania danego aktu (tak m.in. J. P. Tarno /w:/ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 28; tak również /w:/ wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 1983 r., sygn. akt SA/Wr 6/83, GP 1983, nr 24). W ocenie Sądu skarga Z.R. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] marca 2005 r. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżony organ – wbrew ustawowemu obowiązkowi ustosunkowania się do wniosku strony skarżącej z dnia [...] września 2006 r. - nie wydał w prawem przewidzianym terminie żadnego rozstrzygnięcia w zakresie żądania stwierdzenia nieważności w/w decyzji. Należy w pełni podzielić stanowisko skarżącego wyrażone w piśmie z dnia [...] lutego 2007 r., iż rolą organu było zbadanie ex officio wszelkich wątpliwości dotyczących wniosku skarżącego i wydanie – bez zbędnej zwłoki - stosownego rozstrzygnięcia. W przypadku złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej właściwy rzeczowo organ zobowiązany jest wydać stosowną decyzję opierając się na przepisach art. 157 § 3 lub art. 158 § 1 k.p.a. Na podstawie przepisu art. 157 § 3 k.p.a. orzeka się co do niedopuszczalności z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Decyzja wydana na podstawie tego przepisu jest wynikiem oceny zdolności do działania w sprawie osoby wnoszącej żądanie, legitymacji strony, wykazania tego, że nie istnieje decyzja (nieostateczna lub ostateczna), której ważność należy poddać ocenie, czy też istnienie przeszkód prawnych ustanowionych w ustawach odrębnych. Z kolei na podstawie przepisu art. 158 § 1 k.p.a. albo stwierdza się nieważność decyzji, albo też utrzymuje się w mocy kwestionowaną decyzję, stwierdzając brak przesłanek ustawowych do stwierdzenia nieważności. Decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji administracyjnej jest wydawana w wyniku ustalenia istnienia wyłącznie co najmniej jednej z przesłanek pozytywnych ustanowionych w art. 156 § 1 k.p.a. Jeżeli w toku dokonywanych ustaleń organ administracji prowadzący postępowanie rozpoznawcze ustali, iż okoliczności sprawy nie uzasadniają stwierdzenia nieważności, to wówczas powinien odmówić stwierdzenia nieważności decyzji, której to postępowanie dotyczy. W żadnym przypadku obowiązujące przepisy nie dają organowi administracji podstawy prawnej do odstąpienia od podjęcia stosownych czynności – wydania decyzji administracyjnej. Nie można – zdaniem Sądu – tolerować sytuacji, w której organ administracji publicznej - pomimo wniosku strony - nie podejmuje żadnej czynności, a dopiero w sytuacji, gdy zostaje wniesiona skarga do sądu – w celu stworzenia pozorów działania - wystosowuje do wnioskodawcy pismo wzywające do wyjaśnienia wątpliwości. Na marginesie zwrócić należy jedynie uwagę, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] - pomimo otrzymania szczegółowych wyjaśnień strony skarżącej zawartych w piśmie z dnia [...] lutego 2007 r. – nie podjęło do dnia rozprawy sądowej jakiegokolwiek rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] marca 2005 r., co dodatkowo świadczyć może o zasadności roszczenia skarżącego. Mając powyższe na uwadze Sąd – nie przesądzając w jakikolwiek sposób zarówno zasadności żądania strony skarżącej zawartego w piśmie z dnia [...] września 2006 r., jak i ewentualnego statusu skarżącego w postępowaniu administracyjnym zakończonym sporną decyzją Wójta Gminy D. - uznał, iż konieczne jest zobowiązanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku Z.R. i wydania w tym zakresie stosownego rozstrzygnięcia w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpisu niniejszego wyroku organowi. Dodatkowo należy zauważyć, iż wniesienie skargi na bezczynność organu administracji publicznej nie jest ograniczone żadnym terminem, zaś w przypadku bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wniesienie przedmiotowej skargi nie jest uwarunkowane uprzednim złożeniem zażalenia, o którym mowa w przepisie art. 37 § 1 k.p.a. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 149 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.