VI SAB/Wa 20/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2015 r. sprawy ze skargi B. U. na bezczynność Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji 1. zobowiązuje Krajowy Sąd Dyscyplinarny Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej do załatwienia wniosku skarżącej z dnia [...] października 2011 r., dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego [...] Okręgowej Izby Architektów z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...], w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku; 2. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej B. U. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. sygn. akt [...] Okręgowy Sąd Dyscyplinarny [...] Okręgowej Izby Architektów po rozpoznaniu wniosku Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej [...] Okręgowej Izby Architektów z dnia [...] maja 2007 roku o wszczęcie postępowania w sprawie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie architekt G. K., córki H. i H., urodzonej w dniu [...] marca 1956 roku w B., zamieszkałej w C. przy ul. N. nr [...], zatrudnionej we własnym biurze projektowym w charakterze projektanta, posiadającej uprawnienia budowlane do projektowania w specjalności architektonicznej bez ograniczeń (wszelkich obiektów budowlanych), do projektowania w specjalności konstrukcyjno-budowlanej obiektów budowlanych w budownictwie osób fizycznych oraz do kierowania, nadzorowania i kontrolowania budowy w budownictwie osób fizycznych wydane przez Wojewodę [...] dnia [...] stycznia 1990 roku, Nr [...] na podstawie art. 11 ust. 2 w zw. z art. 25 ust. 1 w zw. Z art. 45 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 roku o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. z 2001 roku Nr 5, poz. 42 z późn. zm.) w zw. z art. 97 ust. 1 w zw. z art. 98 ust. 1 i 2 w zw. z art. 100 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 roku Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) w zw. z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 roku Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), umorzył postępowanie. Powodem umorzenia postępowania było przedawnienie jego wszczęcia, gdyż zgodnie z art. 100 Prawa budowlanego, od dnia złożenia wniosku do Rzecznika Okręgowego do dnia złożenia wniosku do Sądu Dyscyplinarnego upłynęło 6 m-cy. Postępowanie powyższe zostało wszczęte na skutej wniosku Pani B. U. (skarżącej) z dnia [...] czerwca 2006 r. informującego o popełnieniu przez architekt G. K. czynu powodującego odpowiedzialność zawodową w budownictwie, objętego przedmiotem niniejszego postępowania. Wnioskiem z dnia [...] października 2011 r. Pani B. U. – skarżąca wystąpiła do Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego [...] Okręgowej Izby Architektów RP w B. o stwierdzenia nieważności decyzji tego Sądu z dnia [...] listopada 2007 r. sygn. akt [...]. W ocenie skarżącej decyzja ta zapadła z rażącym naruszeniem prawa co skutkować musi stwierdzeniem z urzędu jej nieważności i wyeliminowaniu jej z obrotu prawnego na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Pismem z dnia [...] października 2011 r. Okręgowy Sąd Dyscyplinarny [...] Okręgowej Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej działając na podstawie art. 11 ust. 1 w zw. z art. 37 ust. 1 pkt 1 i 5 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 roku o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. z 2001 roku Nr 5, poz. 42 z późn. zm.) w zw. z art. 19 w zw. z art. 65 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 157 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 roku Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), przekazał Krajowemu Sądowi Dyscyplinarnemu Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej do rozpoznania wniosek Pani B. U. z dnia [...] października 2011 roku o stwierdzenie nieważności decyzji Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego [...] Okręgowej Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2007 roku, sygn. akt: [...]. W dniu [...] marca 2013 r. skarżąca złożyła w Krajowym Sądzie Dyscyplinarnym Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej skargę na przewlekłość postępowania skarga dotyczyła 4 wniosków. W pkt 1 skargi wskazano, że dotyczy ona również postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby. W dniu [...] lipca 2013 r. skarżąca wezwała organ – Krajowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej do usunięcia naruszenia prawa przez rozpoznanie wniosku skarżącej z dnia [...] października 2011 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego [...] Okręgowej Izby Architektów. Pismo z dnia [...] lipca 2013 r. skierowane zostało do Przewodniczącego Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej. Z treści pisma wynika, że jest ono kierowane do Krajowego Sądu Dyscyplinarnego. W dniu [...] lutego 2014 r. skarżąca wezwała Przewodniczącego Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Izby Architektów RP do rozpoznania między innymi wniosku z dnia [...] października 2011 r. W dniu [...] listopada 2014 r. skarżąca wniosła skargę na bezczynność Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Izby Architektów RP. W skardze domagała się: 1. zobowiązania Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej do rozpoznania, w terminie 14-stu dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, wniosków skarżącej z dnia [...] października2011 roku i z dnia [...] października 2011 roku, przekazanych do organu zgodnie z właściwością przez OSD KUP OIA RP w B., na podstawie pism OSD KUP OIA RP z dnia [...] października 2011 roku o sygn. akt: l. dz. [...] i l. dz. [...]; 2. stwierdzenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądzenia na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że z uwagi na wielość skarg Pani skarżącej złożonych od 2011 r. we wrześniu 2014 r. podjęto działania mające na celu rejestrację skarg. Skarga na bezczynność w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] października 2011 r. zarejestrowana jest pod sygn. akt [...] ma nadany prawidłowy bieg i gotowa jest do rozpoznania. W piśmie z dnia [...] marca 2015 r. skierowanym do Sądu skarżąca wskazała, że skarga na bezczynność Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Izby Architektów RP wiąże się z bezczynnością w zakresie rozpoznania wniosku o stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] listopada 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolą działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Stosownie do art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Przepis ten informuje, że obok skarg poddanych właściwości sądów administracyjnych z mocy § 2 tego przepisu, które ustawodawca uznaje za typowe i zasadnicze dla wyznaczenia zakresu właściwości tych sądów, obowiązujące prawo przewiduje skargi nietypowe, rzadziej występujące i odbiegające swoją konstrukcją od skarg przewidzianych w § 2 tego przepisu (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2008, s. 102). Ustawą szczególną, o której mowa w art. 3 § 3 p.p.s.a. jest ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. z 2001 r. Nr 5 poz. 42 ze zm.), dalej "ustawa". Zgodnie z art 11 ust. 1 cytowanej ustawy o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów do postępowania w sprawach indywidualnych uregulowanych w ustawie, z wyjątkiem spraw dyscyplinarnych, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Natomiast w myśl art. 37 ust. 1 pkt 1 i 5 tej ustawy Krajowy Sąd Dyscyplinarny rozpatruje odwołania od orzeczeń okręgowych sądów dyscyplinarnych oraz sprawuje nadzór nad działalnością okręgowych sądów dyscyplinarnych. Na mocy art. 25 ustawy sprawy dyscyplinarne członków okręgowej izby, również sprawy z zakresu odpowiedzialności zawodowej tychże członków, określone w ustawie - Prawo budowlane, rozpatruje okręgowy sąd dyscyplinarny. Sądy dyscyplinarne - na podstawie odesłania z art. 95 Prawa budowlanego - mają uprawnienia do orzekania w sprawach z zakresu odpowiedzialności zawodowej za pomocą stosownych narzędzi proceduralnych, zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego. Na decyzję w sprawie odpowiedzialności zawodowej służy skarga do sądu administracyjnego, tak więc należy przyjąć, że w niniejszej sprawie była dopuszczalne skarga na bezczynność. Z art. 35 § 3 K.p.a. wynika, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Art. 36 § 1 i § 2 K.p.a. stanowi natomiast, że o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy, również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie zawierają legalnej definicji "bezczynności" organu, wskazuje się natomiast zarówno w literaturze jak i w orzecznictwie, że bezczynność wiąże się z brakiem jakichkolwiek działań organu w toczącym się postępowaniu, bądź z niezakończeniem postępowania rozstrzygnięciem administracyjnym w terminie, pomimo podejmowanych czynności. Organ nie pozostaje w bezczynności pomimo upływu terminu na załatwienie sprawy, jeżeli podejmuje czynności procesowe zmierzające do zakończenia postępowania oraz informuje stronę o opóźnieniu, przyczynach tego opóźnienia i wskazuje nowy termin załatwienia sprawy. Z powyższego zatem wynika, że organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a. Z akt administracyjnych niniejszej sprawy jednoznacznie wynika, że Krajowy Sąd Dyscyplinarny Izby Architektów RP przez blisko 3,5 roku nie rozpatrzył wniosku skarżącej o stwierdzenie nieważności spornej decyzji. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 37 § 1 K.p.a., na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Z art. 52 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Skarżąca wniosła skargę po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa polegającego na niezałatwieniu przedmiotowej sprawy w terminie. Należy jednak podkreślić, że po wniesieniu przez Skarżącą skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarejestrowało dopiero przedmiotowy wniosek. Zgodnie z treścią art. 149 § 1 p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, co w niniejszej sprawi Sąd uczynił. Przepis art. 149 § 1 P.p.s.a., obliguje ponadto Sąd do stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa przez Krajowy Sąd Dyscyplinarny ponieważ przez okres ponad 3-letni od daty przekazania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji przez Okręgowy Sąd Dyscyplinarny, tj. [...] października 2011 r. do dnia wniesienia skargi do Sądu w sprawie nie podjęto żadnych działań. Z powyższego wynika, że organ nie podejmował żadnych czynności w celu wyjaśnienia sprawy, nie informował wnioskodawczyni o przyczynach niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie oraz nie wskazywał nowego terminu jej załatwienia, co stało w ewidentnej sprzeczności z regulacją zawartą w art. 35 oraz art. 36 K.p.a. Organ nie przedstawił również żadnych wyjaśnień, które mogłyby usprawiedliwić i uzasadnić naruszenie wskazanych norm prawnych. W tych okolicznościach Sąd również nie znalazł przyczyn, które mogłyby usprawiedliwić bezczynność organu wskazując, że niedotrzymanie terminu załatwienia sprawy oraz niedopełnienie wobec Skarżącej obowiązków wynikających z art. 36 K.p.a., nie wynikało z lekceważącego traktowania Skarżącej oraz z nieposzanowania prawa. Dlatego też Sąd rozpoznając niniejszą skargę uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność Krajowego Sądu Dyscyplinarnego miała charakter rażącego naruszenia prawa. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 149 § 1 oraz art. 200 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.